Quản Lý Nhà Nước Về Nông Nghiệp Trên Địa Bàn Tỉnh Bình Định

Nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh như… 102 trang · Trường Đại Học Quy Nhơn · 2021.

• Tác giả: Võ Đồng Phong
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ngân Loan
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Nông Nghiệp Tại Tỉnh Bình Định: Thực Trạng và Giải Pháp
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
• 0.3. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 0.5. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
• 0.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 0.7. Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP
• 1.1. KHÁI NIỆM, VAI TRÒ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA NÔNG NGHIỆP
• 1.1.1. Khái niệm nông nghiệp
• 1.1.2. Vai trò của nông nghiệp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội
• 1.1.3. Những đặc điểm của ngành nông nghiệp
• 1.2. KHÁI NIỆM, MỤC TIÊU VÀ NỘI DUNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP
• 1.2.1. Khái niệm, phương pháp và công cụ của quản lý nhà nước về nông nghiệp
• 1.2.2. Sự cần thiết và mục tiêu của quản lý nhà nước về nông nghiệp
• 1.2.3. Chức năng, nội dung và những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về nông nghiệp
• 1.3. KINH NGHIỆM CỦA MỘT SỐ ĐỊA PHƯƠNG VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NÔNG NGHIỆP VÀ BÀI HỌC KINH NGHIỆM RÚT RA CHO TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 1.3.1. Kinh nghiệm của một số địa phương về quản lý nhà nước đối với nông nghiệp
• 1.3.2. Những bài học kinh nghiệm rút ra cho tỉnh Bình Định về quản lý nhà nước đối với nông nghiệp
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 2.1. ĐẶC ĐIỂM TỰ NHIÊN, KINH TẾ - XÃ HỘI CỦA TỈNH BÌNH ĐỊNH TÁC ĐỘNG ĐẾN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên của tỉnh Bình Định tác động đến quản lý nhà nước về nông nghiệp
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội của tỉnh Bình Định tác động đến quản lý nhà nước về nông nghiệp
• 2.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2016-2020
• 2.2.1. Tổng quan tình hình phát triển nông nghiệp tỉnh Bình Định giai đoạn 2016-2020
• 2.2.2. Tình hình quản lý nhà nước về nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định giai đoạn 2016-2020
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH GIAI ĐOẠN 2016 - 2020
• 2.3.1. Đánh giá những mặt đạt được của quản lý nhà nước nông nghiệp trên địa bàn tỉnh giai đoạn 2016-2020
• 2.3.2. Những mặt hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế trong công tác quản lý nhà nước về nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định, giai đoạn 2016-2020
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. PHƯƠNG HƯỚNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1.1. Mục tiêu phát triển nông nghiệp tỉnh Bình Định giai đoạn 2021-2025 và đến năm 2030
• 3.1.2. Phương hướng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định giai đoạn 2021-2025 và đến năm 2030
• 3.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.2.1. Hoàn thiện hệ thống chính sách về phát triển nông nghiệp. Đẩy mạnh cơ cấu lại ngành nông nghiệp tỉnh Bình Định gắn xây dựng nông thôn mới
• 3.2.2. Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền về nhận thức và về đề án, kế hoạch hành động phát triển nông nghiệp, cơ cấu lại nông nghiệp
• 3.2.3. Huy động nguồn lực, nâng cao hiệu quả quản lý sử dụng đầu tư công trong nông nghiệp
• 3.2.4. Đẩy mạnh ứng dụng khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực của ngành nông nghiệp
• 3.2.5. Tổ chức lại sản xuất trong nông nghiệp
• 3.2.6. Tăng cường xúc tiến thương mại và đầu tư, xây dựng thương hiệu và quản lý chất lượng sản phẩm
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• appendix.1. QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Nhà Nước Về Nông Nghiệp Bình Định

Nông nghiệp đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam, đặc biệt tại các tỉnh như Bình Định, nơi phần lớn dân số sống ở khu vực nông thôn. Quản lý nhà nước hiệu quả trong lĩnh vực này là yếu tố then chốt để đảm bảo an ninh lương thực, nâng cao đời sống người dân và thúc đẩy phát triển bền vững. Bài viết này sẽ đi sâu vào thực trạng và giải pháp cho quản lý nhà nước về nông nghiệp tại Bình Định, dựa trên các nghiên cứu và số liệu thực tế.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý nhà nước về nông nghiệp

Quản lý nhà nước về nông nghiệp bao gồm các hoạt động điều hành, kiểm soát và định hướng của nhà nước đối với các hoạt động sản xuất, chế biến, phân phối và tiêu thụ nông sản. Vai trò của quản lý nhà nước là tạo môi trường pháp lý thuận lợi, hỗ trợ kỹ thuật, đầu tư cơ sở hạ tầng và đảm bảo an ninh lương thực. Theo tác giả Đinh Phi Hổ, nông nghiệp không chỉ gắn liền với yếu tố kinh tế, xã hội mà còn cả yếu tố tự nhiên. Do đó, quản lý nhà nước cần có cái nhìn toàn diện và bền vững.

1.2. Đặc điểm nông nghiệp Bình Định và ảnh hưởng đến quản lý

Nông nghiệp Bình Định có đặc điểm đa dạng với cả trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản. Điều kiện tự nhiên và khí hậu phân hóa tạo ra các vùng sản xuất chuyên biệt. Tuy nhiên, sản xuất còn nhỏ lẻ, manh mún và chịu nhiều ảnh hưởng của thiên tai. Thực trạng nông nghiệp này đòi hỏi quản lý nhà nước phải linh hoạt, phù hợp với từng vùng và có khả năng ứng phó với biến đổi khí hậu.

II. Thực Trạng Quản Lý Nhà Nước Về Nông Nghiệp Tại Bình Định

Giai đoạn 2016-2020, nông nghiệp Bình Định có những bước phát triển đáng kể, với tốc độ tăng trưởng bình quân GRDP đạt 4,04%. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tồn tại trong công tác quản lý nhà nước, như quy hoạch chưa đồng bộ, liên kết sản xuất còn yếu, ứng dụng khoa học công nghệ còn hạn chế. Điều này ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh và thu nhập của người nông dân.

2.1. Đánh giá kết quả đạt được trong giai đoạn 2016 2020

Trong giai đoạn 2016-2020, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Bình Định đã triển khai nhiều chương trình, dự án hỗ trợ phát triển nông nghiệp, như xây dựng cánh đồng lớn, hỗ trợ giống cây trồng, vật nuôi, và đào tạo kỹ thuật cho nông dân. Các chính sách hỗ trợ đã góp phần nâng cao năng suất, chất lượng nông sản và cải thiện đời sống người dân. Theo báo cáo, tổng kim ngạch xuất khẩu NLTS của Việt Nam năm 2020 đạt con số kỷ lục với 41,25 tỷ USD.

2.2. Những hạn chế và nguyên nhân trong quản lý nhà nước

Mặc dù có những thành tựu nhất định, công tác quản lý nhà nước về nông nghiệp tại Bình Định vẫn còn nhiều hạn chế. Cụ thể, quy hoạch sử dụng đất nông nghiệp chưa hiệu quả, tình trạng ô nhiễm môi trường trong sản xuất nông nghiệp còn diễn ra, và liên kết giữa các nhà (nhà nước, nhà khoa học, doanh nghiệp, nông dân) còn lỏng lẻo. Nguyên nhân chủ yếu là do nguồn lực đầu tư còn hạn chế, năng lực cán bộ quản lý còn yếu, và cơ chế phối hợp giữa các ban ngành chưa đồng bộ.

2.3. Tác động của biến đổi khí hậu đến sản xuất nông nghiệp

Biến đổi khí hậu gây ra nhiều thách thức cho sản xuất nông nghiệp tại Bình Định, như hạn hán, lũ lụt, xâm nhập mặn và dịch bệnh. Điều này đòi hỏi quản lý nhà nước phải có các giải pháp ứng phó kịp thời, như xây dựng hệ thống thủy lợi, chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, và áp dụng các biện pháp canh tác bền vững.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Nông Nghiệp Tại Bình Định

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về nông nghiệp tại Bình Định, cần có các giải pháp đồng bộ, từ hoàn thiện chính sách, cơ cấu lại ngành nông nghiệp, đến ứng dụng khoa học công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Các giải pháp này cần hướng đến mục tiêu phát triển nông nghiệp bền vững, nâng cao giá trị gia tăng và khả năng cạnh tranh của nông sản.

3.1. Rà soát và sửa đổi các chính sách hiện hành

Cần rà soát và sửa đổi các chính sách hiện hành về nông nghiệp để đảm bảo tính khả thi, hiệu quả và phù hợp với thực tiễn. Các chính sách cần tập trung vào hỗ trợ sản xuất, chế biến, tiêu thụ nông sản, khuyến khích liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị, và bảo vệ môi trường. Cần có chính sách hỗ trợ nông nghiệp hữu cơ Bình Định để phát triển bền vững.

3.2. Xây dựng chính sách đặc thù cho nông nghiệp công nghệ cao

Để thúc đẩy nông nghiệp công nghệ cao Bình Định, cần có các chính sách ưu đãi về đất đai, vốn, thuế và hỗ trợ chuyển giao công nghệ. Đồng thời, cần xây dựng các khu nông nghiệp công nghệ cao để thu hút đầu tư và tạo điều kiện cho các doanh nghiệp ứng dụng công nghệ vào sản xuất.

3.3. Tăng cường kiểm tra giám sát thực thi chính sách

Để đảm bảo chính sách được thực thi hiệu quả, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Đồng thời, cần công khai, minh bạch thông tin về chính sách để người dân và doanh nghiệp dễ dàng tiếp cận và thực hiện.

IV. Cơ Cấu Lại Ngành Nông Nghiệp Tỉnh Bình Định Giải Pháp

Cơ cấu lại ngành nông nghiệp Bình Định là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả và tính bền vững. Cần tập trung vào chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, phát triển các sản phẩm có lợi thế cạnh tranh, và nâng cao giá trị gia tăng của nông sản. Đồng thời, cần gắn kết sản xuất với thị trường và xây dựng chuỗi giá trị nông sản.

4.1. Chuyển đổi cơ cấu cây trồng vật nuôi phù hợp với thị trường

Cần chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi theo hướng tập trung vào các sản phẩm có thị trường tiêu thụ ổn định, giá trị kinh tế cao và phù hợp với điều kiện tự nhiên của từng vùng. Đồng thời, cần khuyến khích phát triển các sản phẩm đặc sản, có thương hiệu và chỉ dẫn địa lý.

4.2. Phát triển chuỗi giá trị nông sản bền vững

Cần xây dựng chuỗi giá trị nông sản từ sản xuất, chế biến, đến tiêu thụ, với sự tham gia của các tác nhân liên quan. Đồng thời, cần nâng cao năng lực chế biến, bảo quản nông sản để giảm tổn thất sau thu hoạch và nâng cao giá trị gia tăng.

4.3. Ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và chế biến

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất và chế biến nông sản để nâng cao năng suất, chất lượng và giảm chi phí. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào nghiên cứu, phát triển và chuyển giao công nghệ trong lĩnh vực nông nghiệp.

V. Ứng Dụng Khoa Học Công Nghệ Trong Nông Nghiệp Bình Định

Ứng dụng khoa học công nghệ là yếu tố then chốt để nâng cao năng suất, chất lượng và khả năng cạnh tranh của nông sản Bình Định. Cần tập trung vào các lĩnh vực như giống cây trồng, vật nuôi, quy trình canh tác, chế biến và bảo quản nông sản. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống thông tin thị trường để hỗ trợ người nông dân trong sản xuất và tiêu thụ.

5.1. Nghiên cứu và phát triển giống cây trồng vật nuôi mới

Cần đầu tư vào nghiên cứu và phát triển giống cây trồng, vật nuôi mới có năng suất cao, chất lượng tốt, khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng với biến đổi khí hậu. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực này.

5.2. Chuyển giao và ứng dụng các quy trình canh tác tiên tiến

Cần chuyển giao và ứng dụng các quy trình canh tác tiên tiến, như tưới tiết kiệm nước, bón phân cân đối, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật sinh học, và quản lý dịch hại tổng hợp. Đồng thời, cần xây dựng các mô hình trình diễn để người nông dân dễ dàng tiếp cận và áp dụng.

5.3. Xây dựng hệ thống thông tin thị trường nông sản

Cần xây dựng hệ thống thông tin thị trường nông sản đầy đủ, chính xác và kịp thời để cung cấp cho người nông dân và doanh nghiệp. Hệ thống thông tin cần bao gồm giá cả, sản lượng, nhu cầu thị trường, và các chính sách liên quan.

VI. Đào Tạo Nguồn Nhân Lực Nông Nghiệp Tại Tỉnh Bình Định

Nguồn nhân lực chất lượng cao là yếu tố quyết định sự thành công của nông nghiệp Bình Định. Cần tập trung vào đào tạo đội ngũ cán bộ quản lý, kỹ thuật viên và người lao động có trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp và khả năng sáng tạo. Đồng thời, cần nâng cao nhận thức của người dân về nông nghiệp và khuyến khích họ tham gia vào các hoạt động sản xuất, kinh doanh.

6.1. Nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường nông nghiệp

Cần nâng cao chất lượng đào tạo tại các trường nông nghiệp bằng cách cập nhật chương trình đào tạo, tăng cường thực hành, và mời các chuyên gia, doanh nghiệp tham gia giảng dạy. Đồng thời, cần đầu tư cơ sở vật chất, trang thiết bị cho các trường nông nghiệp.

6.2. Tổ chức các lớp tập huấn bồi dưỡng kiến thức cho nông dân

Cần tổ chức các lớp tập huấn, bồi dưỡng kiến thức cho nông dân về kỹ thuật sản xuất, quản lý kinh tế, và tiếp cận thị trường. Đồng thời, cần xây dựng các câu lạc bộ, tổ nhóm nông dân để họ có thể trao đổi kinh nghiệm và hỗ trợ lẫn nhau.

6.3. Thu hút và giữ chân nhân tài trong lĩnh vực nông nghiệp

Cần có các chính sách ưu đãi để thu hút và giữ chân nhân tài trong lĩnh vực nông nghiệp, như tạo điều kiện làm việc tốt, nâng cao thu nhập, và có cơ hội thăng tiến. Đồng thời, cần khuyến khích các doanh nghiệp đầu tư vào đào tạo nguồn nhân lực cho nông nghiệp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Nông nghiệp, nông dân và nông thôn giữ vai trò then chốt trong tiến trình phát triển kinh tế bền vững và bảo đảm an sinh xã hội tại Việt Nam. Tại tỉnh Bình Định, khu vực nông thôn chiếm gần 70% dân số toàn tỉnh với tổng diện tích tự nhiên đạt 6.050,58 km². Trong giai đoạn 2016-2020, ngành nông, lâm nghiệp và thủy sản địa phương duy trì tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm địa phương bình quân 4,04%/năm, đưa tổng giá trị sản xuất nông lâm thủy sản năm 2020 đạt 26.342,9 tỷ đồng, đóng góp 27,63% vào cơ cấu kinh tế toàn tỉnh.

Tuy nhiên, thực tiễn phát triển nông nghiệp Bình Định đang đối mặt với nhiều rào cản nội tại nghiêm trọng. Quy mô sản xuất còn mang tính phân tán với 83,79% số hộ nông dân sở hữu diện tích đất canh tác dưới 0,5 ha. Năng suất lao động chưa cao, các chuỗi liên kết giá trị giữa doanh nghiệp và nông dân thiếu tính ràng buộc chặt chẽ, cùng hệ thống hạ tầng thủy lợi nội đồng kiên cố hóa mới đạt khoảng 31%.

Luận văn thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của học viên Võ Đồng Phong, dưới sự hướng dẫn khoa học của TS. Nguyễn Thị Ngân Loan tại Trường Đại học Quy Nhơn, tập trung giải quyết bài toán hoàn thiện quản lý nhà nước về nông nghiệp. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là đánh giá toàn diện thực trạng công tác quản lý của chính quyền cấp tỉnh giai đoạn 2016-2020 trên cả 4 phân ngành: trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản thuộc phạm vi 11 đơn vị hành chính cấp huyện. Từ đó, đề tài xác lập các giải pháp chiến lược nhằm tối ưu hóa công cụ điều hành chính sách, nâng cao giá trị gia tăng trên 1 ha canh tác vượt mức 110 triệu đồng và thúc đẩy hiện đại hóa nông nghiệp bền vững giai đoạn 2021-2025, định hướng đến năm 2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng đồng bộ ba lý thuyết kinh tế và quản lý công hiện đại:

Thứ nhất, Lý thuyết can thiệp của Nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Lý thuyết này luận giải vai trò kiến tạo môi trường kinh doanh, điều tiết vĩ mô và sửa chữa các khuyết tật thị trường trong khu vực nông nghiệp thông qua hệ thống pháp luật, đòn bẩy kinh tế và quy hoạch phát triển.

Thứ hai, Lý thuyết phát triển nông nghiệp bền vững và chuỗi giá trị nông sản. Khung lý thuyết nhấn mạnh sự gắn kết hữu cơ giữa ba trụ cột: hiệu quả kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ tài nguyên sinh thái. Đồng thời, mô hình chuỗi giá trị phân tích sự dịch chuyển dòng sản phẩm từ cung ứng vật tư đầu vào, canh tác, chế biến đến kênh phân phối thương mại.

Thứ ba, Lý thuyết quản trị công mới trong nông nghiệp. Lý thuyết tập trung vào đổi mới cơ chế phân cấp quản lý hành chính, chuyển giao dịch vụ công nông nghiệp và thúc đẩy mô hình liên kết công tư.

Các khái niệm nền tảng bao gồm: quản lý nhà nước về nông nghiệp, tái cơ cấu nông nghiệp theo hướng nâng cao giá trị gia tăng, nông nghiệp công nghệ cao, nông thôn mới và liên kết chuỗi giá trị nông sản. Mô hình nghiên cứu tổng hợp mối quan hệ tương tác giữa 4 trụ cột công cụ quản lý gồm thể chế chính sách, quy hoạch kế hoạch, nguồn lực tài chính hạ tầng và thanh tra giám sát đến hiệu quả của 4 phân ngành kinh tế nông nghiệp.

Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng hệ thống dữ liệu thứ cấp chuẩn hóa thu thập từ các báo cáo chính thức của Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định, Niên giám thống kê tỉnh Bình Định giai đoạn 2016-2020 tại 11 đơn vị hành chính cấp huyện, cùng hồ sơ kỹ thuật của 162 hồ chứa nước lớn nhỏ và 2.944 km kênh mương nội đồng. Nguồn dữ liệu sơ cấp được tổng hợp thông qua khảo sát thực tế tại 141 trang trại chăn nuôi tập trung và hơn 100 hợp tác xã nông nghiệp tiêu biểu trên địa bàn.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích được triển khai trên 3 tiểu vùng sinh thái đặc trưng: vùng núi cao phía Tây, vùng bán sơn địa đồi gò và vùng đồng bằng ven biển. Cỡ mẫu nghiên cứu bảo đảm tính đại diện cao cho toàn bộ hệ sinh thái nông nghiệp của tỉnh.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích so sánh định lượng và phân tích chuỗi thời gian là nhằm phản ánh chính xác xu hướng chuyển dịch cơ cấu cây trồng vật nuôi, đo lường tỷ lệ tăng trưởng kinh tế ngành và lượng hóa tác động từ các quyết định hành chính công của chính quyền tỉnh Bình Định trong suốt chu kỳ 5 năm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, phân ngành trồng trọt chuyển biến tích cực về chất lượng và giá trị thu hoạch. Giá trị sản xuất trồng trọt năm 2020 đạt 6.979,4 tỷ đồng, nâng tổng sản lượng lương thực có hạt lên 669.426 tấn (trong đó sản lượng thóc đạt 644.156 tấn, tăng 14,4% so với giai đoạn trước). Giá trị sản phẩm bình quân thu được trên 1 ha đất canh tác đạt 110 triệu đồng vào năm 2020, tăng thêm 17,6 triệu đồng/ha so với năm 2015. Tỷ lệ phủ sóng giống lúa xác nhận và nguyên chủng đạt trên 98%, tỷ lệ lạc giống mới đạt 80%, ngô và rau màu chất lượng cao đạt trên 95%.

Thứ hai, ngành chăn nuôi bứt phá mạnh mẽ theo hướng công nghiệp tập trung. Giá trị sản xuất chăn nuôi năm 2020 đạt 7.847,7 tỷ đồng, tăng trưởng 5,4%. Số lượng trang trại chăn nuôi quy mô lớn tăng vọt từ 49 trang trại năm 2013 lên 141 trang trại năm 2020. Tỉnh đã thu hút 14 doanh nghiệp đầu tư chăn nuôi công nghệ cao và xây dựng thành công 59 cơ sở chăn nuôi đạt chứng nhận tiêu chuẩn GlobalGAP, VietGAP cùng chứng nhận an toàn dịch bệnh.

Thứ ba, kinh tế thủy sản và lâm nghiệp khẳng định vai trò mũi nhọn chiến lược. Thủy sản đạt giá trị sản xuất 9.688 tỷ đồng năm 2020 với sản lượng khai thác biển bình quân 233.084 tấn/năm (tăng 7,5%), nuôi trồng thủy sản duy trì ổn định 11.450 tấn năm 2020. Ngành lâm nghiệp đưa tỷ lệ che phủ rừng tăng từ 53,95% năm 2017 lên 56% năm 2020, phát triển 2.939 ha rừng gỗ lớn và 9.762,6 ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững quốc tế FSC.

Thứ tư, công tác quản lý còn nhiều nút thắt về cơ cấu sở hữu và liên kết sản xuất. Đất nông nghiệp phân tán với 83,79% hộ gia đình có quy mô dưới 0,5 ha khiến việc quy hoạch vùng sản xuất hàng hóa tập trung gặp trở ngại lớn. Tỷ lệ kiên cố hóa kênh mương mới đạt 908/2.944 km (tương đương 31%), trong khi các mô hình hợp tác xã dịch vụ nông nghiệp chậm chuyển đổi cơ chế quản trị.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên sự khởi sắc của nông nghiệp Bình Định xuất phát từ việc Ủy ban nhân dân tỉnh đã ban hành đồng bộ các văn bản hành động như Chương trình hành động số 09-CTr/TU, Quyết định số 1814/QĐ-UBND và Quyết định số 3468/QĐ-UBND về giám sát cơ cấu lại ngành nông nghiệp. Địa phương đã chủ động chuyển đổi từ tư duy sản xuất thuần túy về số lượng sang mô hình chuỗi liên kết giá trị định hướng thị trường.

Khi so sánh với tỉnh Nam Định (nơi xây dựng Hiệp hội Nông sản sạch với 35 doanh nghiệp đạt chuẩn quốc tế và 146 sản phẩm OCOP) hay tỉnh Đồng Nai (thủ phủ chăn nuôi với 132 chuỗi liên kết khép kín), Bình Định có ưu thế vượt trội về khai thác thủy sản xa bờ và sản xuất giống gia cầm công nghệ cao. Dẫu vậy, địa phương vẫn còn khoảng cách lớn trong công tác tích tụ ruộng đất và xây dựng các chuỗi chế biến sâu nông sản xuất khẩu.

Các dữ liệu nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột thể hiện mức tăng trưởng giá trị 4 phân ngành qua các năm 2017-2020, kết hợp biểu đồ tròn mô tả tỷ trọng đóng góp 27,63% của nông lâm thủy sản trong cơ cấu tổng sản phẩm địa phương năm 2020, cùng bảng thống kê so sánh năng lực hạ tầng thủy lợi giữa các huyện.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện chính sách dồn điền đổi thửa và tích tụ đất đai. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường tham mưu Ủy ban nhân dân tỉnh ban hành cơ chế chuyển nhượng, cho thuê quyền sử dụng đất linh hoạt. Mục tiêu phấn đấu giảm tỷ lệ hộ có diện tích canh tác dưới 0,5 ha xuống dưới 60%, hình thành ít nhất 15 vùng sản xuất chuyên canh tập trung ứng dụng công nghệ cao trước năm 2025.

Thứ hai, tái tổ chức chuỗi liên kết giá trị và phát triển thương hiệu nông sản. Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã, thành phố triển khai hiệu quả Nghị định số 98/2018/NĐ-CP, đặt chỉ tiêu xây dựng tối thiểu 50 chuỗi liên kết khép kín giữa doanh nghiệp chế biến và hợp tác xã đến năm 2025. Nâng cao chuẩn hóa sản phẩm OCOP đạt từ 3 đến 5 sao cho hơn 100 sản phẩm thế mạnh như dừa Hoài Nhơn, tôm Phù Mỹ, gà giống Minh Dư.

Thứ ba, nâng cấp hệ thống hạ tầng thủy lợi thích ứng biến đổi khí hậu. Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn điều phối vốn đầu tư công để sửa chữa, nâng cấp an toàn cho 162 hồ chứa nước và đẩy mạnh kiên cố hóa thêm 600 km kênh mương nội đồng, nâng tỷ lệ kiên cố hóa từ 31% lên trên 50% vào năm 2025.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và đào tạo nhân lực. Đẩy nhanh tiến độ hoàn thiện Khu Nông nghiệp ứng dụng công nghệ cao phát triển tôm tại xã Mỹ Thành (huyện Phù Mỹ). Tổ chức chuẩn hóa nghiệp vụ quản lý cho 100% cán bộ điều hành hợp tác xã, tổ hợp tác đạt trình độ chuyên môn từ trung cấp trở lên trong giai đoạn 2021-2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên quản lý nhà nước tại Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Ủy ban nhân dân cấp huyện thuộc tỉnh Bình Định và các tỉnh Duyên hải miền Trung. Tài liệu cung cấp cơ sở thực tiễn để hoạch định chính sách điều hành, thẩm định dự án đầu tư công nông nghiệp và xây dựng đề án cơ cấu lại ngành kinh tế địa phương.

Nhóm doanh nghiệp, chủ trang trại và hợp tác xã nông nghiệp. Luận văn hỗ trợ nhận diện các cơ chế ưu đãi từ chính quyền, định hướng chuyển đổi sang mô hình kinh tế trang trại chuẩn VietGAP và đón đầu xu hướng liên kết tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị.

Nhóm giảng viên và chuyên gia nghiên cứu kinh tế nông nghiệp. Công trình đóng vai trò như một nghiên cứu điển hình về quản lý công cấp tỉnh, cung cấp hệ số dữ liệu thực chứng 2016-2020 phục vụ công tác giảng dạy và phát triển các đề tài khoa học chuyên sâu.

Nhóm học viên cao học và sinh viên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công. Nghiên cứu mang lại khung phương pháp luận hoàn chỉnh, cách tiếp cận xử lý dữ liệu thống kê đa ngành và kỹ năng xây dựng giải pháp chính sách công có tính ứng dụng cao.

Câu hỏi thường gặp

Tốc độ tăng trưởng sản xuất nông nghiệp tỉnh Bình Định giai đoạn 2016-2020 đạt mức nào? Ngành nông lâm thủy sản Bình Định đạt tốc độ tăng trưởng bình quân 4,04%/năm, đưa giá trị sản xuất toàn ngành năm 2020 đạt 26.342,9 tỷ đồng, đóng góp 27,63% vào tổng sản phẩm địa phương.

Rào cản lớn nhất đối với việc phát triển nông nghiệp hàng hóa quy mô lớn tại Bình Định là gì? Thách thức lớn nhất là tình trạng đất đai manh mún khi 83,79% số hộ có diện tích dưới 0,5 ha, cùng tỷ lệ kiên cố hóa kênh mương mới đạt 31% trong tổng số 2.944 km kênh mương.

Phân ngành chăn nuôi của tỉnh Bình Định có bước đột phá nào đáng chú ý? Chăn nuôi đạt giá trị 7.847,7 tỷ đồng năm 2020 (tăng 5,4%), nâng quy mô lên 141 trang trại tập trung, thu hút 14 doanh nghiệp ứng dụng công nghệ cao và 59 cơ sở đạt chuẩn GlobalGAP hoặc VietGAP.

Thế mạnh nổi bật của ngành thủy sản Bình Định được thể hiện qua các chỉ số nào? Thủy sản đạt giá trị 9.688 tỷ đồng năm 2020, tổng sản lượng khai thác biển bình quân đạt 233.084 tấn/năm (tăng 7,5%) nhờ chính sách khuyến khích hiện đại hóa đội tàu đánh bắt xa bờ.

Luận văn đề xuất giải pháp hạ tầng trọng tâm nào cho giai đoạn 2021-2025? Đề tài kiến nghị nâng cấp toàn bộ 162 hồ chứa nước xuống cấp và kiên cố hóa thêm 600 km kênh mương, nâng tỷ lệ kiên cố hóa lên trên 50% nhằm ứng phó biến đổi khí hậu.

Kết luận

• Tăng trưởng nông nghiệp Bình Định giai đoạn 2016-2020 duy trì ổn định ở mức 4,04%/năm, đóng góp 27,63% vào cơ cấu kinh tế và giữ vững vai trò trụ đỡ an sinh xã hội cho gần 70% dân số nông thôn.
• Ngành chăn nuôi và thủy sản phát triển vượt bậc với 141 trang trại quy mô lớn, 14 doanh nghiệp công nghệ cao và sản lượng khai thác hải sản đạt trên 233.000 tấn/năm.
• Công tác quản lý nhà nước đã tháo gỡ nhiều điểm nghẽn về thể chế, đẩy mạnh tỷ lệ sử dụng giống xác nhận cây trồng lên trên 98% và độ che phủ rừng đạt 56%.
• Nghiên cứu đã làm rõ nguyên nhân hạn chế về phân tán đất đai (83,79% hộ dưới 0,5 ha) và hạ tầng thủy lợi, từ đó xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp điều hành chiến lược.
• Luận văn đóng góp khung cơ sở khoa học và thực tiễn vững chắc, định hướng nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về nông nghiệp tỉnh Bình Định giai đoạn 2021-2025 và tầm nhìn 2030.

Lộ trình triển khai khuyến nghị cần được cụ thể hóa trong kế hoạch phát triển kinh tế xã hội 5 năm của địa phương. Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cơ quan quản lý được khuyến khích tham khảo chi tiết toàn văn công trình để ứng dụng hiệu quả vào thực tiễn quản trị ngành nông nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc trình bày theo 3 chƣơng, 8 tiết. - Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của QLNN về nông nghiệp. - Chƣơng 2: Thực trạng QLNN về nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định. - Chƣơng 3: Phƣơng hƣớng và giải pháp nâng cao hiệu quả QLNN về nông nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định.

6 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ NÔNG NGHIỆP 1. KHÁI NIỆM, VAI TRÕ VÀ ĐẶC ĐIỂM CỦA NÔNG NGHIỆP 1. Khái niệm nông nghiệp Theo Từ điển tiếng Việt do Hoàng Phê chủ biên: “Nông nghiệp là ngành sản xuất vật chất cơ bản của xã hội, cung cấp sản phẩm trồng trọt và sản phẩm chăn nuôi” [12, tr. Trong tác phẩm Kinh tế nông nghiệp: Lý thuyết và thực tiễn, tác giả Đinh Phi Hổ quan niệm: “Nông nghiệp là một trong những ngành sản xuất vật chất quan trọng của nền kinh tế quốc dân.

Hoạt động nông nghiệp không những gắn liền với các yếu tố kinh tế, xã hội mà còn gắn với các yếu tố tự nhiên. Nông nghiệp theo nghĩa rộng gồm có: trồng trọt, chăn nuôi, lâm nghiệp và thủy sản” [7, tr. Từ những quan niệm trên, có thể hiểu: Nông nghiệp là một ngành sản xuất vật chất xã hội. Đối tượng của SXNN bao gồm các cây trồng, vật nuôi gắn liền với môi trường sinh thái.

Sản phẩm của nông nghiệp là lương thực, thực phẩm đồng thời nguồn nguyên liệu quan trọng cho công nghiệp, đặc biệt công nghiệp chế biến. Vai trò của nông nghiệp đối với sự phát triển kinh tế - xã hội 1. Nông nghiệp cung cấp lương thực thực phẩm cho nhu cầu xã hội và đảm bảo an ninh lương thực quốc gia Xã hội càng phát triển, đời sống của con ngƣời ngày càng đƣợc nâng cao thì nhu cầu của con ngƣời về lƣơng thực, thực phẩm cũng ngày càng tăng cả về số lƣợng, chất lƣợng. Thực tiễn lịch sử các nƣớc trên thế giới đã chứng minh, chỉ có thể phát triển kinh tế một cách nhanh chóng, chừng nào quốc gia đó đã có an ninh lƣơng thực.

Nếu không đảm bảo an ninh lƣơng thực thì khó có sự ổn định 7 chính trị và thiếu sự đảm bảo cơ sở pháp lý, kinh tế cho sự phát triển, từ đó sẽ làm cho các nhà kinh doanh không yên tâm bỏ vốn vào đầu tƣ dài hạn. Phát huy lợi thế này, sau hơn 35 năm năm đổi mới, nông nghiệp Việt Nam luôn duy trì ở mức tăng trƣởng bình quân khoảng 3,5%/năm, mức cao ở khu vực châu Á nói chung, khu vực Đông - Nam Á nói riêng. Trong 10 năm gần đây (2009-2019), tốc độ tăng trƣởng GDP toàn ngành nông nghiệp đạt 2,61%/năm, tốc độ tăng giá trị sản xuất đạt 3,64%, đóng góp đáng kể trong tăng trƣởng GDP cả nƣớc. Ngành nông nghiệp Việt Nam đã làm tốt vai trò bệ đỡ quan trọng để nền kinh tế phát triển bình thƣờng và đạt tốc độ tăng trƣởng GDP khoảng 2,65% năm 2020; đảm bảo nguồn cung ứng cho 100 triệu dân và phục vụ xuất khẩu [4].

Nông nghiệp cung cấp yếu tố đầu vào cho ngành công nghiệp đặc biệt ngành công nghiệp chế biến và khu vực đô thị Nông nghiệp là khu vực dự trữ và cung cấp nguồn nguyên liệu to lớn cho công nghiệp, đặc biệt CNCB. Thông qua CNCB, giá trị của sản phẩm nông nghiệp nâng lên nhiều lần, nâng cao khả năng cạnh tranh của nông sản hàng hoá, mở rộng thị trƣờng… Trong 10 năm qua (2010-2020), công nghiệp CBNS nƣớc ta đã có bƣớc phát triển rõ nét, tốc độ tăng trƣởng giá trị gia tăng đạt khoảng 5-7%/năm.500 doanh nghiệp chế biến quy mô công nghiệp gắn với xuất khẩu, tổng công suất đạt khoảng 120 triệu tấn nguyên liệu/năm.