Quản Lý Nhà Nước Đối Với Bán Hàng Trực Tuyến Ở Việt Nam

Nghiên cứu quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến tại Việt Nam. Giải pháp, chính sách và thực trạng phát triển thương mại điện tử.

• Tác giả: Nguyễn Minh Phương
• Người hướng dẫn: PGS, TS. Nguyễn Hoàng
• Trường học: Trường Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý Nhà nước đối với Bán hàng Trực tuyến ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài luận án
• 0.2. Mục tiêu, nhiệm vụ và câu hỏi nghiên cứu
• 0.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.4. Phương pháp nghiên cứu của đề tài luận án
• 0.5. Khung nghiên cứu của đề tài luận án
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ BÀI HỌC THỰC TIỄN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VÀ KINH TẾ, THÔNG TIN VÀN ĐỀ ĐỐI VỚI BÁN HÀNG TRỰC TUYẾN Ở VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm cơ bản
• 1.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3. Tổng quan tình hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu
• 1.4. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI BÁN HÀNG TRỰC TUYẾN Ở VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát quá trình phát triển bán hàng trực tuyến ở Việt Nam
• 2.2. Thực trạng quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến ở Việt Nam
• 2.3. Đánh giá chung quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến ở Việt Nam
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, ĐÁNH GIÁ VÀ MẶT SẠ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI BÁN HÀNG TRỰC TUYẾN Ở VIỆT NAM ĐẾN NĂM 2030
• 3.1. Xu hướng và mặt sạ dự báo phát triển bán hàng trực tuyến ở Việt Nam đến năm 2030
• 3.2. Quan điểm, đánh giá hoàn thiện quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến ở Việt Nam đến năm 2030
• 3.3. Giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến ở Việt Nam đến năm 2030
• 3.4. Tiểu kết chương 3
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC THỰC HIỆN KẾ HOẠCH PHÁT TRIỂN BÁN HÀNG TRỰC TUYẾN
• 4.1. Giải pháp hoàn thiện hoạt động thanh kiểm tra và giám sát bán hàng trực tuyến
• 4.2. Các giải pháp cơ bản nhằm hoàn thiện quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến trong thời gian tới
• 4.3. Tiểu kết chương 4
• DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN CỦA NGHIÊN CỨU SINH
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Bán Hàng Trực Tuyến Quản Lý Nhà Nước Tại VN

Sự phát triển vượt bậc của bán hàng trực tuyến (BHTT) trên toàn cầu đã được chứng kiến, từ những nền tảng tiên phong như Amazon và eBay đến các sàn thương mại điện tử (TMĐT) lớn như Alibaba. BHTT thực sự bùng nổ khi giao dịch mua bán chuyển sang thiết bị di động, với hơn 50% giao dịch toàn cầu được thực hiện qua điện thoại thông minh. Thành tựu này được thúc đẩy bởi sự phát triển nhanh chóng của công nghệ số và các công nghệ tiên tiến như VR, AR, AI và blockchain. Thị trường BHTT toàn cầu đã đạt doanh thu 5,5 nghìn tỷ USD vào năm 2023, với sự nổi lên của các thị trường mới như Trung Quốc, Ấn Độ và Đông Nam Á. Việt Nam đứng thứ 2 trong khu vực Đông Nam Á về thị trường TMĐT, sau Indonesia, với tốc độ tăng trưởng nhanh nhất, đạt doanh thu 20,5 tỷ USD. Tuy nhiên, bên cạnh những lợi ích mang lại, BHTT tại Việt Nam cũng đối mặt với nhiều thách thức như cạnh tranh gia tăng, hàng giả, hàng nhái tràn lan, nguy cơ tấn công mạng, và khó khăn trong việc tuân thủ các quy định pháp luật. Do vậy, một khung pháp lý toàn diện và đồng bộ là rất quan trọng. Những năm gần đây, Nhà nước đã có những hỗ trợ về hành lang pháp lý cho BHTT. Tuy nhiên, trên thực tế, các quy định pháp lý liên quan đến BHTT không đồng bộ, chậm được cập nhật và không theo kịp sự phát triển nhanh chóng của công nghệ. Việc thực thi các quy định pháp lý gặp khó khăn do sự đa dạng và phức tạp của các nền tảng trực tuyến. Do vậy, việc phân tích, đánh giá những thành công, hạn chế của quản lý nhà nước (QLNN) đối với BHTT là rất cần thiết.

1.1. Lịch sử hình thành và phát triển của BHTT tại Việt Nam

Hành trình BHTT của Việt Nam bắt đầu từ những năm 2000 với các trang rao vặt sơ khai. Khi eBay ra mắt tại Việt Nam, một làn sóng mới trong kết nối thương mại quốc tế được mở ra, tiếp đó là sự xuất hiện của Lazada và Tiki. Đến năm 2014, các ví điện tử như MoMo và ZaloPay ra đời, giúp hoàn thiện hạ tầng thanh toán trực tuyến. Sự xuất hiện của Shopee năm 2015 đã làm thị trường BHTT Việt Nam trở nên sôi động, đẩy doanh thu lên mức 5 tỷ USD vào năm 2016.

1.2. Tác động của đại dịch COVID 19 đến BHTT Việt Nam

Đại dịch COVID-19 đã đẩy nhu cầu mua sắm trực tuyến lên mức cao chưa từng thấy, đặc biệt là ở các mặt hàng thiết yếu, với sức mua tăng 46% và doanh thu BHTT đạt 11,8 tỷ USD vào năm 2020. Gần đây, việc mua sắm trên điện thoại di động đã trở thành xu hướng chủ đạo, với hơn 70% người tiêu dùng chọn thiết bị này để mua sắm, giúp doanh thu BHTT đạt 16,4 tỷ USD vào năm 2022 với mức tăng trưởng 20%. Sự xuất hiện của bán hàng trực tiếp qua livestream (Live Commerce) và tích hợp với các mạng xã hội (MXH) như Facebook và TikTok vào năm 2023 đã thúc đẩy thị trường BHTT Việt Nam lên một tầm cao mới.

II. Thách Thức Hạn Chế Quản Lý Nhà Nước Bán Hàng Trực Tuyến

Bên cạnh những lợi ích mà bán hàng trực tuyến (BHTT) ở Việt Nam mang lại, vẫn còn nhiều vấn đề gây cản trở cho doanh nghiệp như gia tăng cạnh tranh; tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan trên các sàn giao dịch trực tuyến làm giảm niềm tin của khách hàng; nguy cơ bị tấn công mạng, lừa đảo và mất dữ liệu cá nhân; chi phí vận chuyển cao và quy trình xử lý đơn hàng phức tạp. Đặc biệt, doanh nghiệp phải đối mặt với khó khăn trong việc tuân thủ các quy định pháp luật chồng chéo. Mặc dù Nhà nước đã có những hỗ trợ về hành lang pháp lý, nhưng các quy định pháp lý liên quan đến BHTT không đồng bộ, chậm được cập nhật và không theo kịp sự phát triển nhanh chóng của công nghệ. Việc thực thi các quy định pháp lý gặp khó khăn do sự đa dạng và phức tạp của các nền tảng trực tuyến. Hệ thống cơ sở hạ tầng của Nhà nước liên tục đối mặt với nguy cơ bị tấn công mạng, lừa đảo và mất dữ liệu cá nhân. Ngoài ra, quản lý thuế đối với các giao dịch trực tuyến gặp khó khăn trong việc xác định đối tượng nộp thuế và giá trị giao dịch dẫn đến tình trạng thất thu thuế hoặc gian lận thuế.

2.1. Vấn đề hàng giả hàng nhái và bảo vệ người tiêu dùng

Tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan trên các sàn giao dịch trực tuyến làm giảm niềm tin của khách hàng và ảnh hưởng xấu đến uy tín của doanh nghiệp. Việc bảo vệ người tiêu dùng khi mua sắm trực tuyến là một thách thức lớn. Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng cần được thực thi một cách hiệu quả để đảm bảo quyền lợi của người mua.

2.2. Rủi ro an ninh mạng và bảo mật thông tin cá nhân

Doanh nghiệp BHTT đối mặt với nguy cơ bị tấn công mạng, lừa đảo và mất dữ liệu cá nhân của khách hàng. Các giao dịch trực tuyến cần được bảo vệ an toàn để đảm bảo an ninh mạng và bảo mật thông tin cá nhân. Luật An ninh mạng cần được thực thi nghiêm túc để ngăn chặn các hành vi vi phạm.

2.3. Khó khăn trong quản lý thuế đối với bán hàng trực tuyến

Quản lý thu thuế đối với các giao dịch trực tuyến gặp khó khăn trong việc xác định đối tượng nộp thuế và giá trị giao dịch dẫn đến tình trạng thất thu thuế hoặc gian lận thuế. Cần có giải pháp hiệu quả để quản lý thuế trong lĩnh vực BHTT.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Chính Sách Quản Lý Bán Hàng Trực Tuyến

Để giải quyết các thách thức và hạn chế trong quản lý nhà nước (QLNN) đối với bán hàng trực tuyến (BHTT) tại Việt Nam, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này cần tập trung vào việc hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan nhà nước, tăng cường kiểm tra, giám sát, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và thúc đẩy sự phát triển bền vững của BHTT. Việc hoàn thiện khung pháp lý cần đảm bảo tính đồng bộ, khả thi và theo kịp sự phát triển của công nghệ. Nâng cao năng lực quản lý của các cơ quan nhà nước thông qua đào tạo, bồi dưỡng và trang bị các công cụ hiện đại. Tăng cường kiểm tra, giám sát để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật. Đảm bảo quyền lợi của người tiêu dùng bằng cách xây dựng cơ chế giải quyết tranh chấp hiệu quả và cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch. Thúc đẩy sự phát triển bền vững của BHTT bằng cách khuyến khích các doanh nghiệp áp dụng các tiêu chuẩn về môi trường và xã hội.

3.1. Hoàn thiện khung pháp lý về thương mại điện tử và BHTT

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật hiện hành về thương mại điện tử (TMĐT) và BHTT để đảm bảo tính đồng bộ, khả thi và theo kịp sự phát triển của công nghệ. Xây dựng các quy định cụ thể về quản lý thuế, bảo vệ người tiêu dùng, an ninh mạng và bảo mật thông tin cá nhân trong lĩnh vực BHTT.

3.2. Nâng cao năng lực quản lý của cơ quan nhà nước

Đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ, công chức làm công tác quản lý nhà nước (QLNN) về TMĐT và BHTT. Trang bị các công cụ, phương tiện hiện đại cho các cơ quan QLNN để thực hiện hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát. Tăng cường hợp tác giữa các cơ quan QLNN trong việc chia sẻ thông tin và phối hợp xử lý các vụ việc vi phạm.

3.3. Tăng cường kiểm tra giám sát hoạt động BHTT

Thực hiện kiểm tra, giám sát thường xuyên và đột xuất đối với các doanh nghiệp BHTT để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm pháp luật. Xây dựng cơ chế tiếp nhận và xử lý phản ánh, khiếu nại của người tiêu dùng về chất lượng sản phẩm, dịch vụ và các hành vi gian lận trong BHTT. Công khai thông tin về các doanh nghiệp vi phạm trên các phương tiện thông tin đại chúng.

IV. Nghiên Cứu Ứng Dụng Thực Tế Quản Lý Bán Hàng Trực Tuyến VN

Nghiên cứu ứng dụng thực tế các mô hình quản lý nhà nước (QLNN) đối với bán hàng trực tuyến (BHTT) thành công trên thế giới. Phân tích và đánh giá hiệu quả của các mô hình này để lựa chọn và áp dụng những mô hình phù hợp với điều kiện của Việt Nam. Xây dựng và triển khai các chương trình thí điểm về QLNN đối với BHTT tại một số địa phương. Đánh giá kết quả và rút ra kinh nghiệm để nhân rộng trên phạm vi cả nước. Nghiên cứu và đề xuất các giải pháp khuyến khích các doanh nghiệp BHTT áp dụng các tiêu chuẩn về môi trường và xã hội. Xây dựng các chương trình truyền thông nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về quyền lợi và trách nhiệm khi mua sắm trực tuyến.

4.1. Tham khảo kinh nghiệm quốc tế về quản lý BHTT

Nghiên cứu và học hỏi kinh nghiệm của các quốc gia có nền TMĐT phát triển như Trung Quốc, Hàn Quốc, Singapore về các chính sách, quy định và biện pháp QLNN đối với BHTT. Áp dụng những kinh nghiệm phù hợp với điều kiện của Việt Nam để nâng cao hiệu quả QLNN.

4.2. Phát triển hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu về BHTT

Xây dựng hệ thống thông tin và cơ sở dữ liệu đầy đủ, chính xác về các doanh nghiệp BHTT, sản phẩm, dịch vụ và giao dịch. Sử dụng công nghệ thông tin để thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu về BHTT, phục vụ công tác QLNN. Chia sẻ thông tin về BHTT giữa các cơ quan QLNN và các tổ chức liên quan.

4.3. Nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về BHTT

Tổ chức các chương trình truyền thông, giáo dục nâng cao nhận thức của người tiêu dùng về quyền lợi và trách nhiệm khi mua sắm trực tuyến. Cung cấp thông tin đầy đủ, minh bạch về các sản phẩm, dịch vụ và doanh nghiệp BHTT để người tiêu dùng có thể lựa chọn thông minh. Khuyến khích người tiêu dùng tham gia vào việc giám sát hoạt động BHTT và phản ánh các hành vi vi phạm pháp luật.

V. Phát Triển Bền Vững Bán Hàng Trực Tuyến Tương Lai Việt Nam

Để bán hàng trực tuyến (BHTT) phát triển bền vững tại Việt Nam, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa Nhà nước, doanh nghiệp và người tiêu dùng. Nhà nước cần tạo môi trường pháp lý thuận lợi, doanh nghiệp cần tuân thủ pháp luật và cung cấp sản phẩm, dịch vụ chất lượng, người tiêu dùng cần nâng cao nhận thức và tham gia vào việc giám sát hoạt động BHTT. Chỉ khi có sự phối hợp đồng bộ giữa các bên, BHTT mới có thể phát triển bền vững, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. Việc phát triển BHTT cần gắn liền với việc bảo vệ môi trường và đảm bảo an sinh xã hội.

5.1. Hợp tác công tư trong quản lý và phát triển BHTT

Tăng cường sự tham gia của các doanh nghiệp và tổ chức xã hội vào quá trình xây dựng chính sách, quy định về BHTT. Khuyến khích các doanh nghiệp BHTT chủ động tham gia vào việc kiểm tra, giám sát hoạt động BHTT. Hỗ trợ các doanh nghiệp BHTT xây dựng và áp dụng các tiêu chuẩn về môi trường và xã hội.

5.2. Đẩy mạnh chuyển đổi số trong quản lý nhà nước

Ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông (CNTT&TT) vào các hoạt động QLNN về BHTT. Xây dựng chính phủ điện tử và cung cấp các dịch vụ công trực tuyến liên quan đến BHTT. Sử dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để phân tích và dự báo xu hướng phát triển của BHTT.

5.3. Xây dựng văn hóa tiêu dùng trực tuyến lành mạnh

Tuyên truyền, giáo dục người tiêu dùng về các kỹ năng mua sắm trực tuyến an toàn và hiệu quả. Khuyến khích người tiêu dùng lựa chọn các sản phẩm, dịch vụ thân thiện với môi trường. Xây dựng cộng đồng người tiêu dùng trực tuyến để chia sẻ thông tin và kinh nghiệm mua sắm.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ kinh tế với đề tài "Quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến ở Việt Nam" được tác giả Nguyễn Minh Phương thực hiện tại Trường Đại học Thương mại, thuộc chuyên ngành Quản lý kinh tế (mã số: 9310110), dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS.TS. Nguyễn Hoàng và PGS.TS. Trần Kiều Trang, bảo vệ năm 2024.

Tính cấp thiết của luận án xuất phát từ sự bùng nổ của hoạt động bán hàng trực tuyến (BHTT) trên phạm vi toàn cầu và tại Việt Nam. Trên thế giới, các giao dịch thương mại điện tử (TMĐT) và BHTT phát triển mạnh mẽ từ những nền tảng ban đầu như Amazon (1994), eBay (1995) cho đến Alibaba (2014), với sự chuyển dịch sang thiết bị di động chiếm hơn 50% giao dịch toàn cầu (Statista, 2022) và quy mô thị trường đạt 5,5 nghìn tỷ USD vào năm 2023. Tại Việt Nam, quá trình BHTT khởi đầu từ những năm 2000 với các trang rao vặt sơ khai (5giay.com, muare), tiếp nối bởi sự xuất hiện của Lazada (2010), Tiki (2012), Shopee (2015) cùng hạ tầng thanh toán số như ví MoMo, ZaloPay (2014). Đại dịch COVID-19 đã thúc đẩy sức mua trực tuyến tăng 46%, đưa doanh thu BHTT đạt 11,8 tỷ USD vào năm 2020, tăng lên 16,4 tỷ USD năm 2022 và đạt 20,5 tỷ USD vào năm 2023. Theo số liệu của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM, 2023), Việt Nam đứng thứ hai tại khu vực Đông Nam Á về quy mô thị trường TMĐT, chỉ sau Indonesia.

Bên cạnh các lợi ích kinh tế, hoạt động BHTT làm phát sinh nhiều bất cập: sự cạnh tranh gay gắt; tình trạng hàng giả, hàng nhái tràn lan làm suy giảm niềm tin của người tiêu dùng; rủi ro an ninh mạng, lừa đảo, lộ lọt dữ liệu cá nhân; chi phí logistics cao; cùng khó khăn trong việc tuân thủ các quy định pháp luật chồng chéo. Về phía cơ quan quản lý, hệ thống thể chế chưa theo kịp tốc độ phát triển của các mô hình kinh doanh số; hạ tầng kỹ thuật đối mặt nguy cơ mất an toàn dữ liệu; đặc biệt là công tác quản lý thu thuế gặp vướng mắc lớn trong việc định danh đối tượng nộp thuế và xác định giá trị giao dịch, dẫn đến nguy cơ thất thu và gian lận thuế.

Văn bản luận án chỉ ra khoảng trống nghiên cứu rõ rệt: các công trình trước đây đa phần tiếp cận TMĐT nói chung, nghiên cứu đơn lẻ về hạ tầng hoặc khía cạnh pháp luật, thiếu vắng các nghiên cứu tiếp cận trực tiếp công tác quản lý nhà nước (QLNN) đối với BHTT theo hướng kết hợp đồng bộ công cụ và chức năng quản lý; các nghiên cứu chủ yếu thực hiện trước giai đoạn dịch COVID-19 nên chưa phản ánh bối cảnh kinh tế số hiện nay; các công bố gần đây phần lớn là bài báo khoa học tập trung vào từng khía cạnh hẹp, thiếu hệ thống tiêu chí định lượng để đánh giá chất lượng QLNN đối với BHTT.

Mục tiêu nghiên cứu của luận án được xác định như sau:

• Mục tiêu chung: Đề xuất các giải pháp có cơ sở khoa học nhằm hoàn thiện QLNN đối với BHTT ở Việt Nam đến năm 2030.
• Ba mục tiêu cụ thể: (1) Hệ thống hóa và làm rõ hơn những vấn đề lý luận cơ bản về QLNN đối với BHTT. (2) Phân tích và đánh giá thực trạng QLNN đối với BHTT ở Việt Nam, qua đó đánh giá những thành công, hạn chế và nguyên nhân của chúng. (3) Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện công tác QLNN đối với BHTT ở Việt Nam đến năm 2030.

Năm nhiệm vụ nghiên cứu của luận án:

• Một là: Tổng quan các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước để xây dựng khung lý luận về QLNN đối với BHTT, tập trung vào lý luận cơ sở, nội dung QLNN đối với BHTT, các tiêu chí đánh giá và các yếu tố ảnh hưởng.
• Hai là: Nghiên cứu kinh nghiệm QLNN đối với BHTT ở một số quốc gia trên thế giới và rút ra bài học tham khảo cho Việt Nam.
• Ba là: Thu thập dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp thông qua khảo sát các doanh nghiệp BHTT và cán bộ QLNN; phân tích, đánh giá thực trạng QLNN đối với BHTT ở Việt Nam, chỉ ra thành công, hạn chế và nguyên nhân.
• Bốn là: Căn cứ chiến lược phát triển kinh tế số, phát triển thương mại và các văn bản quy phạm pháp luật liên quan, kết hợp xu hướng và dự báo phát triển BHTT để đề xuất quan điểm, định hướng hoàn thiện QLNN đối với BHTT đến năm 2030.
• Năm là: Đề xuất hệ thống các giải pháp nhằm hoàn thiện QLNN đối với BHTT ở Việt Nam đến năm 2030.

Ba câu hỏi nghiên cứu:

• Câu hỏi 1: Nội dung của QLNN đối với BHTT là gì? Những yếu tố nào ảnh hưởng đến QLNN đối với BHTT và tiêu chí nào được sử dụng để đánh giá QLNN đối với BHTT?
• Câu hỏi 2: Thực trạng QLNN đối với BHTT ở Việt Nam như thế nào? Những thành công đã đạt được và hạn chế còn tồn tại của QLNN đối với BHTT ở Việt Nam là gì? Nguyên nhân của những thành công, hạn chế đó là gì?
• Câu hỏi 3: Cần có những giải pháp nào để hoàn thiện công tác QLNN đối với BHTT ở Việt Nam nhằm đạt các mục tiêu phát triển BHTT đến năm 2030?

Đối tượng nghiên cứu: Các vấn đề lý luận và thực tiễn về QLNN đối với BHTT theo mô hình Doanh nghiệp tới Người tiêu dùng (B2C) trên các nền tảng mạng xã hội (MXH), website và sàn TMĐT ở Việt Nam.

Phạm vi nghiên cứu:

• Về nội dung: Đánh giá theo cách tiếp cận hỗn hợp công cụ và chức năng quản lý trên 4 nội dung: (i) Xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển BHTT; (ii) Xây dựng chính sách và ban hành văn bản pháp luật QLNN đối với BHTT; (iii) Tổ chức triển khai chiến lược, chính sách, kế hoạch phát triển BHTT; (iv) Kiểm tra, giám sát BHTT. Đánh giá chất lượng QLNN qua 5 tiêu chí: (i) Tính hiệu lực; (ii) Tính hiệu quả; (iii) Tính phù hợp; (iv) Tính đồng bộ, hệ thống và thống nhất; (v) Tính minh bạch và công bằng. Đánh giá các yếu tố ảnh hưởng gồm nhóm yếu tố bên trong và nhóm yếu tố bên ngoài. Luận án giới hạn nghiên cứu các văn bản do cơ quan Nhà nước cấp Trung ương ban hành, không nghiên cứu văn bản đặc thù của chính quyền địa phương.
• Về thời gian: Phân tích thực trạng từ năm 2016 đến năm 2023 (năm 2016 đánh dấu thời điểm triển khai các kế hoạch phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn mới). Các định hướng và giải pháp được đề xuất áp dụng cho giai đoạn từ năm 2024 đến năm 2030, phù hợp với Quyết định số 411/QĐ-TTg và Quyết định số 1163/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.
• Về không gian: Nghiên cứu hoạt động BHTT tại Việt Nam, tập trung khảo sát tại 10 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; tham khảo kinh nghiệm quốc tế tại Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc và Singapore.

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Tổng quan tình hình nghiên cứu được tác giả cấu trúc theo các nhóm hướng nghiên cứu chính:

Hướng nghiên cứu về BHTT và hành vi mua sắm trực tuyến: Khái niệm BHTT được tiếp cận dưới góc độ quá trình trao đổi hàng hóa, dịch vụ qua Internet (Laudon và Traver, 2019; Hasslinger và cộng sự, 2007; Lui, 2012; The Economic Times, 2006). Đặc thù của BHTT gắn liền với các gian hàng ảo hoạt động 24/7 (Abbad và cộng sự, 2011; Lester và cộng sự, 2005; Yörük và cộng sự, 2011), thông tin mô tả qua đa phương tiện thay vì tiếp xúc vật lý trực tiếp, do đó tiềm ẩn rủi ro nhận thức cao hơn thương mại truyền thống (Laroche và cộng sự, 2005; Kolesar và Galbraith, 2000). Ý kiến phản hồi, xếp hạng và thông tin đa chiều trên mạng xã hội tác động mạnh mẽ đến quyết định mua hàng (Hennig-Thurau và Walsh, 2003; Lepkowska-White, 2013; Chatterjee, 2001; Clemons và cộng sự, 2006; ADMA, 2020; Nguyễn Thành Độ và Hà Ngọc Thắng, 2014). Tại các thị trường quốc tế, các công trình đi sâu vào động cơ và yếu tố thúc đẩy: Rong Li và cộng sự (2007) cùng Jin (2014) khảo sát vai trò của sự tin tưởng, chiến lược giá và logistics tại Trung Quốc; Ma Mengli (2011) nghiên cứu mức độ phổ biến của BHTT tại Thái Lan; Joongho Ahn và cộng sự (2001) xây dựng mô hình chấp nhận TMĐT (E-CAM) tích hợp mô hình TAM của Davis (1986) với thuyết rủi ro TPR của Bauer (1960) tại thị trường Mỹ và Hàn Quốc; Mihra Sita (2014) vận dụng lý thuyết hành vi dự định (TPB) của Ajzen (1991) tại Ấn Độ; Salehi Mehrdad (2012) phân tích các yếu tố tốc độ tải trang, an ninh và bố cục website tác động đến người tiêu dùng Malaysia.

Hướng nghiên cứu về QLNN đối với kinh tế và thương mại: Bản chất QLNN về kinh tế được phân tích là sự tác động có tổ chức và bằng quyền lực nhà nước nhằm phân bổ hiệu quả các nguồn lực và định hướng thị trường (Đỗ Hoàng Toàn và Mai Văn Bưu, 2018; Phan Huy Đường, 2017; Nguyễn Tiến Thao, 2020). Nội dung QLNN theo chức năng và quá trình gồm hoạch định, tổ chức điều hành và kiểm soát (Hà Trọng Nghĩa, 2021; Vũ Thị Hồng Phương, 2021; Vũ Lan Hương, 2022; Lâm Đình Tuấn Hải, 2022). Trong lĩnh vực thương mại, Thân Danh Phúc và Hà Văn Sự (2015) xác lập bốn chức năng quản lý vĩ mô gồm hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát. Các luận án nghiên cứu chuyên ngành vận dụng nội dung quản lý hỗn hợp vào từng lĩnh vực cụ thể như: nông nghiệp công nghệ cao (Nguyễn Minh Tuân, 2012), xuất khẩu lao động (Nguyễn Xuân Hưng, 2015), dự án đối tác công - tư giao thông (Nguyễn Thị Hồng Minh, 2016), truyền hình trả tiền (Phạm Hoài Nam, 2017) và chính sách quản lý thu thuế (Phạm Bách Khoa, 2021).

Hướng nghiên cứu về QLNN đối với TMĐT và BHTT: Đào Anh Tuấn (2014) tiếp cận QLNN về TMĐT qua các nội dung xây dựng chiến lược, ban hành pháp luật, tổ chức thực hiện, kiểm soát và đề xuất tiêu chí đánh giá gồm hiệu lực, hiệu quả, phù hợp và bền vững. Nguyễn Đức Tài (2015) khảo sát hiệu lực quản lý nhà nước về an toàn TMĐT từ Trung ương đến địa phương. Về khía cạnh pháp lý, Hussein Riyadh và cộng sự (2019) dựa trên Luật mẫu UNCITRAL để đề xuất hoàn thiện chữ ký số và hợp đồng điện tử; Lin Peiyuan (2019) so sánh khung pháp lý TMĐT giữa châu Âu và Trung Quốc; Smith (2016, 2019) cùng John A. Rothchild (2016) phân tích các quy định quốc tế về bảo mật, sở hữu trí tuệ, quyền riêng tư và giải quyết tranh chấp trực tuyến; tại Việt Nam, Nguyễn Thị Mơ (2006) và Trần Văn Biên (2012) nghiên cứu chế định pháp luật về giao kết và giải quyết tranh chấp hợp đồng điện tử.

Về quản lý thuế đối với BHTT, các nghiên cứu của Nasrullah và Amalia (2020), Nadiah Abd Hamid (2019), Maarten Siglé và cộng sự (2018), Aizhen Li (2018), James Alm và cộng sự (2021) cùng Phạm Nữ Mai Anh (2019) chỉ ra các thách thức lớn như khó xác định địa điểm giao dịch và căn cứ tính thuế, thiếu hụt công cụ giám sát dòng tiền, đồng thời chứng minh các yếu tố tác động đến sự tuân thủ thuế của doanh nghiệp gồm nhận thức, sự tin tưởng vào cơ quan thuế, mức độ kiểm soát và các chế tài cưỡng chế. Về kiểm soát gian lận, Padmalatha NA (2020), Brian Craig (2019), Peter Goodhart (2019) và Faisal Alanezi (2015) nhận diện các hành vi gian lận qua quảng cáo trực tuyến, thanh toán và vi phạm sở hữu trí tuệ, qua đó đề xuất giải pháp kỹ thuật kết hợp chế tài hành chính, hình sự. Về chính sách phát triển, Richard Kingson (2001) và Tan Chia Han (2021) nhấn mạnh yêu cầu xây dựng hệ sinh thái kết nối và chính sách đào tạo nguồn nhân lực số.

Khoảng trống nghiên cứu được luận án giải quyết:

• Thứ nhất: Chưa có công trình nào nghiên cứu QLNN đối với BHTT theo cách tiếp cận hỗn hợp kết hợp giữa công cụ và quá trình quản lý (gồm: xây dựng chiến lược, kế hoạch; xây dựng chính sách, pháp luật; tổ chức thực hiện; kiểm tra, giám sát) trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa tại Việt Nam.
• Thứ hai: Chưa có công trình xây dựng hệ thống 5 tiêu chí đánh giá chất lượng QLNN đối với BHTT (hiệu lực; hiệu quả; phù hợp; đồng bộ, hệ thống và thống nhất; minh bạch và công bằng) và kiểm định bằng dữ liệu sơ cấp từ các bên liên quan.
• Thứ ba: Các nghiên cứu trước đây chủ yếu thực hiện trong giai đoạn trước năm 2014 hoặc trước đại dịch COVID-19, chưa bao quát các văn bản chính sách mới ban hành như Nghị định 85/2021/NĐ-CP, Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15, Quyết định số 645/QĐ-TTg, Quyết định số 411/QĐ-TTg, Quyết định số 1163/QĐ-TTg và Công điện số 56/CĐ-TTg (2024). Luận án là công trình chuyên sâu đầu tiên đánh giá thực trạng giai đoạn 2016-2023 và xây dựng giải pháp đến năm 2030.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Cơ sở lý thuyết và khung phân tích: Luận án kế thừa định nghĩa bán hàng của Nguyễn Thị Tuyết Mai (2019) và xác lập khái niệm: QLNN đối với BHTT là "quá trình Nhà nước thông qua các công cụ chiến lược, kế hoạch, chính sách, các công cụ quản lý kinh tế khác của mình để tác động lên BHTT nhằm đạt được mục tiêu phát triển KT-XH đặt ra trong điều kiện nhất định".

• Chủ thể quản lý: Chính phủ (quản lý vĩ mô cao nhất); các Bộ, cơ quan ngang Bộ chuyên trách (Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Tài chính); chính quyền địa phương các cấp; cơ quan thanh tra và lực lượng Quản lý thị trường.
• Đối tượng bị quản lý: Các doanh nghiệp BHTT (gồm các sàn TMĐT như Shopee, Lazada, Tiki và các doanh nghiệp bán lẻ qua website, MXH); người tiêu dùng (đối tượng thụ hưởng và bảo vệ quyền lợi); các tổ chức trung gian cung cấp dịch vụ công nghệ, trung gian thanh toán và dịch vụ logistics.
• Bốn nội dung QLNN theo tiếp cận hỗn hợp công cụ và chức năng: (1) Xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển BHTT (chiến lược cấp quốc gia, kế hoạch phát triển trung hạn 3-5 năm, kế hoạch hàng năm). (2) Xây dựng chính sách và ban hành văn bản pháp luật đối với BHTT (chính sách thương nhân, chính sách bảo vệ người tiêu dùng, chính sách thuế, chính sách phát triển nguồn nhân lực, chính sách phát triển hạ tầng công nghệ và thanh toán; ban hành quy định thừa nhận giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu và chữ ký điện tử). (3) Tổ chức triển khai chiến lược, chính sách, kế hoạch phát triển BHTT. (4) Kiểm tra, giám sát BHTT.
• Năm tiêu chí đánh giá chất lượng QLNN: Tính hiệu lực; Tính hiệu quả; Tính phù hợp; Tính đồng bộ, hệ thống và thống nhất; Tính minh bạch và công bằng.
• Các yếu tố ảnh hưởng đến QLNN: Nhóm yếu tố bên trong (bộ máy quản lý, năng lực cán bộ, nguồn lực tài chính, cơ chế phối hợp liên ngành) và Nhóm yếu tố bên ngoài (sự phát triển công nghệ số, môi trường kinh tế - thị trường, hành vi người tiêu dùng, hội nhập và cam kết quốc tế).

Phương pháp nghiên cứu: Luận án kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng, sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp và sơ cấp:

• Dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ các văn bản quy phạm pháp luật (Nghị quyết, Luật, Nghị định, Quyết định, Thông tư); báo cáo thường niên TMĐT của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số (Bộ Công Thương) giai đoạn 2016-2023; Báo cáo chỉ số TMĐT (EBI) của Hiệp hội Thương mại điện tử Việt Nam (VECOM); số liệu thống kê của Tổng cục Thống kê; Báo cáo TMĐT trên MXH của VCCI; Sách trắng Doanh nghiệp của Bộ Kế hoạch và Đầu tư; các báo cáo và kỷ yếu khoa học liên quan.
• Dữ liệu sơ cấp: Được thu thập thông qua khảo sát bằng bảng hỏi kết hợp câu hỏi đóng và câu hỏi mở, tiến hành từ tháng 6/2022 đến tháng 8/2022 tại 10 tỉnh, thành phố có chỉ số TMĐT dẫn đầu cả nước (TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương, Hải Phòng, Nam Định, Cần Thơ, Đồng Tháp, Phú Thọ, Đồng Nai, Bắc Ninh). Thang đo sử dụng là thang đo Likert 5 mức độ (1: Rất không đồng ý/Rất không hài lòng; 2: Không đồng ý/Không hài lòng; 3: Trung lập/Không ý kiến; 4: Đồng ý/Rất hài lòng; 5: Hoàn toàn đồng ý).
• Chọn mẫu và quy mô mẫu: Áp dụng kỹ thuật chọn mẫu thuận tiện, tham khảo quy tắc kích thước mẫu của Hair và cộng sự (2014) cùng Bollen (1989) với tỷ lệ tối thiểu $n \ge 5 \times k$ ($k$ là số biến quan sát). Bảng hỏi doanh nghiệp có 50 biến quan sát, yêu cầu cỡ mẫu tối thiểu là 250:
  • Đối với doanh nghiệp BHTT: Khảo sát tại 100 doanh nghiệp BHTT thuộc 10 tỉnh/thành phố. Tổng số phiếu phát ra là 468 phiếu, thu về 440 phiếu hợp lệ đạt giá trị thống kê.
  • Đối với cán bộ QLNN: Khảo sát tại các cơ quan gồm Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Tài chính, VECOM và Sở Công Thương 10 tỉnh/thành phố. Tổng số phiếu phát ra là 80 phiếu, thu về 60 phiếu hợp lệ đạt giá trị thống kê.

Bảng tổng hợp phân bổ mẫu khảo sát doanh nghiệp BHTT tại 10 địa phương:

STT	Địa phương	Chỉ số EBI năm 2022	Số phiếu phát ra	Số phiếu thu về
1	TP. Hồ Chí Minh	85,3	55	53
2	Hà Nội	80,4	60	58
3	Bình Dương	21,6	58	55
4	Hải Phòng	15,9	48	46
5	Nam Định	15,7	45	40
6	Cần Thơ	15,1	44	42
7	Đồng Tháp	14,2	42	36
8	Phú Thọ	14,1	40	39
9	Đồng Nai	14,0	38	35
10	Bắc Ninh	14,0	38	36
Tổng			468	440

Công cụ và kỹ thuật phân tích: Luận án sử dụng phần mềm Microsoft Excel để nhập liệu và phần mềm IBM SPSS 22.0 để xử lý thống kê mô tả, tính toán điểm trung bình (Mean Score) và độ lệch chuẩn (Standard Deviation - SD). Điểm trung bình được tính theo công thức: $$\text{Điểm trung bình} = \frac{\sum (\text{Điểm mỗi câu trả lời})}{\text{Số lượng câu trả lời}}$$ Độ lệch chuẩn được xác định nhằm đo lường mức độ đồng thuận hoặc phân tán trong ý kiến phản hồi: $$\text{Độ lệch chuẩn} = \sqrt{\frac{\sum (X_i - \bar{X})^2}{N}}$$ Trong đó: $X_i$ là điểm của mỗi câu trả lời, $\bar{X}$ là điểm trung bình và $N$ là tổng số phản hồi. Độ lệch chuẩn dưới 1 thể hiện tính nhất trí cao; trên 1 thể hiện mức độ phân tán ý kiến rộng. Bên cạnh đó, luận án kết hợp phương pháp tổng hợp, phương pháp thống kê so sánh để đối chiếu dữ liệu BHTT qua các năm và so sánh kinh nghiệm quản lý quốc tế.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu

Chương 1 hệ thống hóa các nghiên cứu trong và ngoài nước liên quan trực tiếp đến BHTT, QLNN về kinh tế, thương mại, TMĐT, quản lý thuế, gian lận thương mại và chính sách phát triển BHTT. Trên cơ sở đó, luận án xác định 3 khoảng trống nghiên cứu then chốt mà đề tài lựa chọn giải quyết. Tiếp đó, tác giả thiết lập khung nghiên cứu tổng thể, chi tiết hóa phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp (báo cáo của Bộ Công Thương, VECOM giai đoạn 2016-2023) và dữ liệu sơ cấp (thiết kế phiếu hỏi Likert 5 mức độ, xác định quy mô mẫu 440 phiếu doanh nghiệp và 60 phiếu cán bộ trên 10 tỉnh/thành có chỉ số EBI dẫn đầu). Chương này cũng giải trình cụ thể quy trình xử lý dữ liệu định lượng bằng Excel và SPSS 22.0, công thức tính toán điểm trung bình và độ lệch chuẩn làm căn cứ thực chứng cho các chương sau.

Chương 2: Cơ sở lý luận và bài học thực tiễn về QLNN về kinh tế, thương mại vận dụng đối với BHTT ở Việt Nam

Chương 2 làm rõ các khái niệm nền tảng: bản chất bán hàng, đặc trưng của BHTT so với thương mại truyền thống (giao dịch qua nền tảng ảo, hoạt động liên tục 24/7, tiếp cận đa chiều, phụ thuộc vào hình ảnh/video mô tả và tiềm ẩn rủi ro thông tin). Tác giả luận giải khái niệm QLNN đối với BHTT, xác định chủ thể, đối tượng quản lý, đặc điểm và 7 mục tiêu chính (bảo vệ người tiêu dùng, bảo đảm an ninh dữ liệu, kiến tạo cạnh tranh bình đẳng, chống thất thu thuế, nâng cao nhận thức người tiêu dùng, phát triển hạ tầng công nghệ và hợp tác quốc tế).

Luận án xác lập khung 4 nội dung QLNN theo tiếp cận hỗn hợp: (1) Xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển BHTT (chiến lược quốc gia, kế hoạch trung hạn 3-5 năm, kế hoạch hàng năm). (2) Xây dựng chính sách và ban hành văn bản pháp luật: gồm 5 nhóm chính sách chính (thương nhân, bảo vệ người tiêu dùng, thuế, nguồn nhân lực, hạ tầng công nghệ và thanh toán) và các quy định pháp luật thừa nhận tính pháp lý của thông điệp dữ liệu, hợp đồng điện tử và chữ ký điện tử. (3) Tổ chức thực hiện chiến lược, chính sách, kế hoạch. (4) Kiểm tra, giám sát hoạt động BHTT.

Chương này xây dựng hệ thống 5 tiêu chí đánh giá chất lượng QLNN gồm: tính hiệu lực; tính hiệu quả; tính phù hợp; tính đồng bộ, hệ thống và thống nhất; tính minh bạch và công bằng. Tác giả phân tích các nhân tố ảnh hưởng thuộc nhóm bên trong và bên ngoài; đồng thời nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn tại Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore, từ đó rút ra các bài học tham khảo về xây dựng hành lang pháp lý linh hoạt, chuẩn hóa công cụ thanh toán số, tăng cường giám sát thuế điện tử và bảo vệ quyền riêng tư người dùng.

Chương 3: Thực trạng QLNN đối với BHTT ở Việt Nam

Chương 3 tái hiện bức tranh phát triển của BHTT tại Việt Nam giai đoạn 2016-2023 gắn với sự hoàn thiện hạ tầng Internet (từ năm 1997 đến 2023) và sự chuyển dịch mạnh mẽ sang thiết bị di động (chiếm trên 70% người dùng mua sắm trực tuyến năm 2022). Các số liệu thống kê ghi nhận bước nhảy vọt về doanh thu: từ 5 tỷ USD năm 2016 lên 11,8 tỷ USD năm 2020, 16,4 tỷ USD năm 2022 và đạt 20,5 tỷ USD năm 2023; thị phần tập trung chủ yếu vào các sàn TMĐT lớn như Shopee, Lazada, Tiki, Sendo cùng sự bùng nổ của mô hình Live Commerce trên TikTok và Facebook.

Tác giả phân tích thực trạng thực hiện 4 nội dung QLNN tại Việt Nam:

• Công tác chiến lược, kế hoạch: Triển khai các Kế hoạch phát triển TMĐT quốc gia từ năm 2016 đến nay, Quyết định số 645/QĐ-TTg, Quyết định số 411/QĐ-TTg về chiến lược phát triển kinh tế số, xã hội số đến năm 2025, định hướng đến năm 2030, và Quyết định số 1163/QĐ-TTg về chiến lược phát triển thương mại trong nước.
• Xây dựng chính sách và ban hành văn bản pháp luật: Phân tích quá trình hoàn thiện thể chế từ Nghị định 52/2013/NĐ-CP, Nghị định 72/2013/NĐ-CP, Luật An ninh mạng 2018, Nghị định 85/2021/NĐ-CP (bổ sung quy định quản lý sàn TMĐT nước ngoài và nghĩa vụ thuế), Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15, và Công điện số 56/CĐ-TTg ngày 06/06/2024 của Thủ tướng Chính phủ về tăng cường QLNN trong lĩnh vực TMĐT.
• Tổ chức thực hiện và kiểm tra, giám sát: Ghi nhận nỗ lực cung cấp dịch vụ công trực tuyến, cổng thông tin đăng ký website/sàn TMĐT của Bộ Công Thương; công tác phối hợp kiểm tra, xử lý vi phạm về hàng giả, gian lận thương mại và trốn thuế.

Dựa trên kết quả khảo sát sơ cấp (440 doanh nghiệp và 60 cán bộ quản lý), chương 3 đánh giá chi tiết chất lượng QLNN qua các bảng số liệu thống kê mô tả về điểm trung bình và độ lệch chuẩn theo 5 tiêu chí: hiệu lực, hiệu quả, phù hợp, tính đồng bộ/hệ thống/thống nhất, và tính minh bạch/công bằng. Luận án chỉ ra các thành công đạt được trong việc tạo lập môi trường kinh doanh số, đồng thời làm rõ những hạn chế: hệ thống văn bản quy phạm pháp luật còn thiếu đồng bộ, chậm cập nhật trước mô hình kinh tế mới; nguy cơ lộ lọt dữ liệu và tội phạm mạng gia tăng; quản lý thu thuế gặp khó khăn trong việc kiểm soát dòng tiền và định danh người bán; tình trạng hàng giả, hàng kém chất lượng trên môi trường mạng diễn biến phức tạp. Nguyên nhân xuất phát từ sự biến động quá nhanh của công nghệ, cơ chế phối hợp liên ngành chưa chặt chẽ và nguồn lực cán bộ quản lý còn hạn chế.

Chương 4: Quan điểm, định hướng và một số giải pháp hoàn thiện QLNN đối với BHTT ở Việt Nam đến năm 2030

Chương 4 dự báo xu hướng phát triển BHTT toàn cầu và tại Việt Nam đến năm 2030, gắn với các công nghệ tiên tiến như AI, VR, AR, dữ liệu lớn và phương thức thanh toán không dùng tiền mặt. Tác giả xác lập các quan điểm và định hướng quản lý bám sát các mục tiêu phát triển kinh tế số, xã hội số và chiến lược phát triển thương mại trong nước của Chính phủ.

Luận án xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện theo 4 nội dung QLNN: (1) Giải pháp hoàn thiện chiến lược, kế hoạch: Nâng cao chất lượng dự báo thị trường, cụ thể hóa các chỉ tiêu tăng trưởng BHTT gắn với quy hoạch kinh tế số từng vùng. (2) Giải pháp hoàn thiện chính sách: Hoàn thiện chính sách thương nhân, chính sách bảo vệ dữ liệu cá nhân người tiêu dùng, cơ chế quản lý và thu thuế tự động đối với các giao dịch xuyên biên giới, chính sách hỗ trợ hạ tầng viễn thông và logistics số. (3) Giải pháp tổ chức thực hiện: Kiện toàn bộ máy điều hành, đẩy mạnh tích hợp cơ sở dữ liệu dùng chung giữa Bộ Công Thương, cơ quan Thuế, Ngân hàng Nhà nước và Bộ Công an. (4) Giải pháp kiểm tra, giám sát: Hiện đại hóa phương thức thanh tra, ứng dụng công nghệ giám sát điện tử để truy vết giao dịch, phát hiện hàng giả và gian lận thương mại trên không gian mạng.

Bên cạnh đó, luận án đề xuất 6 nhóm giải pháp cơ bản: (1) Hoàn thiện khung khổ pháp luật TMĐT nói chung và BHTT nói riêng. (2) Phát triển chuyển đổi số và thực hành mô hình Chính phủ số trong quản trị BHTT. (3) Đổi mới tư duy sang mô hình quản trị nhà nước thích ứng và đồng kiến tạo. (4) Nâng cao chất lượng đội ngũ công chức, viên chức trực tiếp làm công tác QLNN đối với BHTT. (5) Nâng cao chất lượng và sự hài lòng đối với hệ thống dịch vụ công trực tuyến phục vụ BHTT. (6) Phát triển đồng bộ các chính sách QLNN đối với bên thứ ba trong chuỗi cung ứng BHTT (doanh nghiệp bưu chính, chuyển phát logistics, các đơn vị trung gian thanh toán số).

Kết quả và những đóng góp mới

Luận án tự xác định các đóng góp mới về mặt lý luận và thực tiễn:

Về lý luận:

• Thứ nhất: Hệ thống hóa cơ sở lý luận về BHTT; làm rõ các khái niệm về BHTT và lý luận cơ sở về QLNN đối với kinh tế và thương mại.
• Thứ hai: Hệ thống hóa, bổ sung và phát triển cơ sở lý luận về QLNN đối với BHTT; làm rõ khái niệm, đặc điểm, chủ thể, đối tượng và các mục tiêu của QLNN đối với BHTT.
• Thứ ba: Cụ thể hóa khung đánh giá nội dung QLNN đối với BHTT theo tiếp cận hỗn hợp gồm 4 nội dung (xây dựng chiến lược, kế hoạch; xây dựng chính sách và ban hành văn bản pháp luật; tổ chức triển khai; kiểm tra, giám sát); thiết lập hệ thống 5 tiêu chí đánh giá chất lượng QLNN (hiệu lực; hiệu quả; phù hợp; đồng bộ, hệ thống và thống nhất; minh bạch và công bằng) cùng hệ thống các yếu tố ảnh hưởng bên trong và bên ngoài.

Về thực tiễn:

• Thứ nhất: Khái quát và làm rõ thực trạng phát triển hoạt động BHTT tại Việt Nam giai đoạn 2016-2023 trong bối cảnh phát triển kinh tế số, tổng hợp các mốc tăng trưởng doanh thu và cơ cấu thị trường.
• Thứ hai: Thông qua xử lý dữ liệu thứ cấp của Cục Thương mại điện tử và Kinh tế số cùng dữ liệu khảo sát thực nghiệm sơ cấp (440 doanh nghiệp BHTT và 60 cán bộ quản lý tại 10 tỉnh/thành phố), luận án phân tích thực trạng theo 4 nội dung quản lý và 5 tiêu chí chất lượng; cung cấp bằng chứng thực nghiệm về những hạn chế nảy sinh trong quản lý thuế, bảo mật dữ liệu và kiểm soát hàng giả, đặc biệt là giai đoạn sau đại dịch COVID-19.
• Thứ ba: Trên cơ sở lý luận, thực tiễn và bài học kinh nghiệm quốc tế (Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore), luận án đề xuất hệ thống các giải pháp có cơ sở khoa học nhằm hoàn thiện QLNN đối với BHTT ở Việt Nam đến năm 2030, gắn với mục tiêu chiến lược quốc gia về phát triển kinh tế số.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của luận án:

• Về đối tượng: Đề tài tập trung nghiên cứu hoạt động BHTT theo mô hình B2C trên ba kênh chính gồm mạng xã hội, website doanh nghiệp và sàn giao dịch TMĐT; chưa mở rộng đánh giá chuyên sâu đối với các mô hình giao dịch khác như B2B, C2C hay D2C.
• Về phạm vi thể chế: Nghiên cứu giới hạn ở các văn bản quy phạm pháp luật do cơ quan Nhà nước cấp Trung ương ban hành, chưa phân tích hệ thống văn bản và chính sách đặc thù của chính quyền địa phương cấp tỉnh, thành phố.
• Về phạm vi không gian và mẫu khảo sát: Hoạt động điều tra sơ cấp chỉ tập trung tại 10 tỉnh, thành phố có chỉ số TMĐT dẫn đầu cả nước (TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương, Hải Phòng, Nam Định, Cần Thơ, Đồng Tháp, Phú Thọ, Đồng Nai, Bắc Ninh); chưa bao quát được các địa phương thuộc vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa có điều kiện hạ tầng thấp hơn.
• Về thời gian thu thập dữ liệu: Dữ liệu điều tra sơ cấp được thực hiện trong khoảng thời gian từ tháng 6/2022 đến tháng 8/2022 bằng phương pháp chọn mẫu thuận tiện, phản ánh ý kiến đánh giá tại thời điểm kinh tế vừa bước ra khỏi đại dịch COVID-19.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu sang các mô hình B2B, C2C, D2C và các giao dịch thương mại điện tử xuyên biên giới phức tạp.
• Mở rộng địa bàn điều tra khảo sát sang các địa phương có chỉ số phát triển TMĐT thấp nhằm đánh giá toàn diện khoảng cách số trong thực thi chính sách quản lý nhà nước.
• Tiếp tục theo dõi, kiểm chứng và đo lường tác động thực tế của Luật Giao dịch điện tử số 20/2023/QH15 và Công điện số 56/CĐ-TTg (2024) khi đi vào triển khai thực tiễn trong giai đoạn 2024-2030.

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo hữu ích cho nhiều nhóm đối tượng:

• Đối với nghiên cứu sinh, học viên cao học và sinh viên chuyên ngành Quản lý kinh tế, Thương mại điện tử, Quản trị kinh doanh: Luận án cung cấp khung phân tích 4 nội dung kết hợp 5 tiêu chí đánh giá chất lượng QLNN; mô hình thiết kế bảng hỏi khảo sát định lượng theo thang đo Likert và quy trình xử lý dữ liệu qua phần mềm SPSS 22.0 và Excel.
• Đối với giảng viên và các viện nghiên cứu: Tài liệu cung cấp nguồn tư liệu học thuật phong phú về tổng quan tình hình nghiên cứu trong và ngoài nước, cơ sở lý luận về quản lý kinh tế - thương mại và bài học kinh nghiệm quốc tế từ Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc, Singapore.
• Đối với các cơ quan quản lý nhà nước và nhà hoạch định chính sách (Bộ Công Thương, Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Tài chính, Tổng cục Thuế, Cục Quản lý thị trường): Luận án cung cấp các số liệu thực chứng phản ánh đánh giá của doanh nghiệp và cán bộ quản lý về thực trạng chính sách thuế, bảo vệ người tiêu dùng, dịch vụ công trực tuyến; làm cơ sở dữ liệu tham khảo để hoàn thiện các văn bản quy phạm pháp luật và triển khai Kế hoạch phát triển TMĐT quốc gia giai đoạn đến năm 2030.

Câu hỏi thường gặp

Câu 1: Bốn nội dung quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến được luận án xác định theo tiếp cận hỗn hợp gồm những nội dung nào?
Trả lời: Bốn nội dung gồm: (1) Xây dựng chiến lược, kế hoạch phát triển BHTT; (2) Xây dựng chính sách và ban hành văn bản pháp luật QLNN đối với BHTT (gồm chính sách thương nhân, chính sách bảo vệ người tiêu dùng, chính sách thuế, chính sách nhân lực, chính sách hạ tầng công nghệ và thanh toán, công nhận thông điệp dữ liệu và chữ ký điện tử); (3) Tổ chức triển khai chiến lược, chính sách, kế hoạch phát triển BHTT; (4) Kiểm tra, giám sát BHTT.

Câu 2: Luận án sử dụng những tiêu chí nào để đo lường chất lượng QLNN đối với BHTT?
Trả lời: Chất lượng QLNN được đánh giá qua 5 tiêu chí: (1) Tính hiệu lực; (2) Tính hiệu quả; (3) Tính phù hợp; (4) Tính đồng bộ, hệ thống và thống nhất; (5) Tính minh bạch và công bằng.

Câu 3: Quy mô mẫu và địa bàn thu thập dữ liệu sơ cấp của luận án được thực hiện như thế nào?
Trả lời: Khảo sát được thực hiện từ tháng 6/2022 đến tháng 8/2022 tại 10 tỉnh, thành phố có chỉ số TMĐT cao (TP. Hồ Chí Minh, Hà Nội, Bình Dương, Hải Phòng, Nam Định, Cần Thơ, Đồng Tháp, Phú Thọ, Đồng Nai, Bắc Ninh). Tổng số phiếu thu về hợp lệ gồm 440 phiếu từ 100 doanh nghiệp BHTT (trên 468 phiếu phát ra) và 60 phiếu từ cán bộ QLNN tại các cơ quan quản lý (trên 80 phiếu phát ra).

Câu 4: Luận án nghiên cứu bài học kinh nghiệm quốc tế về QLNN đối với BHTT từ những quốc gia nào?
Trả lời: Luận án nghiên cứu kinh nghiệm thực tiễn từ 4 quốc gia: Mỹ, Hàn Quốc, Trung Quốc và Singapore.

Câu 5: Doanh thu bán hàng trực tuyến tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2023 biến động ra sao theo số liệu luận án trích dẫn?
Trả lời: Doanh thu BHTT tại Việt Nam tăng trưởng liên tục: đạt mức 5 tỷ USD vào năm 2016, tăng lên 11,8 tỷ USD năm 2020 (sức mua tăng 46% do dịch COVID-19), đạt 16,4 tỷ USD năm 2022 (tăng trưởng 20%) và đạt 20,5 tỷ USD năm 2023, đưa quy mô thị trường Việt Nam đứng thứ hai khu vực Đông Nam Á, sau Indonesia.

Kết luận

Luận án tiến sĩ "Quản lý nhà nước đối với bán hàng trực tuyến ở Việt Nam" của tác giả Nguyễn Minh Phương là công trình nghiên cứu chuyên khảo thuộc chuyên ngành Quản lý kinh tế, giải quyết đồng bộ các vấn đề lý luận và thực tiễn trong công tác điều tiết thị trường BHTT theo mô hình B2C. Luận án đã hệ thống hóa khung phân tích 4 nội dung kết hợp 5 tiêu chí đánh giá chất lượng QLNN, đồng thời cung cấp các bằng chứng thực nghiệm giá trị từ khảo sát 440 doanh nghiệp và 60 cán bộ quản lý tại 10 địa phương trọng điểm. Các kết quả đánh giá thực trạng giai đoạn 2016-2023 cùng hệ thống giải pháp đề xuất đến năm 2030 đóng góp thiết thực cho công tác hoàn thiện thể chế, phát triển hạ tầng số và nâng cao hiệu lực quản lý thương mại điện tử tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cću và ph°¢ng pháp nghiên cću Chương 2: C¢ sç lý luÁn và bài hãc thďc tißn và QLNN và kinh tÁ, th°¢ng m¿i vÁn dăng đái vãi BHTT ç Viát Nam. Chương 3: Thďc tr¿ng QLNN đái vãi BHTT ç Viát Nam. Chương 4: Quan điÅm, đánh h°ãng và mát sá giÁi pháp hoàn thián QLNN đái vãi BHTT ç Viát Nam đÁn nm 2030. TäNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CĄU VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĄU 1.

MàT Sà NGHIÊN CĆU LIÊN QUAN ĐÀN QLNN ĐàI VâI BHTT 1. BHTT và phát triÃn BHTT Nghiên cću và BHTT có nhiÃu cách hiÅu khác nhau. Trong lĩnh vďc TMĐT Laudon và Traver (2019) cho rÅng BHTT là "quá trình mua bán hàng hóa và dách vă qua internet" có nghĩa mãi giao dách mua bán dißn ra trên các nÃn tÁng kỹ thuÁt sá nh° trang web TMĐT, ćng dăng di đáng và các công că trďc tuyÁn khác.com, BHTT là "ho¿t đáng bán hàng hóa hoÁc dách vă qua Internet". Tå The Economic Times (2006) bổ sung rÅng "khi b¿n mua hoÁc bán sÁn phẩm hoÁc dách vă qua Internet thay vì t¿i cċa hàng truyÃn tháng, đó đ°āc gãi là mua bán trďc tuyÁn." T°¢ng tď, Hasslinger và cáng sď (2007) đánh nghĩa BHTT là "quá trình ng°åi tiêu dùng mua hàng hóa hoÁc dách vă qua m¿ng Internet.

Tóm l¿i, các khái niám này đÃu nhÃn m¿nh rÅng BHTT là hình thćc "mua bán hàng hóa hoÁc dách vă thông qua m¿ng Internet," đôi khi còn đ°āc gãi là "bán hàng qua m¿ng" (Lui, 2012). BHTT có đÁc tr°ng là giao dách qua các cċa hàng Áo/gian hàng trďc tuyÁn trên các uan an tien si mật luan an tien s ph°¢ng tián đián tċ nh° website, sàn giao dách TMĐT, Facebook, Zalo&(Kolesar và Galbraith, 2000; Lester và cáng sď, 2005). Các cċa hàng trďc tuyÁn này ho¿t đáng liên tăc 24 giå mát ngày, 7 ngày mát tuần (Abbad và cáng sď, 2011) nên khách hàng có thÅ mua sÃm bÃt cć khi nào (Lester và cáng sď, 2005). Khi muán mua mát sÁn phẩm nào đó, khách hàng chß viác lďa chãn bÅng cách nhÃp chuát vào sÁn phẩm đó và sÁn phẩm s¿ đ°āc chuyÅn đÁn đáa chß do khách hàng đánh s¿n (Yörük và cáng sď, 2011).

Hàng hóa t¿i các cċa hàng này th°ång đ°āc mô tÁ bÅng vn bÁn, hình Ánh, âm thanh, video (Kolesar và Galbraith, 2000). Do đó, khách hàng chß có thÅ cÁm nhÁn, đánh giá sÁn phẩm thông qua các thông điáp (d°ãi d¿ng: hình Ánh, vn bÁn, âm thanh, video) mà ng°åi bán đng tÁi trên các website chć không thÅ đánh giá bÅng các giác quan theo cách thông th°ång nh° trong bán hàng truyÃn tháng nên các giao dách bán hàng trong môi tr°ång trďc tuyÁn rąi ro h¢n so vãi bán hàng truyÃn tháng (Laroche và cáng sď, 2005). Thông tin trên các ph°¢ng tián đián tċ nh° website, sàn giao dách TMĐT, Facebook, Zalo& th°ång rÃt đa d¿ng và phong phú, tĉ thông tin cąa nhà sÁn xuÃt, ng°åi bán đÁn các bình luÁn, đánh giá, xÁp h¿ng& cąa khách hàng (Hennig-Thurau và Walsh, 2003; Lepkowska-White, 2013). Nhčng thông tin này rÃt hču ích vãi khách hàng bçi vì nó giúp khách hàng có cái nhìn đa chiÃu và sÁn phẩm hã đánh mua (Chatterjee, 2001; Clemons và cáng sď, 2006).

RÃt nhiÃu khách hàng tham khÁo nhčng thông tin đánh giá này tr°ãc khi ra quyÁt đánh mua sÃm trďc tuyÁn (ADMA, 2020). H¢n nča, do quá trình BHTT đ°āc thďc hián thông qua các ph°¢ng tián đián tċ nh° website, 8 sàn giao dách TMĐT, Facebook, Zalo& nên khách hàng có thÅ truy cÁp nhiÃu gian hàng t¿i cùng mát thåi điÅm (Nguyßn Thành Đá và Hà Ngãc ThÃng, 2014). Do đó, hã dß dàng tìm đ°āc sÁn phẩm thßa mãn tát nhÃt nhu cầu cąa mình và tìm đ°āc nhà phân phái vãi giá rẻ nhÃt (Lester và cáng sď, 2005). BHTT trên thÁ giãi rÃt phát triÅn đÁc biát ç khu vďc Châu Á nh° ç Trung Quác nhå sď phát triÅn nhanh chóng cąa CNTT và Internet, các ho¿t đáng mua sÃm trďc tuyÁn t¿i Trung Quác đã dißn ra rÃt sôi nổi và phát triÅn vãi mát tác đá phi th°ång.

Theo Rong Li et al. (2007) nhân tá Ánh h°çng đÁn ý đánh mua sÃm trďc tuyÁn chính là sď tin t°çng d¿n đÁn hành đáng mua sÃm trďc tuyÁn cąa ng°åi tiêu dùng Trung Quác. Thành công BHTT ç Trung quác theo tác giÁ Jin, B. (2014) do các yÁu tá chiÁn l°āc giá cÁ, dách vă khách hàng, logistics và giao hàng, quÁn lý quan há khách hàng, nó giúp các DN c¿nh tranh trong mát thá tr°ång đông đúc và t¿o tng tr°çng lâu dài.

Thái Lan đ°āc coi là mát trong nhčng quác gia ćng dăng Internet vào các lĩnh vďc ho¿t đáng kinh doanh xã hái sãm nhÃt t¿i châu Á và BHTT đã trç thành ho¿t đáng phổ biÁn chß sau các ho¿t đáng nh° sċ dăng e-mail, tin nhÃn hay l°ãt web (Ma Mengli, 2011). æ hai thá tr°ång Hàn Quác và Mỹ, tác giÁ Joongho Ahn et al., (2001) đã xây dďng mô hình chÃp nhÁn sċ dăng TMĐT E-Cam (E-commerce Adoption Model) bÅng uan an tien si mật luan an tien s cách tích hāp mô hình TAM cąa Davis Fred D.(1986) vãi thuyÁt rąi ro TPR (Bauer, R. Mô hình này cho thÃy các yÁu tá tác đáng đÁn viác chuyÅn đổi tĉ ng°åi sċ dăng Internet thành ng°åi tiêu dùng tiÃm nng cąa tĉng vùng vn hóa khác nhau có sď khác biát. Trong nghiên cću cąa Mihra, Sita (2014) đã sċ dăng mô hình lý thuyÁt hành vi dď đánh cąa Ajzen, I.

(1991) đÅ nghiên cću các nhân tá Ánh h°çng đÁn ý đánh và hành vi mua sÃm trďc tuyÁn cąa ng°åi tiêu dùng Ân Đá. Salehi, Mehrdad (2012) đã tiÁn hành nghiên cću hành vi mua hàng cąa ng°åi tiêu dùng đái vãi các cċa hàng trďc tuyÁn ç Malaysia chß ra rÅng nm yÁu tá đầu tiên (xuÃt hián, tÁi nhanh, bÁo mÁt, s¢ đã trang web, tính hāp lá) Ánh h°çng đÁn ng°åi tiêu dùng đái vãi mua sÃm trďc tuyÁn và bÁo mÁt là yÁu tá góp phần nhiÃu nhÃt vào mua sÃm trďc tuyÁn. Các nghiên cąu liên quan đ¿n QLNN vÁ kinh t¿ và th°¢ng m¿i Tác giÁ Đß Hoàng Toàn, Mai Vn B°u (2018) cho rÅng QLNN <là sď tác đáng có tổ chćc và điÃu chßnh bÅng quyÃn lďc Nhà n°ãc đái vãi các quá trình xã hái và hành vi ho¿t đáng cąa con ng°åi đÅ duy trì và phát triÅn các mái quan há xã hái và trÁt tď pháp luÁt nhÅm thďc hián nhčng chćc nng, nhiám vă cąa Nhà n°ãc và các măc tiêu đã xác đánh trong tĉng giai đo¿n phát triÅn cąa đÃt n°ãc=. Đái vãi tác giÁ Phan Huy Đ°ång (2017) cho rÅng <QLNN và kinh tÁ là sď tác đáng có tổ chćc, có măc đích cąa Nhà n°ãc lên ho¿t đáng kinh tÁ (đái t°āng và khách thÅ ho¿t đáng kinh tÁ) đÅ sċ dăng hiáu quÁ tiÃm nng, các nguãn lďc, các c¢ hái nhÅm đ¿t đ°āc măc tiêu tr°ãc mÃt và lâu dài cąa nÃn kinh tÁ xã hái=.

Còn Nguyßn TiÁn Thao (2020) cho rÅng <QLNN và kinh tÁ là 9 sď tác đáng có tổ chćc và bÅng pháp quyÃn cąa nhà n°ãc lên nÃn kinh tÁ quác dân nhÅm sċ dăng có hiáu quÁ nhÃt các nguãn lďc kinh tÁ trong và ngoài n°ãc, các c¢ hái có thÅ có, đÅ đ¿t đ°āc các măc tiêu phát triÅn kinh tÁ đÃt n°ãc đã đà ra, trong điÃu kián hái nhÁp và mç ráng giao l°u quác tÁ=. QLNN tát hay ch°a tát là viác thďc hián các chćc nng nhà n°ãc đã đ°āc hiÁn đánh tát hay ch°a tát (Đß Hoàng Toàn, Mai Vn B°u, 2018) va nÁu phân lÁp theo tĉng giai đo¿n tác đáng thì nhà n°ãc có các chćc nng ho¿ch đánh phát triÅn, chćc nng tổ chćc điÃu hành nÃn kinh tÁ; chćc nng kiÅm soát sď phát triÅn kinh tÁ. Theo Hà Trãng Nghĩa (2021), nái dung c¢ bÁn cąa QLNN (và đào t¿o, bãi d°ÿng cán bá, công chćc, viên chćc) gãm: thďc hián quy ho¿ch, kÁ ho¿ch; xây dďng, ban hành và triÅn khai thÅ chÁ; xây dďng ban hành và triÅn khai chính sách; tổ chćc bá máy và nguãn nhân lďc; tổ chćc đào t¿o, bãi d°ÿng; kiÅm tra giám sát ho¿t đáng đào t¿o, bãi d°ÿng. Vũ Thá Hãng Ph°āng (2021) cho rÅng tính mãi cąa nái dung QLNN là xuÃt phát tĉ các yÁu tá cąa thá tr°ång đó là quÁn lý cung, cầu thá tr°ång, giá cÁ và c¿nh tranh.

Vũ Lan H°¢ng (2022) cho rÅng, nái dung QLNN (và phát triÅn du lách) gãm có tổ chćc thďc hián chiÁn l°āc, quy ho¿ch phát triÅn; xây dďng và thďc hián các vn bÁn pháp luÁt; tổ chćc bá máy nhà n°ãc; quÁn lý thu hút đầu t° và xúc tiÁn th°¢ng m¿i; tổ chćc kiÅm tra, giám sát các ho¿t đáng phát triÅn. Theo Lâm Đình TuÃn uan an tien si mật luan an tien s HÁi (2022), các nái dung QLNN đái vãi nguãn nhân lďc mà tác giÁ đà cÁp đÁn là xây dďng quy ho¿ch, kÁ ho¿ch; ban hành chính sách pháp luÁt và chính sách; tổ chćc bá máy và công tác kiÅm tra, giám sát. Trong lĩnh vďc th°¢ng m¿i, Thân Danh Phúc và Hà Vn Sď (2015) cho rÅng QLNN và th°¢ng m¿i là mát phần quan trãng cąa QLNN và kinh tÁ. Đây là quá trình mà các c¢ quan quÁn lý vĩ mô tác đáng có tổ chćc và có măc tiêu đÁn các ho¿t đáng th°¢ng m¿i, thông qua viác sċ dăng các công că và chính sách quÁn lý nhÅm đ¿t đ°āc các măc tiêu că thÅ trong bái cÁnh kinh tÁ - xã hái xác đánh.

Quá trình QLNN và th°¢ng m¿i bao gãm bán chćc nng c¢ bÁn: ho¿ch đánh, tổ chćc, lãnh đ¿o và kiÅm soát, giúp đÁm bÁo các ho¿t đáng th°¢ng m¿i dißn ra trong khuôn khổ và phù hāp vãi đánh h°ãng phát triÅn chung. Các c¢ quan quÁn lý đóng vai trò then chát trong viác ra quyÁt đánh, điÃu hành và t¿o ra nhčng tác đáng cần thiÁt đÁn DN, tổ chćc và cá nhân tham gia vào ho¿t đáng th°¢ng m¿i trên các thá tr°ång trong và ngoài n°ãc. Thông qua các ho¿t đáng này, Nhà n°ãc không chß điÃu chßnh và hß trā mà còn đánh h°ãng sď phát triÅn cąa thá tr°ång th°¢ng m¿i trong bái cÁnh hái nhÁp kinh tÁ toàn cầu. Các luÁn án QLNN và th°¢ng m¿i cũng đa d¿ng nhiÃu lĩnh vďc vãi các nái dung quÁn lý theo quá trình, theo công că và hßn hāp.

Nguyßn Minh Tuân (2012), nái hàm và QLNN (và phát triÅn nông nghiáp công nghá cao đái vãi chính quyÃn cÃp tßnh và t¿i Hà Nái) là viác xây dďng các quy ho¿ch, ch°¢ng trình phát triÅn nông nghiáp công nghá cao; xây dďng các chính sách khuyÁn khích phát triÅn nông nghiáp công nghá cao; tổ chćc 10 triÅn khai thďc hián các quy ho¿ch, ch°¢ng trình, chính sách và phát triÅn nông nghiáp công nghá cao và giám sát, kiÅm tra viác thďc hián các quy ho¿ch, ch°¢ng trình, chính sách.