Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH QUẢN LÝ VỀ TRẬT TỰ XÂY DỰNG ĐÔ THỊ 1. Một số khái niệm có liên quan 1. Khái niệm chính sách công Chính sách công là tổng thể chương trình hành động của chủ thể nắm quyền lực công, nhằm giải quyết những vấn đề có tính cộng đồng trên các lĩnh vực của đời sống xã hội theo phương thức nhất định nhằm đạt được các mục tiêu đề ra và đảm bảo cho xã hội phát triển bền vững ổn định. Khái niệm trên thể hiện đặc trưng của chính sách công là: - Cơ quan Nhà nước là chủ thể ban hành chính sách công, bao gồm: Quốc hội, Chính phủ, các Bộ, Cơ quan ngang Bộ, Chính quyền địa phương ác cấp,.
- Chính sách công là một chuỗi các quyết định nhằm mục đích cuối cùng là giải quyết một vấn đề chính sách, do một hay nhiều cấp khác nhau trong bộ máy nhà nước ban hành trong một thời gian dài. - Đầu tiên, chính sách công thể hiện được dự định của nhà hoạch định chính sách, làm thay đổi hoặc duy trì một thực trạng nào đó. - Không như các công cụ quản lý khác, thường là các kế hoạch, dự định, chiến lược tổng quát về chương trình hành động bao gồm một hoặc nhiều lĩnh vực kinh tế xã hội, chính sách công sẽ tập trung giải quyết một hoặc một số vấn đề đặt ra. - Đối tượng chính sách là những người chịu tác động hay hoạt động điều tiết của chính sách.
- Thực tế, có nhiều tình trạng một chính sách công không công bằng lợi ích cho từng nhóm dân cư, nhóm này thì được lợi những nhóm kia thì không có hoặc thậm chí bị thiệt thòi. Khái niệm thực hiện chính sách công Tổ chức thực hiện chính sách công là các cơ quan tổ chức thực hiện cần ban hành những văn bản để hướng dẫn và cụ thể hóa chính sách nhằm giúp cơ sở, cơ -9- Luan van quan hữu quan và các đối tượng của chính sách biết và thực hiện được một cách đây đủ. Khái niệm về quản lý trật tự xây dựng đô thị * Khái niệm về trật tự đô thị Đô thị là một khu vực có các công trình đường giao thông, vỉa hè, cây xanh trồng hai bên vỉa hè, có các công trình hạ tầng kỹ thuật như: Hệ thống thoát nước mưa, nước thải, có hệ thống cáp quang, điện chiếu sáng cộng cộng, có các hoa viên, tiểu hoa viên, có mật độ dân cư cao. Đô thị là một trung tâm dân cư đông đúc, đảm bảo được tiêu chí để cơ quan có thẩm quyền phê duyệt cộng nhận.
Trật tự xây dựng đô thị là các công trình xây dựng đảm bảo đúng theo hồ sơ thiết kế được duyệt và nội dung Giấy phép xây dựng được cấp, phù hợp quy hoạch chung đã được phê duyệt và xây dựng không ảnh hưởng đến công trình lân cận. Tuy nhiên, trật tự xây dựng đô thị cũng có những trường hợp công trình xây dựng vi phạm như: Xây dựng không có giấy phép xây dựng, xây dựng sai giấy phép xây dựng, vi phạm sai hồ sơ thiết kế, xây dựng vi phạm chỉ giới đường đỏ, chỉ giới xây dựng, xây dựng trên đất không đúng với mục đích sử dụng,. * Đô thị có những đặc điểm sau: Thứ nhất, là nơi cơ sở hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội phát triển có tính liên thông, đồng bộ. Thứ hai, là nơi tập trung dân cư với mật độ rất cao, tối thiểu phải đạt một mức nhất định, tùy vào các quy ước mang tính chủ quan mà nhà nước đặt ra.
Thứ ba, là nơi đảm bảo được các tiêu chí để cơ quan có thẩm quyền công nhận là đô thị. * Khái niệm về quản lý Nhà nước Là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền nhằm ổn định kinh tế, chính trị, xã hội và phát triển đất nước theo hướng tích cực. Quản lý tài sản là một quá trình có hệ thống để phát triển, vận hành, duy trì, nâng cấp và vứt bỏ tài sản một cách có hiệu quả. -10- Luan van Chủ thể quản lý Nhà nước là thông qua các cơ quan thuộc bộ máy nhà nước, đội ngũ cán bộ, công chức, nhà nước,… cong theo nghĩa hẹp, chủ thể quản lý nhà nước là các cơ quan trong hệ thống hành chính nhà nước và đội ngũ cán bộ, công chức làm việc ở các cơ quan đó.
Quản lý Nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước của các cơ quan, tổ chức, cá nhân có thẩm quyền. * Khái niệm về quản lý trật tự đô thị Từ những quan niệm chung về quản lý trật tự đô thị có thể đi đến quan niệm: Quản lý trật tự xây dựng đô thị là tổ chức hành chính chịu sự chỉ đạo, quản lý của UBND các cấp; thực hiện chức năng tham mưu, giúp UBND các cấp thực thi các quy định pháp luật trong lĩnh vực trật tự xây dựng đô thị; phối hợp chặt chẽ với các phòng, ban chuyên môn cấp huyện, UBND cấp xã trong quá trình triển khai thực hiện nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng đô thị; được trang bị phương tiện làm việc; có trụ sở làm việc, có con dấu riêng, được mở tài khoản tại kho bạc Nhà nước; chịu sự chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn về chuyên môn, nghiệp vụ của Sở Xây dựng. Khái niệm về quản lý xây dựng là một lĩnh vực thực hiện nhiệm vụ tư vấn về lập và đánh giá dự án, lập hồ sơ thiết kế tổ chức thi công, tổ chức các hoạt động trên từng giai đoạn chuẩn bị và thực hiện dự án như đấu thầu, triển khai thiết kế, thi công, bàn giao nghiệm thu và thanh quyết toán công trình. - Khách thể quản lý trật tự xây dựng đô thị là những hoạt động quản lý trật tự đô thị và hành vi vi phạm trong hoạt động xây dựng công trình trong đô thị.
Nội dung quản lý trật tự xây dựng đô thị 1. Các giải pháp tổ chức thực hiện 1. Đối với công trình được cấp giấy phép xây dựng: Việc quản lý trật tự xây dựng theo các nội dung của giấy phép xây dựng đã được cấp và quy định của pháp luật có liên quan; 1. Đối với công trình được miễn giấy phép xây dựng, nội dung quản lý trật tự xây dựng gồm: Kiểm tra sự phù hợp với quy hoạch được duyệt, sự phù hợp với hồ sơ thiết kế được duyệt, kiểm tra chiều cao, chỉ giới đường đỏ, khoảng lùi so -11- Luan van với chỉ giới đường đỏ, kiểm tra cao độ và kiểm tra kích thước cơ bản.
Công trình thuộc đối tượng miễn giấy phép xây dựng được quy định tại điểm g khoản 2 Điều 89 của Luật Xây dựng năm 2014 được sửa đổi, bổ sung tại khoản 30 Điều 1 của Luật số 62/2020/QH14, sự tuân thủ của việc xây dựng với quy hoạch xây dựng hoặc quy hoạch có tính chất kỹ thuật, chuyên ngành hoặc quy chế quản lý kiến trúc hoặc thiết kế đô thị được phê duyệt và quy định của pháp luật có liên quan; kiểm tra sự phù hợp của việc xây dựng với các nội dung, thông số chủ yếu của thiết kế đã được thẩm định đối với trường hợp thiết kế xây dựng đã được cơ quan chuyên môn về xây dựng thẩm định. Khi tiến hành kiểm tra mà phát hiện công trình xây dựng vi phạm thì phải tiến hành lập hồ sơ ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và yêu cầu ngừng thi công, buộc phải khắc phục bổ sung hồ sơ và giấy phép xây dựng trong vòng 60 ngày, nếu sau thời gian 60 ngày mà không khắc phục được thì cơ quan ban hành quyết định xử phạt phải tiếp tục lập hồ sơ ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ theo định. Đối với công trình xây dựng mà theo quy định phải có giấy phép xây dựng, thì công tác kiểm tra phải đảm bảo các nội dung như: Diện tích xây dựng, chiều cao công trình, mật độ xây dựng, khoảng lùi công trình xây dựng so với chỉ giới đường đỏ, khoảng cách các cạnh của công trình so với ranh giới khu đất, công tác đảm bảo về phòng cháy chữa cháy, công tác đảm bảo an toàn lao động, trang bị bảo hộ lao động cho công nhân, biển báo công trình, công tác đảm bảo vệ sinh môi trường (lưới che chắn xung quanh công trình) có đảm bảo theo quy định hay không. Khi tiến hành kiểm tra mà phát hiện công trình xây dựng vi phạm thì phải tiến hành lập hồ sơ ban hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính và yêu cầu ngừng thi công và buộc phải khắc phục bổ sung hồ sơ thiết kế và giấy phép xây dựng trong vòng 60 ngày, nếu sau thời gian 60 ngày mà không khắc phục được hồ sơ thiết kế và giấy phép xây dựng thì cơ quan ban hành quyết định xử phạt phải tiếp tục lập hồ sơ ban hành quyết định cưỡng chế phá dỡ theo định.
Khi phát hiện vi phạm, cơ quan có thẩm quyền quản lý trật tự xây dựng phải tiến hành tổ chức kiểm tra lập Biên bản kiểm tra hiện trạng công trình xây dựng; -12- Luan van lập biên bản vi phạm hành chính và yêu cầu chủ đầu tư, đơn vị thi công, các đơn vị có liên quan phải dừng ngày thi công; ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính theo quy định, đúng thẩm quyền, nếu vượt quá thẩm quyền thì tham mưu kiến nghị cấp có thẩm quyền xử lý vi phạm trật tự xây dựng theo quy định. Trách nhiệm của Ủy ban nhân dân cấp tỉnh: Ủy quyền cho Sở Xây dựng thực hiện các nhiệm vụ: - Thực hiện nhiệm vụ theo quy định tại Điểm b, Khoản 3, Điều 165 Luật Xây dựng ngày 18/6/2014: Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra phát hiện, ngăn chặn và xử lý theo thẩm quyền hoặc kiến nghị cơ quan nhà nước có thẩm quyền xử lý các vi phạm pháp luật về xây dựng. - Thực hiện nhiệm vụ quản lý trật tự xây dựng theo giấy phép xây dựng quy định tại Điều 2 Thông tư số 15/2016/TT-BXD ngày 30/6/2016 của Bộ Xây dựng hướng dẫn về cấp giấy phép xây dựng và khoản 2, Điều 6 Quy định về cấp phép xây dựng trên địa bàn tỉnh Đắk Lắk ban hành kèm theo Quyết định số 44/2016/QĐ- UBND ngày 30/12/2016 của UBND tỉnh Đắk Lắk: Lập kế hoạch Thanh tra, kiểm tra việc thực hiện trật tự xây dựng trên địa bàn và xử lý vi phạm hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền xử lý theo quy định; chủ trì, phối hợp với các cơ quan liên quan thanh tra, kiểm tra việc xây dựng trên cơ sở các quy định hiện hành.