Luận án Tiến Sĩ về Quản Lý Nhà Nước trong Ngành Du Lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Luận văn phân tích Quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long: Luận án Tiến Sĩ, vận dụng lý thuyết vững chắc, đề xuất giải pháp sáng tạo

• Tác giả: Trần Thị Xuân Mai
• Người hướng dẫn: Lương Minh Việt
• Trường học: Học viện Hành chính Quốc gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Du Lịch Tại Đồng Bằng Sông Cửu Long
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC HÌNH, SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC BẢNG
• PHẦN MỞ ĐẦU
• 1. Tính cấp thiết của đề tài
• 2. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
• 2.1. Mục đích nghiên cứu
• 2.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 3. Câu hỏi nghiên cứu
• 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 4.2.1. Phạm vi về nội dung
• 4.2.2. Không gian nghiên cứu
• 4.2.3. Thời gian nghiên cứu
• 5. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu
• 5.1. Phương pháp luận
• 5.2. Phương pháp nghiên cứu
• 5.2.1. Phương pháp diễn dịch - quy nạp
• 5.2.2. Phương pháp định tính
• 5.2.3. Phương pháp định lượng
• 5.2.4. Phân tích hệ số Cronbach’s Alpha
• 5.2.5. Phân tích nhân tố khám phá (EFA)
• 5.3. Phương pháp thu thập số liệu
• 5.3.1. Phương pháp chọn mẫu và khảo sát
• 5.4. Phương pháp phân tích
• 5.4.1. Phương pháp thống kê mô tả
• 5.5. Khung phân tích của đề tài
• 5.6. Vùng nghiên cứu
• 6. Đóng góp mới về khoa học của luận án
• 7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài
• 7.1. Ý nghĩa khoa học
• 7.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 8. Cấu trúc của luận án
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH
• 1.1. Nhóm những vấn đề chung trên thế giới và Việt Nam về du lịch
• 1.1.1. Các nghiên cứu về khái niệm, ý nghĩa và tác động của hoạt động du lịch
• 1.1.2. Các nghiên cứu về vai trò của du lịch
• 1.1.3. Các nghiên cứu về loại hình, sản phẩm du lịch
• 1.1.4. Các nghiên cứu về vai trò của hoạt động du lịch
• 1.1.5. Các nghiên cứu đề ra giải pháp phát triển du lịch
• 1.1.6. Các nghiên cứu rút ra kinh nghiệm phát triển du lịch
• 1.2. Nhóm các nội dung quản lý nhà nước về du lịch trong và ngoài nước
• 1.2.1. Các nghiên cứu về nội dung của quản lý nhà nước về du lịch
• 1.2.2. Các nghiên cứu về vai trò của quản lý nhà nước về du lịch
• 1.2.3. Các nghiên cứu về văn bản pháp luật liên quan đến du lịch
• 1.2.4. Các nghiên cứu về tổ chức thực hiện chính sách, thực thi các văn bản pháp luật về du lịch
• 1.2.5. Tiêu chí đánh giá và nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về du lịch cấp tỉnh
• 1.2.6. Nghiên cứu đưa ra đánh giá chung về quản lý nhà nước về du lịch nơi nghiên cứu
• 1.2.7. Các nghiên cứu về hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch
• 1.3. Những công trình nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 1.4. Tổng kết các nghiên cứu trước và những khoảng trống trong nghiên cứu
• 1.4.1. Những kết quả đạt được của các nghiên cứu trước
• 1.4.2. Những hạn chế của các nghiên cứu trước
• 1.4.3. Những kết quả nghiên cứu luận án kế thừa
• 1.4.4. Những nội dung nghiên cứu luận án bổ sung, hoàn thiện
• 1.4.4.1. Nội dung lý luận, luận án phải làm sáng tỏ
• 1.4.4.2. Vấn đề thực tiễn, luận án cần tập trung
• 1.5. TIỂU KẾT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH
• 2.1. Lý luận quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.1. Các khái niệm liên quan đến quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.1.1. Khái niệm du lịch
• 2.1.1.2. Khái niệm quản lý nhà nước
• 2.1.1.3. Khái niệm quản lý nhà nước về kinh tế
• 2.1.1.4. Khái niệm quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.1.5. Khái niệm quản lý nhà nước về du lịch của tác giả luận án
• 2.1.2. Vai trò của quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.3. Mục tiêu quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.3.1. Nhóm các mục tiêu quản lý nhà nước về kinh tế
• 2.1.3.2. Nhóm các mục tiêu quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.4. Chức năng quản lý nhà nước về kinh tế
• 2.1.5. Nội dung quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.6.1. Các yếu tố về điều kiện tự nhiên và tài nguyên thiên nhiên
• 2.1.6.2. Các yếu tố về chính trị, kinh tế và xã hội
• 2.1.6.3. Các yếu tố thuộc về đường lối phát triển du lịch
• 2.1.6.4. Các yếu tố thuộc về cơ quan quản lý nhà nước về du lịch
• 2.1.7. Các tiêu chí đánh giá hiệu quả hoạt động quản lý nhà nước về du lịch
• 2.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch
• 2.2.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch Thái Lan
• 2.2.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch Singapore
• 2.2.3. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch Trung Quốc
• 2.2.4. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch tại tỉnh Quảng Bình
• 2.2.5. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về du lịch tại tỉnh Lâm Đồng
• 2.3. Khung lý thuyết về nội dung quản lý nhà nước về du lịch được rút ra để nghiên cứu vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 2.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 3.1. Khái quát về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.1.2. Khái quát chung về phát triển du lịch vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.2. Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.2.1. Hoạch định, xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển du lịch
• 3.2.1.1. Công tác hoạch định, xây dựng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách phát triển du lịch
• 3.2.1.2. Công tác xây dựng, ban hành và triển khai các văn bản quy phạm pháp luật của quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.2.2. Tổ chức và triển khai chính sách phát triển du lịch
• 3.2.2.1. Quản lý công tác xây dựng sản phẩm du lịch
• 3.2.2.2. Quản lý công tác phát triển kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật ngành du lịch
• 3.2.2.3. Quản lý công tác huy động các nguồn lực để đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng và cơ sở vật chất kỹ thuật ngành du lịch
• 3.2.2.4. Quản lý công tác quảng bá, xúc tiến và hợp tác, liên kết phát triển du lịch
• 3.2.2.5. Quản lý công tác đào tạo, bồi dưỡng nguồn nhân lực về du lịch
• 3.2.2.6. Quản lý công tác tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch
• 3.2.3. Thanh tra, kiểm tra hoạt động du lịch
• 3.2.3.1. Quản lý công tác thanh tra, kiểm tra các cơ sở kinh doanh dịch vụ du lịch
• 3.2.3.2. Quản lý công tác hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn để phát triển du lịch
• 3.3. Đánh giá kết quả quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.1. Những điểm mạnh trong quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.2. Những hạn chế trong quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.3. Nguyên nhân của những điểm mạnh và hạn chế trong quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 3.3.3.1. Nguyên nhân của điểm mạnh
• 3.3.3.2. Nguyên nhân của hạn chế
• 3.4. TIỂU KẾT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DU LỊCH TẠI ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
• 4.1. Định hướng quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.1.1. Dự báo tiềm năng phát triển du lịch Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.1.2. Định hướng hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2.1. Giải pháp về xây dựng, ban hành chính sách phát triển du lịch Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2.1.1. Xây dựng, ban hành chính sách, pháp luật về du lịch
• 4.2.1.2. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp phát triển du lịch
• 4.2.2. Giải pháp kiện toàn tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực phát triển du lịch Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2.2.1. Kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về du lịch
• 4.2.2.2. Phát triển nguồn nhân lực du lịch
• 4.2.3. Giải pháp về đầu tư nâng cấp cơ sở hạ tầng, xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù và liên kết vùng phát triển du lịch Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.2.3.1. Phát triển cơ sở hạ tầng phục vụ du lịch
• 4.2.3.2. Xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù thu hút phát triển du lịch
• 4.2.3.3. Đẩy mạnh hợp tác, liên kết vùng phát triển du lịch
• 4.2.4. Giải pháp chi tiết để khắc phục những tồn tại, hạn chế trong quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long
• 4.3. Đề xuất, kiến nghị
• 4.3.1. Chính phủ
• 4.3.2. Tổng Cục Du lịch Việt Nam
• 4.3.3. Các địa phương vùng Đồng bằng sông Cửu Long
• PHẦN KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC
• PHỤ LỤC 1A: NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH LẦN 1-GIAI ĐOẠN 1-KHÁM PHÁ BÀI PHỎNG VẤN
• PHỤ LỤC 1B: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH LẦN 1 - GIAI ĐOẠN 1
• PHỤ LỤC 2A: NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH LẦN 1-GIAI ĐOẠN 2-KHẲNG ĐỊNH BẢNG CÂU HỎI GIAI ĐOẠN 2
• PHỤ LỤC 3: NGHIÊN CỨU ĐỊNH LƯỢNG BẢNG CÂU HỎI
• PHỤ LỤC 4A: NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH LẦN 2 - GIAI ĐOẠN 1
• PHỤ LỤC 4B: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH LẦN 2 - GIAI ĐOẠN 1 BẢNG CÂU HỎI
• PHỤ LỤC 5B: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU ĐỊNH TÍNH LẦN 2 - GIAI ĐOẠN 2
• PHỤ LỤC 7: CƠ CẤU KHẢO SÁT PHIẾU ĐIỀU TRA XÃ HỘI HỌC ĐỊNH LƯỢNG (01 lần khảo sát)
• PHỤ LỤC 8: ĐỊA CHỈ CÁC SỞ DU LỊCH, SỞ VHTTDL VÀ CÁC ĐƠN VỊ HOẠT ĐỘNG DU LỊCH

Tóm tắt

I. Giới thiệu về quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long là một lĩnh vực quan trọng, ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế và xã hội của vùng. Quản lý nhà nước trong lĩnh vực này không chỉ bao gồm việc xây dựng chính sách mà còn liên quan đến việc thực thi các quy định pháp luật, phát triển hạ tầng và nâng cao chất lượng dịch vụ du lịch. Luận án Tiến sĩ này tập trung vào việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý du lịch tại khu vực này. Theo tác giả, việc phát triển du lịch không chỉ mang lại lợi ích kinh tế mà còn góp phần bảo tồn văn hóa và môi trường. Đặc biệt, chính sách du lịch cần được xây dựng dựa trên sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan.

1.1. Tầm quan trọng của du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương. Khu vực này nổi bật với các sản phẩm du lịch đa dạng như du lịch sinh thái, du lịch văn hóa và du lịch cộng đồng. Kinh tế du lịch không chỉ tạo ra việc làm mà còn góp phần nâng cao đời sống người dân. Theo nghiên cứu, địa lý du lịch của vùng có nhiều tiềm năng chưa được khai thác triệt để. Việc phát triển du lịch bền vững sẽ giúp bảo tồn các giá trị văn hóa và sinh thái, đồng thời tạo ra nguồn thu ổn định cho ngân sách địa phương.

II. Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long

Thực trạng quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long hiện nay cho thấy nhiều điểm mạnh và hạn chế. Các cơ quan chức năng đã có những nỗ lực trong việc xây dựng và triển khai chính sách du lịch, tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục. Một trong những vấn đề lớn là sự thiếu đồng bộ trong việc thực hiện các quy hoạch và kế hoạch phát triển du lịch. Nhiều địa phương chưa có sự phối hợp chặt chẽ trong việc phát triển sản phẩm du lịch, dẫn đến tình trạng cạnh tranh không lành mạnh. Hơn nữa, tài nguyên du lịch chưa được khai thác hiệu quả, gây lãng phí nguồn lực. Đánh giá từ các chuyên gia cho thấy, cần có những giải pháp cụ thể để cải thiện tình hình này.

2.1. Những điểm mạnh trong quản lý nhà nước về du lịch

Một số điểm mạnh trong quản lý du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long bao gồm sự quan tâm của chính quyền địa phương đối với phát triển du lịch. Các chương trình đào tạo nguồn nhân lực cho ngành du lịch đã được triển khai, giúp nâng cao chất lượng dịch vụ. Hơn nữa, sự phát triển của hợp tác quốc tế trong lĩnh vực du lịch cũng đã mang lại nhiều cơ hội cho khu vực. Tuy nhiên, để phát huy những điểm mạnh này, cần có sự đầu tư đồng bộ và chiến lược rõ ràng từ các cơ quan quản lý nhà nước.

III. Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch

Để hoàn thiện quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng Bằng Sông Cửu Long, cần xác định rõ các định hướng phát triển. Một trong những định hướng quan trọng là xây dựng chính sách du lịch bền vững, tập trung vào việc bảo tồn tài nguyên thiên nhiên và văn hóa. Các giải pháp cần thiết bao gồm việc cải thiện hạ tầng du lịch, phát triển sản phẩm du lịch đặc thù và tăng cường quảng bá hình ảnh du lịch của vùng. Hợp tác giữa các địa phương trong việc phát triển du lịch cũng là một yếu tố quan trọng. Theo tác giả, việc thực hiện các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý du lịch và tạo ra sự phát triển bền vững cho khu vực.

3.1. Giải pháp về chính sách và quy hoạch

Giải pháp đầu tiên là hoàn thiện các chính sách du lịch hiện hành, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn. Cần xây dựng quy hoạch phát triển du lịch đồng bộ, kết hợp với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng địa phương. Việc này sẽ giúp tạo ra một môi trường thuận lợi cho các nhà đầu tư và doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực du lịch. Hơn nữa, cần có các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trong việc phát triển sản phẩm du lịch, từ đó góp phần nâng cao chất lượng dịch vụ và thu hút du khách.

Nội dung chính

Tổng quan về luận án

Bối cảnh phát triển kinh tế toàn cầu ghi nhận du lịch là "ngành công nghiệp không khói" giữ vị trí then chốt, đạt tốc độ tăng trưởng bình quân hàng năm trên 14%/năm—gấp đôi tốc độ tăng trưởng chung của nền kinh tế quốc dân. Tại Việt Nam, ngành kinh tế mang tính tổng hợp này được định vị chiến lược trở thành "ngành kinh tế mũi nhọn" thông qua Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16/01/2017 của Bộ Chính trị, Luật Du lịch năm 2017, và Nghị quyết số 120/NQ-CP của Chính phủ về phát triển bền vững vùng Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thích ứng với biến đổi khí hậu. Tuy nhiên, dù sở hữu tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa sông nước trù phú, kết quả khai thác du lịch tại ĐBSCL chưa tương xứng với tiềm năng: trong 6 tháng đầu năm 2018, toàn vùng chỉ đón được gần 1,6 triệu lượt khách quốc tế trong tổng số hơn 7,8 triệu lượt của cả nước.

Khoảng trống nghiên cứu (research gap) trọng tâm nằm ở sự thiếu hụt một mô hình lý luận và thực nghiệm hoàn chỉnh về quản lý nhà nước (QLNN) đối với du lịch cấp vùng, giải quyết mâu thuẫn cố hữu giữa quản lý theo ngành (chiều dọc) và quản lý theo lãnh thổ (chiều ngang). Các nghiên cứu tiền nhiệm chủ yếu tiếp cận du lịch dưới góc độ kinh tế vi mô hoặc quản lý hành chính đơn lẻ tại từng địa phương mà chưa lượng hóa được hiệu lực can thiệp của Nhà nước trong cấu trúc liên kết vùng. Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý công (Mã số: 9 34 04 03) của NCS. Trần Thị Xuân Mai tại Học viện Hành chính Quốc gia (2019) với đề tài "Quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long" đã giải quyết trực tiếp điểm nghẽn này.

Hệ thống câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết được xác lập cụ thể:

• Câu hỏi nghiên cứu 1 (RQ1): Cơ sở lý luận và khung tiêu chí đánh giá hiệu lực QLNN về du lịch cấp vùng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa được cấu thành như thế nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 2 (RQ2): Thực trạng thực thi chức năng QLNN về du lịch tại 13 tỉnh, thành phố ĐBSCL giai đoạn 2015–2018 bộc lộ những điểm nghẽn thể chế và vận hành nào?
• Câu hỏi nghiên cứu 3 (RQ3): Mức độ tác động của các nhân tố quản trị (hoạch định, thể chế hóa, tổ chức bộ máy, phát triển hạ tầng, xúc tiến, thanh tra) đến việc hoàn thành ba nhóm mục tiêu kinh tế vĩ mô của du lịch là gì?
• Câu hỏi nghiên cứu 4 (RQ4): Hệ giải pháp và lộ trình thực thi nào giúp hoàn thiện căn bản QLNN về du lịch tại ĐBSCL giai đoạn 2020–2025, định hướng đến năm 2030?

Các giả thuyết nghiên cứu chính:

• Giả thuyết H1: Năng lực thể chế hóa và ban hành chính sách du lịch cấp tỉnh có tác động thuận chiều mạnh mẽ đến việc huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng kỹ thuật.
• Giả thuyết H2: Mức độ liên kết vùng và phối hợp liên ngành điều tiết trực tiếp hiệu quả khai thác sản phẩm du lịch đặc thù tại các cụm du lịch địa phương.
• Giả thuyết H3: Hiệu lực công tác thanh tra, kiểm tra và các chính sách hỗ trợ tháo gỡ khó khăn tác động tích cực đến mức độ đạt được của nhóm mục tiêu ổn định và phúc lợi kinh tế tổng hợp.

Khung lý thuyết của luận án tích hợp Lý thuyết Thất bại Thị trường (Market Failure Theory), Lý thuyết Can thiệp Nhà nước (State Intervention Theory) và Lý thuyết Quản trị Công Mạng lưới (Network Governance). Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 13 tỉnh, thành phố thuộc ĐBSCL với dữ liệu thực chứng giai đoạn 2015–2018 và tầm nhìn giải pháp đến 2030, trong đó phân tích sâu 3 địa bàn trọng điểm: Thành phố Cần Thơ (trung tâm điều phối vùng), Tỉnh Kiên Giang (cụm du lịch phía Tây, dẫn đầu doanh thu) và Tỉnh Tiền Giang (cụm du lịch phía Đông, dẫn đầu thu hút khách quốc tế với 811.400 lượt năm 2018).

Literature Review và Positioning

Tổng quan y văn quốc tế và trong nước về quản trị du lịch phân tách rõ rệt thành ba dòng lý thuyết chủ đạo:

• Dòng 1: Quản trị chính sách và can thiệp nhà nước trong du lịch. Giáo sư S. Medlik (1991, 1995) trong công trình kinh điển "Managing Tourism" khẳng định: "Trong du lịch, các chính sách phải dựa trên một kết hợp chặt chẽ của kinh tế, chính trị, xã hội và các đối tượng về không gian... Thiết lập chính sách về du lịch không phải là một nhiệm vụ phức tạp với Chính phủ, mà là việc phát triển du lịch thông qua sự cộng tác với các tổ chức du lịch và ngành công nghiệp du lịch". William Theobald (1994) trong "Global Tourism - The next decade" nhấn mạnh vai trò kiến tạo hòa bình và liên kết kinh tế quốc tế của du lịch. Martin Oppermann và Kye-Sung Chon (1997) phân tích mô hình phát triển du lịch tại các quốc gia đang phát triển qua các chu kỳ can thiệp của chính phủ, trong khi Stephen J. Page và Don Getz (1997) tập trung vào rào cản tài chính và xúc tiến du lịch nông thôn. Jafar Jafari (2000) cùng bách khoa toàn thư đồ sộ đã hệ thống hóa bản chất đa ngành và liên ngành của du lịch.
• Dòng 2: Pháp luật và thể chế QLNN về du lịch tại Việt Nam. Ngô Nguyễn Hiệp Phước (2018) phân tích QLNN tại TP. Cần Thơ dưới phân cấp chính quyền cấp tỉnh; Trịnh Đăng Thanh (2004) tiếp cận góc độ điều chỉnh bằng pháp luật; Nguyễn Tấn Vinh (2008) và Nguyễn Văn Đính cùng cộng sự (2008) làm rõ chức năng sửa chữa khuyết tật thị trường của Nhà nước nhằm hạn chế các tác động tiêu cực về văn hóa - xã hội.
• Dòng 3: Quy hoạch phát triển sản phẩm và liên kết vùng. Đỗ Cẩm Thơ (2007) thiết lập hệ thống 10 tiêu chí năng lực cạnh tranh sản phẩm du lịch Việt Nam; Đỗ Văn Xê và Lê Hồng Ân (2009) chỉ ra thực trạng thời gian lưu trú ngắn (1,53 ngày/người) tại Tiền Giang; Phạm Trung Lương (2008), Nguyễn Duy Mậu (2011), và Nguyễn Trùng Khánh (2012) đúc kết các bài học kinh nghiệm về marketing, phát triển hạ tầng và nhân lực.

Các cuộc tranh luận học thuật nổi bật ghi nhận hai luồng tư tưởng đối lập:

• Quan điểm Tân tự do (Neoliberalism) của Henry Thompson (2017) qua nghiên cứu tại Hy Lạp cho rằng phát triển du lịch là một "giải pháp thị trường thuần túy", khuyến nghị tư nhân hóa tối đa sân bay, cảng biển và giảm thiểu sự can thiệp của nhà nước. Ngược lại, Quan điểm Thể chế - Quản trị công của Mouzelis (1995) và Michel Picard & Robert E. Wood (1997) khẳng định du lịch là không gian tranh chấp quyền lực và văn hóa, nơi Nhà nước đóng vai trò kiến tạo cấu trúc thể chế để định hình tính xác thực và bảo vệ lợi ích cộng đồng.
• Mô hình tối đa hóa lợi nhuận tài chính đặc thù như nghiên cứu của Theodore Metaxas và Sotiris Folinas (2016) về ngành du lịch cờ bạc tại Macao đối lập hoàn toàn với Mô hình phát triển du lịch sinh thái bền vững gắn với bảo tồn tự nhiên của Phutsady Phanyasith (2016) tại Lào và Xu Xeng (2015).

Luận án của NCS. Trần Thị Xuân Mai định vị nghiên cứu vào khoảng trống quản lý công cấp vùng tại ĐBSCL—khu vực chịu tác động kép của biến đổi khí hậu và sự phân mảnh thể chế địa phương. Nghiên cứu thúc đẩy học thuật tiến lên bằng cách không chỉ xem xét du lịch như một ngành kinh doanh đơn lẻ mà kiến tạo khung phân tích hành chính công tích hợp, giải quyết sự xung đột giữa 13 thực thể hành chính cấp tỉnh trong việc quản lý tài nguyên du lịch chung.

Đóng góp lý thuyết và khung phân tích

Đóng góp cho lý thuyết

Luận án mở rộng Lý thuyết Quản lý Hành chính Công (Public Administration) và Lý thuyết Kinh tế Công cộng (Public Economics) vào khu vực du lịch đặc thù:

1. Xác lập khái niệm QLNN về du lịch cấp vùng: Luận án bổ sung định nghĩa khoa học chuẩn xác, khẳng định QLNN về du lịch là sự tác động có tổ chức, có định hướng của các cơ quan quản lý nhà nước bằng quyền lực công, sử dụng hệ thống pháp luật, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và các công cụ kinh tế để điều tiết các mối quan hệ liên ngành, liên vùng nhằm đạt được các mục tiêu phát triển bền vững.
2. Xây dựng mô hình kết hợp quản lý theo ngành và theo lãnh thổ: Luận án khắc phục triệt để sự phân cắt giữa các bộ, ngành Trung ương (quản lý dọc) và UBND các cấp (quản lý ngang), đưa ra mô hình phối hợp thể chế đa chiều giải quyết hiện tượng cục bộ địa phương.
3. Thiết lập hệ thống 3 chiều mục tiêu vĩ mô của QLNN về du lịch:
   • Mục tiêu tăng trưởng kinh tế: Tăng doanh thu du lịch, nâng cao tỷ trọng du lịch trong GRDP vùng, gia tăng lượng khách quốc tế và nội địa.
   • Mục tiêu ổn định kinh tế: Điều tiết cân bằng cung - cầu dịch vụ, kiểm soát lạm phát giá dịch vụ mùa cao điểm, bảo vệ an ninh trật tự và môi trường kinh doanh du lịch.
   • Mục tiêu phúc lợi kinh tế tổng hợp: Tạo việc làm bền vững, chuyển dịch cơ cấu lao động nông nghiệp sang dịch vụ, nâng cao thu nhập người dân bản địa và bảo tồn di sản văn hóa sông nước.

Khung phân tích độc đáo

Khung phân tích của đề tài được cấu trúc dựa trên sự tích hợp của ba nền tảng lý thuyết: Lý thuyết Thất bại Thị trường (giải quyết ô nhiễm môi trường và cạnh tranh không lành mạnh), Lý thuyết Quản trị Mạng lưới (liên kết Nhà nước - Doanh nghiệp - Cộng đồng dân cư), và Lý thuyết Quản lý Đích đến Du lịch (Destination Management).

Khung phân tích vận hành theo ma trận logic 3 giai đoạn quản lý xuyên suốt:

• Giai đoạn 1 - Hoạch định và Thể chế hóa: Xây dựng quy hoạch, kế hoạch, ban hành văn bản quy phạm pháp luật và cơ chế chính sách ưu đãi đặc thù.
• Giai đoạn 2 - Tổ chức thực thi và Huy động nguồn lực: Quản lý sản phẩm du lịch đặc thù, kết cấu hạ tầng, cơ sở vật chất kỹ thuật, xúc tiến quảng bá, đào tạo nguồn nhân lực và kiện toàn bộ máy quản lý.
• Giai đoạn 3 - Kiểm tra, Kiểm soát và Hỗ trợ: Thanh tra, kiểm tra chất lượng dịch vụ, xử lý vi phạm pháp luật và ban hành chính sách tháo gỡ khó khăn cho các tác nhân kinh tế.

Ranh giới phạm vi phân tích (boundary conditions) được xác định rõ: Nghiên cứu tập trung vào thẩm quyền quản lý hành chính công của chính quyền cấp tỉnh tại 13 tỉnh, thành vùng ĐBSCL trong mối tương quan với các cơ quan quản lý Trung ương, loại trừ các hoạt động quản trị nội bộ vi mô của doanh nghiệp tư nhân.

Phương pháp nghiên cứu tiên tiến

Thiết kế nghiên cứu

Luận án theo đuổi thế giới quan triết học duy vật biện chứng (Dialectical Materialism) kết hợp với chủ nghĩa thực chứng (Positivism) trong kiểm định thang đo định lượng và chủ nghĩa diễn giải (Interpretivism) trong phỏng vấn chuyên gia. Thiết kế nghiên cứu hỗn hợp tuần tự khám phá (Sequential Exploratory Mixed Methods Design) được thực thi nghiêm ngặt qua 3 pha nghiên cứu liên hoàn:

• Pha định tính lần 1 (Giai đoạn khám phá & khẳng định): Tổ chức tại TP. Cần Thơ thông qua Hội thảo khoa học "Phát triển du lịch Đồng bằng sông Cửu Long" ngày 25/06/2018 tại Khách sạn Ninh Kiều, thu hút 20 bài tham luận và gần 100 đại biểu là lãnh đạo Sở VHTTDL 13 tỉnh thành, các viện nghiên cứu, trường đại học (ĐH Cần Thơ, ĐH Tây Đô, CĐ Du lịch Cần Thơ). Từ đó tiến hành phỏng vấn sâu $N = 20$ chuyên gia đầu ngành và thu thập 80 phiếu khảo sát chuyên gia.
• Pha định lượng: Khảo sát diện rộng bằng bảng hỏi chuẩn hóa đối với đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức quản lý nhà nước tại 13 tỉnh thành ĐBSCL.
• Pha định tính lần 2: Phỏng vấn sâu nhóm 8 chuyên gia quản lý công cấp cao tại TP. Cần Thơ nhằm kiểm chứng kết quả định lượng và hoàn thiện hệ giải pháp chính sách.

Quy trình nghiên cứu rigorous

Quy trình chọn mẫu và thu thập số liệu tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn phương pháp luận:

• Chiến lược chọn mẫu định lượng: Mẫu được chọn theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng đối với công chức, viên chức công tác tại Sở VHTTDL, Sở Du lịch, HĐND, UBND, Sở Kế hoạch & Đầu tư, Sở Tài chính, Sở TN&MT, Sở Xây dựng từ năm 2015 đến 2018. Thang đo giai đoạn thực thi gồm 38 biến quan sát. Dựa trên quy tắc kích thước mẫu của Bollen (1998) với $N_{min} = 5 \times m = 5 \times 38 = 190$, nghiên cứu đã phát ra 300 phiếu khảo sát trực tiếp và qua đường bưu điện để loại trừ sai số và hao hụt dữ liệu, thu về tập dữ liệu hợp lệ vượt ngưỡng tối thiểu.
• Quy trình phỏng vấn chuyên gia định tính lần 2 ($N=8$): Tiếp cận trực tiếp các nhà hoạch định chính sách chủ chốt gồm: Chủ tịch HĐND TP. Cần Thơ (ThS. Phạm Văn Hiểu), Chánh Văn phòng HĐND (TS. Tô Tuấn Nghĩa), Chủ tịch UBND TP. Cần Thơ (TS. Võ Thành Thống / Ông Lê Quang Mạnh), Chánh Văn phòng UBND (ThS. Hồ Văn Gia), Giám đốc Sở VHTTDL (ThS. Trần Việt Phường), Giám đốc Sở TN&MT (Ông Nguyễn Văn Sử), Giám đốc Sở Xây dựng (Ông Mai Như Toàn), và Giám đốc Sở Tư pháp (Ông Võ Văn Chính).
• Kiểm định độ tin cậy và giá trị: Sử dụng kiểm định Cronbach's Alpha (yêu cầu hệ số tương quan biến - tổng Corrected Item - Total Correlation $\ge 0.3$ và Alpha $\ge 0.6$). Phân tích nhân tố khám phá EFA sử dụng phép trích Principal Axis Factoring hoặc Principal Components với phép quay Varimax.

Data và phân tích

Quy trình phân tích dữ liệu định lượng được thực hiện trên phần mềm SPSS:

• Kiểm định Cronbach's Alpha: Đánh giá tính đơn hướng và sự nhất quán nội tại của các biến quan sát thuộc 3 nhóm nội dung quản lý (xây dựng văn bản QPPL; các giai đoạn hoạch định - triển khai - kiểm tra; nhóm mục tiêu kinh tế vĩ mô). Hệ số Cronbach's Alpha của các thang đo đạt mức từ 0.7 đến trên 0.8, khẳng định chất lượng thang đo đạt chuẩn khoa học xuất sắc.
• Phân tích EFA:
  • Chỉ số KMO (Kaiser-Meyer-Olkin) đạt điều kiện $0.5 \le \text{KMO} \le 1.0$, xác nhận tính thích hợp của phân tích nhân tố trên tập dữ liệu.
  • Kiểm định Bartlett (Bartlett's Test of Sphericity) có ý nghĩa thống kê cao ($p\text{-value} = \text{Sig.} < 0.001$), bác bỏ giả thuyết các biến không có tương quan.
  • Tiêu chuẩn trị số Eigenvalue $\ge 1.0$ được thỏa mãn, cô đọng các biến quan sát thành các nhóm nhân tố hội tụ rõ nét.
  • Tổng phương sai trích (Total Variance Explained) vượt ngưỡng 50%, chứng minh mô hình giải thích được phần lớn biến thiên của dữ liệu thực tế mà không bị thất thoát thông tin.
  • Hệ số tải nhân tố (Factor Loading) của tất cả các biến quan sát giữ lại đều đạt giá trị $\ge 0.5$, không có biến nào bị trùng lắp chéo giữa các nhân tố.

Phát hiện đột phá và implications

Những phát hiện then chốt

Dữ liệu khảo sát thực nghiệm và phỏng vấn chuyên gia đã chỉ ra 4 phát hiện mang tính bước ngoặt:

1. Sự đứt gãy trong liên kết chuỗi giá trị và hội chứng "trùng lặp sản phẩm": Các địa phương vùng ĐBSCL đều tập trung khai thác sản phẩm "du lịch miệt vườn, sông nước, chợ nổi" mà thiếu sự phân công chuyên biệt theo lợi thế so sánh. Điều này dẫn đến tình trạng cạnh tranh triệt tiêu thay vì bổ trợ liên kết cụm.
2. Nút thắt thể chế phân bổ nguồn lực hạ tầng: Mặc dù Quyết định 2227/QĐ-TTg đã phê duyệt quy hoạch tổng thể đến năm 2020 (mục tiêu 34 triệu lượt khách, 25.000 tỷ đồng doanh thu) và 2030 (52 triệu lượt khách), việc bố trí vốn ngân sách và thu hút đầu tư PPP cho hạ tầng giao thông kết nối liên vùng (đường cao tốc, cảng du lịch chuyên dùng, hạ tầng bến bãi) đạt mức đánh giá trung bình thấp nhất trong các giai đoạn thực thi.
3. Độ trễ và hạn chế trong công tác hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp: Kết quả đánh giá bằng biểu đồ thang đo Likert cho thấy công tác "hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp du lịch" và "đào tạo nhân lực du lịch" nhận được điểm số đánh giá từ cán bộ chuyên môn thấp hơn đáng kể so với khâu "ban hành văn bản chỉ đạo".
4. Nghịch lý tăng trưởng số lượng nhưng suy giảm chất lượng kinh tế: Tốc độ tăng trưởng lượt khách giai đoạn 2015–2018 đạt mức cao, nhưng đóng góp vào GRDP và phúc lợi kinh tế tổng hợp chưa bền vững do chi tiêu bình quân của du khách thấp và thời gian lưu trú ngắn (trung bình chỉ 1,5–1,8 ngày).

Implications đa chiều

• Ý nghĩa lý thuyết: Chứng minh rằng mô hình quản lý nhà nước hiệu quả trong bối cảnh phân cấp không thể chỉ dựa trên mệnh lệnh hành chính đơn tuyến mà bắt buộc phải vận hành theo cơ chế Quản trị mạng lưới đa chủ thể (Multi-actor Network Governance), trong đó chính quyền đóng vai trò điều phối thể chế vùng.
• Đổi mới phương pháp luận: Cung cấp khung đo lường thực nghiệm 38 chỉ báo chuẩn hóa, có khả năng chuyển giao và áp dụng để đánh giá hiệu lực QLNN về du lịch cho các vùng kinh tế sinh thái tương đồng như Vùng Tây Bắc hoặc Tây Nguyên.
• Ứng dụng thực tiễn: Định vị lại chức năng phát triển 3 cụm du lịch ĐBSCL:
  • Cụm trung tâm (Cần Thơ - An Giang - Kiên Giang - Hậu Giang): Tập trung du lịch MICE, đô thị sông nước, du lịch biển đảo nghỉ dưỡng cao cấp (Phú Quốc).
  • Cụm duyên hải phía Đông (Tiền Giang - Bến Tre - Vĩnh Long - Trà Vinh): Phát triển du lịch sinh thái nông nghiệp, văn hóa làng nghề truyền thống.
  • Cụm bán đảo Cà Mau (Cà Mau - Bạc Liêu - Sóc Trăng): Phát triển du lịch sinh thái đất ngập nước, rừng ngập mặn và du lịch văn hóa tâm linh Khmer.
• Hàm ý chính sách: Đề xuất thành lập Ban Điều phối Du lịch Vùng ĐBSCL với thẩm quyền pháp lý thực chất trong việc điều tiết ngân sách xúc tiến quảng bá chung và phê duyệt các dự án đầu tư hạ tầng liên tỉnh.

Limitations và Future Research

Nghiên cứu thẳng thắn nhìn nhận các giới hạn học thuật:

• Giới hạn về dữ liệu thời gian: Dữ liệu khảo sát định lượng và thứ cấp được thu thập chủ yếu trong giai đoạn 2015–2018, phản ánh trạng thái kinh tế trước các biến cố đứt gãy toàn cầu như đại dịch COVID-19.
• Giới hạn đối tượng khảo sát: Khảo sát tập trung vào chủ thể quản lý nhà nước (công chức, viên chức, chuyên gia hoạch định) mà chưa tích hợp sâu mẫu khảo sát đối chứng từ phía các doanh nghiệp lữ hành tư nhân quy mô nhỏ và du khách quốc tế.
• Giới hạn địa bàn định tính chuyên sâu: Nghiên cứu điển hình tập trung sâu vào 3 địa phương trọng điểm (Cần Thơ, Kiên Giang, Tiền Giang), do đó một số đặc thù của các địa phương vùng sâu bán đảo Cà Mau có thể chưa được lượng hóa toàn diện.

Chương trình nghiên cứu tương lai (Future Research Agenda):

1. Mở rộng mô hình nghiên cứu QLNN về du lịch trong bối cảnh phục hồi sau khủng hoảng và khủng hoảng khí hậu nghiêm trọng tại ĐBSCL (xâm nhập mặn, sạt lở bờ sông bờ biển).
2. Tích hợp lý thuyết Chuyển đổi số (Digital Transformation) để nghiên cứu mô hình "Quản trị du lịch thông minh" (Smart Tourism Governance) cấp vùng.
3. Nghiên cứu kinh tế lượng đánh giá tác động của các chính sách đối tác công - tư (PPP) trong việc giải tỏa nút thắt hạ tầng du lịch vùng trũng.
4. Phát triển thang đo đánh giá năng lực thích ứng của cộng đồng bản địa (Community-based Ecotourism Adaptation) dưới tác động của chính sách QLNN.

Tác động và ảnh hưởng

• Tác động học thuật (Academic Impact): Công trình là luận án tiến sĩ chuyên khảo đầu tiên thuộc chuyên ngành Quản lý công giải quyết toàn diện bài toán quản lý nhà nước về du lịch cấp vùng tại Việt Nam, thiết lập tài liệu tham khảo nền tảng cho các viện nghiên cứu kinh tế và hành chính công.
• Tái cấu trúc ngành du lịch (Industry Transformation): Định hướng các hiệp hội du lịch và doanh nghiệp lữ hành chuyển đổi mô hình từ cạnh tranh đối đầu sang liên kết hợp tác chuỗi sản phẩm tour liên tỉnh ("Một cung đường - Nhiều điểm đến").
• Ảnh hưởng chính sách công (Policy Influence): Cung cấp luận cứ thực chứng quan trọng giúp Bộ VHTTDL, Tổng cục Du lịch và UBND 13 tỉnh thành ĐBSCL cụ thể hóa Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch ĐBSCL theo Quyết định 2227/QĐ-TTg và các chương trình hành động thực hiện Nghị quyết 120/NQ-CP.
• Lợi ích xã hội (Societal Benefits): Thúc đẩy mô hình sinh kế du lịch cộng đồng bền vững thích ứng khí hậu, tạo việc làm tại chỗ cho hàng vạn lao động nông nhàn nông thôn, góp phần chuyển dịch cơ cấu kinh tế và bảo tồn di sản văn hóa phi vật thể ĐBSCL.
• Giá trị quốc tế (International Relevance): Cung cấp bài học kinh nghiệm điển hình cho các quốc gia tiểu vùng sông Mekong (Lào, Campuchia, Thái Lan, Myanmar) trong việc xây dựng thể chế quản lý du lịch lưu vực sông xuyên biên giới.

Đối tượng hưởng lợi

• Nghiên cứu sinh và Giảng viên ngành Quản lý công/Kinh tế: Thừa hưởng khung lý thuyết hoàn chỉnh về quản lý kết hợp theo ngành và lãnh thổ, phương pháp thiết kế nghiên cứu hỗn hợp 3 pha và bộ thang đo EFA 38 biến quan sát chuẩn hóa.
• Các nhà hoạch định chính sách và Quản lý nhà nước: Cán bộ lãnh đạo thuộc Bộ VHTTDL, Sở VHTTDL, Sở Du lịch, HĐND và UBND các cấp có được cẩm nang đánh giá hiệu lực quản lý và lộ trình tái cấu trúc tổ chức bộ máy.
• Cộng đồng Doanh nghiệp Du lịch: Tiếp cận môi trường thể chế minh bạch, giảm thiểu chi phí giao dịch hành chính và hưởng lợi từ các chính sách xúc tiến, đầu tư hạ tầng đồng bộ của Nhà nước.
• Cơ sở đào tạo nhân lực du lịch: Các trường đại học, cao đẳng vùng ĐBSCL sử dụng luận án làm tài liệu chuyên khảo để chuẩn hóa chương trình bồi dưỡng kiến thức QLNN về du lịch.

Câu hỏi chuyên sâu

1. Đóng góp lý thuyết độc đáo nhất của luận án là gì và đã mở rộng lý thuyết nào? Trả lời: Luận án đã mở rộng Lý thuyết Quản trị Công Mạng lưới (Network Governance) và Lý thuyết Can thiệp Nhà nước trong kinh tế vùng bằng việc mô hình hóa cơ chế kết hợp giữa quản lý chức năng theo ngành (Sở/Bộ VHTTDL) và quản lý không gian theo lãnh thổ (UBND 13 tỉnh, thành). Luận án giải quyết triệt để sự xung đột lợi ích cục bộ địa phương bằng việc thiết lập khung tiêu chí đánh giá hiệu lực QLNN dựa trên 3 trụ cột mục tiêu vĩ mô: Tăng trưởng kinh tế, Ổn định kinh tế, và Phúc lợi kinh tế tổng hợp.

2. Điểm mới về phương pháp luận so với các nghiên cứu trước đây là gì? Trả lời: Khác với các nghiên cứu của Ngô Nguyễn Hiệp Phước (2018) chỉ tập trung định tính tại một đô thị đơn lẻ (Cần Thơ) hay Trịnh Đăng Thanh (2004) thuần túy tiếp cận pháp lý, luận án này áp dụng thiết kế hỗn hợp tuần tự 3 pha chuẩn mực: Pha định tính 1 khám phá qua hội thảo 100 đại biểu ($N=20$ chuyên gia); Pha định lượng kiểm định thang đo 38 biến quan sát theo công thức Bollen (1998) với 300 bảng hỏi xử lý qua Cronbach's Alpha và EFA trên SPSS; và Pha định tính 2 phỏng vấn sâu 8 lãnh đạo cao cấp (Chủ tịch HĐND, Chủ tịch UBND, Giám đốc các Sở ngành).

3. Phát hiện thực nghiệm nào gây bất ngờ nhất và có bằng chứng định lượng cụ thể ra sao? Trả lời: Phát hiện bất ngờ nhất là sự đối nghịch giữa tăng trưởng lượng khách và chỉ số hiệu quả kinh tế: Mặc dù toàn vùng duy trì tăng trưởng khách trên 14%/năm, năng lực thu hút khách quốc tế lại cực kỳ khiêm tốn (6 tháng đầu năm 2018 chỉ đạt gần 1,6 triệu/7,8 triệu lượt của cả nước). Đồng thời, trong các giai đoạn thực thi QLNN, biến quan sát về "Hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp" và "Huy động nguồn lực đầu tư hạ tầng" luôn nhận được điểm đánh giá trung bình từ cán bộ công quyền thấp nhất trong bảng khảo sát thực tế.

4. Luận án có cung cấp quy trình nhân rộng (Replication Protocol) rõ ràng không? Trả lời: Có. Luận án cung cấp phụ lục chi tiết gồm bảng câu hỏi phỏng vấn sâu chuyên gia (Phụ lục 1A, 2A, 4A), bảng câu hỏi khảo sát định lượng 38 biến quan sát Likert 5 mức độ (Phụ lục 3), ma trận tương quan phân tích EFA, và danh mục phân bổ mẫu khảo sát chi tiết tại 13 Sở VHTTDL/Sở Du lịch và các đơn vị hoạt động du lịch (Phụ lục 7, 8). Bất kỳ nhà nghiên cứu nào cũng có thể tái lập quy trình này tại các vùng kinh tế sinh thái khác.

5. Lộ trình nghiên cứu và chính sách 10 năm (2020–2030) được định hình như thế nào? Trả lời: Luận án thiết lập chương trình hành động 10 năm bám sát Quy hoạch tổng thể du lịch ĐBSCL:

• Giai đoạn 2020–2025: Tập trung hoàn thiện khung thể chế liên kết vùng, kiện toàn bộ máy nhân sự Sở VHTTDL/Sở Du lịch, số hóa tài nguyên du lịch và ưu tiên vốn ngân sách mồi để đầu tư các trục giao thông kết nối Cần Thơ - Kiên Giang - Tiền Giang.
• Giai đoạn 2025–2030: Chuyển đổi mô hình sang quản trị du lịch chất lượng cao thích ứng hoàn toàn với biến đổi khí hậu theo Nghị quyết 120/NQ-CP, phấn đấu đạt mục tiêu 52 triệu lượt khách (6,5 triệu khách quốc tế), hoàn thiện thể chế đối tác công - tư PPP và đưa du lịch thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của vùng.

Kết luận

Công trình nghiên cứu tiến sĩ của tác giả Trần Thị Xuân Mai (2019) xác lập các giá trị cốt lõi và di sản khoa học:

1. Hệ thống hóa và làm sâu sắc cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với du lịch cấp vùng, kết hợp chặt chẽ giữa quản lý theo ngành dọc và quản lý theo lãnh thổ ngang.
2. Cung cấp bức tranh thực trạng thực chứng chuẩn xác với hệ dữ liệu định lượng và định tính tin cậy tại 13 tỉnh, thành phố ĐBSCL giai đoạn 2015–2018.
3. Nhận diện chính xác 4 điểm nghẽn thể chế: tư duy cục bộ địa phương, sự phân mảnh trong chuỗi giá trị sản phẩm, bất cập phân bổ vốn hạ tầng giao thông và sự thiếu linh hoạt trong hỗ trợ doanh nghiệp.
4. Đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện, khả thi gồm: hoàn thiện cơ chế chính sách pháp luật, kiện toàn tổ chức bộ máy và nguồn nhân lực, phát triển hạ tầng và sản phẩm đặc thù theo 3 cụm không gian kinh tế.
5. Định hình hệ thống kiến nghị cụ thể, phân định rõ thẩm quyền và trách nhiệm giải trình của Chính phủ, Bộ VHTTDL, Tổng cục Du lịch và chính quyền địa phương 13 tỉnh ĐBSCL.
6. Mở ra các hướng nghiên cứu học thuật mới về quản trị du lịch thích ứng biến đổi khí hậu, kinh tế tuần hoàn và chuyển đổi số trong quản lý công, đóng góp thiết thực vào sự phát triển bền vững của vùng Đồng bằng sông Cửu Long trong kỷ nguyên hội nhập quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Du lịch được xem là một phương tiện để phát triển đất nước từ những năm 60 của thế kỷ XX. Du lịch là một ngành giữ vị trí then chốt trong nền kinh tế toàn cầu. Mặc dù là ngành mới so với nông nghiệp và công nghiệp nhưng du lịch đang có những bước phát triển mạnh mẽ, có vai trò ngày càng quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia.

Du lịch được xác định là “Ngành công nghiệp không khói” [26] và đang trở thành “Ngành kinh tế mũi nhọn” [104]. Được coi là ngành kinh tế mang tính tổng hợp, du lịch góp phần thúc đẩy sự phát triển của nhiều ngành kinh tế khác, tạo việc làm, tăng thu nhập, mở rộng quan hệ, giao lưu văn hóa giữa các địa phương, giữa các quốc gia [20]. Trong những năm gần đây, du lịch đóng góp tích cực vào quá trình tạo nên thu nhập quốc dân, tham gia tích cực vào quá trình phân phối lại thu nhập quốc dân giữa các vùng, làm tăng thu nhập quốc dân thông qua thu ngoại tệ, đóng góp vào cán cân thanh toán quốc tế, là hoạt động xuất khẩu có hiệu quả, góp phần củng cố, phát triển mối quan hệ kinh tế đối ngoại, giải quyết việc làm cho người dân địa phương. Du lịch có tốc độ tăng trưởng hàng năm đều cao hơn 14%/năm gần gấp hai lần tốc độ tăng trưởng của toàn bộ nền kinh tế, du lịch đóng góp cho nền kinh tế rất lớn, nhất là nộp ngân sách nhà nước.

Du lịch phát triển tạo cơ hội, điều kiện cho các ngành kinh tế khác cùng phát triển, vì vậy du lịch có khả năng làm thay đổi bộ mặt kinh tế nước ta. Ngành du lịch phát triển góp phần giải quyết việc làm, bởi các ngành dịch vụ liên quan đến du lịch đều cần một lượng lao động, giải quyết các vấn đề xã hội [37]. Do đó, Đảng và Nhà nước Việt Nam rất chú trọng quan tâm đến phát triển du lịch. Nhiều văn bản quy phạm pháp luật được ban hành: Nghị quyết số 08-NQ/TW ngày 16 tháng 01 năm 2017 của Bộ Chính trị về “Phát triển du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn” [5]; Luật Du lịch năm 2017 [62]; Nghị quyết số 120/NQ-CP ngày 17 tháng 11 năm 2017 của Chính phủ về phát triển bền vững Đồng bằng sông Cửu Long (ĐBSCL) thích ứng với biến đổi khí hậu [22], Nghị quyết này là cơ sở để triển khai nhiều chương trình, hoạt động của Chính phủ nhằm thúc đẩy phát triển bền vững vùng 1 luan an ĐBSCL; Quyết định số 2227/QĐ-TTg ngày 18 tháng 11 năm 2016 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch vùng ĐBSCL đến năm 2020, tầm nhìn đến năm 2030 trải dài từ trung ương đến địa phương [90].

Thực tế cho thấy, mọi nền kinh tế đều cần có sự quản lý của Nhà nước. Nền kinh tế muốn phát triển nhanh đòi hỏi đất nước phải có cơ sở hạ tầng (phục vụ sản xuất và đời sống) hiện đại, lĩnh vực chỉ có duy nhất Nhà nước đảm nhiệm được. Con người ý thức rõ kinh tế phát triển ngày càng cao thì càng cần có sự quản lý của Nhà nước về kinh tế. Xu hướng hội nhập nền kinh tế của nước ta vào nền kinh tế thế giới, mở rộng hợp tác, giao lưu quốc tế.

Nhà nước có vai trò quan trọng trong việc ổn định môi trường chính trị, xã hội, tạo cơ hội tốt cho nền kinh tế phát triển, thu hút đầu tư nước ngoài. Do định hướng phát triển kinh tế nước ta là phát triển kinh tế thị trường có sự quản lý vĩ mô của Nhà nước nên quản lý nhà nước (QLNN) đối với nền kinh tế là tất yếu khách quan. Chỉ có Nhà nước mới có đủ sức mạnh, cơ sở vật chất để thực hiện chức năng quản lý nền kinh tế. Ngành kinh doanh du lịch giống như một cơ thể sống, luôn đòi hỏi sự quản lý sáng tạo để duy trì phát triển.

Thành công hay thất bại của ngành du lịch cũng như nhu cầu nền kinh tế của một nước phụ thuộc vào việc xây dựng sáng tạo những chính sách thích hợp với điều kiện, trình độ phát triển của một đất nước. QLNN về du lịch là một vấn đề cần thiết được đặt lên hàng đầu. Du lịch mới trong giai đoạn đầu phát triển, còn gặp nhiều khó khăn, thách thức lớn; nên rất cần sự tham gia chỉ đạo, định hướng của Nhà nước để du lịch phát triển. Vì vậy, quản lý du lịch trong nền kinh tế thị trường của Nhà nước là cần thiết và khách quan: (1) Do những khuyết tật, hạn chế của cơ chế thị trường, do Nhà nước đóng vai trò chủ đạo trong nền kinh tế, thể hiện ở việc định hướng phát triển kinh tế - xã hội và ngành kinh tế du lịch trong từng thời kỳ.

(2) Để giải quyết các mâu thuẫn của kinh tế thị trường, duy trì sự ổn định, thúc đẩy tăng trưởng, phát triển kinh tế. (3) Tạo sự thống nhất trong tổ chức, phối hợp các hoạt động của cơ quan QLNN về du lịch. Đồng thời, giúp khai thác các thế mạnh của từng vùng, địa phương đạt kết quả. Phát huy lợi thế so sánh của quốc gia trong phát triển du lịch quốc tế.

(4) Du lịch là ngành kinh tế mũi nhọn của nước ta. Nó liên quan đến nhiều ngành, lĩnh vực khác nhau do vậy rất cần 2 luan an sự quản lý của Nhà nước điều hòa mối quan hệ giữa du lịch với các ngành, lĩnh vực liên quan. Đồng bằng sông Cửu Long là vùng đất giàu tiềm năng, lợi thế về du lịch, các tỉnh, thành ĐBSCL đang nỗ lực đẩy mạnh phát triển du lịch, đặc biệt là xây dựng sản phẩm du lịch đặc thù. So với tiềm năng của vùng ĐBSCL, kết quả thu hút, phát triển du lịch vẫn chưa đạt như mong muốn, chưa tương xứng với tiềm năng.

Điều này có thể thấy rõ trong 6 tháng đầu năm 2018, vùng ĐBSCL chỉ đón được gần 1,6 triệu trong tổng số hơn 7,8 triệu lượt du khách quốc tế đến Việt Nam. Theo Quy hoạch tổng thể phát triển du lịch vùng ĐBSCL đến năm 2020, vùng sẽ đón khoảng 34 triệu lượt khách, trong đó 3,5 triệu lượt khách quốc tế và đạt 25.000 tỷ đồng doanh thu. Phấn đấu đến năm 2030 đón khoảng 52 triệu lượt khách, trong đó có khoảng 6,5 triệu lượt khách quốc tế [101]. Để đạt được mục tiêu, đòi hỏi sự phấn đấu của tất cả cá nhân, cơ quan, tổ chức từ trung ương đến địa phương, quan trọng hơn hết là có sự tham gia quản lý về du lịch của Nhà nước để có định hướng, tổ chức thực hiện, kiểm tra quá trình phát triển du lịch tại ĐBSCL.

Việc tìm hiểu thực trạng QLNN về du lịch tại ĐBSCL sẽ cho thấy rõ những điểm mạnh, những hạn chế còn tồn tại trong quá trình QLNN về du lịch tại các địa phương này để từ đó có thể đưa ra đề xuất và thực hiện một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả QLNN về du lịch tại ĐBSCL. Chính bởi lẽ những lý do đó nên rất cần thiết có một đề tài luận án nghiên cứu: “Quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long”. Sự cần thiết này bắt nguồn từ thực tiễn sự phát triển du lịch và vai trò không thể thiếu của QLNN về du lịch tại ĐBSCL. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án 2.

Mục đích nghiên cứu Mục đích nghiên cứu của luận án là trên cơ sở làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn của QLNN về du lịch khu vực ĐBSCL để đề xuất giải pháp hoàn thiện QLNN về du lịch trên địa bàn vùng ĐBSCL trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế. Nhiệm vụ nghiên cứu Để đạt được mục đích nghiên cứu, luận án thực hiện những nhiệm vụ sau đây: Thứ nhất, hệ thống hóa, đánh giá tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước có liên quan đến đề tài nghiên cứu, từ đó xác định những vấn đề mà luận án sẽ kế thừa cũng như những vấn đề luận án cần tiếp tục nghiên cứu. Thứ hai, phân tích và đánh giá thực trạng QLNN về du lịch của vùng ĐBSCL, chỉ ra những kết quả đạt được, hạn chế và những nguyên nhân chủ yếu của tình hình, đặc biệt là quản lý của chính quyền các tỉnh, thành phố trong vùng ĐBSCL. Thứ ba, phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến QLNN về du lịch của vùng ĐBSCL, đặc biệt là trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

Thứ tư, đề xuất giải pháp hoàn thiện QLNN về du lịch vùng ĐBSCL và luận giải các điều kiện, kiến nghị các cơ quan chức năng hoàn thiện QLNN về du lịch của vùng ĐBSCL. Câu hỏi nghiên cứu Để thực hiện được mục tiêu nghiên cứu, luận án cần giải quyết những câu hỏi nghiên cứu cơ bản sau đây: - Tình hình nghiên cứu trong nước và ngoài nước có liên quan đến đề tài nghiên cứu như thế nào? - Quản lý nhà nước về du lịch tại ĐBSCL dựa trên những cơ sở khoa học nào? - Quản lý nhà nước về du lịch tại ĐBSCL có những điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của điểm mạnh và điểm yếu là gì? - Giải pháp và kiến nghị nào để hoàn thiện QLNN về du lịch tại vùng ĐBSCL? 4 luan an 4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là Quản lý nhà nước về du lịch tại Đồng bằng sông Cửu Long, trong khuôn khổ chức năng, nhiệm vụ được phân cấp cho chính quyền cấp tỉnh (tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương) dưới góc độ quản lý kinh tế.

Phạm vi nghiên cứu 4. Phạm vi về nội dung Phạm vi về nội dung nghiên cứu là tập trung làm rõ những nội dung QLNN về du lịch tại ĐBSCL, trong đó chú trọng việc hoạch định phát triển các hoạt động du lịch tại vùng ĐBSCL; xây dựng và triển khai thực hiện cơ chế, chính sách về hoạt động du lịch trên địa bàn; tổ chức hoạt động du lịch; phát triển kết cấu hạ tầng du lịch trên địa bàn; khuyến khích, hỗ trợ các cơ sở kinh doanh du lịch trên địa bàn và kiểm tra, kiểm soát hoạt động du lịch trên địa bàn.