Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu các công trình có liên quan và những vấn đề cơ bản về quản lý thuế GTGT đối với Doanh nghiệp. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng quản lý thuế GTGT tại các DN trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình giai đoạn 2009-2013. Chương 4: Phương hướng và giải pháp tăng cường quản lý thuế GTGT trên địa bàn huyện Lệ Thủy, tỉnh Quảng Bình. 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU CÁC CÔNG TRÌNH CÓ LIÊN QUAN VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ THUẾ GTGT ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.
Các công trình nghiên cứu thuế GTGT ở trong nước. Từ tháng 9 -1993, chính phủ đã cho phép thực hiện thí điểm chế độ thuế doanh thu có khấu trừ tƣơng tự thuế GTGT ở 11 xí nghiệp quốc doanh thuộc 3 ngành dệt, sản xuất đƣờng, xi măng. Qua đó rút kinh nghiệm nghiên cứu xây dựng dự luật thuế GTGT thay cho thuế doanh thu. Trong thời gian họp quốc hội khoá IX lần thứ 11, Quốc hội đã dành một số buổi để tập trung thảo luận mọi khía cạnh liên quan tới dự án luật này.
Hầu hết các đại biểu đều tán thành là điều kiện ban hành luật thuế GTGT thay thế cho thuế doanh thu đã chín muồi. Ý nghĩa của Luật cũng thể hiện rõ trong mục tiêu: khắc phục việc thu trùng lắp của thuế doanh thu, đảm bảo không giảm, động viên số thu cho ngân sách nhà nƣớc so với thuế doanh thu; tăng cƣờng công tác hạch toán kế toán; góp phần hoàn thiện hệ thống chính sách thuế ở nƣớc ta phù hợp với kinh tế thị trƣờng. Luật thuế GTGT chính thức áp dụng vào ngày 01/01/ 1999. Chiến lƣợc phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nƣớc đến năm 2020 là: "Thực hiện thành công CNH-HĐH đất nƣớc, đƣa nƣớc ta trở thành một nƣớc công nghiệp có cơ sở vật chất hiện đại, cơ cấu kinh tế hợp lý, quan hệ sản xuất tiên tiến, phù hợp với sự phát triển của trình độ của lực lƣợng sản xuất, đời sống tinh thần đƣợc nâng cao, quốc phòng an ninh vững chắc, dân giàu nƣớc mạnh xã hội công bằng văn minh".
Hiệu quả quản lý thuế là một vấn đề đƣợc nhiều nhà quản lý quan tâm bởi nó là tiêu chuẩn để đánh giá hệ thống thuế của một quốc gia nhất định. Hệ 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com thống thuế phải phản ánh đƣợc những mục tiêu của Nhà nƣớc đặt ra. Chính vì vậy, việc tìm ra những tiêu thức chung để đánh giá một hệ thống thuế đƣợc coi là tích cực hay hiệu quả không phải là việc dễ dàng. Tính đến nay đã có rất nhiều tác giả nghiên cứu về vấn đề “Công tác quản lý thuế GTGT” cụ thể: Lê Bá Tiến (2012), “Hoàn thiện công tác quản lý thuế đối với doanh nghiệp có vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài trên địa bàn thành phố Đà Nẵng” Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Đại học Đà Nẵng.
Tác giả đã hệ thống hoá và làm rõ cơ sở lý luận về QLT đối với DN có vốn FDI, về hoạt động đầu tƣ trực tiếp nƣớc ngoài, từ đó vận dụng để phân tích, đánh giá thực trạng công tác QLT đối với DN có vốn FDI trên địa bàn TP Đà Nẵng giai đoạn 2007-2011, chỉ ra những kết quả đạt đƣợc, những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế đó. Trên cơ sở đó, đề xuất những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLT đối với DN có vốn FDI trên địa bàn TP Đà Nẵng hƣớng đến mục tiêu chung đó là tăng mức độ tuân thủ pháp luật của DN và nâng cao chất lƣợng QLT. Trƣơng Quốc Thắng (2008), “Tăng cường quản lý thuế Giá trị gia tăng và thuế Thu nhập doanh nghiệp trên địa bàn huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình”, Luận văn Thạc sỹ kinh tế, Trƣờng đại học kinh tế Huế. Tác giả đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý thuế Giá trị gia tăng (GTGT).
Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thuế tại Chi cục Thuế huyện Quảng Trạch giai đoạn 2005-2008, chỉ ra đƣợc những tồn tại trong công tác quản lý thuế Giá trị gia tăng (GTGT) trên địa bàn huyện Quảng Trạch. Từ đó tác giả đã đề xuất các giải pháp khả thi, nhằm tăng cƣờng quản lý thuế GTGT góp phần tăng nguồn thu ngân sách của huyện Quảng Trạch trong thời gian tới. Luận văn thạc sỹ: “Tăng cường kiểm soát thuế GTGT tại các doanh nghiệp trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng” của tác giả Phan Xuân Quang - 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com 2008, luận văn đã hệ thống đƣợc những vấn đề lý luận cơ bản về kiểm soát nội bộ nói chung và kiểm soát thuế GTGT nói riêng tại các doanh nghiệp trên địa bàn TP Đà Nẵng; luận văn cũng phản ánh và đánh giá thực trạng công tác kiểm soát thuế GTGT tại các doanh nghiệp trên địa bàn TP Đà Nẵng. Tuy nhiên trong phần này tác giả chủ yếu nêu đƣợc những tồn tại và những vấn đề còn bất cập, chức năng giải quyết các thủ tục còn trùng lắp tại các Đội trực thuộc Cục Thuế (mô hình quản lý cấp Cục thuế) nên không nêu lên đƣợc những tồn tại bất cập hiện tại trong việc quản lý thuế GTG.
Hơn nửa trong các giải pháp đƣa ra để tăng cƣờng quản lý chƣa chú trong đến công tác nuôi dƣởng nguồn thu và còn chồng chéo phần hành công việc gữa các Đội thuế trong công tác quản lý thuế GTGT. Các giải pháp mà tác giả đƣa ra mặc dù đã có ý tƣởng hoàn thiện cơ cấu tổ chức tại các Đội trực thuộc Cục Thuế, cũng nhƣ các giải pháp về tăng cƣờng công tác thanh tra, kiểm tra thuế GTGT đối với các doanh nhiệp từ khâu lập kế hoạch, xây dựng các tiêu chí đến công tác thanh tra, kiểm tra tại doanh nghiệp, chủ yêu dựa vào các quy trình hiện nay. Tuy nhiên hiện nay một số quy trình không còn phù hợp với thực tế, nếu thực hiện đầy đủ các bƣớc công việc theo quy trình thì tồn tại nhiều bất cập, mất nhiều thời gian và nguồn nhân lực. Trong khi đó số lƣợng biên chế không tăng.
Luận văn thạc sỹ “Tăng cường kiểm soát thuế tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Thành Phố Đà Nẵng” của tác giả Trƣơng Công Khoái - 2008. Qua luận văn cũng đã đánh giá đƣợc thực trạng công tác kiểm soát thuế nói chung và kiểm soát thuế GTGT nói riêng tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh trên địa bàn Thành phố Đà Nẵng. Tuy nhiên trong phần này tác giả chỉ mới nêu đƣợc công tác rà soát các loại tờ khai thuế kê khai theo tháng, tờ khai thuế kê khai quý, và tờ khai kê khai năm tại cơ quan thuế và công tác kiểm tra tại doanh nghiệp và chủ yếu mang tính lý thuyết 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chƣa sát với thực tế trong công việc hiện nay. Các giải pháp đƣa ra chƣa phân định rỏ ràng trách nhiệm của các phòng chức năng trong công tác quản lý thuế GTGT; chƣa khắc phục đƣợc nhƣợc điểm của thực trạng đơn vị.
Luận văn thạc sỹ “Tăng cường kiểm soát thuế GTGT tại Cục thuế tỉnh Bình Định của tác giả Lê Thị Hồng Lũy - 2012. Luận văn đã làm rõ việc quản lý GTGT ở các khâu trong quá trình thu thuế GTGT nhƣng các giải pháp đƣa ra chủ yếu bám theo các quy trình quản lý thuế, chƣa có những giải pháp mang tính thực tế. Luận văn thạc sỹ “Tăng cường kiểm soát thuế GTGT tại Chi cục thuế quận Hải Châu – 2012 của tác giả Lê Tư Cư. Cách tiếp cận của đề tài trên gốc độ quản lý kinh tế do đó tác giả khi phân tích và đƣa ra giải pháp không đánh giá tác động của yếu tố chính sách của Nhà nƣớc cũng nhƣ địa phƣơng trong công tác quản lý thuế.
Về nhóm các giải pháp hoàn thiện công tác bộ máy, đẩy mạnh công tác tuyên truyền hỗ trợ ngƣời nộp thuế, công tác thanh tra, kiểm tra và phân tích các chỉ tiêu đánh giá; mặc dù tác giả đã có ý tƣởng hoàn thiện về trình độ cán bộ công chức thuế và công tác phân tích đánh giá các chỉ tiêu kê khai, tuy nhiên tác giả chƣa đề xuất đƣợc các giải pháp về bố trí sắp xếp lại các Đội, Đội cho phù hợp với thực tế hiện nay và các chỉ tiêu phân tích chỉ mang nặng tính lý thuyết, vì các thao tác phân tích chỉ thực hiện thủ công chứ chƣa có chƣơng trình, hệ thống hỗ trợ từ máy tính nên mất nhiều thời gian và công sức, mặc khác số liệu kê khai của các doanh nghiệp không trung thực, chƣa xác đúng với thực tế và kế toán các doanh nghiệp đã kiểm tra, cân đối số liệu trƣớc khi lập các hồ sơ khai thuế, do vậy việc phân tích đơn thuần trên hô sơ khai thuế mà không kiểm tra xem xét các yếu tố có liên quan thì sẽ không mang lại hiệu quả cao. Những khoảng trống tiếp tục nghiên cứu. Sau khi nghiên cứu các luận văn nêu trên và đƣa ra những nhận xét ban đầu nhƣ trên, tác giả dựa trên những ƣu điểm và khắc phục những nhƣợc điểm 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com của các luận văn trƣớc, ngoài ra trong quá trình thực hiện, tác giả cũng đã nghiên cứu và tham khảo thêm các thông tin từ các trang web Tổng cục Thuế và các Tạp chí Thuế Nhà nƣớc để làm rõ vấn đề về quản lý thuế GTGT. Ở địa bàn huyện Lệ Thủy chủ yếu là các Doanh nghiệp vừa và nhỏ, nghành nghề đa dạng, việc am hiểu về pháp luật thuế còn hạn chế.
Do vậy ý thức chấp hành nộp thuế chƣa cao, công tác quản lý thuế GTGT trong lỉnh vực này còn chƣa hiệu quả. Thất thu thuế còn xảy ra do cơ chế quản lý còn lỏng lẻo, việc tuyên truyền, hổ trợ pháp luật đến ngƣời nộp thuế chƣa đạt hiệu quả, ý thức chấp hành pháp luật chƣa cao. Công tác phân định trách nhiệm quản lý ở các đội thuế còn chồng chéo, dẩn đến phiền hà cho ngƣời nộp thuế và trách nhiệm của cán bộ trong quản lý chƣa cao. Việc quy định khấu trừ thế còn bị lạm dụng, cộng thêm cơ chế hoàn thuế “ tiền thoái hậu kiểm” cùng với thủ tục hành chính thành lập không chặt chẻ nên tiền của nhà nƣớc thất thoát bằng con đƣờng này còn nhiều.