Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhân lực tại công ty CP Hoá phẩm dầu khí DMC – Miền Bắc Chương 2: Phƣơng pháp nghiên cứu và thiết kế nghiên cứu Chương 3: Thực trạng hoạt động quản lý nhân lực tại Công ty CP Hóa phẩm Dầu khí DMC – Miền Bắc Chương 4: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhân lực tại Công ty CP Hóa phẩm Dầu khí DMC – Miền Bắc. 3 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÂN LỰC TẠI CÔNG TY CP HÓA PHẨM DẦU KHÍ DMC- MIỀN BẮC 1. Tổng quan tài liệu nghiên cứu Mặc dù vấn đề phát triển nhân lực là vấn đề mà mọi tổ chức đều quan tâm. Ở Việt Nam đã có nhiều nghiên cứu về phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa nói chung và về phát triển, quản lý nhân lực nói riêng.
Tuy nhiên do cơ cấu tổ chức cũng nhƣ hoạt động kinh doanh của từng nghành từng lĩnh vực cũng khác nhau nên phát triển nhân lực đòi hỏi mỗi lĩnh vực, mỗi nghành cần phải có những giải pháp về quản lý nhân lực phù hợp với điều kiện thực tế. Vì vậy, quản lý nhân lực đã đƣợc rất nhiều tổ chức cá nhân nghiên cứu và phát triển nhƣ : Kết quả cuộc khảo sát bỏ túi trên mẫu 80 nhân viên thuộc 72 doanh nghiệp do Hiệp hội Nhân sự (HRA) chủ trì thực hiện tháng 7/2014 với sự hỗ trợ của nhóm chuyên gia thuộc Công ty Tƣ vấn Quản lý OCD và Bộ môn Quản trị Nhân sự, Khoa Quản trị Kinh doanh thuộc Đại học Ngoại thƣơng cho thấy tại Việt Nam có 27% doanh nghiệp có chiến lƣợc phát triển nhân sự, có 43% cho biết họ đƣợc tham gia vào toàn bộ quá trình xây dựng chiến lƣợc, có 13% cho biết chiến lƣợc phát triển nguồn nhân sự không hoàn toàn kết nối với chiến lƣợc kinh doanh. Số liệu này cùng với các phân tích định tính khác về thực trạng hệ thống quản trị nhân sự tại doanh nghiệp và các tổ chức phi kinh doanh cho thấy rõ chƣa có nhiều cán bộ quản lý nhân sự hiểu rõ đƣợc bản chất của chiến lƣợc phát triển nhân sự cũng nhƣ thành thạo trong việc xây dựng và triển khai chiến lƣợc nhân sự từ chiến lƣợc phát triển doanh nghiệp /tổ chƣ́c. “Phát triển nhân lực trong các công ty Nhật Bản hiện nay” của Trần Thị Nhung & Nguyễn Duy Dũng (2005), NXB Khoa học – Xã hội.
Các tác giả đã phân tích hiện trạng phát triển nhân lực, các phƣơng thức đào tạo chủ yếu trong các công 4 ty Nhật Bản từ những năm 1990 đến nay. Tác giả đã nêu ra một số gợi ý và kiến nghị về sự phát triển nhân lực ở Việt Nam nói chung và trong các công ty nói riêng. “Phát triển nhân lực thông qua giáo dục và đào tạo – Kinh nghiệm Đông Á” của Viện nghiên cứu Thế giới(2003). Cuốn sách giới thiệu các thành tựu đạt đƣợc của các nhóm nƣớc trong khu vực phát triển nhân lực thông qua giáo dục và đào tạo.
Các chính sách thành công về giáo dục và đào tạo của các nƣớc Đông Á là giải pháp quan trọng trong việc cung cấp nguồn lực đáp ứng yêu cầu của công nghiệp hóa. “Phát triển lao động kỹ thuật ở Việt Nam – lý luận và thực tiễn do Đỗ Minh Cƣơng, Mạc Văn Tiến đồng chủ biên (2004). Bên cạnh việc đi sâu nghiên cứu tìm ra các giải pháp phát triển lao động kỹ thuật ở Việt Nam, tác giả đƣa ra các khái niệm nhân lực ở phạm vi vĩ mô và vi mô. “Quản trị nhân lực trong các tổ chức quy mô nhỏ - nghiên cứu và thực tiễn do Jim Steward và Graham Beaver chủ biên (2004).
Cuốn sách gồm các nghiên cứu về đặc điểm của các tổ chức quy mô nhỏ, những gợi ý trong việc thiết kế và thực hiện nghiên cứu về phát triển, quản trị nhân lực và đề cập đến các phƣơng pháp quản trị nhân lực mà các tổ chức quy mô nhỏ thƣờng áp dụng và thực hành. “Phát triển nhân lực kinh nghiệm thế giới và thực tiễn nƣớc ta” do Trần Văn Tùng, Lê Ái Lâm biên soạn (1996). Nội dung cuốn sách nói về kinh nghiệm phát triển nhân lực ở phạm vi quốc gia, trong đó có chính sách phát triển nhân lực ở một số nƣớc trên thế giới. Luận văn thạc sỹ: “Giải pháp tăng cƣờng quản trị nhân lực tại Công ty cổ phần kinh doanh than Miền Bắc – Vinacomin” của tác giả Đỗ Minh Quốc, trƣờng Đại học Mỏ- Địa chất Hà Nội năm 2013.
Đề tài đƣa ra một số giải pháp tăng cƣờng công tác quản trị nhân lực tại Công ty cổ phần kinh doanh than Miền Bắc - Vinacomin thông qua việc phân tích thực trạng nhân lực tại Công ty. Luận văn thạc sĩ: “Một số giải pháp hoàn thiện quản trị nhân lực tại công ty cổ phần công nghiệp và xuất nhập khẩu cao su” của tác giả Lê Thị Ngọc Lý, trƣờng Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh năm 2008. Đề tài này đã đƣợc nghiên cứu 5 trên diện rộng chứa các nội dung về những giải pháp thu hút, quản lý nhân lực một cách chung nhất trong lĩnh vực công nghiệp nói chung. Luận văn thạc sỹ: “Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản trị nhân lực tại Công ty TNHH một thành viên Than Đồng Vông” của tác giả Nguyễn Thị Ngọc, trƣờng Đại học Mỏ- Địa chất Hà Nội năm 2012.
Đề tài đƣa ra một số giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản trị nhân lực tại Công ty TNHH một thành viên Than Đồng Vông thông qua việc phân tích thực trạng nhân lực tại Công ty. Luận văn thạc sĩ: “Một số giải pháp hoàn thiện quản trị nhân lực tại công ty truyền tải điện 4” của tác giả Dƣơng Thất Đúng, trƣờng Đại học kinh tế thành phố Hồ Chí Minh năm 2008. Luận văn này đƣợc nghiên cứu trong một doanh nghiệp cụ thể, mang tính đặc thù riêng của ngành điện. Trong giai đoạn ngành điện đang có những chuyển biến hết sức sâu rộng và khâu truyền tải điện cũng có những bƣớc cải cách đáng kể, kết quả nghiên cứu của Luận văn sẽ giải quyết những vấn đề mang tính thời sự nhất và thực sự là những vấn đề đang đƣợc đặt ra cho các nhà quản trị của Công ty Truyền tải Điện 4.
Luận văn thạc sĩ: “Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản trị nhân lực tại công ty viễn thông liên tỉnh đến năm 2015” của tác giả Phạm Thị Thúy Mai, trƣờng đại học Kinh tế thành phố Hồ Chí Minh năm 2007. Đề tài đúc kết lý luận kinh nghiệm trong lĩnh vực quản trị nhân lực và nghiên cứu thực trạng quản trị nhân lực tại công ty viễn thông liên tỉnh thông qua việc phân tích tình hình áp dụng các chính sách về quản trị nhân lực, tình hình triển khai thực hiện các chức năng của quản trị nhân lực. Tóm lại, có rất nhiều nghiên cứu về lĩnh vực quản trị nhân lực tại doanh nghiệp thuộc các lĩnh vực, các ngành khác nhau. Các nghiên cứu nêu thực trạng về nhân lực và những hạn chế cần khắc phục từ đó đề xuất các giải pháp nhằm khắc phục những hạn chế đó.
Tuy nhiên, các nghiên cứu đó chƣa xem xét và tiếp cận một cách có hệ thống, chƣa tiếp cận đánh giá sâu sát, chặt chẽ về công tác quản lý nhân lực trong doanh nghiệp trong giai đoạn tái cơ cấu hiện nay. Chính vì vậy đề tài : “Quản lý nhân lực tại Công ty cổ phần Hóa phẩm Dầu khí DMC – Miền Bắc” của 6 tác giả sẽ tiếp cận công tác quản lý nhân lực ở rất nhiều khía cạnh khác nhau đặc biệt là công tác bố trí, sắp xếp lại lao động sau khi tái cơ cấu, tác giả tìm ra những hạn chế và bất cập trong những khía cạnh đó, từ đó đƣa ra các giải pháp hữu hiệu nhất nhằm củng cố và hoàn thiện hơn công tác quản lý nhân lực trong điều kiện cụ thể của Công ty cổ phần Hoá phẩm Dầu khí DMC – Miền Bắc. Cơ sở lý luận về quản lý nhân lực trong doanh nghiệp 1. Khái niệm về nhân lực Nhân lực là nguồn lực con ngƣời, bao gồm kinh nghiệm, kỹ năng, trình độ đào tạo và những sự tận tâm sáng, nỗ lực hay bất cứ đặc điểm nào khác của ngƣời lao động.
Nhân lực ngày càng đƣợc nhà quản trị thừa nhận là năng lực cốt lõi để sáng tạo ra giá trị cho tổ chức, cho khách hàng và tạo lập vị thế cạnh tranh bền vững cho công ty. Tùy theo cách hiểu và cách tiếp cận khác nhau mà có cách nhìn nhận khác nhau về nhân lực. Tiếp cận nhân lực ở cấp độ vi mô. Theo Human Capital White Paper, nhân lực là tài sản vô hình của một tổ chức.
Cơ bản nó là toàn bộ năng lực và sự tâm huyết của mọi ngƣời trong một tổ chức, nghĩa là toàn bộ những kỹ năng, kinh nghiệm, tiềm năng và năng lực của họ. Một định nghĩa khác, nhân lực đƣợc hiểu là toàn bộ các khả năng về thể lực và trí lực của con ngƣời đƣợc vận dụng trong quá trình lao động sản xuất. Nó cũng đƣợc xem là sức lao động của con ngƣời - một nguồn lực quý giá nhất trong các yếu tố của sản xuất của các doanh nghiệp. Tiếp cận nhân lực ở cấp độ vĩ mô.
Nhân lực là nguồn lực cơ bản của mỗi quốc gia, là tổng thể tiềm năng lao động của con ngƣời. Từ hai giác độ vĩ mô và vi mô cho thấy nhân lực là tất cả các tiềm năng của con ngƣời trong một tổ chức hay xã hội (kể cả những thành viên trong ban lãnh đạo doanh nghiệp). Tất cả các thành viên trong doanh nghiệp sử dụng kiến thức, khả năng, hành vi ứng xử và giá trị đạo đức để thành lập, duy trì và phát triển doanh nghiệp. Nhân lực bao gồm kinh nghiệm, kỹ năng, trình độ lao động và sự tận tâm, 7 nỗ lực hay bất cứ đặc điểm nào khác tạo nên giá trị gia tăng và năng lực cạnh tranh cho tổ chức của những ngƣời lao động.
Nhân lực của doanh nghiệp đƣợc hình thành trên cơ sở của các cá nhân có vai trò khác nhau và đƣợc liên kết với nhau theo những mục tiêu nhất định. Nhân lực khác với các nguồn lực khác của doanh nghiệp do chính bản chất của con ngƣời.
