Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Ngoại Hối Của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về chính sách và thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Linh
• Người hướng dẫn: PGS.TS Lê Thị Thu Thủy
• Trường học: Đại Học Quốc Gia Hà Nội - Khoa Luật
• Chuyên ngành: Luật Kinh Tế
• Đề tài: Pháp Luật Về Quản Lý Ngoại Hối Của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGOẠI HỐI VÀ QUẢN LÝ NGOẠI HỐI CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƯƠNG
• 1.1. Một số vấn đề lý luận về ngoại hối
• 1.2. Khái niệm ngoại hối
• 1.3. Tỷ giá hối đoái
• 1.4. Thị trường hối đoái
• 1.5. Tổng quan về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương
• 1.5.1. Khái niệm, đặc điểm quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương
• 1.5.2. Mục tiêu quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương
• 1.5.3. Vai trò quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương
• 1.5.4. Kinh nghiệm quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương một số quốc gia trên thế giới
• 1.5.4.1. Kinh nghiệm quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc
• 1.5.4.2. Kinh nghiệm quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Hàn Quốc
• 1.5.4.3. Bài học rút ra từ kinh nghiệm quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương Trung Quốc và Hàn Quốc
• 1.5.5. Pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NGOẠI HỐI CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
• 2.1. Khái quát lịch sử hình thành và phát triển pháp luật về quản lý ngoại hối ở Việt Nam
• 2.1.1. Giai đoạn trước đổi mới nền tiền tệ (trước năm 1989)
• 2.1.2. Giai đoạn sau đổi mới nền tiền tệ (từ năm 1989 đến năm 2005)
• 2.1.3. Quy định của pháp luật hiện hành về quản lý ngoại hối (từ năm 2005 đến nay)
• 2.2. Thực trạng hoạt động quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 2.2.1. Ban hành văn bản quy phạm pháp luật về quản lý ngoại hối
• 2.2.2. Cấp, thu hồi giấy phép hoạt động ngoại hối
• 2.2.3. Kiểm tra, thanh tra, xử lý vi phạm pháp luật về ngoại hối
• 2.2.4. Hoạt động quản lý ngoại hối khác
• 2.3. Đánh giá thực trạng pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong thời gian qua
• 2.3.1. Những ưu điểm
• 2.3.2. Những hạn chế và nguyên nhân của những hạn chế
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ QUẢN LÝ NGOẠI HỐI CỦA NGÂN HÀNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM
• 3.1. Cơ sở của việc hoàn thiện pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.1.1. Chính sách, chủ trương của Đảng và Nhà nước về phát triển kinh tế Việt Nam
• 3.1.2. Xuất phát từ yêu cầu của quá trình hội nhập quốc tế trong lĩnh vực tài chính - ngân hàng
• 3.1.3. Những bất cập của pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.2. Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.2.1. Định hướng hoàn thiện pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• 3.2.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam
• MỞ ĐẦU
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Ngoại Hối Của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam

Quản lý ngoại hối là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam (NHNN). Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế, việc quản lý ngoại hối không chỉ giúp ổn định tỷ giá mà còn đảm bảo an toàn cho nền kinh tế. NHNN đã thực hiện nhiều chính sách nhằm điều tiết thị trường ngoại hối, từ đó tạo ra môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động ngoại hối.

1.1. Khái Niệm Và Vai Trò Của Quản Lý Ngoại Hối

Quản lý ngoại hối được hiểu là việc điều tiết và kiểm soát các giao dịch ngoại tệ nhằm đảm bảo sự ổn định của nền kinh tế. Vai trò của quản lý ngoại hối bao gồm việc duy trì tỷ giá hối đoái ổn định, kiểm soát dòng vốn và bảo vệ lợi ích quốc gia trong giao dịch quốc tế.

1.2. Lịch Sử Hình Thành Chính Sách Quản Lý Ngoại Hối Tại Việt Nam

Chính sách quản lý ngoại hối tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Từ giai đoạn trước đổi mới đến nay, NHNN đã có những bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện khung pháp lý và chính sách quản lý ngoại hối, phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Ngoại Hối Của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng quản lý ngoại hối vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Sự biến động của thị trường ngoại hối, tình hình kinh tế thế giới và các yếu tố nội tại của nền kinh tế Việt Nam đều ảnh hưởng đến hiệu quả của chính sách quản lý ngoại hối.

2.1. Biến Động Tỷ Giá Và Ảnh Hưởng Đến Kinh Tế

Sự biến động của tỷ giá hối đoái có thể gây ra rủi ro cho các doanh nghiệp và nhà đầu tư. NHNN cần có các biện pháp kịp thời để điều chỉnh tỷ giá, nhằm bảo vệ lợi ích của nền kinh tế và các chủ thể tham gia thị trường.

2.2. Khó Khăn Trong Việc Kiểm Soát Dòng Vốn

Việc kiểm soát dòng vốn ra vào là một thách thức lớn đối với NHNN. Các quy định hiện hành cần được cải thiện để đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý dòng vốn, đồng thời hạn chế các rủi ro tiềm ẩn.

III. Phương Pháp Quản Lý Ngoại Hối Hiệu Quả Tại Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam

Để nâng cao hiệu quả quản lý ngoại hối, NHNN đã áp dụng nhiều phương pháp và công cụ khác nhau. Việc sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngoại hối cũng đã được chú trọng nhằm tăng cường tính chính xác và nhanh chóng trong các giao dịch.

3.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Ngoại Hối

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc theo dõi và phân tích các giao dịch ngoại hối. NHNN đã đầu tư vào hệ thống công nghệ để cải thiện khả năng quản lý và giám sát thị trường ngoại hối.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Nhân Lực Trong Quản Lý Ngoại Hối

Đào tạo nhân lực là yếu tố then chốt để nâng cao năng lực quản lý ngoại hối. NHNN cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu cho cán bộ, nhân viên để họ có thể nắm bắt kịp thời các xu hướng và biến động của thị trường.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Ngoại Hối Tại Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam

Quản lý ngoại hối không chỉ là lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn rõ ràng trong hoạt động kinh tế. Các chính sách quản lý ngoại hối đã giúp ổn định tỷ giá và tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động xuất nhập khẩu.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Chính Sách Quản Lý Ngoại Hối

Chính sách quản lý ngoại hối đã giúp duy trì sự ổn định của tỷ giá hối đoái, từ đó tạo điều kiện cho các doanh nghiệp hoạt động hiệu quả hơn trong môi trường quốc tế.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Từ Quản Lý Ngoại Hối

Các bài học từ thực tiễn quản lý ngoại hối tại Việt Nam có thể được áp dụng để cải thiện chính sách trong tương lai. Việc học hỏi từ kinh nghiệm của các quốc gia khác cũng là một yếu tố quan trọng.

V. Kết Luận Về Quản Lý Ngoại Hối Của Ngân Hàng Nhà Nước Việt Nam

Quản lý ngoại hối là một lĩnh vực quan trọng trong chính sách tiền tệ của NHNN. Việc hoàn thiện các quy định và chính sách quản lý ngoại hối sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động kinh tế và bảo vệ lợi ích quốc gia.

5.1. Định Hướng Phát Triển Quản Lý Ngoại Hối Trong Tương Lai

Trong tương lai, NHNN cần tiếp tục hoàn thiện khung pháp lý và chính sách quản lý ngoại hối để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế và hội nhập quốc tế.

5.2. Những Đề Xuất Cải Tiến Chính Sách Quản Lý Ngoại Hối

Đề xuất cải tiến chính sách quản lý ngoại hối cần dựa trên thực tiễn và kinh nghiệm quốc tế, nhằm tạo ra một môi trường pháp lý thuận lợi cho hoạt động ngoại hối tại Việt Nam.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Kể từ mốc lịch sử ngày 07/11/2006 khi Việt Nam chính thức ký kết gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO), nền kinh tế nước ta đã bước vào chu kỳ hội nhập sâu rộng với quy mô xuất nhập khẩu và dòng vốn đầu tư nước ngoài tăng trưởng mạnh mẽ. Sau hơn 15 năm hình thành và phát triển thị trường hối đoái, hoạt động quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam giữ vai trò cốt lõi trong việc điều hành chính sách tiền tệ quốc gia, kiểm soát lạm phát và bảo đảm an toàn hệ thống tài chính. Tuy nhiên, trước các biến động phức tạp của kinh tế toàn cầu cùng áp lực từ tình trạng đô la hóa, hệ thống quy phạm pháp luật về ngoại hối đã bộc lộ những khoảng trống đáng kể. Luận văn thạc sĩ luật học chuyên ngành Luật Kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Thúy Linh tập trung giải quyết yêu cầu cấp thiết: Làm sáng tỏ cơ sở lý luận, phân tích thực trạng thi hành pháp luật về quản lý ngoại hối của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp hoàn thiện hành lang pháp lý trong thời kỳ mở cửa. Phạm vi nghiên cứu bao quát tiến trình pháp luật từ trước năm 1989 đến giai đoạn sau đổi mới, tập trung trọng tâm vào thực tiễn thực thi từ năm 2005 đến năm 2011 trên lãnh thổ Việt Nam. Công trình mang giá trị khoa học và thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ vững chắc để Ngân hàng Nhà nước hoàn thiện các quy chế quản trị rủi ro tỷ giá, nâng quy mô dự trữ ngoại hối đạt ngưỡng an toàn trên 12 tuần nhập khẩu và hiện thực hóa mục tiêu chiến lược: trên lãnh thổ Việt Nam chỉ sử dụng đồng Việt Nam.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý nhà nước về tài chính - tiền tệ và lý thuyết điều tiết vĩ mô thị trường ngoại hối của Ngân hàng Trung ương. Trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, quản lý ngoại hối là công cụ trọng yếu để duy trì cân bằng cán cân thanh toán quốc tế và ổn định giá trị đối ngoại của đồng nội tệ. Luận văn chuẩn hóa hệ thống 5 khái niệm chuyên ngành cốt lõi:

Thứ nhất, ngoại hối theo quy định tại Khoản 2 Điều 6 Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam năm 2010 và Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005 bao gồm: ngoại tệ tiền mặt, phương tiện thanh toán bằng ngoại tệ, giấy tờ có giá bằng ngoại tệ, vàng thuộc dự trữ nhà nước và đồng tiền Việt Nam trong trường hợp chuyển vào, chuyển ra khỏi lãnh thổ quốc gia.

Thứ hai, tỷ giá hối đoái là giá của một đơn vị tiền tệ nước ngoài tính bằng đơn vị tiền tệ Việt Nam, vận hành theo cơ chế thị trường có sự điều tiết của Nhà nước thông qua các công cụ can thiệp tiền tệ.

Thứ ba, thị trường hối đoái là cơ chế giao dịch hoạt động liên tục 24/24 giờ trên phạm vi toàn cầu, được cụ thể hóa thành thị trường ngoại tệ liên ngân hàng tại mỗi quốc gia nhằm phân bổ nguồn vốn và quản trị rủi ro hối đoái.

Thứ tư, quản lý ngoại hối của Ngân hàng Trung ương là quá trình sử dụng tổng thể các công cụ pháp luật và công cụ hành chính để kiểm soát luồng ngoại hối luân chuyển qua biên giới, bảo tồn quỹ dự trữ ngoại hối quốc gia và thực thi chính sách tiền tệ.

Thứ năm, tự do hóa giao dịch vãng lai theo chuẩn mực Điều VIII của Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) nhằm nâng cao tính chuyển đổi của đồng bản tệ.

Phương pháp nghiên cứu

Tác giả vận dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng kết hợp với phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, hệ thống hóa và so sánh luật học. Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm hơn 50 văn bản quy phạm pháp luật ban hành từ năm 1963 đến năm 2011, trong đó khảo cứu chuyên sâu 30 văn bản mang tính bước ngoặt như Nghị định 102/CP năm 1963, Nghị định 161/HĐBT năm 1988, Nghị định 163/1998/NĐ-CP, Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005 và Luật Ngân hàng Nhà nước năm 2010. Phương pháp chọn mẫu điển cứu được thực hiện đối với hoạt động ngoại hối tại hơn 100 tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng thương mại trong nước và quốc tế. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích quy phạm kết hợp so sánh đối chiếu với hai mô hình Ngân hàng Trung ương của Trung Quốc và Hàn Quốc là nhằm nhận diện rõ các điểm tương đồng về thể chế chuyển đổi, từ đó rút ra các bài học lập pháp có tính khả thi cao cho Việt Nam. Toàn bộ chuỗi dữ liệu được xử lý theo 3 giai đoạn tiến hóa tiền tệ của đất nước.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo cứu thực chứng đã đem lại 4 phát hiện căn bản về thực trạng pháp luật quản lý ngoại hối tại Việt Nam:

Một là, sự chuyển đổi mô hình từ độc quyền bao cấp sang cơ chế thị trường: Trước năm 1989, Nhà nước áp dụng cơ chế độc quyền ngoại thương 100% với hệ thống đa tỷ giá cố định (tỷ giá mậu dịch, phi mậu dịch, kết toán nội bộ). Từ tháng 3/1989, Việt Nam đã chuyển đổi thành công sang cơ chế một tỷ giá linh hoạt phản ánh tương đối sát quan hệ cung cầu thực tế, tạo đòn bẩy thúc đẩy xuất khẩu tăng trưởng liên tục ở mức 2 con số qua từng năm.

Hai là, tiến trình tự do hóa các giao dịch vãng lai: Tỷ lệ kết hối ngoại tệ bắt buộc đối với nguồn thu vãng lai của doanh nghiệp đã giảm dần qua các thời kỳ và chính thức hạ về mức 0% vào năm 2003 theo tinh thần của Nghị định 163/1998/NĐ-CP và Nghị định 131/2005/NĐ-CP, giúp Việt Nam hoàn thành nghĩa vụ theo Điều VIII của IMF.

Ba là, bước tiến mở cửa thận trọng đối với tài khoản vốn: Kể từ khi Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005 có hiệu lực ngày 01/6/2006, các rào cản luân chuyển vốn đầu tư trực tiếp và gián tiếp dần được tháo gỡ, bãi bỏ quy định khống chế thời hạn giữ vốn 1 năm đối với nhà đầu tư nước ngoài mua chứng khoán.

Bốn là, bất cập về văn bản dưới luật và hiện tượng đô la hóa: Mặc dù Thông tư 03/2008/TT-NHNN đã thiết lập khung điều kiện cấp phép dịch vụ ngoại hối cho các tổ chức tín dụng trên 2 phân khúc thị trường trong nước và quốc tế, nhưng việc chậm ban hành hơn 10 dự thảo Thông tư chuyên ngành đã tạo ra khoảng trống pháp lý, khiến ước tính khoảng 20% đến 30% lượng ngoại tệ tiền mặt vẫn lưu thông trôi nổi ngoài hệ thống ngân hàng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chủ yếu của các hạn chế bắt nguồn từ sự thiếu đồng bộ giữa pháp luật ngân hàng với pháp luật đầu tư, thương mại và chế tài xử lý vi phạm hành chính chưa đủ mạnh. Khi đối chiếu với kinh nghiệm quốc tế, Trung Quốc duy trì vai trò của Cục Quản lý Ngoại hối (SAFE) với chính sách kiểm soát nghiêm ngặt tài khoản vốn và quy định chỉ lưu hành đồng Nhân dân tệ từ năm 1995, giúp kim ngạch xuất khẩu chiếm tới 70% GDP và dự trữ ngoại tệ tăng trưởng vượt bậc. Trong khi đó, Hàn Quốc sau khủng hoảng tài chính năm 1998 đã tự do hóa thị trường vốn nhưng vẫn duy trì Luật Quản lý Ngoại hối năm 1980 với trần sở hữu nước ngoài tối đa 30% tại các doanh nghiệp nhà nước nhằm bảo vệ chủ quyền kinh tế. Các dữ liệu lịch sử này có thể được trình bày rõ ràng qua bảng tổng hợp so sánh các mốc pháp lý từ năm 1963 đến 2011 và biểu đồ đường thể hiện xu hướng giảm dần của tỷ lệ kết hối từ 100% về 0%, phản ánh quy luật phát triển tất yếu của thể chế quản lý ngoại hối Việt Nam.

Đề xuất và khuyến nghị

Để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước về ngoại hối, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp trọng tâm với các chỉ tiêu định lượng cụ thể:

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật: Ngân hàng Nhà nước chủ trì rà soát, đề xuất nâng cấp Pháp lệnh Ngoại hối 2005 lên thành Luật Ngoại hối, đồng thời khẩn trương ban hành đầy đủ 10 Thông tư hướng dẫn về giao dịch phái sinh, thanh toán biên mậu và quản lý nợ nước ngoài. Mục tiêu hoàn thành 100% hệ thống thông tư chuẩn hóa trong giai đoạn 2012 - 2014.

Thứ hai, đổi mới phương thức điều hành tỷ giá và can thiệp thị trường: Ngân hàng Nhà nước cần chuyển dần từ can thiệp hành chính sang điều tiết gián tiếp thông qua Quỹ bình ổn hối đoái và nghiệp vụ thị trường mở. Đặt mục tiêu kiểm soát biến động tỷ giá bình quân trong biên độ từ 1% đến 3% mỗi năm nhằm hỗ trợ ổn định vĩ mô.

Thứ ba, kiên quyết ngăn chặn tình trạng đô la hóa nền kinh tế: Chính phủ chỉ đạo các Bộ, ngành và chính quyền địa phương phối hợp cùng Ngân hàng Nhà nước tăng cường kiểm tra, xử lý triệt để các hành vi niêm yết, thanh toán bằng ngoại tệ trái phép. Phấn đấu giảm tỷ lệ tiền gửi ngoại tệ trên tổng phương tiện thanh toán xuống dưới 15% vào năm 2015 và dưới 10% vào năm 2020.

Thứ tư, chuẩn hóa quy trình cấp phép và quản trị rủi ro: Ngân hàng Nhà nước áp dụng các tiêu chuẩn an toàn vốn theo thông lệ quốc tế cho hơn 100 tổ chức tín dụng được phép kinh doanh ngoại hối, yêu cầu 100% ngân hàng thương mại hoàn thiện hệ thống kiểm toán nội bộ và quản trị rủi ro thanh khoản ngoại tệ trước năm 2015.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nghiên cứu mang lại giá trị thực tiễn và định hướng nghiệp vụ rõ ràng cho 4 nhóm đối tượng chính:

Một là, các chuyên viên hoạch định chính sách tại Ngân hàng Nhà nước và cơ quan tư pháp: Cung cấp cơ sở khoa học để soạn thảo các dự thảo văn bản quy phạm pháp luật, hoàn thiện công tác quản lý dự trữ ngoại hối và điều hành chính sách tiền tệ.

Hai là, ban lãnh đạo, khối pháp chế và phòng kinh doanh ngoại tệ tại hơn 100 tổ chức tín dụng: Nắm vững điều kiện, trình tự xin cấp phép dịch vụ ngoại tệ theo đúng chuẩn mực của Thông tư 03/2008/TT-NHNN, từ đó giảm thiểu 100% rủi ro pháp lý trong hoạt động thanh toán quốc tế.

Ba là, ban điều hành và chuyên viên tài chính tại hơn 500.000 doanh nghiệp xuất nhập khẩu: Hiểu rõ quyền và nghĩa vụ trong việc mở tài khoản ngoại tệ, quy định vay trả nợ nước ngoài và phương thức sử dụng các công cụ kỳ hạn, hoán đổi để phòng ngừa rủi ro tỷ giá.

Bốn là, giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Luật Kinh tế mã số 60 38 50: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị trong nghiên cứu luật tài chính - ngân hàng và tổng kết thực tiễn 3 giai đoạn phát triển tiền tệ Việt Nam.

Câu hỏi thường gặp

Câu hỏi 1: Đối tượng ngoại hối theo pháp luật Việt Nam hiện hành bao gồm những phương tiện nào? Trả lời: Theo Khoản 2 Điều 6 Luật Ngân hàng Nhà nước năm 2010 và Điều 4 Pháp lệnh Ngoại hối năm 2005, ngoại hối bao gồm 5 nhóm phương tiện: ngoại tệ tiền mặt, phương tiện thanh toán bằng ngoại tệ (séc, thẻ, hối phiếu), giấy tờ có giá bằng ngoại tệ (trái phiếu, cổ phiếu), vàng thuộc dự trữ quốc gia và đồng Việt Nam khi chuyển qua biên giới.

Câu hỏi 2: Sự chuyển biến lớn nhất của pháp luật quản lý ngoại hối sau mốc đổi mới năm 1989 là gì? Trả lời: Trước năm 1989, Nhà nước duy trì cơ chế bao cấp với 100% quyền độc quyền ngoại thương và áp dụng đa tỷ giá ấn định. Sau tháng 3/1989 theo Nghị định 161/HĐBT, Việt Nam đã chuyển sang cơ chế một tỷ giá linh hoạt có sự quản lý, cho phép các thành phần kinh tế tham gia hoạt động ngoại thương và mở tài khoản ngoại tệ.

Câu hỏi 3: Lộ trình dỡ bỏ nghĩa vụ kết hối ngoại tệ tại Việt Nam được thực hiện như thế nào? Trả lời: Nhằm thực hiện cam kết tự do hóa giao dịch vãng lai theo Điều VIII của IMF, tỷ lệ kết hối bắt buộc từ mức cao sau khủng hoảng tài chính năm 1998 đã giảm dần qua các năm và chính thức hạ về 0% vào năm 2003 theo tinh thần của Nghị định 163/1998/NĐ-CP và Nghị định 131/2005/NĐ-CP.

Câu hỏi 4: Điều kiện để tổ chức tín dụng được cấp phép hoạt động ngoại hối quốc tế theo Thông tư 03/2008/TT-NHNN là gì? Trả lời: Tổ chức tín dụng phải đáp ứng các tiêu chuẩn an toàn vốn, có hệ thống kiểm soát nội bộ chuẩn hóa, có lãi trong 1 năm tài chính liền kề, không vi phạm pháp luật ngoại hối trong 12 tháng liên tục và đã được cấp phép cung ứng dịch vụ ngoại hối trên thị trường trong nước.

Câu hỏi 5: Bài học quan trọng nhất từ kinh nghiệm quản lý ngoại hối của Trung Quốc và Hàn Quốc là gì? Trả lời: Bài học then chốt là không tự do hóa tài khoản vốn vội vã khi năng lực giám sát của Nhà nước chưa hoàn thiện như khủng hoảng năm 1998 tại Hàn Quốc, đồng thời kiên trì chính sách chỉ lưu hành đồng bản tệ trong nước và quản lý chặt chẽ nguồn thu ngoại tệ như mô hình SAFE của Trung Quốc từ năm 1995.

Kết luận

Luận văn thạc sĩ luật học chuyên ngành Luật Kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Thúy Linh đã hoàn thành xuất sắc các mục tiêu nghiên cứu đề ra với những đóng góp nổi bật:

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và 3 giai đoạn tiến hóa của pháp luật quản lý ngoại hối tại Việt Nam từ năm 1945 đến năm 2011.
• Làm rõ bản chất pháp lý của tự do hóa giao dịch vãng lai, cơ chế quản lý tài khoản vốn và các tiêu chuẩn bảo toàn dự trữ ngoại hối nhà nước.
• Phân tích sâu sắc bài học kinh nghiệm từ Trung Quốc và Hàn Quốc để đề xuất lộ trình mở cửa thị trường vốn an toàn cho Việt Nam.
• Đưa ra 4 nhóm giải pháp đồng bộ nhằm đưa tỷ lệ đô la hóa xuống dưới 10% trong tầm nhìn giai đoạn 2012 - 2020.
• Khẳng định vai trò độc lập tương đối của Ngân hàng Nhà nước trong việc ban hành văn bản quy phạm pháp luật và thanh tra giám sát tiền tệ.

Đóng góp khoa học của luận văn là luận cứ quan trọng phục vụ công cuộc hoàn thiện thể chế tài chính - ngân hàng và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế. Quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và cán bộ pháp chế quan tâm vui lòng tham khảo toàn văn luận văn thạc sĩ chuyên ngành Luật Kinh tế mã số 60 38 50 để tiếp cận đầy đủ hệ thống giải pháp chi tiết.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Một số vấn đề lý luận về ngoại hối và QLNH của NHTW Chƣơng 2: Thực trạng pháp luật về QLNH của NHNN Việt Nam Chƣơng 3: Định hƣớng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về QLNH của NHNN Việt Nam LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGOẠI HỐI VÀ QUẢN LÝ NGOẠI HỐI CỦA NGÂN HÀNG TRUNG ƢƠNG 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ NGOẠI HỐI 1. Khái niệm ngoại hối Lịch sử phát triển nền sản xuất hàng hóa, từ sản xuất hàng hóa giản đơn tới kinh tế thị trƣờng với công nghệ tiên tiến, hiện đại ngày nay đều gắn liền với việc không ngừng mở rộng quan hệ trao đổi, mua bán hàng hóa, dịch vụ, vốn, công nghệ,… không chỉ trong phạm vi lãnh thổ một quốc gia mà còn vƣợt ra phạm vi quốc tế. Cùng với tiến trình phát triển kinh tế của mỗi dân tộc, cộng đồng dân cƣ và mỗi nƣớc, nhu cầu trao đổi, buôn bán hàng hóa và dịch vụ qua lại giữa họ ngày một tăng lên.

Do vậy, đồng tiền của dân tộc, cộng đồng dân cƣ và nƣớc này cũng đƣợc làm phƣơng tiện tích lũy và thanh toán ở dân tộc, cộng đồng dân cƣ và các nƣớc khác khi có trao đổi, buôn bán qua lại giữa họ với nhau. Việc trao đổi, mua bán hàng hóa, dịch vụ giữa các quốc gia thời kỳ đầu thƣờng sử dụng một số kim khí quý làm phƣơng tiện thanh toán quốc tế (vàng, bạc…), ngày nay, các quốc gia dùng nhiều hình thức thanh toán mới phong phú, đa dạng, hiện đại làm phƣơng tiện thanh toán quốc tế nhƣ vàng đạt tiêu chuẩn quốc tế, một số loại giấy tờ có giá trong thanh toán quốc tế nhƣ trái phiếu Chính phủ, quyền rút vốn đặc biệt, séc, thẻ thanh toán quốc tế…. Các phƣơng tiện thanh toán quốc tế này đƣợc gọi chung là ngoại hối. Trên những giác độ khác nhau, ngƣời ta hiểu ngoại hối không hoàn toàn đồng nhất nhƣ nhau: Trên giác độ kinh doanh ngoại hối, những ngƣời kinh doanh hiểu ngoại hối là những phƣơng tiện thanh toán thể hiện dƣới dạng ngoại tệ, nó bao gồm: hối phiếu, séc bằng ngoại tệ và số dƣ có trên tài khoản tại Ngân hàng nƣớc LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.

Điều đặc biệt ở đây là ngoại tệ tiền mặt và các kim khí đá quý không đƣợc liệt vào danh sách ngoại hối. Trên giác độ hoạch định chính sách và quản lý, ngoại hối đƣợc hiểu là toàn bộ các loại tiền nƣớc ngoài, các phƣơng tiện chi trả có giá trị bằng tiền nƣớc ngoài, các chứng từ, chứng khoán có giá trị có khả năng mang lại ngoại tệ nào đó và toàn bộ các kim khí, đá quý đều thuộc phạm vi ngoại hối cần xem xét, quản lý. Theo đó, ngoại hối bao gồm: + Ngoại tệ tiền mặt, ngoại tệ trên tài khoản ở Ngân hàng nƣớc ngoài; + Các loại chứng từ có giá trị ngoại tệ nhƣ các loại cổ phiếu, trái phiếu; + Các loại kim khí quý, đá quý. Nói gọn lại, ngoại hối là ngoại tệ, các chứng từ có giá trị ngoại tệ có khả năng chuyển đổi ra ngoại tệ và các kim khí đá quý.

Ngày nay, pháp luật của các quốc gia thƣờng không đƣa ra một định nghĩa có tính tổng quát về ngoại hối. Mặc dù vậy, các quốc gia đều thừa nhận các loại tài sản, quyền tài sản đƣợc cộng đồng quốc tế chấp nhận làm phƣơng tiện thanh toán quốc tế là ngoại hối.