Quản Lý Nhà Nước Đối Với Ngành Lâm Nghiệp Tại Tỉnh Bình Định

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu 0415 quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh bình định luận văn tốt nghiệp, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải pháp

• Tác giả: Huỳnh Công Thạch
• Người hướng dẫn: TS. Lê Thị Thanh Huyền
• Trường học: Trường Đại Học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Đối Với Ngành Lâm Nghiệp Tại Bình Định
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Lí do chọn đề tài
• 1.2. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài
• 1.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 1.7. Kết cấu của luận văn
• 2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH LÂM NGHIỆP Ở CẤP TỈNH
• 2.1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò ngành lâm nghiệp
• 2.1.1. Khái niệm ngành lâm nghiệp
• 2.1.2. Đặc điểm ngành lâm nghiệp
• 2.1.3. Vai trò ngành lâm nghiệp
• 3. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH LÂM NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 3.1. Thực trạng những nhân tố ảnh hưởng đến việc quản lý của nhà nước đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 3.1.2. Tài nguyên rừng và đất lâm nghiệp
• 3.1.3. Kinh tế - xã hội
• 3.2. Phân tích các hoạt động quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.2.1. Tổ chức bộ máy và bố trí nhân lực
• 3.2.2. Ban hành các văn bản quy phạm pháp luật và thể chế, chính sách về lâm nghiệp
• 3.2.3. Xây dựng quy hoạch, kế hoạch bảo vệ rừng và phát triển lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.2.4. Tổ chức thực hiện chính sách và kế hoạch phát triển lâm nghiệp
• 3.2.5. Công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp
• 3.2.6. Công tác thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm về lâm nghiệp
• 3.3. Đánh giá chung về công tác quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 3.3.1. Những kết quả đạt được
• 3.3.2. Những tồn tại, hạn chế và nguyên nhân
• 4. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI NGÀNH LÂM NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 4.1. Bối cảnh hiện nay và quan điểm định hướng công tác quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp
• 4.1.1. Bối cảnh hiện nay
• 4.1.2. Quan điểm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp trong thời gian tới
• 4.2. Một số giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định
• 4.2.1. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về lâm nghiệp
• 4.2.2. Tổ chức thực hiện các chính sách và kế hoạch phát triển lâm nghiệp
• 4.2.3. Tăng cường công tác thanh tra kiểm tra giải quyết tranh chấp và xử lý vi phạm trong lâm nghiệp
• 4.2.4. Hoàn thiện quy hoạch, kế hoạch bảo vệ rừng và phát triển lâm nghiệp
• 4.2.5. Hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật và thể chế, chính sách về lâm nghiệp
• 4.2.6. Hoàn thiện tổ chức bộ máy và đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu quản lý nhà nước về lâm nghiệp
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Nhà Nước Ngành Lâm Nghiệp Tại Bình Định

Quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp tại Bình Định đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng. Tỉnh Bình Định có diện tích rừng lớn, với nhiều loại hình rừng khác nhau. Tuy nhiên, việc quản lý tài nguyên này vẫn còn nhiều thách thức. Các chính sách lâm nghiệp cần được cải thiện để đảm bảo phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm và Vai Trò Của Ngành Lâm Nghiệp

Ngành lâm nghiệp không chỉ cung cấp gỗ và lâm sản mà còn bảo vệ môi trường sinh thái. Rừng có vai trò quan trọng trong việc điều tiết khí hậu và bảo tồn đa dạng sinh học.

1.2. Tình Hình Hiện Tại Của Ngành Lâm Nghiệp Tại Bình Định

Tình hình lâm nghiệp tại Bình Định đang gặp nhiều khó khăn do sự phát triển kinh tế và áp lực từ việc khai thác tài nguyên. Cần có các biện pháp quản lý hiệu quả hơn.

II. Thách Thức Trong Quản Lý Nhà Nước Ngành Lâm Nghiệp Tại Bình Định

Quản lý nhà nước ngành lâm nghiệp tại Bình Định đang đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như khai thác trái phép, xói mòn đất và biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng nghiêm trọng đến tài nguyên rừng. Cần có các giải pháp đồng bộ để giải quyết những vấn đề này.

2.1. Khai Thác Trái Phép Tài Nguyên Rừng

Khai thác trái phép là một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất. Điều này không chỉ làm giảm diện tích rừng mà còn ảnh hưởng đến môi trường sống của nhiều loài động thực vật.

2.2. Biến Đổi Khí Hậu và Tác Động Đến Ngành Lâm Nghiệp

Biến đổi khí hậu đang làm thay đổi điều kiện sinh thái, ảnh hưởng đến sự phát triển của rừng. Cần có các biện pháp ứng phó kịp thời để bảo vệ tài nguyên rừng.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Nhà Nước Ngành Lâm Nghiệp Tại Bình Định

Để cải thiện quản lý nhà nước ngành lâm nghiệp, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc nâng cao nhận thức cộng đồng và tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra là rất cần thiết.

3.1. Tăng Cường Công Tác Thanh Tra và Kiểm Tra

Cần có các biện pháp mạnh mẽ hơn trong công tác thanh tra, kiểm tra để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm trong lĩnh vực lâm nghiệp.

3.2. Nâng Cao Nhận Thức Cộng Đồng Về Bảo Vệ Rừng

Giáo dục cộng đồng về tầm quan trọng của rừng và các biện pháp bảo vệ là rất cần thiết. Các chương trình tuyên truyền cần được triển khai rộng rãi.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Trong Quản Lý Nhà Nước Ngành Lâm Nghiệp

Các ứng dụng thực tiễn trong quản lý nhà nước ngành lâm nghiệp tại Bình Định đã cho thấy những kết quả tích cực. Việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý rừng đã giúp nâng cao hiệu quả bảo vệ tài nguyên.

4.1. Ứng Dụng Công Nghệ Trong Quản Lý Rừng

Công nghệ GIS và các phần mềm quản lý rừng đã giúp theo dõi và quản lý tài nguyên rừng hiệu quả hơn. Điều này giúp phát hiện sớm các hành vi vi phạm.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Quản Lý Rừng

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng các biện pháp quản lý bền vững đã giúp cải thiện chất lượng rừng và tăng cường khả năng chống chịu với biến đổi khí hậu.

V. Kết Luận Về Quản Lý Nhà Nước Ngành Lâm Nghiệp Tại Bình Định

Quản lý nhà nước ngành lâm nghiệp tại Bình Định cần được cải thiện để đảm bảo phát triển bền vững. Các giải pháp đồng bộ và sự tham gia của cộng đồng là rất quan trọng trong việc bảo vệ tài nguyên rừng.

5.1. Tương Lai Của Ngành Lâm Nghiệp Tại Bình Định

Ngành lâm nghiệp tại Bình Định có tiềm năng phát triển lớn nếu được quản lý hiệu quả. Cần có các chính sách hỗ trợ để phát triển bền vững.

5.2. Định Hướng Phát Triển Ngành Lâm Nghiệp

Định hướng phát triển ngành lâm nghiệp cần tập trung vào bảo vệ môi trường và phát triển kinh tế bền vững. Các chính sách cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Ngành lâm nghiệp giữ vai trò nòng cốt trong chiến lược tăng trưởng xanh, bảo tồn sinh thái và bảo đảm an ninh quốc phòng tại khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ. Tính đến năm 2021, tổng diện tích đất lâm nghiệp của tỉnh Bình Định đạt 416.123,05 ha, chiếm tới 68,53% diện tích đất tự nhiên toàn tỉnh (607.151 ha), với độ che phủ rừng đạt 56,51%, mức cao hàng đầu trong khu vực. Tuy nhiên, quá trình công nghiệp hóa, đô thị hóa và nhu cầu chuyển đổi mục đích sử dụng đất để xây dựng hạ tầng đang tạo áp lực gay gắt lên tài nguyên rừng. Điển hình như tại đầm Thị Nại, diện tích rừng ngập mặn từng ghi nhận trên 1.000 ha trước năm 1975 nay đã suy giảm nghiêm trọng xuống chỉ còn trên 95 ha. Bên cạnh đó, tổ chức bộ máy quản lý chuyên trách còn mỏng và sự thiếu đồng bộ trong cơ chế phối hợp kiểm tra liên ngành đã đặt ra yêu cầu cấp thiết phải hoàn thiện công tác quản lý nhà nước.

Nghiên cứu này được thực hiện nhằm phân tích toàn diện thực trạng quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2017 - 2021, làm rõ những thành tựu, bất cập và nguyên nhân cốt lõi. Trên cơ sở đó, tác giả xây dựng hệ thống giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý giai đoạn 2022 - 2025. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 11 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh, tập trung vào các cơ quan quản lý đầu mối gồm Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Chi cục Kiểm lâm. Kết quả nghiên cứu có ý nghĩa thực tiễn quan trọng, đóng góp trực tiếp vào mục tiêu duy trì độ che phủ rừng trên 56,5%, nâng cao giá trị sản xuất lâm nghiệp vượt mức 1.446,4 tỷ đồng và mở rộng diện tích rừng gỗ lớn được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững FSC trên 6.964,27 ha.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng Lý thuyết quản lý kinh tế nhà nước (State Economic Management Theory) kết hợp với Lý thuyết phát triển bền vững (Sustainable Development Theory) để làm sáng tỏ bản chất của các hoạt động can thiệp công vào ngành lâm nghiệp. Trong mô hình quản lý này, quản lý nhà nước về lâm nghiệp được định nghĩa là quá trình cơ quan công quyền sử dụng tổng hợp các công cụ luật pháp, chính sách, quy hoạch và kinh tế nhằm định hướng, kiểm soát và thúc đẩy các chủ thể kinh tế bảo vệ, phát triển và khai thác tài nguyên rừng hiệu quả. Đúng như khẳng định mang tính pháp lý trong các văn bản chuyên ngành: "Lâm nghiệp là ngành kinh tế - kỹ thuật bao gồm quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng; chế biến và thương mại lâm sản".

Khung lý thuyết của đề tài tập trung vào ba trụ cột công cụ quản lý cơ bản:

• Công cụ pháp lý: Hệ thống quy phạm pháp luật, trọng tâm là Luật Lâm nghiệp năm 2017 (Luật số 16/2017/QH14), Luật Bảo vệ và Phát triển rừng năm 2004 và các văn bản quy định thẩm quyền xử phạt, bảo tồn tài nguyên thiên nhiên.
• Công cụ quy hoạch: Phân định ranh giới chức năng 3 loại rừng gồm rừng đặc dụng, rừng phòng hộ và rừng sản xuất, gắn liền với kế hoạch sử dụng đất cấp tỉnh.
• Công cụ kinh tế - tài chính: Thực thi các chính sách chi trả dịch vụ môi trường rừng theo Nghị định số 99/2010/NĐ-CP, quỹ bảo vệ và phát triển rừng theo Nghị định số 05/2008/NĐ-CP và các ưu đãi hỗ trợ phát triển sinh kế miền núi theo Nghị định số 75/2015/NĐ-CP.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập chính thống từ Cục Thống kê tỉnh Bình Định, Báo cáo theo dõi diễn biến rừng hàng năm của Chi cục Kiểm lâm và Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bình Định giai đoạn 2017 - 2021. Đối với dữ liệu khảo sát không gian, cỡ mẫu nghiên cứu bao phủ toàn bộ 11 huyện, thị xã, thành phố của tỉnh, trong đó phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích (purposive stratified sampling) được áp dụng để khảo sát chuyên sâu tại 4 huyện vùng cao có tỷ lệ che phủ rừng trọng điểm trên 60% gồm An Lão (82,50%), Vĩnh Thạnh (75,82%), Vân Canh (71,18%) và Hoài Ân (66,00%).

Về phương pháp phân tích, luận văn sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phân tích chuỗi thời gian 5 năm (time-series comparative analysis) và phương pháp tổng hợp - so sánh liên vùng với các tỉnh lân cận như Gia Lai và Vĩnh Phúc. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm phản ánh khách quan, định lượng chính xác sự biến động diện tích rừng, tốc độ tăng trưởng giá trị sản xuất và đánh giá đúng mức độ hoàn thành nhiệm vụ quản lý của bộ máy hành chính địa phương theo từng mốc thời gian cụ thể.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực chứng giai đoạn 2017 - 2021 cho thấy bức tranh quản lý lâm nghiệp tại Bình Định đạt được nhiều kết quả tích cực song vẫn còn những rủi ro sinh thái đáng lo ngại:

Thứ nhất, độ che phủ rừng của toàn tỉnh có xu hướng tăng trưởng liên tục và vững chắc, từ 53,95% năm 2017 lên 54,88% năm 2018, 55,20% năm 2019, 56,03% năm 2020 và đạt 56,51% vào năm 2021. Sự gia tăng này đưa Bình Định trở thành địa phương dẫn đầu khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ về tỷ lệ che phủ rừng tự nhiên và rừng trồng tập trung.

Thứ hai, cơ cấu đất lâm nghiệp chuyển dịch theo hướng tích cực với tổng diện tích đạt 416.123,05 ha năm 2021. Trong đó, đất có rừng đạt 343.095 ha, chiếm tỷ trọng áp đảo 82,45% diện tích đất lâm nghiệp. Diện tích đất chưa có rừng đã thu hẹp xuống còn 73.028 ha, trong đó diện tích rừng mới trồng chưa thành rừng đạt 37.027 ha (chiếm 50,07%), cho thấy nỗ lực trồng mới bình quân đạt trên 17.179,2 ha rừng tập trung mỗi năm.

Thứ ba, cơ cấu 3 loại rừng sau các kỳ rà soát điều chỉnh đã đi vào ổn định với tổng diện tích 379.713,09 ha vào năm 2021, bao gồm: rừng đặc dụng 32.839,65 ha (chiếm 8,64%), rừng phòng hộ 178.304,87 ha (chiếm 46,96%) và rừng sản xuất 168.568,57 ha (chiếm 44,40%).

Thứ tư, giá trị kinh tế ngành lâm nghiệp tăng trưởng đều đặn. Năm 2021, giá trị sản xuất ngành lâm nghiệp theo giá so sánh đạt 1.446,4 tỷ đồng, tăng 2,3% (tương đương tăng 32,5 tỷ đồng) so với năm 2020. Trong đó, hoạt động khai thác gỗ và lâm sản đóng góp 1.097,4 tỷ đồng (tăng 1,4%), hoạt động trồng và chăm sóc rừng đạt 234 tỷ đồng, đồng thời diện tích được cấp chứng chỉ FSC đạt 6.964,27 ha. Tuy nhiên, hệ sinh thái tự nhiên vẫn đối mặt nguy cơ suy giảm khi đầm Thị Nại mất hơn 90% diện tích rừng ngập mặn nguyên sinh, ảnh hưởng tiêu cực đến 749 nguồn gen thực vật và động vật quý hiếm có tên trong Sách đỏ.

Thảo luận kết quả

Sự gia tăng độ che phủ rừng và giá trị sản xuất lâm nghiệp bắt nguồn từ việc Ủy ban nhân dân tỉnh đã chỉ đạo quyết liệt việc triển khai các chính sách hỗ trợ trồng rừng sản xuất, chi trả tiền dịch vụ môi trường rừng và đẩy mạnh xã hội hóa nghề rừng. Khi các biểu đồ cột chồng và bảng cân đối đất đai được thiết lập qua chuỗi số liệu 2017 - 2021, sự dịch chuyển từ diện tích đất trống sang rừng trồng kinh tế thể hiện rõ nét, phản ánh sự phối hợp chặt chẽ giữa Hạt Kiểm lâm cấp huyện, Trạm Kiểm lâm địa bàn và các công ty lâm nghiệp như Công ty Lâm nghiệp Quy Nhơn, Hà Thanh, Sông Kôn.

So sánh với bài học quản lý của tỉnh Gia Lai (nơi lực lượng chức năng xử lý 2.940 vụ vi phạm lâm luật, tịch thu 5.063 m3 gỗ và nộp ngân sách hơn 30,2 tỷ đồng) và tỉnh Vĩnh Phúc (nơi huy động tổng vốn hơn 538 tỷ đồng để phân vùng sản xuất 11.637 ha gỗ lớn), công tác quản lý tại Bình Định vẫn bộc lộ hạn chế về nhân lực mỏng và trang thiết bị chữa cháy rừng chưa đồng bộ. Tình trạng xâm lấn đất rừng tự nhiên để trồng cây công nghiệp ngắn ngày vẫn xảy ra cục bộ tại các vùng giáp ranh, đòi hỏi cơ quan quản lý phải nâng cấp hệ thống cảnh báo sớm và siết chặt kỷ cương thanh tra công vụ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp tỉnh Bình Định trong giai đoạn 2022 - 2025, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

1. Hoàn thiện công tác quy hoạch và cắm mốc ranh giới 3 loại rừng:

   • Cơ quan chủ trì: Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn phối hợp Sở Tài nguyên và Môi trường cùng Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã.
   • Hành động cụ thể: Tiến hành rà soát, số hóa bản đồ địa chính và cắm mốc ranh giới thực địa cho 379.713,09 ha đất quy hoạch 3 loại rừng.
   • Mục tiêu: Hoàn thành 100% việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất lâm nghiệp cho các ban quản lý và hộ gia đình trước năm 2024, giảm thiểu 25% tranh chấp đất rừng giáp ranh.

2. Nâng cao năng lực bộ máy kiểm lâm và ứng dụng công nghệ viễn thám:

   • Cơ quan chủ trì: Chi cục Kiểm lâm tỉnh Bình Định.
   • Hành động cụ thể: Bố trí đủ định biên kiểm lâm địa bàn tại các xã trọng điểm miền núi, tổ chức tập huấn định kỳ kỹ năng điều tra hình sự lâm nghiệp và vận hành phần mềm viễn thám GIS phát hiện sớm cháy rừng và mất rừng.
   • Mục tiêu: 100% công chức kiểm lâm làm chủ công nghệ giám sát vệ tinh vào năm 2023, rút ngắn thời gian phát hiện điểm cháy dưới 30 phút.

3. Phát triển chuỗi giá trị chế biến lâm sản và nhân rộng chứng chỉ rừng FSC:

   • Cơ quan chủ trì: Các Công ty TNHH Lâm nghiệp (Quy Nhơn, Hà Thanh, Sông Kôn) liên kết với doanh nghiệp chế biến gỗ xuất khẩu.
   • Hành động cụ thể: Chuyển đổi mô hình rừng trồng gỗ nhỏ sang rừng gỗ lớn chu kỳ dài (trên 10 năm), mở rộng diện tích liên kết cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững.
   • Mục tiêu: Nâng tổng diện tích rừng đạt chuẩn FSC từ 6.964,27 ha lên trên 15.000 ha vào năm 2025, đưa giá trị sản xuất toàn ngành vượt ngưỡng 1.650 tỷ đồng.

4. Siết chặt thanh tra, kiểm tra và xây dựng quy chế phối hợp liên tỉnh:

   • Cơ quan chủ trì: Đoàn kiểm tra liên ngành tỉnh Bình Định, Hạt Kiểm lâm cấp huyện phối hợp lực lượng chức năng các tỉnh Gia Lai, Phú Yên và Quảng Ngãi.
   • Hành động cụ thể: Thành lập các tổ tuần tra lưu động tại vùng giáp ranh, xử lý nghiêm các cơ sở chế biến gỗ tiêu thụ lâm sản trái pháp luật và phục hồi 200 ha rừng ngập mặn tại lưu vực đầm Thị Nại.
   • Mục tiêu: Giảm tối thiểu 20% số vụ vi phạm Luật Lâm nghiệp mỗi năm trong suốt giai đoạn 2022 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và hệ thống dữ liệu trong luận văn mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

1. Cơ quan quản lý nhà nước cấp tỉnh và huyện: Bao gồm Ủy ban nhân dân tỉnh, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Chi cục Kiểm lâm Bình Định cùng các tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ. Luận văn cung cấp khung tham chiếu thể chế, số liệu thực tiễn và giải pháp tổ chức bộ máy để xây dựng kế hoạch bảo vệ rừng trung hạn.

2. Các chủ rừng tổ chức và doanh nghiệp lâm nghiệp: Ban quản lý rừng phòng hộ, rừng đặc dụng và các công ty lâm nghiệp địa phương có thể ứng dụng trực tiếp mô hình chuyển hóa rừng gỗ lớn và quy trình đăng ký chứng chỉ rừng FSC để gia tăng giá trị thương mại xuất khẩu.

3. Giảng viên, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành kinh tế: Là tài liệu học thuật giá trị cho các ngành Quản lý kinh tế, Kinh tế nông nghiệp - tài nguyên và Quản lý công tại các trường đại học, phục vụ việc nghiên cứu điển cứu (case study) về đánh giá hiệu lực chính sách công.

4. Các tổ chức phi chính phủ và cộng đồng bảo tồn môi trường: Cung cấp bằng chứng thực địa về đa dạng sinh học và hiện trạng rừng ngập mặn đầm Thị Nại, làm cơ sở xây dựng các dự án tài trợ phát triển sinh kế và thích ứng với biến đổi khí hậu.

Câu hỏi thường gặp

1. Độ che phủ rừng tại tỉnh Bình Định biến động như thế nào trong giai đoạn 2017 - 2021? Độ che phủ rừng của tỉnh ghi nhận mức tăng liên tục từ 53,95% năm 2017 lên 56,51% năm 2021 (tăng 2,56%). Mức che phủ này đứng đầu khu vực Duyên hải Nam Trung Bộ, trong đó các huyện miền núi có tỷ lệ rất cao như An Lão đạt 82,50%, Vĩnh Thạnh đạt 75,82% và Vân Canh đạt 71,18%.

2. Cơ cấu phân loại 3 loại rừng trên địa bàn tỉnh hiện nay được phân bổ ra sao? Tính đến năm 2021, tổng diện tích quy hoạch 3 loại rừng của Bình Định là 379.713,09 ha. Trong đó, rừng phòng hộ chiếm tỷ trọng lớn nhất với 178.304,87 ha (46,96%), tiếp đến là rừng sản xuất với 168.568,57 ha (44,40%), và rừng đặc dụng chiếm 32.839,65 ha (8,64%).

3. Ngành lâm nghiệp đóng góp như thế nào vào kinh tế tỉnh Bình Định năm 2021? Năm 2021, giá trị sản xuất lâm nghiệp theo giá so sánh đạt 1.446,4 tỷ đồng, tăng 2,3% so với năm 2020. Khai thác gỗ và lâm sản chiếm tỷ trọng chi phối với 1.097,4 tỷ đồng. Toàn tỉnh trồng mới được 17.179,2 ha rừng tập trung và duy trì diện tích đạt chứng chỉ FSC là 6.964,27 ha.

4. Nguyên nhân chính dẫn đến sự suy giảm diện tích rừng ngập mặn đầm Thị Nại là gì? Nguyên nhân chủ yếu do việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất để nuôi trồng thủy sản, phát triển hạ tầng đô thị ven đầm và ô nhiễm nguồn nước. Hậu quả là diện tích rừng ngập mặn giảm từ hơn 1.000 ha trước năm 1975 xuống còn trên 95 ha hiện nay, làm suy giảm nghiêm trọng nguồn lợi thủy sản.

5. Bài học kinh nghiệm nào từ các tỉnh khác có thể áp dụng cho quản lý lâm nghiệp Bình Định? Bình Định có thể học tập mô hình của Gia Lai trong việc thành lập các đoàn kiểm tra liên ngành truy quét quyết liệt vùng rừng giáp ranh để xử lý vi phạm, đồng thời vận dụng kinh nghiệm của Vĩnh Phúc trong việc huy động nguồn vốn đa dạng để phân vùng rừng gỗ lớn và phát triển cây dược liệu dưới tán rừng.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và khung pháp lý về quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp cấp tỉnh theo tinh thần Luật Lâm nghiệp năm 2017.
• Đánh giá định lượng bức tranh lâm nghiệp Bình Định giai đoạn 2017 - 2021 với độ che phủ đạt 56,51%, diện tích đất lâm nghiệp đạt 416.123,05 ha và giá trị sản xuất đạt 1.446,4 tỷ đồng.
• Chỉ rõ các điểm nghẽn về suy giảm hệ sinh thái rừng ngập mặn đầm Thị Nại (còn trên 95 ha), nguy cơ xâm hại 749 nguồn gen quý và hạn chế về nguồn lực kiểm lâm địa bàn.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp về quy hoạch đất rừng, chuyển đổi số quản lý kiểm lâm, mở rộng chứng chỉ FSC trên 15.000 ha và tăng cường tuần tra liên tỉnh.
• Xác định lộ trình triển khai cụ thể giai đoạn 2022 - 2025 gắn liền với trách nhiệm thực thi của các cơ quan quản lý và đơn vị chủ rừng.

Đề tài là công trình nghiên cứu công phu, có tính thời sự cao và cung cấp nhiều căn cứ khoa học xác đáng. Các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và doanh nghiệp quan tâm có thể ứng dụng trực tiếp các đề xuất trong luận văn để nâng cao năng lực quản trị, thúc đẩy kinh tế lâm nghiệp Bình Định phát triển bền vững và hiệu quả.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý nhà nƣớc đối với ngành lâm nghiệp ở cấp tỉnh Chương 2: Thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định Chương 3: Định hƣớng và giải pháp nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nƣớc đối với ngành lâm nghiệp trên địa bàn tỉnh Bình Định 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI NGÀNH LÂM NGHIỆP Ở CẤP TỈNH 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò ngành lâm nghiệp 1. Khái niệm ngành lâm nghiệp Nói đến ngành lâm nghiệp là nói đến rừng, Tại Điều 3 Luật bảo vệ và phát triển rừng năm 2004 (số 29/2004/QH11) nêu rõ: “Rừng là một hệ sinh thái bao gồm quần thể thực vật rừng, động vật rừng, vi sinh vật rừng, đất rừng và các yếu tố môi trường khác, trong đó cây gỗ, tre nứa hoặc hệ thực vật đặc trưng là thành phần chính có độ che phủ của tán rừng từ 0,1 trở lên. Rừng gồm rừng trồng và rừng tự nhiên trên đất rừng sản xuất, đất rừng phòng hộ, đất rừng đặc dụng” .[20] Rừng là yếu tố cơ bản của môi trƣờng tự nhiên góp phần quan trọng vào phát triển bền vững, tăng trƣởng kinh tế, ổn định xã hội, an ninh quốc phòng.

Rừng cung cấp các sản phẩm thiết yếu cho nhu cầu tiêu dùng của nhân dân và xã hội, bảo vệ môi trƣờng, bảo tồn đa dạng sinh học, tạo việc làm cho ngƣời dân, nhất là ngƣời dân miền núi, góp phần xóa đói giảm nghèo. Tại Điều 2 Luật Lâm nghiệp (số 16/2017/QH14) đã đƣa ra khái niệm nhƣ sau: “Lâm nghiệp là ngành kinh tế - kỹ thuật bao gồm quản lý, bảo vệ, phát triển, sử dụng rừng; chế biến và thương mại lâm sản”. [21] Có thể thấy rõ vị trí của ngành lâm nghiệp trong phát triển kinh tế quốc dân, ngoài ra ngành lâm nghiệp còn đóng vài trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trƣờng sinh thái, bảo tồn đa dạng sinh học. Đặc điểm ngành lâm nghiệp Lâm nghiệp là một ngành kinh tế kỹ thuật đặc thù, giữ vai trò vô cùng quan trọng trong việc bảo vệ môi trƣờng và phát triển bền vững của các quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng.

Trong đó, nghề rừng là 8 nghề tạo ra một loại tài nguyên thiên nhiên có thể tái tạo đƣợc, có giá trị phòng hộ đầu nguồn, phòng hộ ven biển, giúp điều hòa khí hậu, điều tiết nguồn nƣớc, hạn chế xói mòn, rửa trôi, sạt lở, hạn chế thiên tai lũ lụt, hạn hán, chống thoái hóa đất và hoang mạc hóa. Nhƣ vậy, tài nguyên rùng đã và đang góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, cung cấp nguồn nhiên liệu sinh học thay thế nhiên liệu hóa thạch và ứng phó với biến đổi khí hậu toàn cầu (BĐKH) tích cực, linh hoạt, hiệu quả. Thực tế, chúng ta có thể hiểu kinh tế xanh một cách đơn gian đó là "ăn sạch, uống sạch, thở sạch, ở sạch và an toàn" thì rừng đóng vai trò rất tích cực cho kinh tế xanh phát triển. Bởi vì, rừng không chỉ tạo ra môi trƣờng sống trong lành, an toàn cho con ngƣời và tất cả các sinh vật trên trái đất, hấp thụ mà còn giảm nhẹ phát thải khí nhà kính, cung cấp các sản phẩm, dịch vụ môi trƣờng cho phát triển sản xuất, đời sống, cung cấp nơi ở, việc làm, tạo sinh kế ổn định, là khởi nguồn đời sống văn hóa tâm linh của những cộng đồng sống trong và gần rừng.

Đây, chính là mục tiêu của phát triển bền vững của Việt Nam đến năm 2030 và tầm nhìn 2045 đƣợc nhấn mạnh tại Đại hội lần thứ XIII của Đảng. Ở Việt Nam, hiện tƣợng đất rừng và chuyển đổi mục đích sử dụng đất lâm nghiệp làm phát thải khí CO 2 vẫn còn diễn ra. Độ che phủ của rừng thấp và chất lƣợng rừng không cao cũng đã một phần làm giảm khả năng hấp thụ khí gây hiệu ứng nhà kính thải ra từ các ngành sản xuất khác làm ảnh hƣởng tới khí hậu thời tiết ở các vùng miền trên toàn quốc, gia tăng tần suất thiên tai, gây hiện tƣợng rét đậm rét hại, mƣa lớn ngập úng, cùng với đó là tăng nhiệt độ và nƣớc biến dâng, gây triều cƣờng và nhiễm mặn, nhiễm phèn trên diện rộng, đẩy nhanh quá trình hoang mạc hóa và tăng tính cực đoan cả về cƣờng độ và tần suất của hạn hán. Vì vậy, quản lý rừng bền vững không chỉ có vị trí quan trọng đối với đời sống kinh tế - xã hội của từng quốc gia nói riêng và của toàn cầu nói chung mà còn góp phần to lớn trong việc giảm thiểu tác hại của thiên tai, ứng phó 9 tích cực biến đổi khí hậu trên thế giới, thúc đẩy nhanh quá trình xây dựng một nền kinh tế xanh phát triển bền vững.

Vai trò ngành lâm nghiệp Với đặc điểm nêu trên, ngành lâm nghiệp nƣớc ta có những vai trò cụ thể nhƣ sau: Thứ nhất, lâm nghiệp cung cấp lâm sản, đặc sản cây công nghiệp. Trong đó, rừng cung cấp nguồn lâm sản, đặc sản phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng xã hội, trƣớc hết là gỗ và lâm sản ngoài gỗ. Sản phẩm chính của rừng là gỗ, gỗ thƣờng đƣợc dùng làm nhà, làm đồ gia dụng trong gia đình nhƣ tủ, giƣờng, bàn ghế, sạp… và làm nguyên liệu giấy, diêm, chế tạo công cụ sản xuất công nghiệp. Ngoài ra, rừng là nơi cung cấp động vật, thực vật là đặc sản phục vụ cho nhu cầu tiêu dùng cho con ngƣời, cung cấp nguyên liệu để chế biến thực phẩm.

Rừng cũng là nơi cung cấp dƣợc liệu quý, làm nguyên liệu cho ngành dƣợc phẩm phục vụ cho nhu cầu chữa bệnh và nâng cao sức khỏe cho con ngƣời. Rừng chính là tài nguyên quý và quan trọng của đất nƣớc. Thứ hai, rừng phòng hộ đầu nguồn có các chức năng nhƣ: điều hòa dòng chảy, giữ đất, giữ nƣớc, chống xói mòn rửa trôi, thoái hóa đất, giảm thiểu lũ lụt, hạn hán, giữ nguồn thủy năng lớn cho các nhà máy thủy điện; rừng phòng hộ ven biển nhƣ chắn sóng, chắn gió, cát bay…; rừng phòng hộ khu công nghiệp và khu đô thị, làm sạch không khí, điều hòa khí hậu. Rừng cũng giảm thiểu tiếng ồn, tạo môi trƣờng sinh thái tốt cho con ngƣời.

Thứ ba, Lâm nghiệp còn tạo ra công ăn việc làm cho ngƣời dân, đặc biệt là những ngƣời đồng bào vùng trung du miền núi, từ đó tạo ra nguồn thu nhập giúp cải thiện đời sống cho ngƣời dân. Theo ƣớc tính thì Việt Nam đang có khoảng 25 triệu ngƣời đang sống ở vùng rừng núi, vùng sâu, vùng xa, cuộc sống còn nhiều khó khăn. Vì vậy tài nguyên rừng là nguồn thu nhập chính trong đời sống của họ. Vì vậy, ngành lâm nghiệp có vai trò rất quan 1 trọng góp phần xóa đói giảm nghèo, cải thiện đời sống cho ngƣời dân vùng miền núi.

Ngoài ra, lâm nghiệp còn có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an ninh quốc phòng của đất nƣớc. Khái niệm, nội dung quản lý nhà nƣớc đối với ngành lâm nghiệp 1. Khái niệm quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý tới đối tƣợng quản lý thông qua các công cụ quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra. Quản lý nhà nƣớc là hoạt động thực thi quyền lực nhà nƣớc do các cơ quan nhà nƣớc thực hiện nhằm xác lập một trật tự ổn định, phát triển xã hội theo những mục tiêu mà tầng lớp cầm quyền theo đuổi.

Bao gồm toàn bộ hoạt động của cả bộ máy nhà nƣớc từ lập pháp, hành pháp đến tƣ pháp vận hành nhƣ một thực thể thống nhất. Quản lý nhà nƣớc đối với ngành lâm nghiệp là một bộ phận của quản lý Nhà nƣớc có những đặc trƣng chung, vừa có cả chủ thể lẫn đối tƣợng quản lý riêng và có thể đƣợc khái quát nhƣ sau: Quản lý Nhà nƣớc về lâm nghiệp là việc sử dụng các công cụ quản lý trên cơ sở khoa học, kinh tế, luật pháp để tổ chức các hoạt động nhằm đảm bảo phát triển kinh tế - xã hội nhằm đạt đƣợc yêu cầu, mục đích phát triển lâm nghiêp bền vững của Nhà nƣớc đã đặt ra. Nội dung quản lý nhà nước đối với ngành lâm nghiệp 1. Tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực Tổ chức bộ máy, nguồn nhân lực là các hệ thống cơ quan quản lý Nhà nƣớc về lâm nghiệp và phân bổ công chức, viên chức, ngƣời lao động từ cấp tỉnh đến cấp xã theo quy định của pháp luật và tình hình thực tiễn chung của quản lý nhà nƣớc đối với ngành lâm nghiệp.

Với chức năng, nhiệm vụ là ban hành các tiêu chí (đối với cán bộ quản lý, công chức và ngƣời lao động), quy chế tuyển dụng, quy định vị trí, cơ cấu tổ chức của các cơ quan quản lý Nhà 1 nƣớc về lâm nghiệp. Ngoài ra, phân bổ biên chế trong các cơ quan quản lý Nhà nƣớc về lâm nghiệp gắn với vị trí việc làm trên địa bàn tỉnh. Luân chuyển công chức, tổ chức tuyển dụng, sắp xế nhân sự, đào tạo, tập huấn nguồn nhân lực để phù hợp với chức năng và nhiệm vụ đƣợc giao, sử dụng hiệu quả nguồn nhân lực, hoạt động theo các cấp.  Cấp tỉnh Hội đồng nhân dân tỉnh (HĐND tỉnh) Ủy ban nhân dân tỉnh (UBND tỉnh) Sở Nông nghiệp & PTNT Chi cục Kiểm Lâm tỉnh Sơ đồ 3.

Bộ máy quản lý Nhà nƣớc về lâm nghiệp cấp tỉnh Hội đồng nhân dân (HĐND) và UBND tỉnh đƣợc thành lập theo Hiến pháp nƣớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, có nhiệm vụ, quyền hạn tổ chức và bảo đảm việc thi hành Hiến pháp, pháp luật trên địa bàn tỉnh (Luật Chính quyền địa phƣơng năm 2015) Hội đồng nhân dân tỉnh quyết định kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội dài hạn, trung hạn và hằng năm của tỉnh; quyết định dự toán thu, chi ngân sách địa phƣơng và phân bổ dự toán ngân sách cấp tỉnh; điều chỉnh dự toán ngân sách địa phƣơng trong trƣờng hợp cần thiết; phê chuẩn, quyết toán ngân 1 sách địa phƣơng trong lĩnh vực lâm nghiệp. Quyết định chủ trƣơng đầu tƣ, chƣơng trình dự án về lâm nghiệp của tỉnh theo quy định của pháp luật; HĐND tỉnh thông qua quy hoạch, kế hoạch bảo vệ và phát triển rừng trên địa bàn tỉnh; HĐND tỉnh giao nhiệm vụ và giám sát thực thi Hội đồng nhân dân tỉnh (HĐND tỉnh) Ủy ban nhân dân tỉnh (UBND tỉnh) Sở Nông nghiệp & PTNT Chi cục Kiểm lâm tỉnh 10 nhiệm vụ trong lĩnh vực lâm nghiệp đối với UBND tỉnh, HĐND cấp dƣới và các cơ quan quảnh lý nhà nƣớc về lâm nghiệp các cấp trên địa bàn tỉnh.