Quản Lý Nhà Nước Về Người Lao Động Tỉnh Bình Định Đi Làm Việc Có Thời Hạn Ở Nước Ngoài

Tìm hiểu về quản lý nhà nước đối với người lao động tỉnh Bình Định làm việc có thời hạn ở nước ngoài, quy định và chính sách liên quan.

• Tác giả: Trần Thị Kim Thoa
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Bích Ngọc
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Người Lao Động Tỉnh Bình Định Đi Làm Việc Có Thời Hạn Ở Nước Ngoài
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU, HÌNH VẼ
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Tổng quan tình hình nghiên cứu đề tài
• Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• Mục đích nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và thực tiễn
• Kết cấu luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NGƯỜI LAO ĐỘNG ĐI LÀM VIỆC CÓ THỜI HẠN Ở NƯỚC NGOÀI
• 1.1. Người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.1.1. Khái niệm người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.1.2. Đặc điểm người lao động đi làm việc ở nước ngoài
• 1.1.3. Vai trò của người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2. Quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.1. Khái niệm quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.2. Vai trò quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.3. Chủ thể quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.4. Nội dung quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.4.1. Xây dựng và tổ chức thực hiện chính sách, kế hoạch đưa người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ
• 1.2.4.2. Xây dựng, ban hành, tổ chức thực hiện và tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.4.3. Tổ chức quản lý và chỉ đạo, hướng dẫn thực hiện công tác quản lý người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.4.4. Thực hiện quản lý người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài bằng mã số, tích hợp trên cơ sở dữ liệu về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.4.5. Xúc tiến mở rộng, ổn định và phát triển thị trường lao động ngoài nước
• 1.2.4.6. Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.2.4.7. Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm, giải quyết khiếu nại, tố cáo trong lĩnh vực người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 1.3.1. Những nhân tố chủ quan
• 1.3.2. Những nhân tố khách quan
• 1.4. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài ở một số tỉnh, thành của Việt Nam và bài học kinh nghiệm cho tỉnh Bình Định
• 1.4.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài ở một số tỉnh, thành của Việt Nam
• 1.4.2. Bài học kinh nghiệm đối với tỉnh Bình Định
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NGƯỜI LAO ĐỘNG TỈNH BÌNH ĐỊNH ĐI LÀM VIỆC CÓ THỜI HẠN Ở NƯỚC NGOÀI
• 2.1. Khái quát về đặc điểm tự nhiên, điều kiện KT- XH tỉnh Bình Định
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện KT - XH
• 2.2. Thực trạng về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 2.2.1. Số lượng người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 2.2.2. Cơ cấu người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 2.3. Hoạt động quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 2.3.1. Chủ thể quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 2.3.2. Thực trạng hoạt động quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 2.4. Đánh giá hoạt động quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 2.4.1. Kết quả đạt được
• 2.4.2. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN HOẠT ĐỘNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ NGƯỜI LAO ĐỘNG TỈNH BÌNH ĐỊNH ĐI LÀM VIỆC CÓ THỜI HẠN Ở NƯỚC NGOÀI
• 3.1. Quan điểm và định hướng hoàn thiện hoạt động quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 3.1.1. Quan điểm hoàn thiện hoạt động quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 3.1.2. Định hướng hoàn thiện hoạt động quản lý Nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 3.2.1. Hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch, đề án, định hướng cho hoạt động xuất khẩu lao động ở tỉnh Bình Định
• 3.2.2. Hoàn thiện chính sách và tăng cường công tác truyền thông
• 3.2.3. Hoàn thiện bộ máy tổ chức quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài
• 3.2.4. Nâng cao ý thức, chất lượng của người đi lao động trong việc chấp hành lao động nước sở tại và thực hiện đầy đủ việc khai báo thông tin trên hệ thống mã số điện tử
• 3.2.5. Đẩy mạnh việc nghiên cứu và phát triển thị trường lao động
• 3.2.6. Tăng cường hoạt động thanh tra, kiểm tra, giám sát hoạt động đưa người đi lao động ở nước ngoài có thời hạn theo hợp đồng về lao động
• 3.2.7. Khắc phục tình trạng LĐ vi phạm hợp đồng và pháp luật nước sở tại
• 3.2.8. Bảo vệ lợi ích chính đáng của người lao động làm việc ở nước ngoài
• 3.2.9. Cần có chương trình hỗ trợ tái hoà nhập đối với người lao động
• 3.2.10. Kiến nghị với Chính phủ
• 3.2.11. Kiến nghị với các Bộ, Ngành liên quan
• 3.2.12. Kiến nghị với các cấp chính quyền địa phương
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN THẠC SĨ (BẢN SAO)

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Lý Nhà Nước Về Người Lao Động Tỉnh Bình Định

Quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài là một chủ đề quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Hoạt động này không chỉ giúp giải quyết việc làm mà còn nâng cao thu nhập cho người lao động và gia đình họ. Theo báo cáo của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, số lượng người lao động đi làm việc ở nước ngoài ngày càng tăng, đặc biệt là tại các thị trường như Hàn Quốc, Nhật Bản và Đài Loan. Việc quản lý hiệu quả sẽ đảm bảo quyền lợi cho người lao động và phát triển bền vững nguồn nhân lực.

1.1. Khái niệm và Đặc điểm Người Lao Động Đi Làm Việc Ở Nước Ngoài

Người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài là những cá nhân được tuyển dụng để làm việc tại các quốc gia khác theo hợp đồng lao động. Đặc điểm của nhóm này bao gồm sự đa dạng về ngành nghề, trình độ học vấn và độ tuổi. Họ thường phải đối mặt với nhiều thách thức như rào cản ngôn ngữ và văn hóa.

1.2. Vai Trò Của Người Lao Động Trong Kinh Tế Tỉnh Bình Định

Người lao động đi làm việc ở nước ngoài đóng góp quan trọng vào nền kinh tế tỉnh Bình Định. Họ không chỉ gửi tiền về cho gia đình mà còn tạo ra nguồn thu ngoại tệ cho địa phương. Điều này giúp cải thiện đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Nhà Nước Về Người Lao Động Tỉnh Bình Định

Mặc dù có nhiều thành tựu, nhưng quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định vẫn gặp phải nhiều thách thức. Sự thiếu đồng bộ trong các chính sách và quy định, cùng với việc thiếu thông tin và hỗ trợ cho người lao động, đã gây khó khăn trong việc thực hiện các chương trình xuất khẩu lao động.

2.1. Thiếu Thống Nhất Trong Nhận Thức Về Xuất Khẩu Lao Động

Nhiều cơ quan chức năng chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của xuất khẩu lao động trong việc giải quyết việc làm. Điều này dẫn đến sự thiếu đồng bộ trong các chính sách và biện pháp thực hiện.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Thực Hiện Các Quy Định Pháp Luật

Việc thực hiện các quy định pháp luật về xuất khẩu lao động còn nhiều bất cập. Thủ tục cấp phép hoạt động và quản lý thông tin người lao động chưa được thực hiện một cách hiệu quả.

III. Phương Pháp Quản Lý Hiệu Quả Người Lao Động Đi Làm Việc Ở Nước Ngoài

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Việc xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về người lao động là rất cần thiết.

3.1. Xây Dựng Hệ Thống Thông Tin Quản Lý

Hệ thống thông tin quản lý sẽ giúp theo dõi và quản lý người lao động một cách hiệu quả. Điều này bao gồm việc cập nhật thông tin về hợp đồng lao động, tình trạng việc làm và quyền lợi của người lao động.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nghề Cho Người Lao Động

Đào tạo nghề cho người lao động trước khi đi làm việc ở nước ngoài là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp họ nâng cao kỹ năng mà còn tăng khả năng cạnh tranh trên thị trường lao động quốc tế.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Lý Người Lao Động Tỉnh Bình Định

Việc áp dụng các giải pháp quản lý hiệu quả đã mang lại nhiều kết quả tích cực cho tỉnh Bình Định. Các chương trình hỗ trợ người lao động đi làm việc ở nước ngoài đã được triển khai, giúp họ tiếp cận thông tin và hỗ trợ tài chính.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Chương Trình Hỗ Trợ

Các chương trình hỗ trợ đã giúp hàng nghìn người lao động tỉnh Bình Định có cơ hội làm việc ở nước ngoài. Họ đã có thể cải thiện thu nhập và nâng cao chất lượng cuộc sống cho gia đình.

4.2. Bài Học Kinh Nghiệm Từ Các Tỉnh Khác

Nghiên cứu kinh nghiệm quản lý của các tỉnh khác cho thấy việc phối hợp giữa các cơ quan chức năng và doanh nghiệp là rất quan trọng. Điều này giúp tạo ra một môi trường thuận lợi cho người lao động.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nhà Nước Về Người Lao Động Tỉnh Bình Định

Quản lý nhà nước về người lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài cần được cải thiện và hoàn thiện hơn nữa. Việc áp dụng các giải pháp đồng bộ và hiệu quả sẽ giúp nâng cao chất lượng quản lý và bảo vệ quyền lợi cho người lao động.

5.1. Định Hướng Tương Lai Trong Quản Lý

Trong tương lai, cần tiếp tục hoàn thiện các chính sách và quy định liên quan đến xuất khẩu lao động. Điều này sẽ giúp tạo ra một môi trường làm việc an toàn và hiệu quả cho người lao động.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cơ Quan Chức Năng

Các cơ quan chức năng cần tăng cường phối hợp và chia sẻ thông tin để nâng cao hiệu quả quản lý. Đồng thời, cần có các chương trình đào tạo và hỗ trợ cho người lao động trước khi đi làm việc ở nước ngoài.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động đưa người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài giữ vai trò chiến lược trong giải quyết việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế xã hội. Tại Việt Nam, hiện có khoảng 500.000 lao động đang làm việc tại hơn 40 quốc gia và vùng lãnh thổ, hàng năm gửi về nguồn kiều hối lên đến 1,6 tỷ USD. Báo cáo Đại hội XIII của Đảng đã nhấn mạnh nhiệm vụ: "bảo vệ quyền lợi chính đáng của người lao động" khi tham gia thị trường quốc tế. Tại tỉnh Bình Định, giai đoạn 2017–2021 ghi nhận 7.274 người đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, chiếm 7,23% tổng số việc làm được giải quyết trên địa bàn tỉnh với tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 3,02%/năm.

Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về lĩnh vực này tại địa phương đang đối diện với nhiều rào cản nghiêm trọng. Tình trạng lao động vi phạm hợp đồng, tự ý bỏ trốn và cư trú bất hợp pháp tại một số thị trường chạm ngưỡng 50%, khiến 3 huyện trên địa bàn tỉnh bị tạm ngừng tuyển dụng theo chương trình cấp phép việc làm. Bên cạnh đó, sự phối hợp liên ngành giữa các cơ quan quản lý chưa đồng bộ, quy trình giám sát doanh nghiệp phái cử còn bộc lộ lỗ hổng. Luận văn hướng đến mục tiêu hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá đúng thực trạng công tác quản lý nhà nước giai đoạn 2017–2021 tại tỉnh Bình Định, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện nhằm nâng cao hiệu lực quản lý, bảo vệ quyền lợi hợp pháp của người lao động và khai thác tối đa tiềm năng nguồn nhân lực địa phương trong bối cảnh hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết di cư lao động quốc tế và lý thuyết quản lý nhà nước trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa. Lý thuyết di cư quốc tế làm sáng tỏ các yếu tố "đẩy" như áp lực thiếu việc làm nông thôn và yếu tố "kéo" từ mức thu nhập hấp dẫn tại các quốc gia phát triển. Đồng thời, nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý công nhằm xác định chức năng điều tiết, định hướng, hỗ trợ và thanh tra của chính quyền cấp tỉnh đối với hoạt động xuất khẩu lao động.

Các khái niệm cốt lõi được chuẩn hóa theo Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng số 69/2020/QH14. Trong đó, quản lý nhà nước đối với lĩnh vực này được xác định là sự tác động có tổ chức bằng quyền lực pháp lý của các cơ quan nhà nước từ Trung ương đến cấp tỉnh, thông qua các công cụ quy phạm pháp luật, kế hoạch kinh tế, mã số định danh dữ liệu điện tử và thanh tra chuyên ngành. Mô hình nghiên cứu phân tích toàn diện 7 nội dung quản lý trọng tâm: từ xây dựng chiến lược, ban hành chính sách, quản trị cơ sở dữ liệu số, xúc tiến thị trường tiếp nhận, hợp tác quốc tế cho đến thanh tra, giải quyết khiếu nại và hỗ trợ tái hòa nhập.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập trực tiếp từ Văn phòng Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Định, Cục Quản lý lao động ngoài nước, các Trung tâm Dịch vụ việc làm và Niên giám thống kê tỉnh Bình Định giai đoạn 2017–2021. Toàn bộ tổng thể gồm 7.274 hồ sơ người lao động xuất cảnh và 8 nhóm bảng biểu dữ liệu thống kê chuyên ngành qua 5 năm được tổng hợp và phân loại chi tiết.

Phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian và so sánh đối chiếu được lựa chọn chủ đạo nhằm làm rõ biến động về quy mô, cơ cấu ngành nghề, thị trường tiếp nhận và tỷ lệ tăng trưởng qua từng năm. Lý do lựa chọn các phương pháp này là nhằm đảm bảo tính logic lịch sử, phản ánh chính xác tác động của các chính sách quản lý và biến cố kinh tế xã hội (đặc biệt là đại dịch Covid-19) đến hoạt động đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Toàn bộ quy trình xử lý dữ liệu và đánh giá thực tiễn được triển khai đồng bộ trong mốc thời gian nghiên cứu từ năm 2021 đến năm 2022.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô lao động xuất khẩu của Bình Định duy trì đà tăng trưởng ổn định nhưng có sự phân hóa mạnh mẽ giữa các thị trường. Trong tổng số 7.274 lao động xuất cảnh giai đoạn 2017–2021, số lượng xuất cảnh tăng từ 1.983 người năm 2017 lên 2.494 người vào năm 2021. Bốn thị trường tiếp nhận chính gồm Đài Loan, Hàn Quốc, Nhật Bản và Malaysia luôn chiếm khoảng 70% tổng số lượng. Thị trường Đài Loan giữ vị trí số một khi tiếp nhận 632 người vào năm 2021 (chiếm 25,34%), Nhật Bản tăng trưởng ấn tượng đạt 287 người (chiếm 11,51%), trong khi thị trường Hàn Quốc sụt giảm từ 741 người năm 2019 (31,53%) xuống còn 568 người năm 2021 (22,77%).

Thứ hai, cơ cấu lao động xuất khẩu có sự chênh lệch lớn về địa bàn cư trú và giới tính. Lao động xuất thân từ khu vực nông thôn chiếm tỷ trọng áp đảo với 2.046 người vào năm 2021 (tương ứng 82,04%), đạt mức tăng trưởng bình quân 2,09%/năm; khu vực thành thị chỉ đạt 448 người (chiếm 17,96%) dù có tốc độ tăng trưởng nhanh hơn ở mức 7,59%/năm. Về cơ cấu giới tính, tỷ lệ lao động nữ luôn chiếm thế vượt trội với hơn 60% tổng số người xuất cảnh (năm 2021 có 1.546 nữ so với 948 nam).

Thứ ba, cơ cấu ngành nghề phản ánh rõ chất lượng cung ứng lao động của địa phương. Lao động làm việc trong khối ngành công nghiệp (điện tử, dệt may, cơ khí) chiếm tỷ lệ cao nhất với mức bình quân 22,51%/năm (năm 2021 đạt 530 người). Ngành xây dựng tăng trưởng nhanh chóng từ 279 người năm 2019 lên 424 người năm 2021 (chiếm 17%). Các ngành dịch vụ, giúp việc gia đình và điều dưỡng hộ lý duy trì quy mô ổn định với 576 người vào năm 2021, trong khi ngành thuyền viên đánh cá giảm sâu chỉ còn 60 người do rủi ro nghề nghiệp.

Thảo luận kết quả

Sự suy giảm tỷ trọng tại thị trường Hàn Quốc bắt nguồn từ nguyên nhân lao động hết hạn hợp đồng không về nước mà ở lại cư trú bất hợp pháp với tỷ lệ lên đến 50%, dẫn đến việc 3 huyện của tỉnh Bình Định bị dừng tiếp nhận lao động theo chương trình EPS. Điều này phản ánh công tác giáo dục định hướng, tuyên truyền pháp luật và ràng buộc trách nhiệm pháp lý tại địa phương còn nhiều bất cập. Ngược lại, tỷ lệ lao động nữ chiếm trên 60% xuất phát từ nhu cầu tuyển dụng lớn của các thị trường Đài Loan, Nhật Bản đối với các ngành chăm sóc sức khỏe, điều dưỡng và may mặc.

Khi so sánh với kinh nghiệm quản lý của các địa phương lân cận, Bình Định còn thiếu các chính sách hỗ trợ vốn vay đặc thù như tỉnh Phú Yên (với gói hỗ trợ vay vốn ngân sách giai đoạn 2019–2021) và chưa xây dựng được mạng lưới giám sát lao động theo mô hình nhóm 10–15 người như Thành phố Hồ Chí Minh. Việc thiếu hụt Chỉ thị chuyên đề quản lý như Chỉ thị số 02/CT-UBND của thành phố Đà Nẵng (nơi đã đạt 102% kế hoạch với 510 lao động xuất cảnh năm 2020 bất chấp dịch bệnh) khiến công tác quản lý tại Bình Định còn mang tính bị động. Dữ liệu thực trạng này được luận văn trực quan hóa qua hệ thống biểu đồ cột và 8 bảng phân tích thống kê chi tiết, cung cấp bức tranh đa chiều phục vụ hoạch định chính sách.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện công tác xây dựng kế hoạch và đề án phát triển thị trường lao động ngoài nước. Ủy ban nhân dân tỉnh Bình Định phối hợp cùng Sở Lao động - Thương binh và Xã hội cần xây dựng Đề án xuất khẩu lao động giai đoạn 2022–2025, tầm nhìn 2030; đặt mục tiêu nâng tỷ lệ lao động xuất khẩu qua đào tạo nghề lên trên 65% và duy trì mức tăng trưởng xuất khẩu hàng năm từ 5% đến 7%.

Thứ hai, hiện đại hóa bộ máy quản trị bằng việc áp dụng công nghệ số và mã số định danh. Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Bình Định chủ trì triển khai cơ sở dữ liệu số hóa 100% hồ sơ người lao động xuất cảnh, kết nối trực tuyến với Cục Quản lý lao động ngoài nước trước quý IV/2023, giúp theo dõi sát sao tình trạng cư trú và lộ trình làm việc của lao động tại nước ngoài.

Thứ ba, tăng cường thanh tra, kiểm tra và siết chặt kỷ cương pháp luật. Các cơ quan chức năng cần thiết lập cơ chế giám sát định kỳ đối với các doanh nghiệp hoạt động phái cử trên địa bàn tỉnh, xử lý dứt điểm các tổ chức môi giới bất hợp pháp. Mục tiêu cụ thể là giảm tỷ lệ lao động Bình Định cư trú bất hợp pháp tại Hàn Quốc xuống dưới mức 15% vào năm 2025 nhằm tháo gỡ lệnh cấm tuyển dụng cho 3 huyện.

Thứ tư, thiết lập chính sách tín dụng ưu đãi và chương trình hỗ trợ tái hòa nhập. Ngân hàng Chính sách Xã hội chi nhánh Bình Định phối hợp cùng các tổ chức đoàn thể mở rộng gói tín dụng hỗ trợ 100% chi phí xuất cảnh cho hộ nghèo, hộ chính sách; đồng thời xây dựng sàn giao dịch việc làm kết nối 80% lao động hồi hương vào làm việc tại các khu công nghiệp Long Mỹ, Phú Tài và Khu kinh tế Nhơn Hội.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm 1: Cơ quan quản lý nhà nước và cán bộ hoạch định chính sách cấp tỉnh, huyện tại Bình Định (Sở Lao động - Thương binh và Xã hội, Ủy ban nhân dân các cấp). Luận văn cung cấp căn cứ thực tiễn và bộ giải pháp để ban hành các văn bản chỉ đạo điều hành, hoàn thiện quy trình kiểm tra doanh nghiệp và xây dựng kế hoạch giải quyết việc làm.

Nhóm 2: Các doanh nghiệp hoạt động dịch vụ đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài. Nghiên cứu mang lại góc nhìn rõ nét về cơ cấu nguồn cung nhân lực tại Bình Định (với hơn 82% từ nông thôn và 60% là nữ giới), từ đó giúp doanh nghiệp xây dựng phương án tuyển dụng, đào tạo nghề và ngoại ngữ phù hợp với tiêu chuẩn đối tác.

Nhóm 3: Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế lao động. Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp phân tích thực chứng, cung cấp hệ thống số liệu chuẩn xác 5 năm liên tục và khung lý thuyết quản lý nhà nước bài bản.

Nhóm 4: Người lao động và gia đình có nguyện vọng tham gia xuất khẩu lao động. Luận văn giúp người lao động nhận thức đầy đủ các quy định pháp luật theo Luật số 69/2020/QH14, nắm rõ quyền lợi bảo hộ công dân, hiểu rõ rủi ro pháp lý khi vi phạm hợp đồng và tiếp cận các nguồn vốn vay ưu đãi chính thống.

Câu hỏi thường gặp

Hoạt động xuất khẩu lao động đóng góp như thế nào vào giải quyết việc làm tại Bình Định? Giai đoạn 2017–2021, toàn tỉnh đưa được 7.274 người đi làm việc ở nước ngoài, chiếm 7,23% tổng số việc làm được tạo mới với tốc độ tăng bình quân 3,02%/năm, đóng vai trò then chốt trong xóa đói giảm nghèo tại khu vực nông thôn.

Tại sao số lượng lao động Bình Định sang thị trường Hàn Quốc lại sụt giảm? Thị trường Hàn Quốc giảm tỷ trọng từ 31,53% năm 2019 xuống 22,77% năm 2021 do tỷ lệ lao động hết hạn hợp đồng không về nước lên tới 50%, khiến 3 huyện của tỉnh bị tạm dừng tuyển dụng theo chương trình EPS.

Cơ cấu lao động xuất khẩu của tỉnh Bình Định có đặc điểm nổi bật nào? Lao động nông thôn chiếm tỷ trọng áp đảo 82,04% (2.046 người năm 2021); lao động nữ chiếm trên 60% tổng số xuất cảnh, tập trung nhiều nhất vào các ngành công nghiệp chế biến, may mặc và dịch vụ chăm sóc gia đình.

Tỉnh Bình Định có thể áp dụng bài học kinh nghiệm gì từ các địa phương khác? Bình Định cần học tập gói hỗ trợ vay vốn của Phú Yên, cơ chế quản lý người lao động theo tổ nhóm 10–15 người của Thành phố Hồ Chí Minh và mô hình ban hành Chỉ thị quản lý tập trung số 02/CT-UBND như thành phố Đà Nẵng.

Luật số 69/2020/QH14 mang lại những điểm mới nào cho công tác quản lý lao động ngoài nước? Luật quy định bắt buộc quản lý người lao động bằng mã số định danh tích hợp trên hệ thống cơ sở dữ liệu số, đồng thời mở rộng quyền bảo hộ, cho phép người lao động đơn phương chấm dứt hợp đồng khi bị ngược đãi hoặc cưỡng bức.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nước về di cư lao động quốc tế theo quy định của Luật số 69/2020/QH14.
• Đánh giá thực trạng 7.274 lao động Bình Định xuất cảnh giai đoạn 2017–2021 với 4 thị trường trọng điểm: Đài Loan (25,34%), Hàn Quốc (22,77%), Nhật Bản (11,51%) và Malaysia (10,26%).
• Chỉ rõ những nút thắt căn bản về tỷ lệ cư trú bất hợp pháp 50% tại thị trường Hàn Quốc và khoảng trống trong liên kết quản trị giữa chính quyền với doanh nghiệp phái cử.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với chuyển đổi số, siết chặt thanh tra và xây dựng gói tín dụng hỗ trợ việc làm giai đoạn 2022–2025.
• Xác lập mô hình hỗ trợ tái hòa nhập, kết nối nguồn nhân lực có tay nghề sau xuất khẩu vào các khu công nghiệp trọng điểm của địa phương.

Luận văn đóng góp khung phân tích thực tiễn sắc bén, đóng vai trò nền tảng khoa học cho việc ban hành các chính sách lao động ngoài nước tại Bình Định giai đoạn 2022–2030. Các cấp chính quyền địa phương, cơ quan quản lý chuyên trách và doanh nghiệp phái cử cần nhanh chóng nghiên cứu, triển khai đồng bộ các khuyến nghị của đề tài nhằm xây dựng một thị trường xuất khẩu lao động minh bạch, an toàn và bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng nhƣ sau: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận và thực tiễn quản lý nhà nƣớc về ngƣời lao động đi làm việc có thời hạn ở nƣớc ngoài. Thực trạng quản lý nhà nƣớc về ngƣời lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nƣớc ngoài. Giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý nhà nƣớc về ngƣời lao động tỉnh Bình Định đi làm việc có thời hạn ở nƣớc ngoài.

8 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ NGƢỜI LAO ĐỘNG ĐI LÀM VIỆC CÓ THỜI HẠN Ở NƢỚC NGOÀI 1. Ngƣời lao động đi làm việc có thời hạn ở nƣớc ngoài 1. Khái niệm người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài NLĐ đi làm việc ở NN - thƣờng đƣợc gọi bằng thuật ngữ "Di cƣ LĐ quốc tế" là một hiện tƣợng xã hội đã xuất hiện từ lâu và gắn liền với lịch sử phát triển của loài ngƣời. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng di cƣ LĐ quốc tế, nhƣng lý do kinh tế vẫn là nguyên nhân chủ yếu.

Di cƣ LĐ quốc tế thƣờng đƣợc thể hiện ở hai hình thức là di cƣ tự do và di cƣ có tổ chức. Điểm mới trong di cƣ LĐ quốc tế thời kỳ hiện đại là hình thức di cƣ có tổ chức, NLĐ đi làm việc ở NN, có sự can thiệp và quản lý của Chính phủ các quốc gia. Hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN là một hình thức đặc thù của xuất khẩu nói chung và là một bộ phận của kinh tế đối ngoại, mà hàng hoá đem xuất khẩu “bán” là sức LĐ sống của con ngƣời, c n khách “mua” là chủ sử dụng LĐ NN. Hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN là một hoạt động tất yếu khách quan của quá trình chuyên môn hoá và hợp tác quốc tế giữa các nƣớc trong sản xuất, nhằm bổ sung nhân lực giữa các quốc gia, khắc phục các mặt khó khăn và phát huy sức mạnh vốn có của mỗi quốc gia.

Di cƣ LĐ quốc tế ở Việt Nam thời gian qua có quá trình phát triển riêng, xuất phát từ điều kiện phát triển KT-XH trong nƣớc, phụ thuộc vào quy mô hợp tác quốc tế, mức độ mở cửa trong quan hệ quốc tế của nƣớc ta trong từng thời kỳ. Với chủ trƣơng đổi mới đƣợc xác định và phát triển từ Đại hội VI của Đảng, thị trƣờng LĐ trong nƣớc đƣợc hình thành và phát triển. Với tƣ duy mới khẳng định sức LĐ là một loại hàng hoá đƣợc đánh giá là một bƣớc ngoặt quan trọng quyết định sự phát triển của thị trƣờng LĐ trong nƣớc, mở ra khả năng phát triển hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN với quy mô, nội dung, hình thức tổ chức, hiệu quả hoàn toàn khác với giai đoạn trƣớc đổi mới. 9 Luật NLĐ Việt Nam đi làm việc ở NN theo hợp đồng (Luật số 69/2020/QH14 ngày 13 tháng 11 năm 2020) là văn bản pháp lý cao nhất về hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN khẳng định: NLĐ đi làm việc ở NN theo hợp đồng là công dân Việt Nam cƣ trú tại Việt Nam, có đủ các điều kiện theo qui định của pháp luật Việt Nam và pháp luật của nƣớc tiếp nhận LĐ, đi làm việc ở NN theo qui định (tức là trong thời gian làm việc phải tuân thủ qui định pháp luật nƣớc tiếp nhận LĐ).

Nhƣ vậy, NLĐ có nhu cầu đi làm việc ở NN là hoàn toàn tự nguyện, tuy nhiên họ phải đƣợc cơ quan hoặc tổ chức đảm nhận và tổ chức quản lý dƣới nhiều hình thức khác nhau. Đặc điểm người lao động đi làm việc ở nước ngoài - Thứ nhất, NLĐ ở khu vực nông nghiệp – nông thôn là chủ yếu. Điều này cũng có nghĩa là tạo việc làm để thu hút LĐ nông thôn đang là vấn đề bức xúc ở nƣớc ta. Thời gian qua, tỷ lệ lực lƣợng LĐ nông thôn mặc dù đã có xu hƣớng giảm (57,21% năm 2021 giảm c n 45,83% năm 2020) song tốc độ giảm chậm.

LĐ ở nông thôn lớn gấp ba lần so với LĐ ở khu vực thành thị [38, tr12]. - Thứ hai, những ngƣời LĐ đi làm việc ở NN phần lớn xuất thân là nông dân. Họ đƣợc gọi là những LĐ “3 không” - không nghề, không ngoại ngữ, không tác phong công nghiệp. Hầu hết những ngƣời LĐ có nguyện vọng đi làm việc ở NN đều muốn đi làm việc trong thời gian sớm nhất.

Đặc biệt, là những ngƣời nghèo. Họ không đủ kinh phí để theo học khoá dạy nghề chính quy 12 - 24 tháng; thậm chí ngay cả khóa đào tạo ngoại ngữ và giáo dục định hƣớng kéo dài 2-3 tháng cũng là một khó khăn không nh về tài chính đối với họ [41, tr53]. - Thứ ba, số lƣợng LĐ có xu hƣớng tăng nhanh. Trong thời kỳ 2017-2021, tốc độ tăng bình quân khoảng 4,1%/năm, tƣơng ứng với trên 1213 ngàn ngƣời.

LĐ trong độ tuổi chiếm tỷ lệ cao trong tổng lực lƣợng LĐ (trên 85%). Đây là một lợi thế của lực lƣợng LĐ. Vì LĐ trẻ này có thể lực, thuận lợi cho việc đào tạo, nâng cao trình độ đáp ứng yêu cầu của thị trƣờng LĐ. Nguồn LĐ đƣa đi hiện nay của Việt Nam ƣớc tính khoảng 5-6 triệu ngƣời song cũng không đủ đáp ứng yêu cầu của thị trƣờng NN về số lƣợng LĐ có tay nghề cao trong các ngành: Điện tử, Công nghệ thông tin, thợ 10 hàn, thủy thủ, chuyên gia nông nghiệp…đối với các thị trƣờng yêu cầu LĐ kỹ thuật nhƣ: Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ, Úc… - Thứ tư, chất lƣợng nguồn LĐ đã từng bƣớc đƣợc cải thiện nhƣng chậm so với yêu cầu phát triển kinh tế đặc biệt trong điều kiện hội nhập kinh tế thế giới và trƣớc những thay đổi nhanh của khoa học công nghệ.

Lực lƣợng LĐ đã qua đào tạo theo các loại hình và trình độ khác nhau, năm 2001 tỷ lệ LĐ đã qua đào tạo là 16,8%, năm 2005 là 25%, năm 2006 nâng lên 29% và mục tiêu đến năm 2010 tỷ lệ LĐ qua đào tạo phấn đấu đạt 50% trên tổng số LĐ cả nƣớc. Mặt khác, NLĐ Việt Nam lại yếu ngoại ngữ, thiếu hiểu biết về luật pháp, kiến thức công nghệ thông tin, yếu sức kh e, điều này làm cho chất lƣợng nguồn LĐ cung ứng giảm. Bất lợi này đang dẫn đến xu hƣớng bị ép giảm giá trị LĐ trên thị trƣờng trong nƣớc và quốc tế[32, tr17]. Ngoài ra, NLĐ trong nƣớc tuy không có việc làm hoặc có thu nhập thấp, nhƣng nếu đi làm việc ở NN lại thƣờng lựa chọn những thị trƣờng trả tiền lƣơng cao hơn.

Ở những nƣớc, những ngành nghề trả lƣơng thấp nhƣ thị trƣờng Malaysia, Trung Đông. Vì thế, việc đáp ứng đủ số lƣợng và chất lƣợng LĐ hiện vẫn c n là một vấn đề cần phải quan tâm và phấn đấu của Nhà nƣớc và các DN XKLĐ Việt Nam. Vai trò của người lao động đi làm việc có thời hạn ở nước ngoài Hầu hết các nƣớc trên thế giới đều tham gia chƣơng trình hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN. Đối với các nƣớc phát triển, họ xuất LĐ “chất xám” có kỹ thuật cao.

C n đối với các nƣớc kém phát triển, họ đƣa những LĐ “dƣ thừa”, trình độ tay nghề kỹ thuật thấp nhằm giải quyết việc làm, cải thiện điều kiện sống cho gia đình họ. Tuy nhiên, hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN mang lại nhiều kết quả bổ ích cho cả hai bên. * Đối với nƣớc đƣa LĐ ra NN sẽ tăng thêm ngoại tệ, giảm sức ép về việc làm trong nƣớc, tăng thêm của cải vật chất cho xã hội, giảm chi tiêu trong nƣớc, tăng thêm tri thức kinh nghiệm làm ăn kinh tế, giảm tệ nạn xã hội do thất nghiệp gây ra, tạo một lƣợng LĐ tích cực, học tập đƣợc phong cách LĐ mới do tổ chức ở NN trang bị. Mở rộng quan hệ hiểu biết lẫn nhau, giới thiệu con ngƣời và đất nƣớc mình cho các nƣớc… 11 Bên cạnh tác động tốt, việc đƣa NLĐ đi làm việc ở NN cũng dễ dàng gánh phải các hậu quả xấu ( không mong muốn) nhƣ: Giảm bớt bộ phận LĐ trẻ khoẻ, có trình độ văn hoá chuyên môn tƣơng đối cao; gây biến động về sức mua trong nƣớc, có thể mất bí mật kinh tế do NLĐ mang đi bán, dễ để lại tính xấu ở nƣớc nhận LĐ nếu LĐ sang đó có hành động sai trái nhƣ vi phạm luật pháp, phong tục tập quán… NLĐ c n dễ dàng mang theo những nếp sống không phù hợp, các bệnh xã hội từ NN về sau thời gian đi làm việc ở NN.

* Đối với nƣớc tiếp nhận LĐ sẽ thu đƣợc những lợi ích đáng kể, bù đắp LĐ thiếu hụt, khai thác có hiệu quả tiềm năng của đất nƣớc, mở rộng quan hệ và uy tín với nƣớc có LĐ; khai thác kinh nghiệm, kiến thức, tác phong LĐ và cung cách quản lý của nƣớc khác, mở rộng nhu cầu thị trƣờng trong nƣớc…Tất nhiên nƣớc tiếp nhận LĐ có thể đồng thời phải chịu những ảnh hƣởng và tác động xấu của NLĐ đến làm việc ở nƣớc mình nhƣ: du nhập lối sống và bệnh tật xã hội bên ngoài vào; có nguy cơ mất một số bí mật quốc gia; phải lo cung ứng thêm một khối lƣợng lƣơng thực, thực phẩm và hàng hoá tiêu dùng…. Lịch sử hình thành và phát triển hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN đã chứng minh vai tr của hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN là một hoạt động kinh tế quan trọng, không thể tách rời kh i sự phát triển đất nƣớc đối với nhiều quốc gia. Sự phát triển không đều về kinh tế, chính trị và xã hội, cũng nhƣ sự phân bố không đều về tài nguyên giữa các quốc gia, dẫn đến hậu quả là sự phát triển không đều giữa các quốc gia, không quốc gia nào lại có đủ, đồng bộ các yếu tố sản xuất. Trong điều kiện kinh tế thị trƣờng, việc giải quyết tình trạng mất cân đối trên là tất yếu dẫn đến hình thành thị trƣờng quốc tế, trong đó có thị trƣờng LĐ.

Khi đó, hoạt động đƣa NLĐ đi làm việc ở NN đã trở thành hoạt động kinh tế quan trọng và phổ biến nhƣng có tính xã hội cao của nhiều nƣớc trên thế giới trong nhiều thập kỷ qua.