MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Sau hơn 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới, mặc dù chịu nhiều tác động bất lợi từ hậu quả chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh, cơ chế kinh tế cũ nhƣng nông nghiệp Việt Nam vẫn đạt đƣợc những thành tựu to lớn và toàn diện. Thành tựu lớn nhất là đã đảm bảo đƣợc an ninh lƣơng thực quốc gia, từ một nƣớc có một nền nông nghiệp lạc hậu vƣơn lên trở thành một nƣớc có nền nông nghiệp hàng hóa, có vị tr đáng ể trong khu vực và trên thế giới. Đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp, nhiều địa phƣơng thực hiện giãn cách xã hội làm ảnh hƣởng đến h u hết các ngành các lĩnh vực, trong đó có nông nghiệp.
Trƣớc những hó hăn đó, ngành Nông nghiệp đã có nhiều giải pháp ứng phó kịp thời, hiệu quả thể hiện vai trò bệ đỡ của nền kinh tế trong lúc khó hăn, bảo đảm nguồn cung lƣơng thực, thực phẩm, hàng hóa thiết yếu, là cơ sở quan trọng để thực hiện an sinh, an d n trong đại dịch. Thực hiện chức năng quản lý nhà nƣớc trong nông nghiệp, Chính phủ, các cấp chính quyền ở các địa phƣơng đã ban hành nhiều văn bản pháp luật, nghị định, quy định, chính sách nhằm đẩy mạnh phát triển sản xuất nông nghiệp. Thông qua nhiều chủ trƣơng, ch nh sách, Nhà nƣớc đã thể hiện đƣợc vai trò quản lý nhà nƣớc đối với sản xuất nông nghiệp của mình, nhờ đó, sản xuất nông nghiệp nƣớc ta nói chung và sản xuất nông nghiệp ở các địa phƣơng nói riêng luôn tăng trƣởng và phát triển. Tuy nhiên năng suất, chất lƣợng, hiệu quả và khả năng cạnh tranh sản phẩm nông nghiệp vẫn còn thấp.
Thực tiễn đã cho thấy, vai trò quản lý của Nhà nƣớc trong nông nghiệp vẫn còn nhiều hạn chế, việc triển khai thực hiện các các chính sách của Nhà nƣớc và của các địa phƣơng trong nông nghiệp vẫn chƣa đáp ứng kịp nhu c u thực tiễn đặt ra. 2 Kon Rẫy là một huyện miền núi nằm ở ph a Đông Nam tỉnh Kon Tum, tổng diện t ch đất tự nhiên 91.390,34 ha, trong đó đất nông nghiệp 85.757,87 chiếm tỷ lệ 93,84%; địa phƣơng nằm giữa hai vùng động lực phát triển kinh tế của tỉnh là Thành phố Kon Tum và huyện Kon Plông. Huyện có Quốc lộ 24 nối từ thành phố on Tum đi qua huyện đến tỉnh Quảng Ngãi, mạch giao thông khá quan trọng nối phía Bắc Tây Nguyên với các tỉnh đồng bằng. Nhìn chung, Kon Rẫy có vị trí quan trọng về giao lƣu inh tế, xã hội và môi trƣờng sinh thái, là c a ngõ của tỉnh Kon Tum với các tỉnh duyên hải miền Trung qua quốc lộ 24.
Mặc dù, có nhiều tiềm năng để phát triển nông nghiệp (PTNN) nhƣng trong những năm qua, huyện vẫn chƣa hai thác có hiệu quả thế mạnh này, chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp còn chậm, nền nông nghiệp phát triển với quy mô nhỏ lẻ, manh mún, vẫn còn để tình trạng hoang hóa, phát triển nông nghiệp thiếu chiến lƣợc,. nguyên nhân có thể kể đến công tác quản lý nhà nƣớc về nông nghiệp trên địa bàn huyện vẫn tồn tại một số hạn chế nhƣ việc xây dựng kế hoạch PTNN chƣa mang lại hiệu quả nhƣ mong đợi; một số chính sách hỗ trợ về nông nghiệp khi triển khai còn nhiều bất cập; thủ tục, quy định hành ch nh chƣa thực sự tinh gọn; công tác tuyên truyền, phổ biến các quy hoạch, kế hoạch chƣa thực sự đa dạng, hấp dẫn, nâng cao ý thức của ngƣời d n; đội ngũ cán bộ quản lý nông nghiệp còn thiếu và yếu về chất lƣợng; công tác kiểm tra, giám sát chƣa đƣợc thực hiện thƣờng xuyên, hình thức kiểm tra, giám sát đột xuất còn ít; công tác x lý các vi phạm trong lĩnh vực nông nghiệp chƣa nghiêm minh, còn nƣơng nhẹ nên chƣa đủ sức răn đe. Vì các lý do trên, tác giả lựa chọn đề tài Quản lý nhà nước về nông nghiệp trên đị àn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum làm đề tài cho luận văn cao học của mình với hy vọng góp ph n giúp ngành nông nghiệp của huyện Kon Rẫy sẽ có những bƣớc phát triển và hoạt động có hiệu quả trong thời gian tới. Mục tiêu nghiên cứu 2.
Mục tiêu nghiên cứu tổng quát Đề tài đánh giá thực trạng công tác QLNN về nông nghiệp tại huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum, từ đó đƣa ra các giải pháp nhằm hoàn thiện hơn nữa công tác QLNN về nông nghiệp tại huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể - Hệ thống hóa cơ sở lý luận về QLNN về nông nghiệp. - Ph n t ch, đánh giá thực trạng QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. - Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum.
Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu - Đối tƣợng nghiên cứu của luận văn là công tác QLNN về nông nghiệp tại huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. - Phạm vi nghiên cứu: + Phạm vi không gian: Huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. + Phạm vi thời gian: Luận văn ph n t ch thực trạng QLNN về nông nghiệp tại huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum giai đoạn 2016-2020 và đề xuất giải pháp có ý nghĩa trong những năm đến. + Phạm vi nội dung: Công tác QLNN về nông nghiệp tại huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum.
Ngành nông nghiệp đƣợc đề cập nghiên cứu trong luận văn gồm các nhóm ngành: Trồng trọt và chăn nuôi. Phƣơng pháp nghiên cứu 4. Phương pháp thu thập dữ liệu - Dữ liệu thứ cấp: Dữ liệu thứ cấp đƣợc thu thập từ Chi cục Thống kê huyện Kon Rẫy, các quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội (KT-XH), các báo cáo liên quan đến nông nghiệp của Uỷ ban nhân dân (UBND) huyện 4 và các phòng chuyên môn của huyện giai đoạn 2016-2020; các Nghị quyết, chƣơng trình, ế hoạch của huyện giai đoạn 2021-2025, định hƣớng đến năm 2030. Thu thập từ các văn bản Luật, Nghị định, Thông tƣ, Chỉ thị, Quyết định của Chính phủ, bộ ngành liên quan; các Nghị quyết, chƣơng trình, ế hoạch, đề án.của tỉnh Kon Tum.
Bên cạnh đó, đề tài còn s dụng các kết quả đã đƣợc công bố nhƣ bài báo, tạp chí, giáo trình, bài giảng, luận văn của các tác giả, Internet… để phục vụ cho việc nghiên cứu đề tài. - Dữ liệu sơ cấp: Trong phạm vi đề tài nghiên cứu này, tác giả s dụng phƣơng pháp điều tra trực tiếp bằng hệ thống các bảng câu hỏi để thu thập số liệu. Tổng số 100 mẫu, trong đó: 50 mẫu là cán bộ quản lý tại UBND huyện Kon Rẫy, UBND 7 xã, thị trấn và 50 mẫu là hộ nông dân, Tổ hợp tác, Hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất, inh doanh lĩnh vực nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy (Có phiếu khảo sát kèm theo). Các bƣớc thực hiện nhƣ sau: Bƣớc 1: Thiết ế phiếu điều tra hảo sát: Nghiên cứu cơ sở lý thuyết, văn bản pháp luật … Ngoài ra, tham hảo thêm một số bài luận văn đã đƣợc công bố trƣớc đ y để tiến hành thiết ế phiếu điều tra hảo sát, sau đó xin ý iến của giáo viên hƣớng dẫn để hoàn thiện phiếu điều tra.
Bƣớc 2: Tiến hành điều tra hảo sát: Thực hiện điều tra ngẫu nhiên trực tiếp 50 mẫu cán bộ quản lý tại UBND huyện Kon Rẫy, UBND 7 xã, thị trấn và 50 mẫu hộ nông dân, Tổ hợp tác, Hợp tác xã, doanh nghiệp sản xuất, kinh doanh lĩnh vực nông nghiệptrên địa bàn huyện Kon Rẫy. Phiếu điều tra đƣợc tác giả đánh giá theo thang đo Li ert 5 điểm từ 1 đến 5 (có nghĩa là từ “hoàn toàn hông đồng ý” đến hoàn toàn đồng ý”), cụ thể nhƣ sau: Hoàn toàn Không Trung lập Đồng ý Hoàn toàn hông đồng ý đồng ý đồng ý 5 Mặt khác, ta có: Giá trị khoảng cách = ( Maximum - Minimum)/n = (5-1)/5 = 0,8 Do đó, có thể quy đổi thang Li ert 5 điểm trên về thang đo đánh giá dƣới đ y: Giá trị trung bình Mức độ quan trọng Từ 1,0 đến 1,8 Hoàn toàn hông đồng ý Từ 1,8 đến 2,6 hông đồng ý Từ 2,6 đến 3,4 Trung lập Từ 3,4 đến 4,2 Đồng ý Từ 4,2 đến 5,0 Hoàn toàn đồng ý Dữ liệu sơ cấp (đánh giá của đối tƣợng khảo sát) đƣợc x lý trên ph n mềm Excel, tính số ngƣời hoàn toàn đồng ý, đồng ý, trung lập, hông đồng ý và hoàn toàn hông đồng ý, từ đó t nh ra số liệu trung bình. Trên cơ sở đó, tiến hành ph n t ch, đánh giá tình hình thực hiện công tác QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy. Với quy ƣớc hoàn toàn đồng ý = 5 điểm; Đồng ý = 4 điểm; Bình thƣờng = 3 điểm; hông đồng ý = 2 điểm và Hoàn toàn hông đồng ý = 1 điểm, công thức t nh điểm trung bình nhƣ sau: Điểm trung bình = (Số ngƣời Hoàn toàn hông đồng ý * 1 + Số ngƣời hông đồng ý * 2 + Số ngƣời Bình thƣờng * 3 = Số ngƣời Đồng ý * 4 + Số ngƣời Hoàn toàn đồng ý * 5)/Tổng số phiếu khảo sát hợp lệ.
Phương pháp phân tích: Phƣơng pháp ph n t ch đƣợc s dụng để làm rõ các dữ liệu thứ cấp và sơ cấp đã thu thập đƣợc. Qua đó, tác giả sẽ có đƣợc những đánh giá toàn diện và khách quan nhất về thực trạng QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum. Phương pháp so sánh: Phƣơng pháp so sánh đƣợc s dụng trong nghiên cứu này để so sánh công tác QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum với công tác QLNN về nông nghiệp của một số 6 huyện hác để biết đƣợc hiệu quả QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum đang ở mức độ nào; từ đó có cơ sở để đƣa ra các giải pháp giúp tăng cƣờng QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum trong thời gian tới; so sánh kết quả QLNN qua các năm. Phương pháp tổng hợp Các dữ liệu sau hi đƣợc thu thập, tác giả sẽ tiến hành tổng hợp, chọn lọc ra các dữ liệu hợp lệ (có đ y đủ câu trả lời và nội dung phù hợp với nghiên cứu).
Sau đó, các dữ liệu này sẽ đƣợc x lý trên ph n mềm Excel. Thông qua các thông số tuyệt đối, tƣơng đối, số trung bình đƣợc thể hiện qua các bảng biểu, sơ đồ, đồ thị, tác giả có thể đánh giá đƣợc công tác QLNN về nông nghiệp trên địa bàn huyện Kon Rẫy, tỉnh Kon Tum.