CHƯƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI THỊ TRƯỜNG DU LỊCH Ở ĐIỂM DU LỊCH 1. MỘT SỐ KHÁI NIỆM, ĐỊNH NGHĨA CƠ BẢN 1. Điểm du lịch 1.
Khái niệm điểm du lịch Hiện nay đã có nhiều định nghĩa khác nhau về điểm du lịch, trong phạm vi đề tài luận văn này, có thể hiểu: Điểm du lịch là nơi có TNDL hấp dẫn, phục vụ nhu cầu tham quan của khách du lịch [26]. Trong đó, TNDL là cảnh quan thiên nhiên, yếu tố tự nhiên, di tích lịch sử - văn hóa, công trình lao động sáng tạo của con người và các giá trị nhân văn khác có thể được sử dụng đáp ứng nhu cầu du lịch… [26]. Về cơ bản, theo tính chất của TNDL, điểm du lịch có thể phân thành 4 nhóm chính [31]: - Điểm du lịch thiên nhiên: là những điểm du lịch hoạt động chủ yếu dựa vào việc khai thác giá trị TNDL tự nhiên, ví dụ như Đà Lạt, Tam Đảo, Sầm Sơn,… - Điểm du lịch văn hóa: là những điểm du lịch phát triển các thể loại du lịch văn hóa (trung tâm lịch sử, trung tâm khoa học, trung tâm nghệ thuật, trung tâm tôn giáo,…), ví dụ như Viện Bảo tàng Hồ Chí Minh, Sa Pa, Mai Châu,… - Điểm du lịch đô thị: gồm các điểm du lịch mà ở đó chủ yếu phát triển các loại hình du lịch liên quan đến các nhân tố và chính trị. Đó là các đô thị, trung tâm kinh tế và chính trị của thế giới, khu vực hay quốc gia, ví dụ như Thủ đô Hà Nội, Thành phố Hồ Chí Minh,… - Điểm du lịch đầu mối giao thông: là các điểm du lịch ở đầu mối giao thông – những nơi có ga xe lửa, sân bay, cảng biển,…, nơi giao cắt các trục đường lớn, thường trở thành nơi dừng chân tạm thời của du khách, ví dụ như Đà Nẵng, Hà Nội,… 1.
Các yếu tố cấu thành điểm du lịch Thông thường, điểm du lịch được cấu thành bởi các yếu tố [22, trang 60]: - Điểm hấp dẫn du lịch: Các điểm hấp dẫn du lịch là một yếu tố cấu thành quan trọng nhất của điểm đến du lịch nói riêng và của hệ thống du lịch nói chung. Nó là động cơ chủ yếu cho các chuyến đi du lịch và là hạt nhân của sản phẩm du lịch. Điểm hấp dẫn là các thực thể có khả năng quản lý và được giới hạn trong một phạm vi nhất định. Chúng là yếu tố thúc đẩy du khách vượt mọi khoảng cách để đến viếng thăm vào lúc rãnh rỗi, trong một thời gian ngắn (thời gian hạn chế).
Luan van 8 - Giao thông đi lại: Du lịch gắn với sự di chuyển về không gian, do đó lĩnh vực giao thông luôn gắn liền với hoạt động du lịch. Những điểm đến có giao thông thuận lợi sẽ làm cho điểm du lịch phát triển, ngược lại những điểm đến có giao thông cách xa với các thị trường nguồn khách trong nước, quốc tế và giao thông đi lại không thuận tiện sẽ làm cho điểm đến du lịch này bị hạn chế và khó phát triển. - Nơi ăn nghỉ: Các dịch vụ lưu trú và ăn uống của các điểm đến không chỉ cung cấp nơi ăn nghỉ mang tính vật chất mà còn tạo được cảm giác chung về sự đón tiếp nồng nhiệt và ấn tượng khó quên về các món ăn hoặc đặc sản địa phương. Do đó các doanh nghiệp kinh doanh du lịch luôn phải tạo sự đa dạng về các loại hình cơ sở để luôn thích nghi và thay đổi để đáp ứng mong muốn của thị trường.
- Các tiện nghi và dịch vụ hỗ trợ: Du khách đòi hỏi một loạt các tiện nghi, phương tiện và các dịch vụ hỗ trợ tại điểm du lịch. Khi quy mô của điểm đến du lịch tăng lên thì một loạt các tiện nghi và dịch vụ cần thiết cho du khách sũng sẽ tăng theo. Do đó, ở một số điểm đến có thể dễ dàng nhận thấy có một khu kinh doanh thương mịa, dịch vụ và giải trí tập trung tại một hoặc một số khu vực nhất định. - Các hoạt động bổ sung: Điều cần thiết ở hầu hết các điểm đến là phải cung cấp một số hoạt động cho du khách để bổ sung cho các điểm hấp dẫn chính.
Do kết hợp các điểm hấp dẫn với các hoạt động bổ sung mà một khu vực có thể tự tạo nên sự hấp dẫn đối với khách du lịch. Sự tồn tại của các nhà hàng có món ăn ngon, các điểm picnic có phong cảnh đẹp, các sân chơi cho trẻ nhỏ và các câu lạc bộ sẽ cải thiện chuyến viếng thăm và làm cho cả gia đình hoặc cả đoàn du lịch thú vị hơn. Các điểm hấp dẫn du lịch, giao thông đi lại, nơi ăn nghỉ các tiện nghi dịch vụ hỗ trợ và các hoạt động bổ sung là những tiêu chuẩn cho sự tồn tại của một điểm đến du lịch. Tùy thuộc vào mỗi cá nhân, các yếu tố này có rất nhiều cách kết hợp khác nhau ở các mức độ khác nhau.
Tuy nhiên, tất cả các điểm du lịch nói chung đều cần phải có năm yếu tố cấu thành nói trên. Một điểm du lịch có đủ các điều kiện sau đây được công nhận là điểm du lịch quốc gia [26]: - Có TNDL đặc biệt hấp dẫn đối với nhu cầu tham quan của khách du lịch; - Có kết cấu hạ tầng và DVDL cần thiết, có khả năng bảo đảm phục vụ ít nhất một trăm nghìn lượt khách tham quan một năm; Một điểm du lịch có đủ các điều kiện sau đây được công nhận là điểm du lịch địa phương [26]: - Có TNDL hấp dẫn đối với nhu cầu tham quan của khách du lịch; Luan van 9 - Có kết cấu hạ tầng và DVDL cần thiết, có khả năng bảo đảm phục vụ ít nhất mười nghìn lượt khách tham quan một năm. Đặc điểm của điểm du lịch Các điểm du lịch rất đa dạng nhưng chúng thường có các đặc điểm chung như sau: - Được thẩm định về văn hóa: Du khách thường được cân nhắc một điểm du lịch có hấp dẫn và đáng đầu tư thời gian, tiền bạc, đến viếng thăm hay không, như vậy điểm du lịch là kết quả của sự thẩm định về văn hóa của khách du lịch. - Tính không tách biệt: Du lịch được tiêu thụ ở nơi mà nó được sản xuất ra – các du khách phải hiện hữu tại điểm du lịch để thu nhận được các kinh nghiệm du lịch.
- Tính đa dụng: Các tiện nghi ở điểm du lịch thường phục vụ cư dân tại địa phương quanh năm, nhưng vào một số thời gian nhất định hoặc cả năm, lại có những người sử dụng tạm thời các tiện nghi này đó là khách du lịch hoặc khách tham quan. - Tính bổ sung: Các yếu tố cấu thành điểm du lịch có mối quan hệ mật thiết với nhau. Chất lượng của mỗi yếu tố này và việc cung cấp dịch vụ của chúng cần có sự tương đồng và bổ sung lẫn nhau một cách hợp lý. Cầu du lịch, cung du lịch, quan hệ cung cầu và thị trường du lịch 1.
Cầu du lịch Cầu du lịch là số lượng hàng hóa và dịch vụ mà con người mua và tiêu dùng trong quá trình đi du lịch được giới hạn trong một phạm vi thời gian và không gian nhất định [23, tr. Cầu du lịch được cấu thành bởi hai nhóm: - Cầu về DVDL: Bao gồm cầu về các loại dịch vụ chính (dịch vụ vận chuyển, dịch vụ lưu trú, dịch vụ ăn uống); dịch vụ đặc trưng (dịch vụ tham quan, giải trí); và dịch vụ bổ sung (thông tin liên lạc, dịch vụ làm visa, đặt chỗ, mua vé máy bay, thể thao, chăm sóc sức khoẻ). - Cầu về hàng hoá vật chất: Bao gồm hàng lưu niệm và hàng có giá trị kinh tế mà khách du lịch thường kết hợp mua sắm trong quá trình đi du lịch. Cầu trên thị trường du lịch có những đặc điểm sau: Thứ nhất, cầu du lịch chủ yếu là cầu về dịch vụ, ngày nay có sự thay đổi trong xu hướng sử dụng các DVDL, dịch vụ thiết yếu có xu hướng giảm đi trong khi đó các dịch vụ bổ sung lại tăng lên đáng kể.
Luan van 10 Thứ hai, cầu du lịch rất đa dạng và phong phú vì nó phụ thuộc vào nhận thức, ý thích, tâm lý của từng cá nhân, nhóm người. và khi điều kiện phát triển thì nhu cầu du lịch ngày càng cải thiện dẫn đến nhu cầu và mong muốn của khách ngày càng tăng. Thứ ba, cầu du lịch có tính linh hoạt cao. Đặc điểm này thể hiện ở chỗ cầu du lịch có thể dễ dàng bị thay thế bởi cầu về hàng hoá và dịch vụ khác.
Cầu du lịch phân tán và cách xa cung về mặt không gian, ở đâu có dân cư là ở đó có cầu du lịch, trong khi đó cung du lịch lại được xác định từ trước, thường nằm cách xa cầu. Thứ tư, cầu du lịch mang tính chu kỳ: Đặc điểm này của cầu du lịch được quyết định bởi mối quan hệ giữa nhu cầu du lịch với thời gian rỗi của con người gắn với các kỳ nghỉ phép hàng năm, với khả năng tài chính và tâm lý của họ. Ngoài ra, cầu du lịch còn có tính tổng hợp và đồng bộ, cầu du lịch có tính lặp lại, cầu du lịch có tính lan truyền,… 1. Cung du lịch Cung du lịch là một phạm trù kinh tế xuất hiện trong mối quan hệ hàng hóa tiền tệ.
Để tạo ra thị trường du lịch, cầu là thành phần thứ nhất, còn cung là thành phần thứ hai, cung du lịch có ý nghĩa thỏa mãn nhu cầu có khả năng thanh toán về du lịch – hàng hóa du lịch. Như vậy, cung du lịch là lượng hàng hóa và dịch vụ mà người bán là các tổ chức và cá nhân KDDL có khả năng và sẵn sàng bán ở các mức giá khác nhau cho khách du lịch trong một thời gian và không gian nhất định [23, tr.94] Cung du lịch được cấu thành từ một số yếu tố sau: TNDL, CSVCKT và CSHT du lịch, dịch vụ và hàng hóa du lịch. Cung trên thị trường du lịch có những đặc điểm sau: Thứ nhất, Cung du lịch chủ yếu là cung dịch vụ. Điều này là do nhu cầu du lịch được thoả mãn của yếu thông qua các dịch vụ (hơn 80% tiêu dùng du lịch là tiêu dùng dịch vụ ), mà dịch vụ lại không tồn tại ở dạng hiện vật, chúng không thể đem trưng bày trực tiếp như các hiện vật cụ thể.
Đặc trưng này làm cho cung du lịch chỉ tham gia vào thị trường du lịch một cách gián tiếp, gắn với cơ sở sản xuất ra chúng và thông qua các thông tin về chúng.