Quản Lý, Sử Dụng Đất Trong Cộng Đồng Dân Tộc Thiểu Số Tại Chỗ Tỉnh Kon Tum Từ Năm 2003 Đến Nay

Nghiên cứu quản lý sử dụng đất trong cộng đồng dân tộc thiểu số tại Kon Tum giai đoạn 2003-2019, phân tích thực trạng và giải pháp.

• Tác giả: Nguyễn Hồng Vân
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Duy Bính
• Trường học: Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Lịch sử Việt Nam
• Đề tài: Quản Lý, Sử Dụng Đất Trong Cộng Đồng Dân Tộc Thiểu Số Tại Chỗ Tỉnh Kon Tum Từ Năm 2003 Đến Nay
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Đất Kon Tum Dân Tộc Thiểu Số Thực Trạng

Đất đai đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế, xã hội, đặc biệt đối với cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Nó không chỉ là tư liệu sản xuất mà còn là không gian văn hóa, gắn liền với phong tục tập quán. Quản lý và sử dụng đất đai hiệu quả góp phần vào sự tăng trưởng bền vững, tạo cơ hội kinh tế cho người dân. Tuy nhiên, quá trình này cũng đối mặt với nhiều thách thức, đòi hỏi sự đổi mới và điều chỉnh chính sách để phù hợp với thực tế và bảo tồn văn hóa truyền thống. Nghiên cứu về vấn đề này có ý nghĩa khoa học và thực tiễn, giúp nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho đồng bào, củng cố niềm tin vào chính sách của Đảng và Nhà nước.

1.1. Vai trò của đất đai với cộng đồng dân tộc thiểu số

Đối với người dân tộc thiểu số ở vùng miền núi Kon Tum, đất đai không chỉ là nơi cư trú và tư liệu sản xuất, mà còn là không gian sinh hoạt văn hóa gắn liền với các phong tục tập quán truyền thống. Việc quản lý và sử dụng đất đai hợp lý có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa của cộng đồng. Đất đai là nền tảng cho sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của cộng đồng dân tộc thiểu số.

1.2. Tầm quan trọng của chính sách đất đai ở Kon Tum

Chính sách đất đai đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo quyền lợi và lợi ích của cộng đồng dân tộc thiểu số trong việc sử dụng và quản lý đất đai. Các chính sách cần được xây dựng và thực thi một cách công bằng, minh bạch, đảm bảo sự tham gia của cộng đồng vào quá trình ra quyết định. Việc hoàn thiện chính sách đất đai là yếu tố then chốt để giải quyết các vấn đề tranh chấp đất đai và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội của vùng.

II. Thách Thức Quản Lý Đất Đai Dân Tộc Thiểu Số Kon Tum Hiện Nay

Quá trình triển khai các chính sách đất đai và sử dụng đất trong cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum vẫn còn nhiều hạn chế. Tình trạng tranh chấp đất đai, thiếu đất sản xuất, và các vấn đề liên quan đến thu hồi đất Kon Tum gây ảnh hưởng đến đời sống của người dân. Các thế lực thù địch có thể lợi dụng những vấn đề này để kích động, gây chia rẽ khối đại đoàn kết dân tộc. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết các thách thức này, đảm bảo quyền lợi của người dân và ổn định tình hình an ninh chính trị, xã hội.

2.1. Thực trạng tranh chấp đất đai trong cộng đồng

Tranh chấp đất đai là một vấn đề nhức nhối trong cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Nguyên nhân chủ yếu là do sự chồng chéo giữa các quy định pháp luật, sự thiếu minh bạch trong quản lý đất đai, và sự thiếu hiểu biết về pháp luật của người dân. Tranh chấp đất đai gây ảnh hưởng đến đời sống kinh tế, xã hội và an ninh trật tự của địa phương.

2.2. Tình trạng thiếu đất sản xuất của đồng bào dân tộc

Tình trạng thiếu đất sản xuất là một trong những nguyên nhân chính dẫn đến đói nghèo và bất ổn xã hội trong cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Nguyên nhân là do dân số tăng nhanh, đất đai bị thu hẹp do các dự án phát triển kinh tế, và sự phân bổ đất đai không công bằng. Cần có giải pháp để tăng cường quỹ đất sản xuất cho đồng bào, đảm bảo sinh kế bền vững.

2.3. Ảnh hưởng của thu hồi đất đến đời sống người dân

Việc thu hồi đất Kon Tum để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội có thể gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của cộng đồng dân tộc thiểu số, đặc biệt là khi việc bồi thường, hỗ trợ tái định cư không thỏa đáng. Cần có quy trình thu hồi đất minh bạch, công khai, đảm bảo quyền lợi của người dân bị ảnh hưởng.

III. Giải Pháp Quản Lý Đất Chính Sách Hỗ Trợ Dân Tộc Thiểu Số Kon Tum

Nhà nước đã ban hành nhiều chính sách hỗ trợ đất đai cho dân tộc thiểu số Kon Tum, bao gồm giao đất giao rừng, hỗ trợ đất ở, đất sản xuất. Việc thực thi các chính sách này cần được giám sát chặt chẽ, đảm bảo đúng đối tượng, đúng mục đích. Cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật về đất đai cho người dân, nâng cao nhận thức về quyền và nghĩa vụ của mình. Đồng thời, cần có cơ chế giải quyết tranh chấp đất đai hiệu quả, đảm bảo công bằng, minh bạch.

3.1. Đánh giá hiệu quả chính sách giao đất giao rừng

Chính sách giao đất giao rừng có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển rừng, đồng thời tạo sinh kế cho cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Tuy nhiên, việc thực hiện chính sách này còn gặp nhiều khó khăn, như diện tích giao đất giao rừng còn hạn chế, thủ tục phức tạp, và sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng chưa chặt chẽ. Cần có đánh giá khách quan, toàn diện để điều chỉnh chính sách phù hợp với thực tế.

3.2. Hỗ trợ đất ở đất sản xuất cho đồng bào dân tộc

Việc hỗ trợ đất ở, đất sản xuất cho đồng bào dân tộc thiểu số là một trong những giải pháp quan trọng để giảm nghèo và nâng cao đời sống. Tuy nhiên, nguồn lực dành cho chính sách này còn hạn chế, và việc phân bổ đất đai chưa thực sự công bằng. Cần có giải pháp để tăng cường nguồn lực và cải thiện quy trình phân bổ đất đai, đảm bảo quyền lợi của người dân.

3.3. Nâng cao nhận thức pháp luật về đất đai cho người dân

Việc nâng cao nhận thức pháp luật về đất đai cho người dân tộc thiểu số là yếu tố then chốt để giảm thiểu tranh chấp đất đai và bảo vệ quyền lợi của họ. Cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức khác nhau, phù hợp với trình độ dân trí và phong tục tập quán của địa phương. Đồng thời, cần có đội ngũ cán bộ pháp lý am hiểu về văn hóa và ngôn ngữ của cộng đồng dân tộc thiểu số.

IV. Biến Đổi Sử Dụng Đất Tác Động Đến Dân Tộc Thiểu Số Tại Kon Tum

Sự thay đổi trong canh tác nông nghiệp, khai thác và bảo vệ rừng đã tác động đến sử dụng đất Kon Tum của cộng đồng dân tộc thiểu số. Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng kỹ thuật canh tác mới, và thay đổi phương thức khai thác rừng đã ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất và đời sống của người dân. Cần có đánh giá kỹ lưỡng về những biến đổi này để có giải pháp quản lý và sử dụng đất bền vững, bảo vệ môi trường và đảm bảo sinh kế cho đồng bào dân tộc.

4.1. Thay đổi trong canh tác nông nghiệp của đồng bào

Việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, áp dụng kỹ thuật canh tác mới đã mang lại những hiệu quả nhất định trong việc nâng cao năng suất và thu nhập cho cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Tuy nhiên, cũng có những thách thức, như sự phụ thuộc vào thị trường, rủi ro về thời tiết, và tác động tiêu cực đến môi trường. Cần có quy hoạch sản xuất hợp lý, hỗ trợ kỹ thuật và vốn cho người dân để phát triển nông nghiệp bền vững.

4.2. Biến đổi trong khai thác và bảo vệ rừng ở Kon Tum

Việc khai thác rừng quá mức đã gây ra những hậu quả nghiêm trọng đến môi trường và đời sống của cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Cần tăng cường công tác quản lý, bảo vệ rừng, ngăn chặn tình trạng khai thác trái phép. Đồng thời, cần có chính sách hỗ trợ người dân tham gia vào công tác bảo vệ rừng, tạo sinh kế bền vững từ rừng.

4.3. Vấn đề phát sinh về đất đai trong cộng đồng dân tộc

Các vấn đề phát sinh về đất đai, như tranh chấp, cho vay nặng lãi, cầm cố đất, đã gây ảnh hưởng tiêu cực đến đời sống của cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Cần có giải pháp đồng bộ để giải quyết các vấn đề này, như tăng cường tuyên truyền, phổ biến pháp luật, hỗ trợ pháp lý cho người dân, và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật.

V. Đề Xuất Quản Lý Đất Bền Vững Cộng Đồng Dân Tộc Kon Tum

Để quản lý và sử dụng đất hiệu quả, bền vững trong cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các ban ngành chức năng, và sự tham gia tích cực của người dân. Cần xây dựng cơ chế, chính sách phù hợp với đặc điểm văn hóa, phong tục tập quán của địa phương. Đồng thời, cần tăng cường đầu tư nguồn lực, đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch trong quản lý đất đai.

5.1. Cơ chế chính sách quản lý đất đai phù hợp

Cần xây dựng cơ chế, chính sách quản lý đất đai phù hợp với đặc điểm văn hóa, phong tục tập quán của cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Các chính sách cần đảm bảo quyền lợi của người dân, đồng thời khuyến khích sử dụng đất hiệu quả, bền vững. Cần có sự tham gia của cộng đồng vào quá trình xây dựng và thực thi chính sách.

5.2. Hỗ trợ nguồn lực cho quản lý và sử dụng đất

Cần tăng cường đầu tư nguồn lực cho công tác quản lý và sử dụng đất trong cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum, bao gồm nguồn vốn, kỹ thuật, và nhân lực. Cần ưu tiên đầu tư cho các dự án phát triển nông nghiệp bền vững, bảo vệ môi trường, và nâng cao đời sống của người dân.

5.3. Đảm bảo dân chủ công khai minh bạch trong quản lý

Cần đảm bảo dân chủ, công khai, minh bạch trong quản lý đất đai, tạo điều kiện cho người dân tham gia vào quá trình ra quyết định. Cần công khai thông tin về quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất, và các chính sách liên quan đến đất đai. Đồng thời, cần có cơ chế giám sát, phản biện xã hội để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả của công tác quản lý đất đai.

VI. Tương Lai Quản Lý Đất Kon Tum Phát Triển Bền Vững Dân Tộc

Quản lý và sử dụng đất hiệu quả, bền vững là yếu tố then chốt để phát triển kinh tế - xã hội, bảo vệ môi trường, và nâng cao đời sống của cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Cần tiếp tục đổi mới tư duy, hoàn thiện chính sách, và tăng cường sự tham gia của người dân vào quá trình quản lý đất đai. Đồng thời, cần chú trọng bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc, xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc vững mạnh.

6.1. Phát triển kinh tế xã hội gắn với bảo tồn văn hóa

Cần phát triển kinh tế - xã hội gắn với bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của cộng đồng dân tộc thiểu số Kon Tum. Các dự án phát triển kinh tế cần được thiết kế phù hợp với văn hóa và phong tục tập quán của địa phương, đảm bảo sự tham gia và hưởng lợi của người dân.

6.2. Xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc vững mạnh

Cần xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc vững mạnh, tạo sự đồng thuận trong xã hội về các vấn đề liên quan đến đất đai. Cần giải quyết các mâu thuẫn, tranh chấp một cách hòa bình, trên cơ sở pháp luật và tôn trọng quyền lợi của các bên liên quan.

6.3. Hướng tới quản lý đất đai thông minh và bền vững

Cần ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý đất đai, xây dựng hệ thống thông tin đất đai đầy đủ, chính xác, và dễ dàng truy cập. Cần khuyến khích sử dụng đất tiết kiệm, hiệu quả, và bảo vệ môi trường. Hướng tới quản lý đất đai thông minh và bền vững, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Kon Tum.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan nghiên cứu, các khái niệm và giới thiệu điểm nghiên cứu; - Chương 2: Vấn đề đất đai trong cộng đồng dân tộc thiểu số tại chỗ tỉnh Kon Tum trước năm 2003; - Chương 3: Quá trình giao đất giao rừng và chính sách hỗ trợ đất đai với các dân tộc thiểu số tại chỗ tỉnh Kon Tum từ năm 2003 đến năm 2019; - Chương 4: Truyền thống và biến đổi trong sử dụng đất của các dân tộc thiểu số tại chỗ tỉnh Kon Tum từ năm 2003 đến năm 2019; - Chương 5: Đánh giá và khuyến nghị về quản lý, sử dụng đất trong cộng đồng dân tộc thiểu số tại chỗ tỉnh Kon Tum. 13 ƢƠ 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU, CÁC KHÁI NIỆM VÀ GIỚI THIỆ ỂM NGHIÊN CỨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu 1. Nghiên cứu về quản lý, sử dụng đất ở một số nước trên thế giới Quản lý, sử dụng đất đai có vai trò rất quan trọng đối với nhiều quốc gia trên thế giới.

Chính sách quản lý, sử dụng đất đai phù hợp sẽ tạo điều kiện tiên quyết cho việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, xóa đói giảm nghèo, từ đó làm cơ sở cho việc sử dụng tài nguyên nhiên nhiên theo hướng bền vững (World Bank, 2003, tr. Tất cả các nước đã phát triển hoặc đang phát triển đều có những nỗ lực, đầu tư cho các nghiên cứu về cơ chế, chính sách phát triển, quản lý, sử dụng đất đai làm cơ sở cho việc họach định, xây dựng chiến lược phát triển kinh tế - xã hội phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của quốc gia, vùng lãnh thổ, địa phương mình. Kết quả nghiên cứu của tác giả Klaus Deininger về Chính sách đất đai cho tăng trưởng và giảm nghèo (World Bank, 2003, tr.17) đã chỉ ra cho thấy đất đai là tài sản chính, quan trọng của người nghèo nông thôn và thành thị. Đất đai cung cấp nền tảng cho những họat động kinh tế và những chức năng của thị trường đối với các tổ chức, bao gồm cả tổ chức chính phủ, phi chính phủ và những cơ chế chính sách.

Do tính chất quan trọng của đất đai, những chính sách có liên quan đến đất đai (bao gồm Luật, Nghị định, Thông tư, Quy định…) luôn được thay đổi theo thời gian để hoàn thiện trong tình hình kinh tế - xã hội mới phát sinh. Mặt khác, chính sách đất đai cũng bị ảnh hưởng bởi sự hiện diện, những tác động của các nhân tố thị trường. Nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới cũng đã nhấn mạnh tầm quan trọng của Quyền hưởng dụng (Property rights) trong nhiều lĩnh vực như: Quản lý, sử dụng đất đai; Hưởng dụng đất và tăng trưởng kinh tế; Sự an toàn của quyền hưởng dụng đất đối với việc xóa đói giảm nghèo, những ảnh hưởng của Quyền hưởng dụng đất đối với việc quản trị đất đai và sự phát triển bền vững. 14 Về tầm quan trọng của Quyền hưởng dụng đất và tăng trưởng kinh tế, nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới cũng đã chỉ ra rằng Quyền hưởng dụng đất ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế bằng nhiều cách khác nhau.

Trước hết, sự an toàn về Quyền hưởng dụng đất sẽ làm tăng động cơ của hộ gia đình và cá nhân trong việc đầu tư sản xuất, tạo điều kiện cho họ tiếp cận với các nguồn tín dụng, hoặc làm cơ sở để tiếp cận với bảo hiểm khi có tình trạng thiên tai xảy ra. Thứ hai, sự an toàn về Quyền hưởng dụng đất còn là động lực để sử dụng đất có năng suất. Quyền sử dụng đất cũng tạo ra thị trường đất đai, cho thuê… đồng thời sẽ tạo cơ sở để phát triển thị trường tài chính về đất đai. Về vai trò của Quyền hưởng dụng đất đai đối với xóa đói giảm nghèo, nghiên cứu của Ngân hàng Thế giới chỉ ra rằng đất đai là phương tiện cơ bản ban đầu để tạo ra sinh kế và đất đai cũng là phương tiện chính cho đầu tư, tạo tích lũy để giàu có và là tài sản để chuyển giao từ thế hệ này sang thế hệ khác.

Ở Uganda đất đai chiếm khoảng 50-60% tài sản của các hộ gia đình nghèo. Cũng nhờ có đất đai, người lao động, người nghèo sẽ giảm sự phụ thuộc vào những trợ cấp xã hội, đất đai giúp họ giảm bớt sự phụ thuộc vào tình trạng bất ổn định, không chắc chắn khi có khủng hoảng kinh tế, thiên tai, tình trạng xung đột xảy ra. Nghiên cứu của Ngân hàng thế giới đã chỉ rõ khả năng của các nhà lãnh đạo địa phương trong việc quản lý, quản trị đất đai mạnh hay yếu sẽ là nguồn gốc tạo ra quyền lực kinh tế và chính trị. Lợi ích kinh tế sẽ hình thành từ việc trao Quyền hưởng dụng đất cho các hộ gia đình với sự an toàn cao.

Những phương thức làm tăng khả năng của hộ gia đình, cá nhân trong việc kiểm tra đất đai là nên trao quyền cho người dân, cộng đồng địa phương, tạo điều kiện cho người dân có tiếng nói nhiều hơn, tham gia nhiều hơn vào các chương trình phát triển của địa phương. Về sở hữu đất đai, quản trị tài nguyên đất trên thế giới, tùy theo điều kiện cụ thể các nước cũng có những hình thức khác nhau để quản trị nguồn tài nguyên đất. Nhiều nước trên thế giới áp dụng chương trình phân quyền và sử 15 dụng thuật ngữ này (devolution) với các ý nghĩa khác nhau. Một số nước thực hiện chương trình phân quyền quản lý tài nguyên đất, rừng bằng cách chuyển giao toàn bộ quyền hạn và trách nhiệm quản lý tài nguyên cho người dân địa phương (như chương trình giao đất giao rừng của Việt Nam cũng có thể gọi là một chương trình phân quyền).

Trên thế giới, các chương trình phân quyền như vậy còn được gọi là quản lý rừng dựa vào cộng đồng (community-based forest management). Những trường hợp khác, khi Nhà nước tiến hành phân quyền quản lý tài nguyên nhưng vẫn duy trì một số vai trò, quyền lực nhất định trong việc quản lý tài nguyên và mở rộng một số quyền hạn cho người nhận, có thể hiểu đây là dạng đồng quản lý hay hợp tác quản lý (Anna & Ruth M. Khi nói đến phân quyền quản lý tài nguyên, người ta thường hiểu với khái niệm chung nhất là quyền và trách nhiệm quản lý tài nguyên thiên nhiên từ phía Nhà nước được trao lại cho những người sử dụng hoặc còn gọi là người dân địa phương. Các hình thức giao đất hoặc giao rừng bao gồm hộ, nhóm hộ và cộng đồng.

Thuật ngữ “những người sử dụng địa phương” còn được hiểu cụ thể hơn là hộ gia đình, nhóm hộ hoặc cộng đồng thôn. Chương trình phân quyền quản lý tài nguyên thực chất là một tiến trình phức tạp có nhiều mục tiêu. Tùy theo điều kiện cụ thể của từng quốc gia, chương trình phân quyền mang các ý nghĩa kinh tế, chính trị, xã hội, môi trường khác nhau (Arun A & Elinor O, 1999, tr. Một số nước thực hiện phân quyền quản lý tài nguyên nhằm tạo điều kiện cho các cộng đồng địa phương có cơ hội tham gia tiếng nói của họ vào tiến trình ra quyết định các vấn đề có liên quan đến quản lý sử dụng tài nguyên vì những người dân địa phương được xem là những người sẽ chịu ảnh hưởng nhiều nhất khi quyết định được ban hành.

Một số chương trình phân quyền còn nhằm làm cho tiến trình ra quyết định của nhà nước có hiệu quả hơn. Ví dụ như phân quyền quyết định về phía địa phương, Nhà nước sẽ có điều kiện thu thập thông tin chính xác hơn từ 16 phía người dân. Những thông tin có giá trị sử dụng tốt được thu thập sẽ giúp cho việc ra quyết định hợp lý, phù hợp và ổn định. Các chính sách được xây dựng theo phương thức như vậy sẽ có giá trị thực thi lâu dài tránh được trường hợp một khi quyết định đã ban hành phải điều chỉnh hoặc sửa đi, sửa lại nhiều lần trong một thời gian ngắn (Arun A & Elinor O, 1999, tr.

Vậy Quyền hưởng dụng (property rights) được hiểu là gì? Theo Daniel (1991) đó “là một khả năng kêu gọi, tập hợp sự hợp tác để hậu thuẫn cho một tuyên bố để đạt được một lợi ích”. Định nghĩa này nói về quyền lợi và nghĩa vụ có liên quan. Daniel (1991) cũng cho rằng quyền chỉ có hiệu lực khi mà những người được trao nắm giữ quyền có quan tâm đến kết quả cụ thể và quyền ấy phải được bảo vệ khi bị xâm phạm. Quyền không chỉ nói lên mối quan hệ giữa những người giữ quyền với vật thể mà hơn thế nữa nó là mối quan hệ giữa người, vật thể và những vấn đề, đối tượng khác có liên quan đến vật thể đó.

John (1968) lại định nghĩa quyền tài sản (property right) như là một quyền lực có thể áp đặt được để thực hiện những hành động cụ thể có liên quan đến lĩnh vực cụ thể. Để đơn giản hơn, Crawford (1979) đưa ra khái niệm Quyền hưởng dụng (property rights) là những mối quan hệ xã hội trong số các đối tác có liên quan trong mối quan hệ với hàng hóa vật chất và những giá trị biểu tượng. Theo Daniel (1991)) mối quan hệ ấy có thể hình thành bằng nhiều dạng khác nhau và thường được kết hợp thành một tập hợp của các quyền và nghĩa vụ. Có nhiều loại quyền khác nhau.

Trong công trình “Property rights, collective action and poverty: The role of instututions for poverty reduction. Paper presented at the 10th Biennial conference of the International association for study of common property” năm 2004, tác giả Monica Di Gregorio cho rằng quyền có sự kết hợp các quyền khác nhau tùy theo nguồn tài nguyên và những xã hội khác nhau. Để phân loại một cách đơn giản, dễ hiểu hơn về các quyền đối với tài nguyên thiên nhiên, Edella & Elinor (1992) 17 đã trình bày tóm tắt 5 quyền: (i) Quyền tiếp cận cho phép những người được quyền đi vào một khu vực tài nguyên thiên nhiên được xác định phạm vi địa lý cụ thể; (ii) Quyền khai thác cho phép những người được trao quyền thu hoạch những sản phẩm từ nguồn tài nguyên thiên nhiên; (iii) Quyền quản lý bao gồm khả năng chuyển đổi nguồn tài nguyên và quyết định về cơ cấu sử dụng tài nguyên bên trong phạm vi được trao quyền; (iv) Quyền lọai trừ cho phép người được trao quyền cho phép hoặc loại trừ những người khác tiếp cận hoặc khai thác tài nguyên; (v) Quyền cho phép những người được trao quyền được phép chuyển nhượng, trao đổi, cầm cố các quyền trên. Quyền có những dạng khác nhau thường gặp ở các hình thức xã hội khác nhau.