chương 1 Có thể nói cấp huyện là cấp hành chính trung gian quan trọng trong việc quản lý, điều hành tại địa phương. Hà Nội là Thủ đô của cả nuớc, là trung tâm chính trị - hành chính quốc gia, nơi đặt trụ sở của các cơ quan trung ương của Đảng, Nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan đại diện ngoại giao, tổ chức quốc tế; là trung tâm lớn về văn hóa, giáo dục, khoa học và công nghệ, kinh tế và giao dịch quốc tế của cả nước. Sự tồn tại của hệ thống cơ quan nhà nước cấp huyện tại Hà Nội với đầy đủ các loại hình cơ quan từ cơ quan hành chính nhà nước đến các doanh nghiệp, đơn vị sự nghiệp, các hội, đoàn thể….là cơ sở hình thành khối lượng tài liệu lớn có nội dung phản ánh mọi mặt của đời sống xã hội tại địa phương, có ý ngh a quan trọng về nhiều mặt. Việc lưu trữ và khai thác hiệu quả tài liệu lưu trữ không chỉ giúp ích với những nhà quản lý trong việc hoạch định chính sách, ra quyết định quản lý…mà còn giúp cho những nhà nghiên cứu lịch sử, văn hóa trong việc giữ gìn giá trị văn hóa dân tộc, phục vụ cho công cuộc xây dựng, kiến thiết, bảo vệ Thủ đô, góp phần xây dựng Tổ quốc Việt Nam giàu mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.
Để làm được điều đó, lưu trữ cấp huyện cần phải thiết lập và củng cố việc tổ chức, quản lý lưu trữ ở cấp này. 20 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 2. TÌNH HÌNH QUẢN LÝ TÀI LIỆU LƢU TRỮ HÌNH THÀNH TỪ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC CƠ QUAN, TỔ CHỨC CẤP HUYỆN THUỘC THÀNH PHỐ HÀ NỘI 2. Khái quát hệ thống các cơ quan nhà nƣớc cấp huyện thuộc thành phố Hà Nội Hà Nội là thủ đô của nước Việt Nam và cũng là kinh đô của hầu hết các vương triều phong kiến Việt trước đây.
Trải qua nhiều thế kỷ dưới sự cai trị của các vương triều Phong kiến; sự cai trị của thực dân, đế quốc, do đó quá trình phát triển của Hà Nội gắn liền với những thăng trầm và thay đổi nhất định. Trước năm 1975 thành phố Hà Nội có 4 khu phố nội thành, gồm: Hoàn Kiếm, Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng. Ngoại thành gồm 4 huyện: Thanh Trì, Từ Liêm, Gia Lâm, Đông Anh. Ngày 29/12/1978, Quốc hội có Nghị quyết phê chuẩn mở rộng địa giới Hà Nội, sáp nhập thêm 5 huyện: Ba Vì, Thạch Thất, Phúc Thọ, Đan Phượng, Hoài Đức và thị xã Sơn Tây, 2 xã: Phụng Châu, Tiên Phương thuộc huyện Chương Mỹ, 7 xã: Tam Hiệp, Hiệp Thuận, Liên Hiệp, Cộng Hòa, Tân Hòa, Tân Phú, Đại Thành thuộc huyện Quốc Oai; 4 xã: Liên Ninh, Ngọc Hồi, Đại Áng, Tả Thanh Oai thuộc huyện Thường Tín và xã Hữu Hòa thuộc huyện Thanh Oai của tỉnh Hà Sơn Bình cùng hai huyện của tỉnh V nh Phú là Mê Linh, Sóc Sơn về thành phố Hà Nội.
Năm 1982, mở rộng địa giới hành chính thị xã Sơn Tây trên cơ sở chuyển 7 xã: Thanh Mỹ, Kim Sơn, Xuân Sơn, Trung Sơn Trầm, Đường Lâm, Sơn Đông, Cổ Đông thuộc huyện Ba Vì; 2 xã: Tích Giang, Trạch Mỹ Lộc thuộc huyện Ba Vì để sáp nhập vào huyện Phúc Thọ. Thị xã Sơn Tây có 3 phường và 9 xã; huyện Phúc Thọ có 22 xã; huyện Ba Vì có 31 xã. 21 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Năm 1986, Hà Nội có 16 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm: 4 quận: Ba Đình, Đống Đa, Hai Bà Trưng, Hoàn Kiếm, 01 thị xã Sơn Tây và 11 huyện: Ba Vì, Đan Phượng, Đông Anh, Gia Lâm, Hoài Đức, Mê Linh, Phúc Thọ, Sóc Sơn, Thạch Thất, Thanh Trì, Từ Liêm. Năm 1987, thành lập thị trấn Tây Đằng (thị trấn huyện lỵ của huyện Ba Vì) và thành lập thị trấn Sóc Sơn (thị trấn huyện lỵ của huyện Sóc Sơn).
Năm 1990, thành lập thị trấn Mai Dịch; tái lập 2 xã Phú Diễn và Minh Khai trên cơ sở tách xã Phú Minh thuộc huyện Từ Liêm. Ngày 12/8/1991,Quốc hội có Nghị quyết điều chỉnh địa giới Thành phố Hà Nội chuyển 5 huyện và 1 thị xã để tải lập tỉnh Hà Tây; chuyển huyện Mê Linh về tỉnh V nh Phú. Hà Nội còn lại 09 đơn vị hành chính cấp huyện, gồm: 4 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành. Năm 1995, thành lập quận Tây Hồ trên cơ sở tách 3 phường: Bưởi, Thụy Khuê, Yên Phụ thuộc quận Ba Đình và 5 xã: Tứ Liên, Nhật Tân, Quảng An, Xuân La, Phú Thượng thuộc huyện Từ Liêm.
Quận Tây Hồ có 8 phường; quận Ba Đình còn lại 12 phường; huyện Từ Liêm còn lại 5 thị trấn và 19 xã. Ngày 22/6/1996 Chính phủ có Nghị định số 74/NĐ-CP, thành lập quận Thanh Xuân; quận Cầu Giấy và một số phường thuộc thành phố Hà Nội. Ngày 06/11/2003 Chính phủ có Nghị định số 132/NĐ-CP về thành lập quận Long Biên và quận Hoàng Mai. Ngày 29/5/2008, Quốc hội đã thông qua nghị quyết số 15/2008/QH12 về điều chỉnh địa giới hành chính thủ đô Hà Nội và một số tỉnh có liên quan.
Theo nghị quyết, toàn bộ tỉnh Hà Tây hợp nhất với Thủ đô Hà Nội, huyện Mê Linh của tỉnh V nh Phúc và 4 xã thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình được chuyển về Hà Nội. Hà Nội sau mở rộng địa giới hành chính có diện tích tự nhiên 3.328,89 km², khu vực nông thôn có diện tích tự nhiên 3.766,17 km², chiếm 83, 09% diện tích tự nhiên toàn thành phố; dân số hiện nay trên 7,5 triệu người. 22 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Năm 2013, Chính phủ có Nghị quyết số 132/NQ-CP ngày 27/12/2013 về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Từ Liêm để thành lập 02 quận Bắc Từ Liêm và Nam Từ Liêm Hiện nay, thành phố Hà Nội có 30 đơn vị hành chính quận, huyện, thị xã, gồm: 12 quận và 17 huyện và 01 thị xã. Như vậy cùng với quá trình đô thị hóa, việc mở rộng không gian Hà Nội diễn ra nhiều lần, Hà Nội mở rộng đã có sự chuyển biến về tính chất với đầy đủ các quận, huyện, thị xã trực thuộc tỉnh nhưng đơn vị hành chính phổ biến hơn vẫn là các huyện.
Vì thế cấp huyện sẽ là khái niệm tác giả sử dụng sau đây để gọi chung các quận, huyện, thị xã thuộc Hà Nội. Với vị trí là một đơn vị hành chính cấp trung gian, cấp huyện ở Hà Nội cũng được thiết lập bộ máy nhà nước với đầy đủ ba hệ thống cơ quan: cơ quan quyền lực nhà nước, cơ quan hành chính - hành pháp và cơ quan tư pháp. Ngoài các cơ quan trong bộ máy nhà nước, nhiều cơ quan nhà nước khác cũng được thành lập ở cấp huyện, phối hợp với bộ máy nhà nước trong việc quản lý và triển khai các nhiệm vụ kinh tế - xã hội trên địa bàn. Tổ chức bộ máy nhà nước ở cấp huyện bao gồm những cơ quan sau: 2.
Cơ quan quyền lực nhà nước cấp huyện Cơ quan quyền lực nhà nước cấp huyện là Hội đồng nhân dân huyện. "Hội đồng nhân dân gồm các đại biểu Hội đồng nhân dân do cử tri ở địa phương bầu ra, là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, đại diện cho ý chí, nguyện vọng và quyền làm chủ của Nhân dân, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương và cơ quan nhà nước cấp trên'' [48, tr. Với vị trí pháp lý là cơ quan quyền lực nhà nước ở địa phương, Hội đồng nhân dân cấp huyện thực hiện hai chức năng cơ bản: Một là, Hội đồng nhân dân quyết định những vấn đề quan trọng, có ý ngh a lớn đến phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, quốc phòng ở địa phương, đảm bảo đúng thẩm quyền, đúng quy định của pháp luật, phù hợp 23 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com với tình hình thực tiễn ở địa phương, làm tròn ngh a vụ của địa phương với cả nước. Hai là, Hội đồng nhân dân thực hiện quyền giám sát đối với Thường trực Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các cơ quan hữu quan về việc thực hienẹ các Nghị quyết của Hội đồng nhân dân cũng như việc thực thi pháp luật.
Nhiệm vụ và quyền hạn của Hội đồng nhân dân được quy định trong Điều 26 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015. Các nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng nhân dân được quy định cụ thể trên các l nh vực sau: trong l nh vực quốc phòng, an ninh, xây dựng chính quyền; l nh vực kinh tế, tài nguyên, môi trường; l nh vực giáo dục, y tế, xã hội, văn hóa, thông tin và thể dục thể thao; thực hiện chính sách dân tộc và chính sách tôn giáo; thi hành pháp luật. Hội đồng nhân dân làm việc theo nhiệm kỳ 5 năm, trong mỗi nhiệm kỳ, Hội đồng nhân dân thảo luận và ra Nghị quyết về các vấn đề thuộc nhiệm vụ, quyền hạn của mình tại các kỳ họp Hội đồng nhân dân, Hội đồng nhân dân họp thường lệ mỗi năm hia kỳ, khi cần thiết, Hội đồng nhân dân có thể họp chuyên đề hoặc bất thường 2. Cơ quan hành chính - hành pháp cấp huyện Cơ quan hành chính - hành pháp ở cấp huyện là Ủy ban nhân dân huyện Ủy ban nhân dân huyện: “Ủy ban nhân dân do Hội đồng nhân dân cùng cấp bầu, là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, chịu trách nhiệm trước Nhân dân địa phương, Hội đồng nhân dân cùng cấp và cơ quan hành chính nhà nước cấp trên” [48, tr.
Ủy ban nhân dân huyện thực hiện chức năng quản lý hành chính nhà nước ở địa phương, là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân. Ủy ban nhân dân huyện thực nhiệm vụ, quyền hạn trên các l nh vực: kinh tế, nông 24 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nghiệp, ngư nghiệp, thủy lợi và đất đai, công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, xây dựng, giao thông vận tải, l nh vực thương mại, dịch vụ và du lịch; giáo dục, y tế, xã hội, văn hóa, thông tin và thể dục thể thao; khoa học công nghệ, tài nguyên và môi trường; quốc phòng, an ninh, trật tự, an toàn xã hội; thực hiện chính sách dân tộc và tôn giáo… Nhiệm vụ và quyền hạn của Ủy ban nhân dân được quy định trong Điều 28 và Điều 29 Luật Tổ chức chính quyền địa phương năm 2015.