Quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn huyện Tiên Du

Luận văn thạc sĩ vnua phân tích quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tiên Du, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Nguyễn Văn Sơn
• Người hướng dẫn: Ts. Mai Lan Phương
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn huyện Tiên Du
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 1.2. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu chung
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.3. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
• 1.4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TRONG KINH DOANH THUỐC BVTV
• 2.1. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về thuốc BVTV
• 2.1.1. Một số khái niệm
• 2.1.2. Đặc điểm của quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV
• 2.1.3. Vai trò của quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV
• 2.1.4. Nội dung quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV
• 2.1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV
• 2.2. Cơ sở thực tiễn về quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV
• 2.3. Kinh nghiệm thế giới về quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh thuốc BVTV
• 2.4. Kinh nghiệm quản lý nhà nước trong hoạt động kinh doanh thuốc BVTV ở Việt Nam
• 2.5. Tổng quan về những nghiên cứu có liên quan
• 3. ĐẶC ĐIỂM ĐỊA BÀN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên
• 3.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu
• 3.2.2. Phương pháp thu thập tài liệu
• 3.2.3. Phương pháp sử lý số liệu
• 3.2.4. Phương pháp phân tích
• 3.2.5. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Thực trạng quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV trên địa bàn huyện Tiên Du
• 4.2. Các chính sách về quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV
• 4.3. Hệ thống tổ chức và điều hành của bộ máy quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV trên địa bàn huyện Tiên Du
• 4.4. Quản lý nhà nước trong lập kế hoạch kinh doanh thuốc BVTV trên địa bàn huyện Tiên Du
• 4.5. Công tác thanh tra, kiểm tra của nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV trên địa bàn huyện Tiên Du
• 4.6. Công tác tuyên truyền, tập huấn cho các cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV
• 4.7. Thực trạng thực hiện quy chế kinh doanh thuốc BVTV tại huyện Tiên Du
• 4.7.1. Thông tin chung về chủ cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV
• 4.7.2. Thông tin về cửa hàng
• 4.7.3. Nhận thức của người bán thuốc đối với rủi ro và quản lý rủi ro đối với thuốc BVTV
• 4.8. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV
• 4.8.1. Hệ thống văn bản pháp luật
• 4.8.2. Số lượng, chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý các cấp
• 4.8.3. Sự phối kết hợp giữa các cơ quan quản lý
• 4.8.4. Kinh phí, nguồn lực cho công tác quản lý
• 4.8.5. Cơ sở vật chất, trang thiết bị cho công tác quản lý
• 4.8.6. Chế tài xử phạt các hành vi vi phạm
• 4.8.7. Nhận thức của chủ các cơ sở kinh doanh thuốc BVTV
• 4.9. Giải pháp cho công tác quản lý trong kinh doanh thuốc BVTV tại huyện Tiên Du
• 4.9.1. Hoàn thiện chính sách, quy định về quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV trên địa bàn huyện Tiên Du
• 4.9.2. Tăng cường công tác tập huấn
• 4.9.3. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra
• 4.9.4. Tăng cường kinh phí và trang thiết bị cho công tác quản lý
• 4.9.5. Tăng cường công tác quản lý ở cấp xã
• 4.9.6. Tăng cường công tác thông tin tuyên truyền
• 5. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tiên Du

Quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh nông nghiệp hiện đại. Tại huyện Tiên Du, việc quản lý này không chỉ đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng mà còn bảo vệ môi trường. Hệ thống quản lý nhà nước cần được thiết lập chặt chẽ để kiểm soát chất lượng thuốc BVTV, từ đó nâng cao hiệu quả sản xuất nông nghiệp.

1.1. Khái niệm và vai trò của quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV

Quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV bao gồm các hoạt động như cấp phép, kiểm tra chất lượng và giám sát việc sử dụng thuốc. Vai trò của nó là bảo vệ sức khỏe cộng đồng và môi trường, đồng thời đảm bảo sự phát triển bền vững của ngành nông nghiệp.

1.2. Đặc điểm của thị trường thuốc BVTV tại huyện Tiên Du

Thị trường thuốc BVTV tại huyện Tiên Du đang phát triển mạnh mẽ với nhiều loại sản phẩm đa dạng. Tuy nhiên, sự quản lý còn nhiều bất cập, dẫn đến tình trạng buôn bán thuốc giả, thuốc cấm, ảnh hưởng đến sức khỏe người tiêu dùng và môi trường.

II. Những thách thức trong quản lý nhà nước về thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tiên Du

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý thuốc BVTV, nhưng huyện Tiên Du vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu hụt nhân lực, cơ sở vật chất không đảm bảo và sự phối hợp kém giữa các cơ quan quản lý là những yếu tố cản trở hiệu quả quản lý.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và nhân lực trong quản lý

Nhiều cơ quan quản lý thiếu nhân lực có chuyên môn cao, dẫn đến việc thực hiện các quy định về quản lý thuốc BVTV không hiệu quả. Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng kiểm tra và giám sát.

2.2. Sự phối hợp kém giữa các cơ quan quản lý

Sự thiếu đồng bộ trong hoạt động của các cơ quan quản lý nhà nước khiến cho việc kiểm soát thị trường thuốc BVTV gặp khó khăn. Cần có một cơ chế phối hợp chặt chẽ hơn để nâng cao hiệu quả quản lý.

III. Phương pháp quản lý nhà nước hiệu quả trong kinh doanh thuốc BVTV

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV, cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc xây dựng hệ thống thông tin và đào tạo nhân lực là rất cần thiết.

3.1. Xây dựng hệ thống thông tin quản lý thuốc BVTV

Hệ thống thông tin quản lý sẽ giúp các cơ quan chức năng theo dõi và giám sát tình hình kinh doanh thuốc BVTV một cách hiệu quả. Điều này cũng giúp nâng cao nhận thức của người dân về việc sử dụng thuốc an toàn.

3.2. Đào tạo và nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý

Đào tạo cán bộ quản lý về kiến thức và kỹ năng trong lĩnh vực thuốc BVTV là rất quan trọng. Điều này không chỉ giúp nâng cao chất lượng quản lý mà còn tạo ra một đội ngũ chuyên nghiệp, đáp ứng yêu cầu thực tiễn.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý thuốc BVTV tại huyện Tiên Du

Nghiên cứu thực tiễn về quản lý thuốc BVTV tại huyện Tiên Du cho thấy nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng và bảo vệ môi trường.

4.1. Kết quả kiểm tra và giám sát thị trường thuốc BVTV

Các cuộc kiểm tra định kỳ cho thấy phần lớn các cửa hàng kinh doanh thuốc BVTV có giấy phép hợp lệ. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều cửa hàng vi phạm quy định về vệ sinh môi trường và an toàn thực phẩm.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các chính sách quản lý

Các chính sách quản lý hiện tại đã có những tác động tích cực đến việc sử dụng thuốc BVTV. Tuy nhiên, cần tiếp tục hoàn thiện để đáp ứng tốt hơn nhu cầu thực tiễn.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai trong quản lý thuốc BVTV tại huyện Tiên Du

Quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc BVTV tại huyện Tiên Du cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển nông nghiệp bền vững. Các giải pháp cần được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

5.1. Đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý

Cần hoàn thiện hệ thống chính sách và quy định về quản lý thuốc BVTV, đồng thời tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra để đảm bảo an toàn cho người tiêu dùng.

5.2. Tương lai của quản lý thuốc BVTV tại huyện Tiên Du

Với sự phát triển của công nghệ và sự thay đổi trong nhu cầu thị trường, quản lý thuốc BVTV cần được điều chỉnh để phù hợp với xu hướng mới, đảm bảo an toàn cho sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất nông nghiệp tại tỉnh Bắc Ninh tiêu thụ trung bình từ 110 đến 140 tấn thuốc bảo vệ thực vật mỗi năm thông qua mạng lưới hơn 400 cơ sở kinh doanh phân bố trên toàn tỉnh. Tại huyện Tiên Du, địa bàn có tổng diện tích tự nhiên 9.568,65 ha với diện tích đất nông nghiệp chiếm 5.630,62 ha (tương đương 58,84%), hoạt động thâm canh lúa chất lượng cao và rau màu diễn ra liên tục quanh năm. Toàn huyện hiện có 54 cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật phục vụ nhu cầu phòng trừ dịch hại cho 32.012 hộ nông nghiệp, chiếm 60,96% tổng số hộ dân cư.

Thực tế canh tác cho thấy thuốc bảo vệ thực vật đóng vai trò cấp thiết giúp ngăn ngừa thiệt hại từ 40% đến 60% năng suất cây trồng. Tuy nhiên, tính chất độc hại của hóa chất nông nghiệp tiềm ẩn nguy cơ gây ô nhiễm đất, nước, đe dọa trực tiếp sức khỏe của 132.348 người dân trên địa bàn. Hoạt động kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật tại địa phương vẫn bộc lộ nhiều bất cập như vi phạm điều kiện an toàn kho bãi, buôn bán trong khu dân cư đông đúc và hướng dẫn kỹ thuật chưa chuẩn xác.

Đề tài tập trung hệ thống hóa cơ sở lý luận và thực tiễn, phân tích thực trạng bộ máy điều hành và các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật trên địa bàn huyện Tiên Du giai đoạn 2013 - 2016. Nghiên cứu khảo sát chuyên sâu tại 4 xã trọng điểm gồm Tân Chi, Tri Phương, Minh Đạo và Lạc Vệ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học giúp nâng cao hiệu lực quản lý, kiểm soát rủi ro môi trường, bảo vệ sức khỏe cộng đồng và thúc đẩy giá trị sản xuất nông nghiệp đạt 629,1 triệu đồng trên mỗi hecta đất canh tác.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý học hiện đại của các học giả như Harol Koontz, Mary Parker Follet và Robert Albanese. Quản lý nhà nước được xác định là quá trình thực thi quyền lực công thông qua 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức bộ máy, chỉ đạo điều hành và thanh tra, kiểm tra, đánh giá.

Mô hình quản lý nhà nước ngành dọc kết hợp quản lý lãnh thổ được áp dụng xuyên suốt từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Cục Bảo vệ thực vật đến Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh, Trạm Bảo vệ thực vật huyện Tiên Du và Ủy ban nhân dân cấp xã.

Nghiên cứu làm rõ các khái niệm và quy chuẩn chuyên ngành:

• Thuốc bảo vệ thực vật: Hàng hóa đặc thù, kinh doanh có điều kiện theo quy định tại Pháp lệnh Bảo vệ và Kiểm dịch thực vật số 36/2001/PL-UBTVQH10 và Nghị định 58/2002/NĐ-CP.
• Phân loại độc tính theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO): 4 nhóm độc gồm Nhóm I (rất độc, biểu tượng đầu lâu xương chéo, vạch đỏ), Nhóm II (độc cao, vạch vàng), Nhóm III (nguy hiểm, vạch xanh lam), Nhóm IV (cẩn thận, vạch xanh lá cây).
• Nguyên tắc 4 đúng trong sử dụng thuốc: Đúng thuốc, đúng lúc, đúng liều lượng và nồng độ, đúng cách.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp trong mốc thời gian từ năm 2013 đến năm 2016:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Các báo cáo thống kê đất đai, dân số, giá trị sản xuất của Ủy ban nhân dân huyện Tiên Du giai đoạn 2013 - 2015, hệ thống văn bản quy phạm pháp luật và kết quả thanh tra của Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua điều tra phỏng vấn trực tiếp bằng bảng hỏi thiết kế sẵn với tổng cỡ mẫu là 37 đối tượng. Mẫu khảo sát phân tầng bao gồm: 3 cán bộ cấp tỉnh (Chi cục Bảo vệ thực vật, Chi cục Quản lý thị trường), 4 cán bộ cấp huyện (Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Trạm Bảo vệ thực vật, Đội Quản lý thị trường), 10 cán bộ cấp xã (Chủ tịch Ủy ban nhân dân, Chủ nhiệm Hợp tác xã, cán bộ phụ trách bảo vệ thực vật) và 20 chủ cửa hàng kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật.
• Phương pháp chọn mẫu: Phương pháp chọn mẫu có chủ đích kết hợp phân tầng tại 4 xã Tân Chi, Tri Phương, Minh Đạo và Lạc Vệ. Đây là 4 xã có diện tích canh tác luân canh cao, tập trung 20 trong tổng số 54 cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật toàn huyện.
• Phương pháp phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích cơ cấu tỷ lệ phần trăm (%), so sánh tốc độ phát triển định gốc và liên hoàn, phân tích định tính kết hợp định lượng. Phương pháp này giúp phản ánh trực quan sự biến động kinh tế nông nghiệp và đo lường chính xác mức độ tuân thủ quy chuẩn của các cơ sở kinh doanh.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực địa tại 20 cơ sở kinh doanh trên địa bàn 4 xã trọng điểm mang lại các phát hiện thực tế:

• Tỷ lệ cấp phép và chứng chỉ hành nghề: 100% chủ cơ sở kinh doanh có đăng ký kinh doanh và sở hữu chứng chỉ hành nghề bảo vệ thực vật do cơ quan có thẩm quyền cấp. Các loại thuốc bày bán đều nằm trong Danh mục thuốc bảo vệ thực vật được phép sử dụng tại Việt Nam.
• Điều kiện cơ sở vật chất và an toàn kho bãi: Có đến 85% cửa hàng đặt tại các trục đường giao thông nằm xen kẽ trong khu dân cư đông đúc, vi phạm khoảng cách ly an toàn vệ sinh môi trường. Trên 70% cơ sở chưa trang bị đầy đủ phương tiện phòng chống cháy nổ chuyên dụng và thiếu trang bị bảo hộ lao động đạt chuẩn.
• Hoạt động kiểm tra liên ngành: Ủy ban nhân dân huyện Tiên Du duy trì đoàn kiểm tra liên ngành định kỳ từ 2 đến 3 lần mỗi năm. Tuy nhiên, các biện pháp xử lý chủ yếu dừng lại ở mức nhắc nhở hoặc xử phạt hành chính nhẹ, chưa đủ sức răn đe đối với các hành vi tái phạm.
• Nguồn lực và năng lực quản lý: Toàn huyện có 108.394 nhân khẩu nông nghiệp với giá trị sản xuất nông - lâm - thủy sản năm 2015 đạt 301,0 tỷ đồng, nhưng đội ngũ cán bộ chuyên trách tại Trạm Bảo vệ thực vật huyện và cấp xã còn rất mỏng, thiếu trang thiết bị kiểm định nhanh dư lượng độc chất tại hiện trường.

Thảo luận kết quả

Thực trạng vi phạm điều kiện an toàn kinh doanh bắt nguồn từ nhận thức chạy theo lợi nhuận thương mại của chủ cửa hàng, trong khi kinh phí và trang thiết bị hỗ trợ cho công tác kiểm tra chuyên ngành còn hạn chế. Vai trò giám sát của chính quyền cấp xã chưa được phát huy đầy đủ, thiếu cộng tác viên chuyên trách theo dõi hoạt động buôn bán vật tư nông nghiệp tại thôn xóm.

Kết quả nghiên cứu này tương đồng với kết luận của tác giả Nguyễn Ngọc Tú (2014) tại huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình và nghiên cứu của Nguyễn Phượng Lê, Trần Thị Như Ngọc (2013) tại vùng Đồng bằng sông Hồng. Các công trình đều chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất trong quản lý nhà nước về thuốc bảo vệ thực vật là chế tài xử phạt thấp, trang thiết bị kiểm định thiếu thốn và nhận thức quản lý rủi ro của người bán chưa theo kịp tốc độ thâm canh.

Dữ liệu nghiên cứu thực tế có thể được hệ thống hóa qua biểu đồ cột thể hiện tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất trên 1 ha đất nông nghiệp (tăng bình quân 29,1%/năm từ mức 377,6 triệu đồng năm 2013 lên 629,1 triệu đồng năm 2015) và bảng tổng hợp cơ cấu tỷ lệ vi phạm quy chuẩn an toàn kho bãi của 20 cửa hàng khảo sát.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật tại huyện Tiên Du giai đoạn 2017 - 2025, các giải pháp trọng tâm bao gồm:

• Hoàn thiện thể chế và nâng cao chế tài xử lý vi phạm: Ủy ban nhân dân huyện Tiên Du phối hợp với Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh tham mưu sửa đổi các quy định xử phạt vi phạm hành chính theo hướng tăng mức phạt tiền lên gấp 2 đến 3 lần đối với hành vi buôn bán thuốc ngoài danh mục hoặc vi phạm an toàn phòng chống cháy nổ; kiên quyết thu hồi giấy phép đối với cơ sở tái phạm từ 2 lần trở lên.
• Rà soát, quy hoạch lại mạng lưới điểm bán hàng: Phòng Kinh tế và Hạ tầng phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn thực hiện di dời các điểm kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật nằm sâu trong khu dân cư đông đúc ra khu vực riêng biệt, đảm bảo khoảng cách an toàn tối thiểu 50 mét đối với khu dân cư và công trình công cộng, hoàn thành lộ trình trước năm 2022.
• Nâng cao năng lực bộ máy và tăng cường tần suất kiểm tra: Trạm Bảo vệ thực vật huyện Tiên Du chủ trì tổ chức các lớp tập huấn nghiệp vụ định kỳ 2 lần mỗi năm cho 100% cán bộ nông nghiệp xã và chủ cơ sở kinh doanh; thiết lập cơ chế thanh tra liên ngành đột xuất với tần suất tối thiểu 4 đợt mỗi năm, tập trung vào các đợt cao điểm phòng trừ sâu bệnh vụ chiêm xuân và vụ mùa.
• Đầu tư ngân sách và hạ tầng xử lý rác thải độc hại: Ủy ban nhân dân huyện cấp bổ sung kinh phí mua sắm 5 đến 10 bộ kit kiểm tra nhanh chất lượng thuốc cho lực lượng thanh tra; đồng thời chỉ đạo Ủy ban nhân dân 4 xã Tân Chi, Tri Phương, Minh Đạo, Lạc Vệ xây dựng 100% bể chứa vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật đạt chuẩn tại các xứ đồng, tổ chức thu gom và tiêu hủy định kỳ 6 tháng một lần.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng:

• Cơ quan quản lý nhà nước ngành nông nghiệp: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh, Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Tiên Du có thể sử dụng số liệu thực trạng để hoạch định chính sách, xây dựng kế hoạch thanh tra liên ngành và phân bổ ngân sách quản lý phù hợp cho 14 xã, thị trấn.
• Chính quyền địa phương cấp xã, thị trấn: Ủy ban nhân dân các xã Tân Chi, Tri Phương, Minh Đạo, Lạc Vệ khai thác khung giải pháp để củng cố vai trò quản lý địa bàn, phân công cán bộ chuyên trách giám sát 20 cửa hàng vật tư và xây dựng hệ thống bể chứa rác thải đồng ruộng.
• Chủ các cơ sở kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật: 54 đại lý bán buôn, bán lẻ trên địa bàn nắm rõ các tiêu chuẩn kỹ thuật về kho chứa, chứng chỉ hành nghề, danh mục thuốc cho phép và các quy định phòng chống cháy nổ để chủ động hoàn thiện cơ sở hạ tầng kinh doanh.
• Giảng viên, học viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công: Tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp luận kết hợp dữ liệu thống kê kinh tế với khảo sát thực địa phân tầng 37 mẫu trong đánh giá hiệu lực quản lý nhà nước đối với hàng hóa kinh doanh có điều kiện.

Câu hỏi thường gặp

Thực trạng tuân thủ chứng chỉ hành nghề và đăng ký kinh doanh tại huyện Tiên Du ra sao?
Khảo sát 20 cửa hàng tại 4 xã Tân Chi, Tri Phương, Minh Đạo và Lạc Vệ cho thấy 100% chủ cơ sở đều có giấy phép đăng ký kinh doanh và chứng chỉ hành nghề do Chi cục Bảo vệ thực vật tỉnh Bắc Ninh cấp. Các cơ sở chấp hành tốt việc phân phối thuốc trong danh mục cho phép.

Những vi phạm phổ biến nhất của các cửa hàng kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật là gì?
Vi phạm tập trung chủ yếu vào điều kiện an toàn kho bãi và địa điểm kinh doanh: trên 85% cửa hàng nằm xen kẽ trong khu dân cư đông đúc, khoảng 70% cơ sở thiếu thiết bị phòng cháy chữa cháy đạt chuẩn, bảo quản thuốc chung với hàng hóa khác và thiếu trang bị bảo hộ lao động cho người bán.

Vì sao vai trò quản lý của Ủy ban nhân dân cấp xã đối với thuốc bảo vệ thực vật còn mờ nhạt?
Ủy ban nhân dân cấp xã chưa bố trí cán bộ chuyên trách theo dõi thuốc bảo vệ thực vật, phụ thuộc lớn vào cán bộ khuyến nông kiêm nhiệm. Nguồn kinh phí hoạt động tại xã hạn chế và sự phối hợp cung cấp thông tin lên Trạm Bảo vệ thực vật huyện chưa được duy trì thường xuyên.

Phân loại thuốc bảo vệ thực vật theo Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) gồm những nhóm nào?
WHO phân chia thuốc thành 4 nhóm độc dựa trên chỉ số LD50: Nhóm I (rất độc, vạch đỏ, hình đầu lâu xương chéo), Nhóm II (độc cao, vạch vàng, hình chữ thập đen), Nhóm III (nguy hiểm, vạch xanh lam), Nhóm IV (cẩn thận, vạch xanh lá cây). Công tác quản lý khuyến khích chuyển dần sang nhóm III và IV.

Giải pháp nào giúp kiểm soát dư lượng thuốc bảo vệ thực vật trong nông sản tại Tiên Du?
Cần trang bị bộ thiết bị xét nghiệm nhanh dư lượng cho Trạm Bảo vệ thực vật huyện, kết hợp tuyên truyền nông dân áp dụng nghiêm ngặt nguyên tắc 4 đúng, tăng tỷ lệ sử dụng thuốc sinh học lên trên 60% và xây dựng hệ thống bể thu gom bao bì thuốc trên 100% cánh đồng thâm canh.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và kinh nghiệm quốc tế, trong nước về quản lý nhà nước đối với kinh doanh thuốc bảo vệ thực vật - loại hàng hóa kinh doanh có điều kiện.
• Đánh giá chính xác thực trạng quản lý tại huyện Tiên Du giai đoạn 2013 - 2016 trên tổng diện tích 9.568,65 ha tự nhiên và mạng lưới 54 cơ sở phân phối thuốc bảo vệ thực vật.
• Chỉ rõ các nút thắt cơ bản: 100% cơ sở có chứng chỉ hành nghề nhưng trên 85% vi phạm vị trí kho bãi trong khu dân cư, chế tài xử phạt còn nhẹ và năng lực giám sát cấp xã còn hạn chế.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ về thể chế, quy hoạch điểm bán, nâng cao năng lực thanh tra liên ngành và đầu tư hạ tầng xử lý rác thải nông nghiệp độc hại.
• Kế hoạch hành động giai đoạn 2017 - 2025 cần tập trung di dời các điểm kinh doanh vi phạm khoảng cách an toàn và nâng tỷ lệ thuốc bảo vệ thực vật sinh học đạt trên 60% toàn huyện.
• Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và chủ cơ sở kinh doanh hãy khai thác toàn bộ dữ liệu và đề xuất của luận văn để chung tay xây dựng nền nông nghiệp Tiên Du an toàn, bền vững và hiệu quả kinh tế cao.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1, điều lệ quản lý thuốc BVTV(ban hành kèm theo Nghị định số 58/2002/NĐ-CP ngày 03/6/2002 của Chính phủ), ngoài tác dụng phòng trừ sinh vật gây hại tài nguyên thực vật, thuốc BVTV còn bao gồm cả những chế phẩm có tác dụng điều hòa sinh trưởng thực vật, các chất làm rụng lá, làm khô cây, giúp cho việc thu hoạch mùa màng bằng cơ giới được thuận tiên. Những chế phẩm có tác dụng xua đuổi hoặc thu hút các loài sinh vật gây hại tài nguyên thực vật đến để tiêu diệt (Chính Phủ, 2002). Ở nhiều nước trên thế giới, thuốc BVTV có tên gọi là thuốc trừ dịch hại. Sở dĩ gọi là thuốc trừ dịch hại là vì những sinh vật gây hại cho cây trồng và nông sản (côn trùng, nhện, tuyến trùng, chuột, chim, nấm, vi khuẩn, cỏ dại.) có một tên chung là những dịch hại, do vậy những chất dùng để diệt trừ chúng được gọi là thuốc trừ dịch hại (Lê Cao Lượng, 2016).

b) Đặc điểm của thuốc BVTV Mỗi loại thuốc BVTV chỉ phát huy được tác dụng với từng loại sâu bệnh, từng thời kỳ sinh trưởng, phát triển của cây trồng nên việc sử dụng chỉ mang tính thời vụ (Trần Văn Oánh, 2007). Thuốc BVTV có tính độc đối với cơ thể sinh vật: nó tác động đến hệ thần kinh làm sinh vật bị tê liệt và dẫn tới tử vong. Nếu người sử dụng biết được tác dụng cũng như cách sử dụng thuốc BVTV và sử dụng đúng sẽ đem lại hiệu quả tốt. Ngược lại nếu không sử dụng đúng kỹ thuật thì sẽ đem lại hiệu quả không 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cao mà còn gây ảnh hưởng đến môi trường sống, sức khỏe của sinh vật và con người (Trần Văn Oánh, 2007).

c) Kỹ thuật sử dụng thuốc: sử dụng theo nguyên tắc 4 đúng - Đúng thuốc: sử dụng đúng loại thuốc với đúng bệnh hại cần tiêu diệt. Khi mua thuốc, người dân cần chú ý loại dịch bệnh, nếu không xác định được loại dịch bệnh thì cần hỏi ý kiến của người bán thuốc hoặc các cán bộ kỹ thuật để có thể mua đúng loại thuốc mình cần dùng. Và thuốc đó phải trong danh mục cho phép sử dụng (Trần Văn Oánh, 2007). - Đúng lúc: Dùng thuốc khi sinh vật còn ở diện hẹp và ở các giai đoạn dễ mẫn cảm với thuốc, thời kỳ sâu non, bệnh chớm xuất hiện.

Nếu phun trễ sẽ kém hiệu quả và không kinh tế. Không phun thuốc vào quá gần ngày thu hoạch (Trần Văn Oánh, 2007). - Đúng liều lượng: Đọc kỹ hướng dẫn trên bao bì và hướng dẫn của người bán thuốc, dùng đủ liều lượng hoặc nồng độ pha thuốc (Trần Văn Oánh, 2007) - Đúng cách: Tùy vào dạng thuốc, đặc tính thuốc và những yêu cầu kỹ thuật để phun thuốc đúng cách. Nên phun vào buổi sáng sớm hoặc chiều mát, nên đi ngang chiều gió hoặc trên chiều gió (Trần Văn Oánh, 2007).

d) Bản chất thuốc BVTV - Tên thuốc: Do nhà sản xuất đặt tên để phân biệt sản phẩm của hãng này với hãng khác (Trần Văn Hai, 2008). - Hoạt chất: Là thành phần chính của thuốc, quyết định đặc tính và công dụng của thuốc. Cùng một loại hoạt chất có nhiều tên thương mại khác nhau (Trần Văn Hai, 2009). - Các chất phụ gia: Giúp thuốc phân bố đều khi pha chế, bám dính tốt và loang trải đều trên bề mặt cây trồng khi phun.

Cùng một hoạt chất nhưng hiệu quả thuốc có thể khác nhau là do bí quyết về các chất phụ gia của mỗi nhà sản xuất khác nhau (Trần Văn Hai, 2008). - Tính độc: Biểu thị bằng LD 50 là liều lượng cần thiết gây chết 50% cá thể thí nghiệm (chuột bạch) tính bằng đơn vị mg/kg thể trọng. Càng nhỏ thì độ độc càng cao) (Trần Văn Hai, 2008). e) Ưu, nhược điểm của thuốc BVTV Ưu điểm của thuốc BVTV là tiêu diệt sâu hại nhanh chóng triệt để, chắc 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chắn trên diện tích lớn, mang lại hiểu quả kinh tế cao.

Nhiều loại thuốc có tác dụng kích thích cây trồng phát triển, phương pháp sử dụng đơn giản, tiết kiệm chi phí và khả năng dập dịch nhanh chóng (Trần Văn Oánh, 2007). Nhược điểm của thuốc BVTV là hầu hết các loại thuốc BVTV đều gây độc cho người và động vật, gây ô nhiễm môi trường. Thuốc có thể tồn tại lâu trong đất, trong nông sản ảnh hưởng đến khả năng sinh trưởng và phát triển của cây (Trần Văn Oánh, 2007). f) Phân loại thuốc BVTV - Phân loại thuốc BVTV theo tổ chức sức khỏe thế giới (Trần Văn Hai, 2008).

Theo WHO thuốc BVTV được chia thành 4 loại căn cứ vào độ độc của thuốc với các quy định và thể hiện bằng ký hiệu như sau:  Nhóm I: rất độc, màu đen, phía trên, vạch màu đỏ, biểu tượng đầu lâu xương chéo trong hình thoi vuông.  Nhóm II: độ độc cao, màu đen, phía trên, vạch màu vàng, biểu tượng chữ thập chéo đen trong hình thoi vuông.  Nhóm III: nguy hiểm, chữ màu đen, vạch màu xanh nước biển, biểu tượng đường chéo hình thoi vuông không liền nét.  Nhóm IV: cẩn thận, màu đen, vạch màu xanh lá cây.

Như vậy, theo cách phân chia này thì các loại thuốc nhóm III và nhóm IV là các nhóm tiềm ẩn rủi ro thuốc BVTV thấp hơn. Do đó, muốn giảm được rủi ro thuốc BVTV thì cần hạn chế sử dụng thuốc nhóm I và II thay vào đó là sử dụng thuốc nhóm III và IV. - Phân theo nguồn gốc (Trần Văn Hai, 2008) Phân theo nguồn gốc thuốc BVTV có thuốc hóa học và thuốc sinh học. + Thuốc hóa học là các loại thuốc có nguồn gốc từ hóa học (vô cơ, hữu cơ).

Ưu điểm của loại thuốc này là có tác động nhanh đến sinh vật và rẻ tiền. Tuy nhiên đây là những loại thuốc rất độc với con người, động vật máu nóng, tồn dư lâu và tích lũy trong môi trường, dễ gây hại cho thực vật và quần thể sinh vật trong lòng đất. + Thuốc sinh học là các loại thuốc có nguồn gốc chế xuất từ thảo mộc, sinh học, các loài sinh vật và sản phẩm do chúng sản sinh ra. Ưu điểm của nó là có độ độc chuyên tính cao nhưng ít độc với các động vật máu nóng và bị phân 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] hủy hoàn toàn trong môi trường, rất an toàn với thực vật thậm chí trong một số trường hợp chúng còn kích thích cây phát triển.

Tuy nhiên, việc thu hái và bảo quản nguyên liệu khó khăn nên giá thành vẫn còn đắt hơn so với thuốc hóa học. Như vậy, theo nguồn gốc của thuốc BVTV thì thuốc sinh học có mức rủi ro thấp hơn thuốc hóa học. Do đó, để giảm thiểu rủi ro thuốc BVTV thì cần hạn chế sử dụng thuốc hóa học và thay thế bằng thuốc sinh học. Theo bản chất các loại thuốc được quy định cho từng cây trồng cụ thể do đó mỗi loại cây trồng đều có danh mục thuốc riêng được phép sử dụng.

Tóm lại, căn cứ vào cách thức phân chia nhóm độc của thuốc BVTV theo WHO và đặc điểm về nguồn gốc xuất xứ của thuốc BVTV thì nếu nông dân sử dụng thuốc có nhóm độc III, IV hay sử dụng thuốc có nguồn gốc từ sinh học thì sẽ giảm được nguy cơ độc hại của thuốc và từ đó giảm được rủi ro thuốc BVTV gây ra cho sức khỏe con người và môi trường. Đây cũng là mục tiêu của Chương trình PRR (Trần Văn Hai, 2008) 2. Quản lý hoạt động kinh doanh thuốc BVTV a) Khái niệm Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và ngoài nước đã đưa ra giải thích không giống nhau về quản lý. Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất về quản lý.

Đặc biệt kể từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: - Theo Harol Koontz (1993): "Quản lý là một nghệ thuật nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra thông qua việc điều khiển, chỉ huy, phối hợp, hướng dẫn hoạt động của những người khác". - Theo Mary Parker Follet: "Quản lý là nghệ thuật khiến cho công việc được thực hiện thông qua người khác" (Harol Koontz, 1993). - Theo Robert Albanese: "Quản lý là một quá trình kỹ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn, tác động tới hoạt động của con người và tạo điều kiện thay đổi để đạt được mục tiêu của tổ chức"(Harol Koontz, 1993).

- Theo Harolk Kootz and Cyryl O'Donell: "Quản lý là việc thiết lập và duy trì môi trường nơi mà cá nhân làm việc với nhau trong từng nhóm có thể hoạt động hữu hiệu và có kết quả, nhằm đạt được các mục tiêu của nhóm"(Harol Koontz, 1993). - Theo Robert Kreitner: "Quản lý là tiến trình làm việc và thông qua 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] người khác để đạt các mục tiêu của tổ chức trong một môi trường thay đổi. Trọng tâm của tiến trình này là kết quả và hiệu quả của việc sử dụng các nguồn lực giới hạn(Harol Koontz, 1993). b) Chức năng của quản lý - Lập kế hoạch: Là một hoạt động của quá trình quản lý mà con người cần định hướng vào mục tiêu để đạt được mục đích chung (Nguyễn Minh Đạo, 1997).

- Tổ chức: là quá trình hoạt động liên quan đến mục tiêu, kế hoạch và xác định trao trách nhiệm quyền quản lý cho các tổ chức cá nhân có hiệu quả nhất (Nguyễn Minh Đạo, 1997). - Điều hành: là những hoạt động để xác định phạm vi, quyền hạn ra quyết định, phân bổ và sử dụng các nguồn lực hợp lý, tăng cường quản lý có sự tham gia của cộng đồng đảm bảo đúng mức độ, đúng mục đích (Nguyễn Minh Đạo, 1997). - Kiểm tra và đánh giá: là quá trình theo dõi và đánh giá kết quả đạt được. c) Nhân tố ảnh hưởng của quản lý - Chủ thể quản lý: là con người hoặc tổ chức, tạo ra tác động quản lý và tác động đến đối tượng quản lý thông qua công cụ, phương tiện và nguyên tắc nhất định (Nguyễn Minh Đạo, 1997).

- Đối tượng quản lý: tiếp nhận trực tiếp sự tác động của chủ thể quản lý. Tùy theo từng đối tượng khác nhau mà người ta chỉ ra các dạng quản lý khác nhau (Nguyễn Minh Đạo, 1997). - Khách thể quản lý: chịu sự tác động hay chịu sự điều chỉnh của chủ thể quản lý, đó là hành vi của con người và các quá trình xã hội (Nguyễn Minh Đạo, 1997). - Mục tiêu quản lý: là cái đích cần phải đạt tới do chủ thể quản lý định trước (Nguyễn Minh Đạo, 1997).