Luận án tiến sĩ quản lý kinh tế quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố hà nội

Luận án tiến sĩ kinh tế phân tích quản lý kinh tế quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ, xây dựng cơ sở lý luận, kiểm chứng thực

• Tác giả: Bùi Việt Hưng
• Người hướng dẫn: Nguyễn Quốc Thái
• Trường học: Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Quản lý Kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Vốn Đầu Tư Phát Triển Kết Cấu Hạ Tầng Giao Thông Đường Bộ Từ Ngân Sách Nhà Nước Của Thành Phố Hà Nội
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu ở trong nước có liên quan đến luận án
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ở nước ngoài có liên quan đến đề tài luận án
• 1.3. Kết quả đạt được của các công trình đã nghiên cứu và những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CẤP THÀNH PHỐ TRỰC THUỘC TRUNG ƯƠNG
• 2.1. Khái quát về quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước cấp thành phố trực thuộc trung ương
• 2.2. Nội dung và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước đối vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước cấp thành phố trực thuộc trung ương
• 2.3. Kinh nghiệm của một số nước, thành phố về quản lý vốn đầu tư cho phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước và bài học rút ra cho thành phố Hà Nội
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 3.1. Khái quát về vốn và bộ máy quản lý vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội giai đoạn 2011-2018
• 3.2. Thực trạng quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 - 2018
• 3.3. Đánh giá chung về quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội giai đoạn 2011 - 2018
• 4. CHƯƠNG 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI VỐN ĐẦU TƯ PHÁT TRIỂN KẾT CẤU HẠ TẦNG GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ TỪ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG THỜI GIAN TỚI
• 4.1. Phương hướng hoàn thiện quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội trong thời gian tới
• 4.2. Các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội
• 4.3. Một số kiến nghị nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản lý nhà nước về vốn đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ

Quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước tại Hà Nội là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội của Thủ đô. Luận án tập trung phân tích các khía cạnh lý luận và thực tiễn, đặc biệt là vai trò của chính sách đầu tư và quản lý vốn trong việc nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công. Các yếu tố ảnh hưởng bao gồm hệ thống pháp luật, tổ chức bộ máy, và chất lượng đội ngũ quản lý.

1.1. Khái niệm và mục tiêu quản lý nhà nước

Quản lý nhà nước về vốn đầu tư nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực từ ngân sách nhà nước cho phát triển hạ tầng giao thông đường bộ. Mục tiêu chính là tối ưu hóa việc phân bổ và sử dụng vốn, đảm bảo các dự án đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội của Hà Nội. Luận án nhấn mạnh tầm quan trọng của việc hoàn thiện kế hoạch hóa vốn đầu tư và thẩm định tính khả thi của các phương án sử dụng vốn.

1.2. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý vốn

Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về vốn đầu tư bao gồm hệ thống pháp luật, tổ chức bộ máy, chất lượng đội ngũ quản lý, và hiệu quả công tác đấu thầu. Luận án chỉ ra rằng việc hoàn thiện các yếu tố này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng giao thông đường bộ.

II. Thực trạng quản lý vốn đầu tư tại Hà Nội

Luận án phân tích thực trạng quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước tại Hà Nội giai đoạn 2011-2018. Kết quả cho thấy, mặc dù có những tiến bộ trong công tác quản lý, vẫn tồn tại nhiều hạn chế như tỷ lệ giải ngân thấp, chất lượng dự án không đồng đều, và công tác kiểm tra, giám sát còn hình thức.

2.1. Thành tựu và hạn chế

Trong giai đoạn 2011-2018, Hà Nội đã đạt được một số thành tựu trong việc quản lý vốn đầu tư từ ngân sách nhà nước, đặc biệt là việc tập trung vào các công trình trọng điểm. Tuy nhiên, vẫn tồn tại những hạn chế như tỷ lệ giải ngân thấp, nhiều dự án chậm tiến độ, và chất lượng công trình không đảm bảo.

2.2. Nguyên nhân của hạn chế

Nguyên nhân chính của những hạn chế trong quản lý nhà nước về vốn đầu tư bao gồm sự thiếu đồng bộ trong kế hoạch hóa, công tác thẩm định chưa chặt chẽ, và việc kiểm tra, giám sát còn mang tính hình thức. Luận án đề xuất cần hoàn thiện các quy trình quản lý để khắc phục những vấn đề này.

III. Phương hướng và giải pháp hoàn thiện

Luận án đề xuất các phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước tại Hà Nội. Các giải pháp bao gồm hoàn thiện kế hoạch hóa vốn đầu tư, tăng cường công tác thẩm định, và nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát.

3.1. Hoàn thiện kế hoạch hóa vốn đầu tư

Một trong những giải pháp quan trọng là hoàn thiện công tác kế hoạch hóa vốn đầu tư, đảm bảo sự phù hợp giữa kế hoạch vốn và quy hoạch phát triển hạ tầng giao thông đường bộ. Luận án nhấn mạnh cần xây dựng các kế hoạch chi tiết và khả thi để tránh tình trạng đầu tư dàn trải.

3.2. Tăng cường kiểm tra giám sát

Để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn đầu tư, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc thực hiện các dự án. Luận án đề xuất áp dụng các biện pháp giám sát chặt chẽ hơn, đặc biệt là trong việc xử lý các vi phạm gây lãng phí, thất thoát vốn.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Nghiên cứu về quản lý nhà nước (QLNN) đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng (KCHT) giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước (NSNN) của thành phố Hà Nội do NCS. Bùi Việt Hưng thực hiện tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh (chuyên ngành Quản lý Kinh tế, mã số 62 34 04 10) đặt nền móng khoa học quan trọng cho việc hoàn thiện cơ chế quản trị tài chính công cấp đô thị đặc biệt. Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh và mở rộng địa giới hành chính Thủ đô, hệ thống giao thông đường bộ vừa là động lực vừa là "điểm nghẽn" tăng trưởng kinh tế - xã hội. Luận án giải quyết trực diện nghịch lý: nhu cầu vốn đầu tư công cho hạ tầng giao thông không ngừng tăng cao trong khi nguồn lực NSNN hữu hạn, hiệu quả phân bổ và giải ngân vốn còn nhiều bất cập, nguy cơ thất thoát và lãng phí hiện hữu.

flowchart LR
    A["Nhu cầu phát triển KCHT Giao thông Hà Nội (2011-2018)"] --> B["Thách thức: Vốn NSNN hạn hẹp, Giải ngân chậm, Thất thoát"]
    B --> C["Khung QLNN 5 nội dung & 7 nhân tố ảnh hưởng"]
    C --> D["Giải pháp quản lý chu trình vốn toàn diện đến 2030"]

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) được xác định rõ: các công trình trước đây chỉ tập trung vào đầu tư công nói chung (Nguyễn Xuân Thành, 2011; Vũ Tuấn Anh và Nguyễn Quang Thái, 2010), hoặc quản lý dự án xây dựng cơ bản (XDCB) đơn lẻ (Tạ Văn Khoái, 2010; Nguyễn Thị Bình, 2012), hoặc chỉ nghiên cứu giao thông đô thị cục bộ trước thời điểm mở rộng địa giới (Hồ Thị Hương Mai, 2016). Chưa có công trình nào tích hợp toàn diện chu trình quản lý dòng vốn NSNN đầu tư phát triển KCHT đường bộ cho một đô thị đặc thù quy mô lớn như Hà Nội giai đoạn 2011–2018 với tầm nhìn 2030.

Hệ thống câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu được thiết kế mạch lạc:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Cơ sở lý luận và đặc thù quản lý dòng vốn NSNN cho hạ tầng đường bộ tại thành phố trực thuộc Trung ương gồm những thành tố cốt lõi nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng phân bổ, cấp phát, thanh toán, quyết toán và kiểm soát vốn NSNN tại Hà Nội giai đoạn 2011–2018 bộc lộ những nút thắt và nguyên nhân căn bản nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Cần những giải pháp đột phá nào về thể chế, kế hoạch hóa trung hạn và kiểm soát chi để tối ưu hóa hiệu quả vốn đến năm 2030?
• Giả thuyết nghiên cứu 1 (H1): Quản lý vốn phân tán, thiếu kế hoạch hóa trung hạn và thẩm định lỏng lẻo là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng chậm tiến độ, đội vốn và nợ đọng XDCB.
• Giả thuyết nghiên cứu 2 (H2): Hoàn thiện cơ chế "giám đốc bằng đồng tiền" thông qua kiểm soát chi Kho bạc Nhà nước kết hợp kiểm toán quyết toán độc lập sẽ làm giảm thiểu đáng kể thất thoát, lãng phí NSNN.

Về phạm vi, luận án nghiên cứu toàn diện hoạt động QLNN đối với vốn đầu tư phát triển KCHT giao thông đường bộ từ NSNN cấp thành phố tại Hà Nội trong giai đoạn 2011–2018, định hướng giải pháp đến năm 2030, tạo tiền đề nâng cao hiệu lực thể chế và hiệu quả kinh tế - xã hội.

Literature Review và Positioning

Tổng quan nghiên cứu trong nước và quốc tế cho thấy hai dòng tư tưởng học thuật bổ trợ nhưng cũng tồn tại nhiều tranh luận sâu sắc về hiệu quả đầu tư công cho kết cấu hạ tầng.

Dòng nghiên cứu vĩ mô khẳng định vai trò đòn bẩy của vốn NSNN đối với tăng trưởng kinh tế. Vũ Tuấn Anh và Nguyễn Quang Thái (2010) chứng minh đầu tư công tại Việt Nam đóng vai trò then chốt làm thay đổi diện mạo KCHT kỹ thuật, duy trì tốc độ tăng trưởng GDP trên 7,2%/năm trong giai đoạn 2000–2010. Trên bình diện quốc tế, Kingsley Thomas (2004) chỉ ra rằng: "đầu tư cho phát triển KCHT (trong đó có hệ thống đường giao thông) chiếm 40-60% tổng đầu tư công ở hầu hết các nước đang phát triển. Tính trung bình, lượng đầu tư này chiếm 4% GDP của các nước đang phát triển, cá biệt có nước chiếm 10%". Tại Việt Nam, tỷ lệ đầu tư cho KCHT đạt tới 9–10% GDP hàng năm, vượt trội so với chuẩn quốc tế. Martin và Rogers (1995) cùng Edward Anderson, Paolo de Renzio và Stephanie Levy (2006) củng cố luận điểm rằng vốn công vào hạ tầng giao thông tạo hiệu ứng lan tỏa, nâng cao năng suất tổng thể và giảm nghèo bền vững.

Ngược lại, dòng nghiên cứu quản trị thể chế và kinh tế công vi mô chỉ ra những thất bại nghiêm trọng trong quản lý vốn. Lê Xuân Bá, Nguyễn Đình Cung (2011) và Nguyễn Xuân Thành (2011) bóc tách thực trạng đầu tư dàn trải, chất lượng quy hoạch thấp và cơ chế "xin - cho" làm suy giảm hiệu quả đầu tư công. Henisz và Zelner (2008, 2010) lập luận rằng trong môi trường thể chế yếu kém, đầu tư công dễ bị bóp méo bởi động cơ chính trị và hành vi trục lợi (rent-seeking), dẫn đến lãng phí và rò rỉ nguồn lực. Esfahani và Ramirez (2003) cùng Collier và Venables (2008) chứng minh tình trạng đội vốn (cost overrun) và chậm tiến độ bắt nguồn từ sự yếu kém trong khâu thẩm định và lựa chọn dự án ban đầu.

graph TD
    subgraph LiteratureStreams["Các luồng nghiên cứu"]
        S1["Luồng Tăng trưởng & Phúc lợi<br>(Kingsley Thomas, Martin & Rogers, Vũ Tuấn Anh)"]
        S2["Luồng Quản trị Thể chế & Rủi ro<br>(Henisz & Zelner, Rajaram et al., Lê Xuân Bá)"]
    end
    LiteratureStreams --> Debate{"Tranh luận Học thuật:<br>Mở rộng Quy mô Vốn vs. Thắt chặt Thể chế Quản lý"}
    Debate --> Positioning["Vị trí Luận án Bùi Việt Hưng (2019):<br>Khung QLNN khép kín 5 khâu cho Đô thị đặc thù"]

So sánh với các nghiên cứu quốc tế điển hình:

1. Nghiên cứu của Bernard Myers và Thomas Laursen (2008) về quản trị đầu tư công tại 10 nước Liên minh Châu Âu (EU), đặc biệt là Anh và Ireland, nhấn mạnh tính kỷ luật tài chính và phân tích chi phí - lợi ích (CBA) nghiêm ngặt trước khi phân bổ ngân sách.
2. Nghiên cứu của Era Dabla-Norris, Jim Brumby, Annette Kyobe, Zac Mills và Chris Papageorgiou (IMF, 2011) xây dựng chỉ số PIMI (Public Investment Management Index) trên 71 quốc gia, chỉ rõ sự đứt gãy giữa lập kế hoạch ngân sách và thực thi dự án tại các nước đang phát triển.

Luận án của Bùi Việt Hưng định vị chính xác khoảng trống này bằng cách bản địa hóa khung phân tích quản trị đầu tư công vào cấp chính quyền địa phương (thành phố Hà Nội), kết hợp quản lý tài chính công với đặc thù kỹ thuật - xây dựng của mạng lưới đường bộ đô thị.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng và làm phong phú Lý thuyết Hàng hóa Công cộng (Public Goods Theory của Paul Samuelson và Richard Musgrave), Lý thuyết Lựa chọn Công cộng (Public Choice Theory của James Buchanan), Lý thuyết Đại diện (Principal-Agent Theory) và Khung Quản trị Đầu tư Công (PIM Framework của Anand Rajaram, Tuan Minh Le, Natalya Biletska và Jim Brumby, 2010).

classDiagram
    class LyThuyetTienDe {
        +Public Goods Theory (Samuelson)
        +Principal-Agent Theory (Jensen & Meckling)
        +PIM Framework (Rajaram et al.)
    }
    class KhungLyLuanLuanAn {
        +5 Nội dung QLNN chu trình vốn
        +7 Nhân tố tác động đa chiều
        +Cơ chế Giám đốc bằng đồng tiền
    }
    class ThucTienDoThiHaNoi {
        +Kế hoạch hóa trung hạn
        +Kiểm soát chi Kho bạc Nhà nước
        +Quyết toán & Kiểm toán độc lập
    }
    LyThuyetTienDe <|-- KhungLyLuanLuanAn
    KhungLyLuanLuanAn --> ThucTienDoThiHaNoi

Tác giả hệ thống hóa bản chất kinh tế của vốn đầu tư phát triển KCHT giao thông đường bộ từ NSNN cấp thành phố trực thuộc Trung ương qua 8 đặc tính cốt lõi:

1. Quy mô vốn lớn, thời gian thu hồi gián tiếp kéo dài.
2. Không có khả năng hoàn vốn trực tiếp từ doanh thu dự án.
3. Bản chất cấp phát trực tiếp, không hoàn lại từ quỹ ngân sách.
4. Sản phẩm đầu ra mang tính công cộng thuần túy hoặc bán công cộng, phục vụ phát triển kinh tế vùng.
5. Gắn liền hữu cơ với chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của địa phương.
6. Chịu sự điều tiết nghiêm ngặt của Luật NSNN và Luật Đầu tư công.
7. Vận hành theo cơ chế ủy nhiệm, ủy thác đa tầng (Nhân dân $\rightarrow$ Nhà nước $\rightarrow$ Chính quyền Thành phố $\rightarrow$ Các Sở, Ban QLDA $\rightarrow$ Nhà thầu).
8. Nguy cơ tổn thất, lãng phí, tham nhũng và thất thoát cao do bất đối xứng thông tin (information asymmetry).

Mô hình lý thuyết thiết lập mệnh đề: "Hiệu quả quản lý vốn đầu tư KCHT đường bộ là hàm số đồng biến của tính đồng bộ thể chế, năng lực bộ máy quản lý, tính minh bạch trong đấu thầu và hiệu lực của cơ chế kiểm soát chi Kho bạc Nhà nước".

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của luận án tích hợp chuỗi giá trị quản lý vốn khép kín gồm 5 nội dung cấu thành:

• Nội dung 1: Kế hoạch hóa vốn đầu tư: Lập kế hoạch vốn trung hạn và hàng năm gắn kết với quy hoạch phát triển KCHT giao thông đô thị.
• Nội dung 2: Thẩm định tính khả thi: Đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội, năng lực tài chính và phương án sử dụng vốn của dự án.
• Nội dung 3: Cấp phát và thanh toán vốn: Kiểm soát chuẩn chi qua Kho bạc Nhà nước dựa trên khối lượng thực tế hoàn thành.
• Nội dung 4: Quyết toán vốn đầu tư hoàn thành: Thẩm tra, phê duyệt tổng quyết toán dự án, tất toán tài khoản và xử lý dứt điểm dư tạm ứng.
• Nội dung 5: Kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm: Thanh tra tài chính, kiểm toán và giám sát cộng đồng nhằm ngăn chặn sai phạm.

graph LR
    KHH["1. Kế hoạch hóa<br>vốn đầu tư"] --> TD["2. Thẩm định<br>tính khả thi"]
    TD --> CP["3. Cấp phát &<br>thanh toán vốn"]
    CP --> QT["4. Quyết toán<br>vốn hoàn thành"]
    QT --> KT["5. Kiểm tra, giám sát<br>& xử lý vi phạm"]
    KT -. "Phản hồi điều chỉnh" .-> KHH

Đồng thời, khung phân tích xác định 7 nhóm nhân tố ảnh hưởng: (1) Mức độ hoàn thiện của hệ thống pháp luật, chính sách; (2) Tổ chức bộ máy QLNN; (3) Năng lực và đạo đức cán bộ quản lý vốn; (4) Hiệu quả công tác đấu thầu; (5) Điều kiện vật chất - kỹ thuật, công nghệ quản lý; (6) Môi trường phát triển kinh tế - xã hội địa phương; (7) Tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án tuân thủ thế giới quan duy vật biện chứng và lập trường nhận thức luận Hiện thực Phê phán (Critical Realism) kết hợp Thực chứng (Positivism). Thiết kế nghiên cứu tích hợp 3 giác độ tiếp cận liên ngành:

1. Tiếp cận hệ thống (Systemic Approach): Xem xét vốn đầu tư giao thông đường bộ Hà Nội trong tổng thể mạng lưới giao thông quốc gia và cơ chế tài chính vĩ mô.
2. Tiếp cận lịch sử - cụ thể (Historical-Concrete Approach): Đặt thực trạng quản lý vốn vào từng giai đoạn điều chỉnh địa giới hành chính và biến động kinh tế vĩ mô (2011–2018).
3. Tiếp cận hiệu quả - bền vững (Sustainable-Efficiency Approach): Đánh giá hiệu quả sử dụng vốn qua lăng kính cân bằng giữa chi phí tài chính thấp nhất và lợi ích kinh tế - xã hội dài hạn.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình thu thập và xử lý dữ liệu được thực hiện nghiêm ngặt thông qua kỹ thuật tam giác đạc dữ liệu (data triangulation):

• Dữ liệu thể chế và chính sách: Hệ thống hóa các văn bản quy phạm pháp luật, Luật NSNN (2002, 2015), Luật Đầu tư công (2014), các Nghị quyết của HĐND và Quyết định của UBND thành phố Hà Nội.
• Dữ liệu thống kê thứ cấp: Thu thập chuỗi số liệu 8 năm (2011–2018) từ Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Sở Giao thông Vận tải, Kho bạc Nhà nước Hà Nội và Cục Thống kê TP. Hà Nội.
• Dữ liệu tham vấn chuyên gia: Tổ chức các cuộc trao đổi chuyên sâu, phỏng vấn bán cấu trúc với các nhà quản lý, chuyên gia kinh tế đầu tư và cán bộ trực tiếp điều hành tại các Ban Quản lý Dự án (BQLDA) giao thông trọng điểm của Thủ đô.

Data và phân tích

Dữ liệu được phân tích định tính kết hợp thống kê mô tả, phân tích so sánh chuỗi thời gian (time-series comparative analysis) và mô hình hóa dòng tiền:

• Phân tích cơ cấu thu - chi NSNN: Đánh giá tỷ trọng chi đầu tư phát triển KCHT trong tổng chi ngân sách thành phố Hà Nội.
• Phân tích tổn thất và kiểm soát chi: Khảo sát sơ đồ tổn thất vốn NSNN qua các khâu chuẩn bị đầu tư, thực hiện và khai thác; phân tích mô hình kiểm soát chi đầu tư XDCB tại Kho bạc Nhà nước Hà Nội.
• Phân tích ma trận giải ngân và nợ đọng: Lập biểu đồ theo dõi tỷ lệ giải ngân so với kế hoạch vốn giao, số liệu dư tạm ứng vốn kéo dài qua các năm ngân sách và tiến độ thẩm tra quyết toán công trình hoàn thành.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Phân tích thực nghiệm giai đoạn 2011–2018 mang lại 4 phát hiện quan trọng:

pie title Tỷ lệ Phân bổ Vốn KCHT Đường bộ Hà Nội (2011-2018)
    "Xây mới, nâng cấp, mở rộng" : 82
    "Duy tu, bảo trì thường xuyên" : 18

1. Quy mô đầu tư tăng nhanh nhưng cơ cấu mất cân đối: Hà Nội đã ưu tiên nguồn lực lớn từ NSNN cho KCHT giao thông đường bộ, hoàn thành nhiều tuyến đường trục chính, cầu vượt nút giao trọng điểm. Tuy nhiên, nguồn vốn tập trung quá mức cho xây mới (chiếm hơn 80%), trong khi kinh phí bố trí cho công tác duy tu, bảo trì hệ thống đường hiện hữu chỉ chiếm tỷ lệ nhỏ, dẫn đến hạ tầng nhanh chóng xuống cấp, làm giảm tuổi thọ công trình.
2. Kế hoạch hóa vốn còn phân tán, tỷ lệ giải ngân chưa đạt mục tiêu: Tính khả thi của kế hoạch vốn đầu tư hàng năm chưa cao, tình trạng phân bổ dàn trải còn tồn tại. Tỷ lệ giải ngân vốn đầu tư KCHT đường bộ nhiều năm đạt thấp so với kế hoạch HĐND giao, kéo theo hệ lụy kéo dài thời gian thi công, chậm đưa công trình vào sử dụng.
3. Hiện tượng "đội vốn" và áp lực dư tạm ứng kéo dài: Hầu hết các dự án giao thông trọng điểm đều phải điều chỉnh tăng tổng mức đầu tư do chậm giải phóng mặt bằng, biến động đơn giá nguyên vật liệu và chất lượng khảo sát thiết kế ban đầu yếu kém. Số liệu dư tạm ứng vốn đầu tư XDCB chưa thu hồi tại các BQLDA còn ở mức cao qua các năm.
4. Quyết toán chậm trễ và kiểm tra còn mang tính hình thức: Công tác lập, thẩm tra và phê duyệt quyết toán vốn dự án hoàn thành bị tồn đọng lớn. Hoạt động thanh tra, kiểm tra tài chính ở một số khâu còn nặng tính hành chính, chưa phát hiện và xử lý nghiêm các sai phạm gây thất thoát, lãng phí ngay từ giai đoạn lập dự toán.

Implications đa chiều

• Về mặt lý luận (Theoretical Advances): Luận án cung cấp hệ thống luận cứ khoa học hoàn chỉnh về QLNN đối với vốn đầu tư KCHT giao thông đường bộ cấp tỉnh/thành phố, tích hợp lý thuyết quản trị rủi ro tài chính công vào quản lý dự án xây dựng hạ tầng kỹ thuật.
• Về mặt phương pháp (Methodological Innovations): Thiết lập khung đánh giá 5 giai đoạn tích hợp kiểm soát chi Kho bạc Nhà nước với quản lý kế hoạch đầu tư công trung hạn, có thể chuyển giao và ứng dụng trực tiếp cho các đô thị trực thuộc Trung ương khác như TP. Hồ Chí Minh, Hải Phòng, Đà Nẵng, Cần Thơ.
• Về mặt thực tiễn và chính sách (Policy Recommendations): Luận án đề xuất 6 phương hướng và 5 nhóm giải pháp có tính hành động cao:

flowchart TD
    subgraph GiaiPhap["5 Giải pháp Trọng tâm Hoàn thiện QLNN"]
        GP1["1. Đổi mới Kế hoạch hóa:<br>Áp dụng khung chi tiêu trung hạn (MTEF)"]
        GP2["2. Siết chặt Thẩm định:<br>Nâng cao chất lượng CBA & dự toán"]
        GP3["3. Cải tiến Cấp phát - Thanh toán:<br>Kiểm soát chi Kho bạc theo tiến độ thực"]
        GP4["4. Xử lý Dứt điểm Quyết toán:<br>Thu hồi nợ đọng & dư tạm ứng kéo dài"]
        GP5["5. Tăng cường Kiểm tra - Giám sát:<br>Kiểm toán độc lập & Giám sát cộng đồng"]
    end
    GiaiPhap --> MucTieu["Mục tiêu 2030: Giao thông Hà Nội Hiện đại, Đồng bộ, Minh bạch Ngân sách"]

Limitations và Future Research

Luận án thừa nhận một số giới hạn học thuật xuất phát từ điều kiện khách quan:

1. Giới hạn phạm vi nguồn vốn: Luận án tập trung sâu vào nguồn vốn chi trực tiếp từ NSNN cấp thành phố, chưa đi sâu phân tích toàn diện các mô hình tài chính hỗn hợp phức tạp như Hợp tác Công - Tư (PPP, BOT, BT) và nguồn vốn vay ODA quốc tế.
2. Hạn chế dữ liệu định lượng vi mô: Một số dữ liệu về chi phí vòng đời dự án (Life-Cycle Costing) và chỉ số hài lòng của người tham gia giao thông chưa được thu thập đầy đủ do giới hạn thời gian khảo sát thực địa.

Chương trình nghiên cứu tiếp nối gợi mở các hướng đi mới:

• Xây dựng mô hình kinh tế lượng đánh giá tác động lan tỏa của vốn đầu tư công KCHT đường bộ đến giá trị gia tăng đất đai đô thị (Land Value Capture).
• Ứng dụng công nghệ số, hệ thống thông tin địa lý (GIS) và mô hình thông tin công trình (BIM) trong kiểm soát chi và thẩm định dự toán công trình giao thông theo thời gian thực.
• Đánh giá cơ chế phối hợp liên vùng giữa Hà Nội và các tỉnh thuộc Vùng Thủ đô trong việc đồng tài trợ vốn cho các dự án giao thông kết nối liên tỉnh.

Tác động và ảnh hưởng

• Ảnh hưởng học thuật (Academic Impact): Luận án là tài liệu tham khảo chuẩn mực cho các chương trình đào tạo sau đại học chuyên ngành Quản lý Kinh tế, Tài chính Công và Kinh tế Đầu tư tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh và các trường đại học khối kinh tế.
• Tác động chính sách (Policy Influence): Các đề xuất về lập kế hoạch vốn trung hạn, quy trình thẩm tra quyết toán và kiểm soát tạm ứng cung cấp luận cứ thực tiễn trực tiếp cho UBND, HĐND, Sở Tài chính và Kho bạc Nhà nước Hà Nội trong quá trình ban hành các quy định quản lý vốn đầu tư công trên địa bàn.
• Lợi ích kinh tế - xã hội (Societal Benefits): Việc áp dụng các giải pháp quản lý chặt chẽ giúp tiết kiệm hàng trăm tỷ đồng ngân sách, đẩy nhanh tiến độ hoàn thành các tuyến huyết mạch, giảm ùn tắc giao thông và giảm thiểu ô nhiễm môi trường cho Thủ đô Hà Nội.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên Kinh tế: Tiếp cận một khung phân tích toàn diện về quản trị tài chính công địa phương với hệ thống dữ liệu thực chứng tin cậy.
• Cơ quan Hoạch định Chính sách (UBND, Sở KH&ĐT, Sở Tài chính Hà Nội): Sử dụng các kiến nghị để hoàn thiện quy chế phân cấp quản lý vốn và quy trình thẩm định dự án.
• Hệ thống Kho bạc Nhà nước và Cơ quan Thanh tra/Kiểm toán: Áp dụng mô hình kiểm soát chi nâng cao nhằm nhận diện sớm các điểm rò rỉ, thất thoát vốn ngân sách.
• Các Ban Quản lý Dự án và Nhà thầu Xây dựng Giao thông: Nắm bắt quy chuẩn quản lý tài chính để chuẩn hóa hồ sơ nghiệm thu, thanh quyết toán công trình.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì?

Luận án đã mở rộng Lý thuyết Hàng hóa Công cộng và Lý thuyết Đại diện vào bối cảnh tài chính công địa phương thông qua việc xác lập khái niệm và mô hình hóa cấu trúc 5 khâu khép kín của dòng vốn NSNN đầu tư cho KCHT đường bộ cấp thành phố, làm rõ cơ chế "giám đốc bằng đồng tiền" nhằm khắc phục bất đối xứng thông tin giữa chủ sở hữu ngân sách và đại diện chủ đầu tư.

2. Điểm đổi mới về phương pháp luận so với các công trình trước đây?

So với nghiên cứu của Hồ Thị Hương Mai (2016) (chỉ nghiên cứu vốn đô thị nói chung) và Hoàng Cao Liêm (2016) (nghiên cứu tại tỉnh quy mô nhỏ Hà Nam), luận án đã kết hợp phương pháp tiếp cận hệ thống đa tầng với phân tích chuỗi số liệu thực chứng 8 năm (2011–2018) trên toàn địa bàn Hà Nội mở rộng, phân tích trực diện mô hình kiểm soát chi tại Kho bạc Nhà nước Hà Nội gắn với Luật NSNN 2015 và Luật Đầu tư công 2014.

3. Phát hiện thực nghiệm nào gây bất ngờ nhất?

Phát hiện về sự mất cân đối nghiêm trọng giữa cơ cấu vốn chi cho xây mới (>80%) và chi bảo trì, duy tu thường xuyên (<20%), cùng với khối lượng lớn vốn tồn đọng dưới dạng "dư tạm ứng kéo dài" qua nhiều năm ngân sách chưa được thu hồi tại các BQLDA, cho thấy điểm nghẽn lớn nhất không chỉ nằm ở việc thiếu vốn mà nằm ở khâu quản trị thanh quyết toán.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (Replication Protocol) không?

Có. Khung phân tích 5 nội dung quản lý (Kế hoạch hóa $\rightarrow$ Thẩm định $\rightarrow$ Cấp phát/Thanh toán $\rightarrow$ Quyết toán $\rightarrow$ Giám sát) cùng bộ tiêu chí đánh giá hiệu quả kiểm soát chi qua Kho bạc Nhà nước được chuẩn hóa hoàn toàn, cho phép nhân rộng áp dụng trực tiếp tại các thành phố trực thuộc Trung ương khác tại Việt Nam.

5. Chương trình hành động 10 năm (đến 2030) được phác thảo ra sao?

Luận án đề xuất lộ trình 3 giai đoạn: (1) 2019–2021: Hoàn thiện thể chế phân cấp, áp dụng triệt để kế hoạch hóa trung hạn và xử lý nợ đọng XDCB; (2) 2022–2025: Số hóa quy trình kiểm soát chi, áp dụng quản lý chi phí vòng đời dự án; (3) 2026–2030: Hiện đại hóa toàn diện hệ thống giám sát tự động, kết nối liên thông dữ liệu giữa BQLDA - Tài chính - Kho bạc.

Kết luận

Luận án tiến sĩ của Bùi Việt Hưng khẳng định những đóng góp học thuật và thực tiễn vững chắc:

1. Hệ thống hóa và hoàn thiện khung lý luận về QLNN đối với vốn đầu tư phát triển KCHT giao thông đường bộ từ NSNN cấp thành phố trực thuộc Trung ương.
2. Nhận diện và phân tích sâu sắc 8 đặc điểm bản chất của dòng vốn ngân sách cùng 7 nhóm nhân tố chi phối quá trình quản lý vốn tại đô thị lớn.
3. Cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện, khách quan về thực trạng phân bổ, cấp phát, thanh toán, quyết toán vốn tại Hà Nội trong giai đoạn bản lề 2011–2018.
4. Chỉ rõ những nguyên nhân cốt lõi của tình trạng giải ngân chậm, đội vốn, nợ đọng XDCB và rủi ro thất thoát trong đầu tư công.
5. Đề xuất hệ thống 6 phương hướng và 5 nhóm giải pháp đồng bộ, có tính khả thi cao nhằm tái cấu trúc và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn ngân sách đến năm 2030.
6. Mở ra 3 hướng nghiên cứu mới về tài chính hạ tầng đô thị: mô hình thu hồi giá trị gia tăng đất đai (LVC), quản lý chi phí vòng đời công trình (LCC), và ứng dụng chuyển đổi số trong kiểm soát chi ngân sách nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận án gồm 4 chương, 12 tiết: Luận án tiến sĩ Quản lý Kinh tế 7 Chương : Tổng quan tình hình nghiên cứu có liên quan đến đề tài luận án Chương : Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước cấp thành phố trực thuộc Trung ương Chương 3: Thực trạng quản lý nhà nước đối vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội Chương 4: Phương hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước của thành phố Hà Nội. Luận án tiến sĩ Quản lý Kinh tế 8 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU Ở TRONG NƢỚC CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN - Về đầu tư công và quản lý đầu tư công Chi NSNN cho đầu tư XDCB là một khoản chi lớn trong chi đầu tư phát triển của NSNN và là một bộ phận quan trọng của đầu tư công. Việc sử dụng hiệu quả khoản đầu tư này có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội.

Vì thế, có nhiều công trình nghiên cứu trong nước về QLNN đối với đầu tư công và đầu tư XDCB, đặc biệt là đầu tư xây dựng KCHT giao thông từ nguồn vốn NSNN. Dưới đây là một số công trình nghiên cứu về đầu tư công và quản lý đầu tư công trong số đó có liên quan đến đề tài luận án. Công trình của Nguyễn Xuân Thành, “Quản lý đầu tư công như thế nào cho hiệu quả” [66], tác giả đã phân tích thực trạng của đầu tư công hiện nay ở Việt Nam, đưa ra các bằng chứng để chứng minh sự thất thoát, lãng phí trong việc xây dựng các công trình công cộng, sự kém hiệu quả trong công tác quản lý đầu tư công ở nước ta. Tác giả đã đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả đầu tư công, trong đó nhấn mạnh vai trò của Nhà nước trong việc phối hợp, bố trí vốn đầu tư, việc quy hoạch đầu tư hợp lý, xây dựng quy trình đầu tư công phù hợp.

Bài viết của Nguyễn Phương Thảo: “Kinh nghiệm quản lý đầu tư công của một số quốc gia trên thế giới” [69] đã khẳng định vai trò của đầu tư công đối với tăng trưởng và phát triển kinh tế. Tác giả đã nghiên cứu kinh nghiệm quản lý đầu tư công của một số quốc gia trên thế giới trong tất cả các khâu của quy trình đầu tư, từ khâu quy hoạch đến giám sát đầu tư. Tác giả cho rằng việc xây dựng khung khổ pháp luật, chính sách quản lý vốn đầu tư, đặc biệt là Luận án tiến sĩ Quản lý Kinh tế 9 vốn đầu tư từ NSNN một cách đầy đủ, có hệ thống và có tầm bao quát sẽ là căn cứ để nâng cao hiệu quả QLNN về vốn đầu tư công. QLNN chỉ có hiệu quả khi và chỉ khi xây dựng được quy trình đầu tư công chặt chẽ.

Công trình nghiên cứu của Vũ Tuấn Anh, Nguyễn Quang Thái [1] và một số người khác đã khẳng định vai trò của đầu tư công ở Việt Nam trong những năm qua. Nghiên cứu của các tác giả đã khẳng định rằng đầu tư công đã làm thay đổi đáng kể đối với kết cấu hạ tầng kỹ thuật của đất nước; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Tốc độ tăng trưởng GDP trong 10 năm qua trên 7,2%/năm, thu nhập bình quân đầu người năm 2010 đạt trên 1. Đặc biệt đầu tư công cho các chương trình mục tiêu quốc gia tại các vùng mà nền kinh tế có điểm xuất phát thấp, đời sống của người dân thực sự khó khăn sẽ giúp cho các vùng này phát triển, tạo ra sự công bằng trong phát triển.

Các công trình nghiên cứu cũng chỉ ra rằng hiệu quả đầu tư công chưa cao. Các công trình của Lê Xuân Bá, Nguyễn Đình Cung và của Nguyễn Trọng Thản [4, 29, 65] đã chỉ ra những bất cập căn bản làm giảm hiệu quả đầu tư công, đó là đầu tư với quy hoạch chất lượng kém, thiếu kế hoạch chi tiết, thực hiện đầu tư cho các dự án không cấp thiết, quy mô đầu tư dàn trải, có chạy đua giữa các địa phương giành giật các nguồn vốn đầu tư công. Nguồn vốn đầu tư công thì ít nhưng lại được phân bổ vào quá nhiều dự án, do đó các dự án thường bị thiếu vốn dẫn đến phải điều chỉnh tiến độ, làm chi phí cũng phải điều chỉnh gia tăng, cuối cùng các dự án này chậm đưa vào khai thác sử dụng, sử dụng hiệu quả không cao. Đầu tư công và quản lý đầu tư công hiệu quả thấp không chỉ hiệu quả đầu tư công bị hạn chế mà còn làm gia tăng nhiều hệ quả tiêu cực như có thể làm gia tăng sức ép của lạm phát trong nước, các cân đối vĩ mô khó thực hiện, cũng như làm gia tăng chênh lệch giàu nghèo giữa các vùng, miền, giữa các bộ phận dân cư trong xã hội; dẫn đến nguy cơ xuất hiện hiện tượng tiêu cực tham nhũng, làm méo mó cơ chế thị trường, làm suy giảm sức cạnh tranh của nền kinh tế.

Luận án tiến sĩ Quản lý Kinh tế 10 Luận án của Hoàng Cao Liêm, “Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng kết cấu hạ tầng giao thông đường bộ từ ngân sách nhà nước tại tỉnh Hà Nam” [48]. Luận án đã làm rõ được khái niệm quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ từ NSNN cấp tỉnh. Xác định nội dung quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ bao gồm: xây dựng quy hoạch và kế hoạch đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ từ NSNN; Ban hành và tổ chức thực hiện các quy định về quản lý đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ từ NSNN; Tổ chức bộ máy quản lý về đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ từ NSNN; thanh tra, kiểm tra, giám sát quá trình đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ từ NSNN. Luận án cũng chỉ ra được những hạn chế cùng nguyên nhân của hạn chế trong quản lý về đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ từ NSNN tại tỉnh Hà Nam đó là do chất lượng quy hoạch, kế hoạch; đội ngũ cán bộ quản lý; công tác thanh tra, kiểm tra, giám sát; môi trường pháp lý và quy định về tổ chức quản lý ĐTXD hiện nay còn bất cập, chưa phù hợp với thực tiễn.

Luận án cũng chỉ ra 4 phương hướng và 6 giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng KCHT giao thông đường bộ từ NSNN tại tỉnh Hà Nam đến 2025. Một số nhà nghiên cứu đã sử dụng khung đánh giá quản lý đầu tư công của Ngân hàng Thế giới để phân tích những bất cập và đề xuất các giải pháp khắc phục. Những hạn chế chính trong quản lý đầu tư công của Việt Nam được chỉ ra là: khuôn khổ thể chế không thuận lợi cho lập kế hoạch và theo dõi đánh giá đầu tư công dựa trên kết quả; năng lực thể chế không thỏa đáng, trách nhiệm giải trình chưa rõ ràng và thiếu động lực trong quản lý chương trinh, dự án đầu tư công; thiếu kế hoạch hành động trung hạn và khung kết quả trong các bản kế hoạch; thẩm định và lựa chọn dự án đầu tư công còn yếu; và đánh giá đầu tư công thiếu tính khách quan và chưa làm rõ được tiêu chí, mục đích đánh giá. Từ đó các nhà nghiên cứu đưa ra bốn kiến Luận án tiến sĩ Quản lý Kinh tế 11 nghị để tăng cường hiệu lực hệ thống quản lý đầu tư công: áp dụng khung kết quả trong lập kế hoạch và chương trình, dự án đầu tư công; sử dụng hệ thống theo dõi đánh giá dựa trên kết quả thay thế cách theo dõi đánh giá truyền thống; áp dụng tiêu chí và chỉ số theo dõi đánh giá được quốc tế công nhận; và xây dựng, sử dụng cơ sở dữ liệu và hệ thống báo cáo thống nhất để theo dõi đầu tư công.

- Về quản lý nhà nước đối với vốn đầu tư XDCB từ NSNN Có nhiều công trình nghiên cứu về quản lý đầu tư XDCB, trong đó có quản lý đầu tư xây dựng KCHT giao thông từ NSNN như: Luận án của Trần Văn Hồng, “Đổi mới cơ chế sử dụng vốn đầu tư XDCB của Nhà nước” [41]. Luận án đã nghiên cứu cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB của Nhà nước trước khi Luật NSNN năm 2002 ra đời và có hiệu lực. Luận án đã chỉ ra lỗ hổng của cơ chế quản lý cũ từ đó chỉ ra tính cấp bách cần phải đổi mới cơ chế quản lý sử dụng vốn đầu tư XDCB nhằm xóa bỏ bao cấp, nâng cao trách nhiệm đối với chủ đầu tư, hạn chế tối đa sự can thiệp hành chính của các cơ quan Nhà nước, đảm bảo hiệu quả đầu tư, tăng trách nhiệm giải trình trong quản lý NSNN. Luận án của Bùi Minh Huấn, “Phương hướng, biện pháp hoàn thiện QLNN đối với xây dựng giao thông” [43].

Luận án đã phân tích các mô hình quản lý xây dựng trong ngành giao thông vận tải từ trước và sau năm 1990; làm rõ thực chất và nội dung quản lý đối với xây dựng giao thông. Điểm nổi bật của luận án là hệ thống hóa cơ sở lý luận về QLNN nói chung và QLNN trong lĩnh vực xây dựng giao thông nói chung, chỉ ra các công cụ QLNN và sự phân chia chức năng trong bộ máy quản lý để làm căn cứ đánh giá thực trạng QLNN đối với xây dựng giao thông ở nước ta. Luận án của Tạ Văn Khoái, “QLNN đối với dự án đầu tư xây dựng từ NSNN ở Việt Nam” [46] đã nghiên cứu QLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN trên các giai đoạn của chu trình dự án. QLNN đối với dự án ĐTXD từ NSNN Luận án tiến sĩ Quản lý Kinh tế 12 được tác giả luận giải qua năm nội dung: hoạch định, xây dựng khung pháp luật, ban hành và thực hiện cơ chế, tổ chức bộ máy và kiểm tra, kiểm soát.