Quản Lý Tài Chính Tại Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật Tỉnh Thái Nguyên

Chuyên khảo kinh tế phân tích Quản lý tài chính tại trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh thái nguyên, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Đỗ Thu Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Minh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Tài Chính Tại Trung Tâm Kiểm Soát Bệnh Tật Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ CÓ THU
• 1.1. Cơ sở lý luận chung
• 1.1.1. Một số khái niệm, đặc điểm đơn vị sự nghiệp có thu, đơn vị y tế có thu và quản lý tài chính
• 1.2. Cơ cấu nguồn tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế có thu. Chủ thể quản lý, đối tượng và phương pháp quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu
• 1.3. Nội dung quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu
• 1.4. Cơ sở thực tiễn về quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu
• 1.4.1. Kinh nghiệm của một số đơn vị sự nghiệp y tế về công tác quản lý tài chính
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm đối với Trung tâm kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Số liệu thứ cấp
• 2.2.2. Số liệu sơ cấp
• 2.2.3. Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu
• 2.2.4. Phương pháp tổng hợp và xử lý số liệu
• 2.2.5. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.2.6. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT TỈNH THÁI NGUYÊN
• 3.1. Tổng quan Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển
• 3.3. Chức năng, nhiệm vụ
• 3.4. Cơ cấu tổ chức bộ máy
• 3.5. Đặc điểm cơ chế tài chính của Trung tâm
• 3.6. Cơ sở pháp lý trong hoạt động tài chính tại Trung tâm
• 3.7. Kết quả hoạt động của Trung tâm
• 3.8. Thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên
• 3.8.1. Thực trạng công tác lập dự toán
• 3.8.2. Thực trạng phân bổ và giao dự toán ngân sách
• 3.8.3. Thực trạng chấp hành dự toán
• 3.8.4. Thực trạng quyết toán ngân sách và hoạt động kiểm tra, giám sát quản lý tài chính tại Trung tâm
• 3.9. Phân tích các nhân tố tác động đến công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên
• 3.9.1. Nhân tố bên ngoài
• 3.9.2. Nhân tố bên trong
• 3.10. Đánh giá công tác quản lý tài chính tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên
• 3.10.1. Những kết quả đạt được
• 3.10.2. Những hạn chế, tồn tại và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI TRUNG TÂM KIỂM SOÁT BỆNH TẬT TỈNH THÁI NGUYÊN
• 4.1. Những định hướng, mục tiêu tăng cường quản lý tài chính của Bộ Y tế và phương hướng tự chủ tài chính
• 4.2. Giải pháp tăng cường quản lý tài chính tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên
• 4.2.1. Giải pháp hoàn thiện công tác xây dựng dự toán
• 4.2.2. Giải pháp đổi mới cơ chế quản lý và sử dụng nguồn tài chính
• 4.2.3. Giải pháp tăng cường khai thác nguồn thu
• 4.2.4. Giải pháp thực hiện chế độ quản lý tài chính khoán
• 4.2.5. Giải pháp nâng cao năng lực và vai trò của công tác tài chính kế toán
• 4.2.6. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin
• 4.2.7. Giải pháp cải cách công tác quản lý y tế
• 4.2.8. Một số kiến nghị
• 4.2.8.1. Đối với Nhà nước và Bộ Y tế
• 4.2.8.2. Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên
• 4.2.8.3. Đối với Sở Tài chính, Sở Nội vụ tỉnh Thái Nguyên
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Tài Chính Tại Trung Tâm KSBT Thái Nguyên

Quản lý tài chính (QLTC) đóng vai trò then chốt trong hoạt động của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật (KSBT) tỉnh Thái Nguyên, ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động và khả năng thực hiện nhiệm vụ phòng, chống dịch bệnh. Bài viết này đi sâu vào phân tích thực trạng QLTC tại Trung tâm, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm tăng cường hiệu quả quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính. Việc đổi mới cơ chế tài chính trong lĩnh vực y tế, đặc biệt là việc thực hiện tự chủ tài chính theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP, đòi hỏi các đơn vị như Trung tâm KSBT phải chủ động hơn trong việc quản lý, khai thác và sử dụng các nguồn lực tài chính. Điều này bao gồm việc lập kế hoạch tài chính, quản lý chi tiêu, kiểm soát rủi ro và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn.

1.1. Khái Niệm Cơ Bản Về Quản Lý Tài Chính Y Tế

Quản lý tài chính trong lĩnh vực y tế, đặc biệt tại các đơn vị sự nghiệp công lập như Trung tâm KSBT, bao gồm việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm soát các hoạt động tài chính nhằm đạt được các mục tiêu đề ra. Mục tiêu chính là đảm bảo nguồn lực tài chính đầy đủ và sử dụng hiệu quả để cung cấp các dịch vụ y tế chất lượng cao cho cộng đồng. Điều này đòi hỏi sự am hiểu sâu sắc về các quy định pháp luật liên quan đến tài chính công, cũng như khả năng phân tích và đánh giá các rủi ro tài chính tiềm ẩn.

1.2. Vai Trò Của Trung Tâm KSBT Trong Hệ Thống Y Tế

Trung tâm KSBT đóng vai trò quan trọng trong việc phòng ngừa và kiểm soát dịch bệnh, bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Chức năng này đòi hỏi Trung tâm phải có nguồn lực tài chính ổn định và được quản lý hiệu quả để thực hiện các chương trình y tế dự phòng, giám sát dịch bệnh, và ứng phó với các tình huống khẩn cấp về sức khỏe. Theo Thông tư 26/2017/TT-BYT, Trung tâm KSBT có chức năng tham mưu và tổ chức thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ về phòng, chống dịch, bệnh truyền nhiễm; bệnh không lây nhiễm; phòng, chống tác động của các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe.

II. Vấn Đề Thách Thức Quản Lý Tài Chính Tại KSBT Thái Nguyên

Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, công tác QLTC tại Trung tâm KSBT tỉnh Thái Nguyên vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức. Nguồn thu còn hạn chế và chưa khai thác hết tiềm năng, quản lý chi tiêu chưa thực sự hiệu quả, lập dự toán đôi khi chưa sát với thực tế, và công tác kiểm tra, giám sát còn chưa được thực hiện thường xuyên. Những tồn tại này ảnh hưởng đến khả năng tự chủ tài chính và phát triển bền vững của Trung tâm. Đặc biệt, việc thực hiện Nghị định 16/2015/NĐ-CP đòi hỏi Trung tâm phải chủ động hơn nữa trong việc tìm kiếm và sử dụng các nguồn lực tài chính.

2.1. Hạn Chế Trong Công Tác Lập Dự Toán Ngân Sách

Công tác lập dự toán ngân sách đóng vai trò quan trọng trong QLTC, tuy nhiên, tại Trung tâm KSBT, việc lập dự toán đôi khi chưa sát với thực tế, dẫn đến tình trạng thiếu hụt hoặc lãng phí nguồn lực. Nguyên nhân có thể do thiếu thông tin chính xác về nhu cầu chi tiêu, hoặc do chưa dự báo được các biến động về giá cả và chính sách. Việc lập dự toán thiếu chính xác sẽ ảnh hưởng đến việc phân bổ và sử dụng nguồn lực một cách hiệu quả.

2.2. Quản Lý Chi Tiêu Chưa Thật Sự Hiệu Quả

Quản lý chi tiêu là một khâu quan trọng trong QLTC, tuy nhiên, tại Trung tâm KSBT, việc quản lý chi tiêu chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến tình trạng lãng phí và thất thoát nguồn lực. Nguyên nhân có thể do thiếu kiểm soát chặt chẽ các khoản chi, hoặc do chưa xây dựng được các quy trình và quy định chi tiêu rõ ràng. Để khắc phục tình trạng này, cần tăng cường kiểm tra, giám sát các khoản chi tiêu, đồng thời xây dựng các quy trình và quy định chi tiêu phù hợp với đặc thù của Trung tâm.

2.3. Nguồn Thu Còn Hạn Chế Chưa Đa Dạng

Nguồn thu của Trung tâm KSBT Thái Nguyên chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách nhà nước và các khoản thu từ dịch vụ. Tuy nhiên, nguồn thu này còn hạn chế và chưa đa dạng, gây khó khăn cho việc đảm bảo nguồn lực tài chính ổn định cho hoạt động của Trung tâm. Cần tăng cường khai thác các nguồn thu khác, chẳng hạn như các khoản tài trợ, viện trợ, hoặc các dịch vụ y tế công khác.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Dự Toán Tại Trung Tâm KSBT

Để giải quyết các vấn đề và thách thức trong công tác QLTC, Trung tâm KSBT tỉnh Thái Nguyên cần triển khai đồng bộ các giải pháp, trong đó, hoàn thiện công tác lập dự toán là một trong những ưu tiên hàng đầu. Việc lập dự toán chính xác và sát với thực tế sẽ giúp Trung tâm chủ động hơn trong việc phân bổ và sử dụng nguồn lực, đồng thời nâng cao hiệu quả hoạt động. Giải pháp cần đi đôi với mục tiêu khai thác tối đa nguồn thu, tiết kiệm khoản chi nhằm mục đích phát triển Trung tâm, nâng cao đời sống CBVC.

3.1. Nâng Cao Năng Lực Lập Kế Hoạch Ngân Sách Chi Tiết

Để nâng cao năng lực lập kế hoạch ngân sách chi tiết, Trung tâm KSBT cần đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ tài chính về kiến thức chuyên môn và kỹ năng lập kế hoạch. Đồng thời, cần xây dựng các quy trình và hướng dẫn lập kế hoạch rõ ràng, chi tiết, đảm bảo tính chính xác và khả thi. Việc áp dụng công nghệ thông tin vào công tác lập kế hoạch cũng sẽ giúp nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót. Cần phân tích kỹ lưỡng nhu cầu thực tế để có căn cứ lập dự toán phù hợp.

3.2. Áp Dụng Phương Pháp Dự Báo Doanh Thu Chính Xác

Việc dự báo doanh thu chính xác là yếu tố then chốt để lập dự toán ngân sách hiệu quả. Trung tâm KSBT cần áp dụng các phương pháp dự báo doanh thu khoa học và phù hợp với đặc thù của đơn vị, chẳng hạn như phương pháp phân tích xu hướng, phương pháp hồi quy, hoặc phương pháp chuyên gia. Đồng thời, cần thu thập và phân tích các thông tin về thị trường, chính sách, và các yếu tố ảnh hưởng đến doanh thu để đưa ra dự báo chính xác nhất.

IV. Đổi Mới Cơ Chế Quản Lý Sử Dụng Nguồn Tài Chính Tại KSBT

Bên cạnh việc hoàn thiện công tác lập dự toán, đổi mới cơ chế quản lý và sử dụng nguồn tài chính cũng là một giải pháp quan trọng để tăng cường hiệu quả QLTC tại Trung tâm KSBT tỉnh Thái Nguyên. Cơ chế quản lý và sử dụng nguồn tài chính cần được xây dựng theo hướng tự chủ, linh hoạt, và minh bạch, đồng thời đảm bảo tuân thủ các quy định của pháp luật. Theo đó, đối với dịch vụ sự nghiệp (DVSN) công không sử dụng KP NSNN theo cơ chế thị trường; đối với DVSN công sử dụng KP NSNN được xác định trên định mức chi phí, lộ trình tính giá, cơ sở định mức KTKT.

4.1. Tăng Cường Tự Chủ Tài Chính Cho Các Khoa Phòng

Để tăng cường tự chủ tài chính cho các khoa, phòng, Trung tâm KSBT cần giao quyền chủ động hơn cho các đơn vị này trong việc quản lý và sử dụng nguồn lực tài chính. Các khoa, phòng cần được quyền quyết định các khoản chi tiêu nhỏ, đồng thời chịu trách nhiệm về hiệu quả sử dụng nguồn lực của mình. Cần xây dựng các quy chế và tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động của các khoa, phòng dựa trên các chỉ số tài chính cụ thể.

4.2. Xây Dựng Quy Chế Chi Tiêu Nội Bộ Hợp Lý Tiết Kiệm

Quy chế chi tiêu nội bộ đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và kiểm soát chi tiêu tại Trung tâm KSBT. Quy chế chi tiêu nội bộ cần được xây dựng một cách hợp lý, khoa học, và phù hợp với đặc thù của đơn vị, đồng thời đảm bảo tính minh bạch, công khai, và tiết kiệm. Cần rà soát và điều chỉnh quy chế chi tiêu nội bộ định kỳ để đảm bảo phù hợp với các quy định của pháp luật và tình hình thực tế của đơn vị.

V. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Tài Chính Tại KSBT

Việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) vào công tác QLTC mang lại nhiều lợi ích, giúp nâng cao hiệu quả, minh bạch, và giảm thiểu sai sót. Trung tâm KSBT tỉnh Thái Nguyên cần đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong các hoạt động tài chính, chẳng hạn như lập dự toán, quản lý chi tiêu, kế toán, và báo cáo. Việc ứng dụng CNTT sẽ giúp Trung tâm tiết kiệm thời gian, chi phí, và nguồn lực, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ.

5.1. Triển Khai Phần Mềm Quản Lý Tài Chính Chuyên Dụng

Triển khai phần mềm quản lý tài chính chuyên dụng là một giải pháp hiệu quả để tự động hóa các hoạt động tài chính tại Trung tâm KSBT. Phần mềm này sẽ giúp Trung tâm quản lý các khoản thu, chi, công nợ, tài sản, và các hoạt động kế toán một cách chính xác và hiệu quả. Cần lựa chọn phần mềm phù hợp với nhu cầu và khả năng của đơn vị, đồng thời đảm bảo tính bảo mật và an toàn thông tin.

5.2. Xây Dựng Hệ Thống Báo Cáo Tài Chính Trực Tuyến

Xây dựng hệ thống báo cáo tài chính trực tuyến giúp cung cấp thông tin tài chính kịp thời, chính xác, và đầy đủ cho các nhà quản lý. Hệ thống này sẽ giúp các nhà quản lý theo dõi tình hình tài chính của đơn vị một cách dễ dàng, đồng thời đưa ra các quyết định quản lý tài chính kịp thời và hiệu quả. Cần đảm bảo tính bảo mật và an toàn thông tin của hệ thống báo cáo tài chính trực tuyến.

VI. Kết Luận Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Tài Chính KSBT Thái Nguyên

Việc tăng cường QLTC tại Trung tâm KSBT tỉnh Thái Nguyên là một nhiệm vụ quan trọng và cấp thiết, đòi hỏi sự nỗ lực và quyết tâm của toàn thể cán bộ, viên chức. Bằng cách triển khai đồng bộ các giải pháp đã đề xuất, Trung tâm có thể nâng cao hiệu quả QLTC, đảm bảo nguồn lực tài chính ổn định và bền vững, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ y tế và bảo vệ sức khỏe cộng đồng. Tự chủ chi thường xuyên là mục tiêu mà Trung tâm hướng tới.

6.1. Đánh Giá Các Giải Pháp Đề Xuất

Các giải pháp đề xuất cần được đánh giá thường xuyên về tính hiệu quả và phù hợp với tình hình thực tế của Trung tâm KSBT Thái Nguyên. Việc đánh giá cần dựa trên các tiêu chí cụ thể, chẳng hạn như: mức độ cải thiện về hiệu quả sử dụng nguồn lực tài chính, mức độ tăng trưởng doanh thu, mức độ giảm thiểu chi phí, và mức độ hài lòng của cán bộ, viên chức. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để điều chỉnh và hoàn thiện các giải pháp một cách liên tục.

6.2. Kiến Nghị Về Chính Sách Tài Chính Y Tế

Để tạo điều kiện thuận lợi cho các đơn vị y tế như Trung tâm KSBT phát triển bền vững, cần có các chính sách tài chính y tế phù hợp, khuyến khích sự tự chủ, sáng tạo, và hiệu quả. Các chính sách này cần tập trung vào việc: tăng cường nguồn lực tài chính cho y tế, tạo cơ chế tài chính linh hoạt cho các đơn vị y tế, khuyến khích xã hội hóa y tế, và nâng cao năng lực quản lý tài chính cho cán bộ y tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu đóng vai trò then chốt trong việc đảm bảo hiệu quả hoạt động và phát triển bền vững của các cơ sở y tế công lập. Tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên, được thành lập năm 2017 trên cơ sở sáp nhập năm trung tâm y tế dự phòng và các đơn vị liên quan, công tác quản lý tài chính có ý nghĩa đặc biệt quan trọng nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ y tế dự phòng và phòng chống dịch bệnh. Giai đoạn nghiên cứu từ 2016 đến 2018 cho thấy Trung tâm đã chủ động đổi mới cơ chế quản lý tài chính, tăng cường khai thác nguồn thu và quản lý chặt chẽ tài chính, tuy nhiên vẫn còn tồn tại các hạn chế như lập dự toán chưa sát thực tế, quản lý thu chi chưa cân đối và kiểm soát tài chính chưa thường xuyên.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm đánh giá thực trạng quản lý tài chính tại Trung tâm, phân tích các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý tài chính, hướng tới tự chủ tài chính bền vững đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên, sử dụng số liệu phân tích giai đoạn 2016-2018. Ý nghĩa nghiên cứu không chỉ góp phần hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu mà còn cung cấp tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý y tế và các đơn vị tương tự trong cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình quản lý tài chính công, đặc biệt tập trung vào quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế có thu. Hai khung lý thuyết chính được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết quản lý tài chính công: Nhấn mạnh vai trò của quản lý tài chính trong việc phân bổ và sử dụng nguồn lực tài chính công một cách hiệu quả, minh bạch và tuân thủ pháp luật. Quản lý tài chính công bao gồm các hoạt động lập dự toán, phân bổ ngân sách, chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm tra giám sát tài chính.

2. Mô hình tự chủ tài chính tại đơn vị sự nghiệp công lập: Theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP, đơn vị sự nghiệp công lập được phân loại theo mức độ tự chủ tài chính (tự đảm bảo chi thường xuyên và chi đầu tư, tự đảm bảo một phần chi thường xuyên, hoặc do Nhà nước bảo đảm chi thường xuyên). Mô hình này giúp xác định cơ cấu nguồn tài chính và phương thức quản lý phù hợp với từng loại đơn vị.

Các khái niệm chính bao gồm: đơn vị sự nghiệp y tế có thu, quản lý tài chính, dự toán ngân sách, tự chủ tài chính, kiểm soát nội bộ tài chính.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp số liệu sơ cấp và thứ cấp. Số liệu thứ cấp được thu thập từ báo cáo tài chính, tài liệu quản lý của Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên, Sở Y tế, Sở Tài chính và các văn bản pháp luật liên quan. Số liệu sơ cấp được thu thập qua khảo sát điều tra trực tiếp với 120 cán bộ công nhân viên và 100 khách hàng sử dụng dịch vụ tại Trung tâm, với cỡ mẫu được xác định theo công thức Slovin, sai số 5%.

Phương pháp phân tích bao gồm thống kê mô tả, so sánh số liệu tuyệt đối và tương đối để đánh giá thực trạng quản lý tài chính, các nhân tố ảnh hưởng và hiệu quả công tác quản lý. Dữ liệu được xử lý trên phần mềm Microsoft Excel 2010. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu gồm quy mô và chất lượng nguồn nhân lực, cơ cấu dự toán thu chi, phân bổ ngân sách, chênh lệch thu chi, các quỹ tài chính, tài sản và công tác quyết toán ngân sách.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Thực trạng lập dự toán và phân bổ ngân sách: Giai đoạn 2016-2018, Trung tâm lập dự toán thu chi dựa trên kết quả thực hiện năm trước và các định mức Nhà nước. Tuy nhiên, dự toán thu chưa sát với thực tế, dẫn đến chênh lệch thu chi không cân đối. Tỷ lệ dự toán thu thực hiện đạt khoảng 85-90%, trong khi dự toán chi thực hiện đạt 95%, cho thấy việc quản lý chi tiêu còn lỏng lẻo.

2. Cơ cấu nguồn thu và chi tiêu: Nguồn thu chủ yếu gồm ngân sách Nhà nước chiếm khoảng 60%, thu từ dịch vụ y tế chiếm 30%, còn lại là các nguồn viện trợ và khác. Chi thường xuyên chiếm trên 80% tổng chi, trong đó chi cho nhân sự chiếm tỷ trọng lớn nhất (khoảng 55%), chi cho hoạt động chuyên môn và mua sắm trang thiết bị chiếm phần còn lại.

3. Kiểm soát và giám sát tài chính: Hệ thống kiểm soát nội bộ được xây dựng nhưng chưa thực sự hiệu quả, kiểm tra giám sát tài chính chưa thường xuyên và chưa phát hiện kịp thời các sai sót. Khoảng 70% cán bộ tài chính đánh giá công tác kiểm soát còn yếu, dẫn đến rủi ro trong quản lý tài chính.

4. Nhân tố ảnh hưởng đến quản lý tài chính: Qua khảo sát, các nhân tố bên trong như trình độ cán bộ tài chính kế toán (đạt mức 4,1/5), hệ thống kiểm soát tài chính (3,8/5), và trình độ quản lý tài chính (3,9/5) có ảnh hưởng tích cực đến hiệu quả quản lý tài chính. Nhân tố bên ngoài như chính sách tài chính Nhà nước và ý thức người dân cũng tác động đáng kể.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các tồn tại trong quản lý tài chính tại Trung tâm là do dự toán thu chi chưa sát thực tế, hệ thống kiểm soát nội bộ chưa hoàn thiện và năng lực cán bộ tài chính chưa đồng đều. So sánh với các đơn vị sự nghiệp y tế khác như Trung tâm Y tế thành phố Hải Dương và Trung tâm Y tế dự phòng Hà Nội, Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên còn hạn chế trong việc ứng dụng công nghệ thông tin và xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ chặt chẽ.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ dự toán thu chi so với thực hiện từng năm, bảng phân tích cơ cấu nguồn thu và chi tiêu, cũng như biểu đồ đánh giá mức độ ảnh hưởng các nhân tố đến quản lý tài chính. Kết quả nghiên cứu nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện hệ thống kiểm soát và áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý tài chính để đảm bảo hiệu quả và minh bạch.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác lập dự toán: Đẩy mạnh việc phân tích số liệu thực tế, dự báo chính xác nhu cầu tài chính, xây dựng dự toán sát với tình hình hoạt động thực tế. Thời gian thực hiện: hàng năm trước khi bắt đầu năm tài chính. Chủ thể thực hiện: Ban lãnh đạo Trung tâm phối hợp với bộ phận tài chính kế toán.

2. Đổi mới cơ chế quản lý và sử dụng nguồn tài chính: Áp dụng cơ chế tự chủ tài chính theo Nghị định 16/2015/NĐ-CP, tăng cường quyền tự chủ trong quản lý chi tiêu, đồng thời đảm bảo tuân thủ quy định pháp luật. Thời gian: 2020-2025. Chủ thể: Trung tâm và Sở Y tế tỉnh Thái Nguyên.

3. Tăng cường khai thác nguồn thu: Mở rộng các dịch vụ y tế có thu, nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút khách hàng, đồng thời thực hiện công khai minh bạch các khoản thu. Thời gian: liên tục. Chủ thể: Trung tâm phối hợp với các phòng ban chuyên môn.

4. Nâng cao năng lực và vai trò của công tác tài chính kế toán: Tổ chức đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ tài chính kế toán, nâng cao trình độ quản lý tài chính. Thời gian: hàng năm. Chủ thể: Trung tâm phối hợp với các cơ sở đào tạo.

5. Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Triển khai phần mềm quản lý tài chính hiện đại, kết nối với hệ thống Kho bạc Nhà nước để nâng cao hiệu quả quản lý và kiểm soát tài chính. Thời gian: 2021-2023. Chủ thể: Trung tâm phối hợp với Sở Y tế và Sở Thông tin Truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Nhà quản lý y tế tại các đơn vị sự nghiệp y tế công lập: Giúp hiểu rõ thực trạng và giải pháp quản lý tài chính, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý nguồn lực tài chính.

2. Cán bộ tài chính kế toán trong ngành y tế: Cung cấp kiến thức chuyên sâu về quy trình lập dự toán, phân bổ ngân sách, kiểm soát tài chính và các kỹ năng nghiệp vụ cần thiết.

3. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành quản lý kinh tế, quản lý y tế: Là tài liệu tham khảo quý giá cho các nghiên cứu liên quan đến quản lý tài chính công và y tế dự phòng.

4. Cơ quan quản lý Nhà nước về y tế và tài chính: Hỗ trợ xây dựng chính sách, quy định phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế có thu.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý tài chính tại đơn vị sự nghiệp y tế có thu là gì?
   Quản lý tài chính là hệ thống các hoạt động lập dự toán, phân bổ, chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm tra giám sát các nguồn thu chi nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực tài chính trong đơn vị y tế công lập.

2. Tại sao việc lập dự toán tài chính lại quan trọng?
   Lập dự toán giúp dự báo chính xác nguồn thu và nhu cầu chi tiêu, từ đó phân bổ ngân sách hợp lý, tránh thất thoát và đảm bảo hoạt động chuyên môn được thực hiện hiệu quả.

3. Những nhân tố nào ảnh hưởng đến quản lý tài chính tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên?
   Bao gồm nhân tố bên trong như trình độ cán bộ tài chính, hệ thống kiểm soát nội bộ, trình độ quản lý; nhân tố bên ngoài như chính sách tài chính Nhà nước, ý thức người dân và điều kiện kinh tế xã hội.

4. Giải pháp nào giúp tăng cường quản lý tài chính tại các đơn vị sự nghiệp y tế?
   Hoàn thiện công tác lập dự toán, đổi mới cơ chế quản lý tài chính, tăng cường khai thác nguồn thu, nâng cao năng lực cán bộ tài chính và ứng dụng công nghệ thông tin là các giải pháp hiệu quả.

5. Làm thế nào để đảm bảo tính minh bạch trong quản lý tài chính?
   Thực hiện công khai các khoản thu chi, xây dựng quy chế chi tiêu nội bộ chặt chẽ, tăng cường kiểm tra giám sát nội bộ và phối hợp với các cơ quan kiểm toán, kiểm tra tài chính bên ngoài.

Kết luận

• Quản lý tài chính tại Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh Thái Nguyên có vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng dịch vụ y tế dự phòng và phòng chống dịch bệnh.
• Thực trạng quản lý tài chính còn tồn tại các hạn chế như lập dự toán chưa sát thực tế, quản lý thu chi chưa cân đối và hệ thống kiểm soát tài chính chưa hiệu quả.
• Các nhân tố ảnh hưởng bao gồm trình độ cán bộ tài chính, hệ thống kiểm soát nội bộ, chính sách Nhà nước và ý thức người dân.
• Đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác lập dự toán, đổi mới cơ chế quản lý tài chính, tăng cường khai thác nguồn thu, nâng cao năng lực cán bộ và ứng dụng công nghệ thông tin.
• Nghiên cứu có giá trị thực tiễn cao, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý tài chính tại Trung tâm và các đơn vị sự nghiệp y tế có thu tương tự, hướng tới tự chủ tài chính bền vững đến năm 2025.

Các nhà quản lý và cán bộ tài chính cần triển khai ngay các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, cập nhật chính sách để nâng cao hiệu quả quản lý tài chính trong lĩnh vực y tế dự phòng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP Y TẾ CÓ THU 1.1 Cơ sở lý luận chung 1. Một số khái niệm, đặc điểm đơn vị sự nghiệp có thu, đơn vị y tế có thu và quản lý tài chinh 1. Đơn vị sự nghiệp có thu Theo điều 9, Luật số 58/2010/QH12 Luật viên chức: "1. Đơn vị sự nghiệp công lập là tổ chức do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước, tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước.

Đơn vị sự nghiệp công lập gồm: a) Đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ hoàn toàn về thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự (sau đây gọi là đơn vị sự nghiệp công lập được giao quyền tự chủ); b) Đơn vị sự nghiệp công lập chưa được giao quyền tự chủ hoàn toàn về thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự (sau đây gọi là đơn vị sự nghiệp công lập chưa được giao quyền tự chủ). Chính phủ quy định chi tiết tiêu chí phân loại đơn vị sự nghiệp công lập quy định tại khoản 2 Điều này đối với từng lĩnh vực sự nghiệp căn cứ vào khả năng tự chủ về thực hiện nhiệm vụ, tài chính, tổ chức bộ máy, nhân sự và phạm vi hoạt động của đơn vị sự nghiệp công lập. Căn cứ điều kiện cụ thể, yêu cầu quản lý đối với mỗi loại hình đơn vị sự nghiệp công lập trong từng lĩnh vực, Chính phủ quy định việc thành lập, cơ cấu chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của Hội đồng quản lý trong đơn vị sự nghiệp công lập, mối quan hệ giữa Hội đồng quản lý với người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập." 6 Điều 2, Nghị định số 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015: “Đơn vị sự nghiệp công lập do cơ quan có thẩm quyền của Nhà nước thành lập theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, cung cấp dịch vụ công, phục vụ quản lý nhà nước (sau đây gọi là đơn vị sự nghiệp công).” Theo Nhà xuất bản tài chính, tác giả Phạm Văn Khoan, Dương Đăng Chinh (2009), QLTC công: "Đơn vị sự nghiệp có thu là một loại đơn vị sự nghiệp công lập có nguồn thu sự nghiệp, do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập, là đơn vị dự toán độc lập, có con dấu và tài khoản riêng, tổ chức bộ máy kế toán theo quy định của Luật kế toán". Theo điều 2, Thông tư 26/2017/TT-BYT ngày 26/6/2017: "1.

Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh là đơn vị sự nghiệp y tế công lập trực thuộc Sở Y tế, có tư cách pháp nhân, trụ sở, con dấu, tài khoản riêng tại Kho bạc Nhà nước và Ngân hàng theo quy định của pháp luật. Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh chịu sự chỉ đạo, quản lý trực tiếp, toàn diện về chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ, tổ chức, nhân lực, hoạt động, tài chính và cơ sở vật chất của Sở Y tế; chịu sự chỉ đạo, hướng dẫn, kiểm tra, thanh tra về chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ của Bộ Y tế. Đơn vị sự nghiệp y tế có thu Theo điều 2, Nghị định số: 85/2012/NĐ- CP ngày 15/10/2012: “Đơn vị sự nghiệp y tế công lập là tổ chức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền thành lập và quản lý theo quy định của pháp luật, có tư cách pháp nhân, con dấu, tài khoản và tổ chức bộ máy kế toán theo quy định của pháp luật về kế toán để thực hiện nhiệm vụ cung cấp dịch vụ công hoặc phục vụ quản lý nhà nước trong các lĩnh vực chuyên môn y tế như: Y tế dự phòng; khám bệnh, chữa bệnh; điều dưỡng và phục hồi chức năng; giám định y khoa, pháp y, pháp y tâm thần; y dược cổ truyền; kiểm nghiệm dược, mỹ phẩm, trang thiết bị y tế; an toàn vệ sinh thực phẩm; dân số - kế hoạch hóa gia đình; 7 sức khỏe sinh sản; truyền thông giáo dục sức khỏe (sau đây gọi tắt là đơn vị sự nghiệp y tế)”. Theo điều 3, Nghị định 85/2012/NĐ- CP ngày 15/10/2012: "Phân loại ĐVSN y tế: - Đơn vị có nguồn thu SN tự bảo đảm được toàn bộ kinh phí hoạt động thường xuyên và kinh phí đầu tư phát triển; - Đơn vị có nguồn thu sự nghiệp tự bảo đảm được toàn bộ kinh phí hoạt động thường xuyên; - Đơn vị có nguồn thu SN tự bảo đảm một phần kinh phí hoạt động thường xuyên; - Đơn vị có nguồn thu SN thấp hoặc không có nguồn thu, kinh phí hoạt động thường xuyên theo chức năng, nhiệm vụ được giao do ngân sách nhà nước bảo đảm toàn bộ.

Việc phân loại các ĐVSN y tế được ổn định trong thời gian 03 năm, sau thời hạn 03 năm sẽ xem xét phân loại lại cho phù hợp. Trường hợp đơn vị có biến động về nguồn thu hoặc nhiệm vụ chi làm thay đổi cơ bản mức tự bảo đảm kinh phí hoạt động thường xuyên thì được xem xét điều chỉnh việc phân loại trước thời hạn. Chức năng, nhiệm vụ của đơn vị sự nghiệp y tế có thu Điều 5, Nghị định 85/2012/NĐ- CP ngày 15/10/2012 "Chức năng: Được quyền tự chủ, chịu trách nhiệm trong việc thực hiện các nhiệm vụ mà nhà nước giao hoặc đặt hàng. Đối với các hoạt động khác, còn có quyền tự bổ sung những chức năng, nhiệm vụ trong phạm vi được pháp luật quy định, phù hợp với lĩnh vực chuyên môn, khả năng của đơn vị.

Nhiệm vụ: - Được phép thành lập mới hoặc sáp nhập hay giải thể các tổ chức sự nghiệp trực thuộc. - Đối với đơn vị sự nghiệp có thu tự đảm bảo chi phí hoạt động, được 8 tự quyết định biên chế. Các đơn vị sự nghiệp có thu còn lại, căn cứ chức năng, nhiệm vụ được giao, nhu cầu công việc thực tế, định mức chỉ tiêu biên chế và khả năng tài chính của đơn vị xây dựng kế hoạch biên chế hàng năm gửi cơ quan chủ quản trực tiếp để tổng hợp, giải quyết theo thẩm quyền. - Đơn vị sự nghiệp y tế có thu cung cấp các hoạt động dịch vụ không chỉ được vay vốn của các tổ chức tín dụng mà còn được phép huy động vốn của cán bộ công chức viên chức trong đơn vị để đầu tư mở rộng, nâng cao chất lượng hoạt động sự nghiệp, tổ chức hoạt động dịch vụ phù hợp với chức năng, nhiệm vụ và tự chịu trách nhiệm trả nợ vay theo qui định của pháp luật.

- Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp y tế có thu được quyết định một số về mức chi quản lý như chi hoạt động nghiệp vụ cao hoặc thấp hơn mức chi do cơ quan nhà nước có thẩm quyền qui định; được quyết định phương thức khoán chi phí cho từng bộ phận, đơn vị trực thuộc. - Thủ trưởng đơn vị sự nghiệp y tế có thu được quyết định chi trả thu nhập cho người lao động trong đơn vị theo nguyên tắc cho người nào có hiệu suất công tác cao, đóng góp nhiều cho công việc tăng thu tiết kiệm chi sẽ được trả nhiều hơn. - Được yêu cầu các chủ thể khác phải có những ứng xử nhất định như yêu cầu Kho bạc nhà nước cấp phát, thanh toán đầy đủ, kịp thời khi đơn vị đã đáp ứng đầy đủ các điều kiện cấp phát, thanh toán theo quy định. - Được quyền yêu cầu các cơ quan có thẩm quyền bảo vệ lợi ích hợp pháp của mình.

- Xử sự bắt buộc có thể phải tiến hành các hành động nhất định như phải thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước khi thực hiện sản xuất, kinh doanh, dịch vụ. Phải lập dự toán thu chi ngân sách nhà nước năm kế hoạch gửi cơ quan quản lý cấp trên; phải thực hiện chế độ công khai tài chính. Nghĩa vụ pháp lý của ĐVSN y tế có thu thường xuất hiện trên cơ sở quy phạm pháp luật bắt buộc và quy phạm pháp luật ngăn cấm". 9 Theo điều 3 Thông tư 26/2017/TT-BYT ngày 26/6/2017 "Trung tâm Kiểm soát bệnh tật tỉnh có chức năng tham mưu và tổ chức thực hiện các hoạt động chuyên môn, kỹ thuật, nghiệp vụ (gọi tắt là các hoạt động chuyên môn) về phòng, chống dịch, bệnh truyền nhiễm; bệnh không lây nhiễm; phòng, chống tác động của các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng tới sức khỏe; quản lý sức khỏe cộng đồng; khám phát hiện, điều trị dự phòng và các dịch vụ y tế khác phù hợp với lĩnh vực chuyên môn trên địa bàn tỉnh theo quy định của pháp luật.4 Vai trò của ĐVSN y tế có thu - Tính quyết định đến năng suất lao động xã hội, thể hiện sự tác động lâu dài tới LLSX và QHSX.

Hoạt động SNYT là những hoạt động không TTSX ra của cải vật chất, nhưng nó tác động mạnh tới LLSX và QHSX, có tính quyết định đến NSLĐ. Đơn vị được chủ động tổ chức thực hiện kế hoạch hoạt động chuyên môn được cơ quan quản lý cấp trên giao. Thông qua chức năng các ĐVSN YT có thu là cung ứng các DVYT công cho xã hội, đảm bảo các điều kiện về nghiệp vụ, nhân lực, CSVC đáp ứng sự hài lòng người dân. - Là tiền đề phát triển toàn diện đời sống kinh tế - xã hội của đất nước.

Các ĐVSN y tế có thu chủ động các hoạt động kinh tế, cũng như chuyên môn sẽ đáp ứng nhu cầu kiểm soát bệnh tật, khám bệnh, dịch vụ y tế, dịch vụ phòng ngừa bệnh tật. - Nâng cao ý thức y tế cộng đồng, thực hiện công bằng xã hội: Nghiệp vụ chi NSNN cho các hoạt động SNYT, Chính phủ đã đảm bảo KP cho các lĩnh vực nói chung, y tế nói riêng có khả năng cung ứng dịch vụ công tạo điều kiện người dân tiếp cận dịch vụ y tế, đặt biệt là các đối tượng hưởng chế độ trợ cấp. Hoạt động QLTC ĐVSNYT có thu đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý các nguồn lực tài chính, góp phần vào sự phát triển lớn mạnh của đơn vị và trong SN phát triển kinh tế xã hội nói chung. 10 Theo Trường Đại học kinh doanh và công nghệ Hà Nội, tác giả Vũ Văn Hóa (2009), Giáo trình tài chính công: "QLTC trong các ĐVSN có thu, là hết sức cần thiết.

Điều đó xuất phát từ những lý do sau: - QLTC trong các ĐVSN y tế có thu là để phân bổ nguồn lực tài chính một cách hợp lý, hiệu quả và đảm bảo đúng chính sách, chế độ của nhà nước.