Chương 1: Cơ sở lý luận của Quản lý trung tâm hướng nghiệp và dạy nghề cấp huyện đáp ứng nhu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương. Chương 2: Thực trạng Quản lý trung tâm hướng nghiệp và dạy nghề huyện Từ Liêm Hà Nội. Chương 3: Các biện pháp Quản lý trung tâm hướng nghiệp và dạy nghề huyện Từ Liêm Hà Nội đáp ứng nhu cầu chuyển dịch cơ cấu kinh tế của địa phương. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI 1.
Sơ lƣợc lịch sử nghiên cứu Trong những năm qua đã có rất nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề làm thế nào để nâng cao chất lượng giáo dục kỹ thuật và dạy nghề, đáp ứng yêu cầu kinh tế, xã hội hiện nay. Đến nay, phải thừa nhận khoa học quản lý ở Việt Nam tuy còn non trẻ nhưng đã là một đề tài được nhiều người quan tâm, suy ngẫm, tổng kết và vận dụng; một đề tài luôn mang tính thời sự đi liền với các bước thăng trầm của các doanh nghiệp, tổ chức, nhà nước và nhân dân. Nhiều công trình nghiên cứu gần đây về khoa học quản lý của các nhà nghiên cứu và các giảng viên đại học, các cán bộ Viện nghiên cứu dưới dạng giáo trình, sách tham khảo, phổ biến kinh nghiệm. đã được công bố.
Đó là các tác giả: Nguyễn Tiến Dũng, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Trần Khánh Đức, Nguyễn Gia Quý, Nguyễn Đình Am, Nguyễn Văn Bình, Nguyễn Bá Dương, Hoàng Hữu Đạo, Nguyễn Tấn, Trần Hữu Lam, Vũ Thế Phú. Các công trình trên đã góp phần giải quyết vấn đề lý luận rất cơ bản về khoa học quản lý như bản chất của hoạt động quản lý, các thành phần cấu trúc, các giai đoạn của hoạt động quản lý, đồng thời chỉ ra các phương pháp và nghệ thuật quản lý. Tác giả Nguyễn Đức Trí nhấn mạnh đến hai điểm chính đó là: Đổi mới tư duy GDNN và Đổi mới công tác quản lý Nhà nước đối với GDKT và DN. Đổi mới tư duy giáo dục nghề nghiệp không chỉ có riêng những người trực tiếp làm công tác GDNN mà còn của cả các bên liên đới trong toàn xã hội, cả người học, người sử dụng lao động (các doanh nghiệp) và Nhà nước, đều phải đổi mới sâu sắc tư duy về GDNN.
Quá trình đổi mới công tác quản lý Nhà nước đối với GDKT và DN liên quan đến 3 vấn đề : Chuẩn hóa; phân cấp và kiểm định - Trước hết là các tiêu chuẩn kiến thức và kỹ năng của các cấp trình độ, đó là cơ sở khoa học không thể thiếu để xây dựng và cải tiến nội dung 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com chương trình và xây dựng các chương trình nội dung ĐT liên thông giữa các cấp trình độ. Để xây dựng các tiêu chuẩn kiến thức và KN của các cấp trình độ cần có sự tham gia đầy đủ của phía sử dụng LĐ tốt nghiệp các cơ sở GDKT và DN. - Tiêu chuẩn chương trình các cấp trình độ đào tạo - Tiêu chuẩn giáo viên - Tiêu chuẩn cơ sở vật chất - Định mức chi phí đào tạo,. Về vấn đề đổi mới mục tiêu, nội dung GDKT và DN cũng được các tác giả nghiên cứu đề cập.
Những tiến bộ vượt bậc của khoa học - công nghệ, những thay đổi của tổ chức sản xuất và phân công lao động xã hội cũng như những đòi hỏi của nền kinh tế tri thức đang dần hình thành,. đòi hỏi người công nhân, nhân viên kỹ thuật nghiệp vụ cả sơ cấp và trung cấp phải được đào tạo ở trình độ cao hơn cả về lý thuyết và đặc biệt là thực hành so với trình độ đào tạo hiện nay. Ở một số ngành nghề có tính chất kỹ thuật hoặc công nghệ ngày càng đòi hỏi sự phân hoá mục tiêu đào tạo đội ngũ CNKT, KTV trung cấp hiện nay theo hai hướng nhân lực kỹ thuật thực hành (kỹ nghệ thực hành) như sau: (1) Hoặc phải là nhân lực kỹ thuật thực hành trình độ “công nhân lành nghề” không những có khả năng trực tiếp vận hành và sản xuất một cách độc lập mà còn có khả năng kiểm tra, hướng dẫn, giám sát người khác trong một số công việc có độ phức tạp trung bình. (2) Hoặc phải là nhân lực kỹ thuật thực hành “trình độ cao” với những khả năng mới cao hơn như: khả năng phân tích, đánh giá và đưa ra các quyết định về kỹ thuật, các giải pháp xử lý sự cố, tình huống có độ phức tạp tương đối cao trong hoạt động nghề nghiệp, khả năng giám sát và phần nào quản lý, lãnh đạo,.
như một thợ cả, kỹ sư thực hành hay KTV cấp cao. Muốn trở 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thành một “thợ cả” như thế, người công nhân lành nghề cần phải trải qua một thời gian nhất định hoạt động trong nghề (có thể từ 2-3 năm trở lên) rồi mới được đào tạo, bồi dưỡng thành „thợ cả‟. Nhiều công trình nghiên cứu gần đây về khoa học quản lý của các nhà nghiên cứu và các giảng viên đại học, các cán bộ Viện nghiên cứu đều nhấn mạnh những giá trị và thái độ ưu tiên cần có ở người lao động, chúng phải được thể hiện rõ trong mục tiêu đào tạo. Đó là những giá trị và thái độ, đạo đức, lương tâm nghề nghiệp, tác phong công nghiệp, tinh thần hợp tác, làm việc theo nhóm, ý thức pháp luật, kỉ luật lao động, v.
Việc đổi mới nội dung chương trình đào tạo trong GDKT và DN phải đảm bảo được các yêu cầu chủ yếu như: - Nội dung chương trình phải phù hợp với nhu cầu của thị trường lao động về ngành nghề và các cấp trình độ khác nhau; - Cấu trúc của các chương trình phải được thiết kế liên thông giữa các cấp trình độ đào tạo để bảo đảm tính mềm dẻo, linh hoạt, tạo điều kiện cho người lao động có thể học suốt đời, không ngừng nâng cao năng lực nghề nghiệp. - Nội dung các chương trình cần được xây dựng theo tiếp cận "năng lực thực hiện” và dựa vào các tiêu chuẩn về kiến thức, kỹ năng và thái độ của các hoạt động lao động nghề nghiệp được xác định rõ ràng để bảo đảm chất lượng đào tạo toàn diện, đồng thời bảo đảm khả năng hành nghề của người học sau khi tốt nghiệp. Bài viết “Chất lượng và các điều kiện đảm bảo chất lượng dạy học các môn thực hành chuyên môn nghề” của Thạc sỹ Nguyễn Thanh Hà đăng trên tạp chí Giáo dục số 169 kỳ 1-8/2007, trong đó tác giả đã nêu ra 7 vấn đề nhằm đảm bảo chất lượng và hiệu quả trong dạy học các môn thực hành chuyên môn nghề. 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Phẩm chất và năng lực của giáo viên kĩ thuật. Mục tiêu và nội dung dạy học. Phương pháp dạy học. Trình độ nhận thức và thái độ học tập của học viên.
Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện và trang thiết bị dạy học. Môi trường dạy học. Phương pháp kiểm tra đánh giá. Các báo cáo và bài báo trên đề cập đến một số vấn đề vĩ mô và một số ít vấn đề cụ thể.
Chúng tôi muốn đi sâu vào công tác quản lý đào tạo nghề ở đơn vị chúng tôi, một trung tâm Hướng nghiệp và Dạy nghề cấp huyện để từ đó đề ra một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và có thể có những điều áp dụng được cho các cơ sở dạy nghề khác. Những khái niệm công cụ và một số vấn đề cơ bản của đề tài 1. Giáo dục hướng nghiệp GDHN là hoạt động phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội, trong đó tập thể sư phạm nhà trường giữ vai trò quyết định nhằm giúp người học chọn nghề trên cơ sở khoa học. Khi ấy, tập thể sư phạm phải sử dụng các biện pháp GD mang tính chất hướng dẫn, tính thuyết phục cao, không áp đặt, đảm bảo nghuyên tắc hình thành hứng thú, điều chỉnh, uốn nắn động cơ chọn nghề của thế hệ trẻ sao cho có sự nhất trí cao với nguyện vọng của cá nhân với yêu cầu nhân lực của các thành phần kinh tế, giữa năng lực của cá nhân với đòi hỏi của nghề.
Trong mối quan hệ phức hợp từng cặp một giữa cá nhân và xã hội, giữa cá nhân và nghề phải được giải quyết bằng những biện pháp giáo dục đồng bộ, nếu coi nhẹ một cặp quan hệ nào đó sẽ dãn tới tình trạng thừa lao động ở nơi này, thiếu lao dộng ở nơi khác, hoặc năng suất lao động không cao vì không có sự phù hợp nghề. Rõ ràng là hướng nghiệp phải gắn với công tác GD tư tưởng, chính trị và đạo đức nhằm giúp HS giải quyết đúng đắn mối 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com quan hệ giữa ước mơ và thực hiện, giữa cái “muốn” và cái “có thể” và cái cần phải làm để luôn luôn biết điều chỉnh hài hòa giữa lợi ích của xã hội và lợi ích của bản thân. Với ý nghĩa đó GDHN không quyết định nghề cho mỗi cá nhân mà GD thế hệ trẻ thái độ đúng đắn với lao động và từ đó GD đúng đắn với nghề nghiệp. Vì thế, HN được coi là cấu thành của chương trình GD-ĐT trong hệ thống nhà trường và các cơ sở đào tạo nghề.
Khái niệm GDHN bắt nguồn từ đó mà ra.Platonov, mỗi hoạt động GDHN thuộc vào các góc của tam giác HN được dựa trên cơ sở là hai yếu tố cơ bản là các cạnh tương ứng giao thoa tạo nên goc đó: 1.Tuyên truyền, định hƣớng nghề Đặc điểm, yêu Tình hình phân công cầu của hệ thống lao động, cơ cấu lao nghề nghiệp xã động, nhu cầu nhân hội đang cần PT lực ở địa phương và xã hội 2. Tuyển chọn nghề Đặc điểm về phẩm chất, nhân cách, tâm sinh lý và hoàn cảnh cụ thể của từng HS Tam giác hướng nghiệp của K. Platonov Để GDHN cho HS theo tam giác hướng nghiệp trên đây, cần phải căn cứ vào tình hình phân công lao động, cơ cấu lao động, nhu cầu nhân lực ở địa phương mà xã hội đang cần phát triển, đặc điểm về phẩm chất, nhân cách, 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tâm sinh lý và hoàn cảnh cụ thể của từng học sinh thông qua hoạt động sinh hoạt hướng nghiệp, các trắc nghiệm tâm sinh lý và hoạt động dạy nghề phổ thông… Mục tiêu chủ yếu của GDHN là phát hiện, bồi dưỡng tiềm năng sáng tạo của mỗi cá nhân, giúp họ hiểu mình và hiểu yêu cầu của nghề, định hướng họ đi vào những nghề mà các thành phần kinh tế đang cần nhân lực.