CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT VE HOẠT BONG CHO VAY TIEU DUNG THONG QUA UNG DUNG CUA CONG TY TAI CHINH VA PHAP LUAT VE HOAT ĐỘNG CHO VAY TIÊU DUNG THONG QUA UNG DUNG CUA CÔNG TY TÀI CHÍNH 111. Khái quát về công ty tài chính và hoạt động cho vay tiêu dùng thông qua ứng dụng của công ty tài chính 1.111 Khái niệm, đặc điểm của công ty tài chính 1.1111 Khái niệm về công ty tài chính Tùy thuộc vảo từng thời kỳ cũng như tình hình phát triển kinh tế - xã hội ma mỗi giai đoạn, mỗi quéc gia lại có những cách hiểu va định nghĩa khác về công ty tài chính. Theo từ điển Black’s Law dictionary with Pronunciation (tái bản rút gon lân thứ 6) của Nhà xuât bản St Paul, Minn West Publishing Co. năm 1991 (trang 435), CTTC là một công ty phi ngân hang thực hiện các khoản vay cho các cá nhân và doanh nghiệp.
Vốn của CTTC đến tử ngân hàng hoặc các TCTD khác va thi trường tiên tệ - ngoại trừ những khoăn đặt cọc. Các loại CTTC cơ bản bao gồm: CTTC tiêu dùng (hoặc các khoản vay nhỏ), CTTC bán hàng — mua các giây tờ tải chính trả gop, vi dụ: đại lý 6 tô, các công ty tin dụng hoặc CTTC mà thực hiện các khoản vay cho các nha sản xuất va nha bán buôn.} Tại Singapore, CTTC được định nghĩa là bat kì công ty nao được cap phép theo quy định của Luật các CTTC để thực hiện hoạt động tài chính kinh doanh theo quy định của Luật các CTTC Singapore và tat cả các chỉ nhánh va 3 Từ điển Black's Lawdictionary with Pronunciation (tái bản rút gon fin thứ 6) của Nhà xuất bản St.Paul, Minn West Publishing Co. năm 4991 (trang 435) 8 văn phòng tại Singapore của công ty do sẽ được coi như là một CTTC vì mục đích của các Luật các CTTC2 Tại Việt Nam, lần đâu tiên loại hình CTTC được Nhà nước thừa nhận và quy định tại các văn bản pháp lý vào năm 1990 với sư ra đời của Pháp lệnh ngân hàng hợp tác xã tin dụng và CTTC. Theo Pháp lénh, CTTC thời điểm đó được hiểu là công ty quốc doanh hoặc cô phan, hoạt đông chủ yêu là cho vay để mua, bán hàng hóa dịch vụ bằng nguôn vốn của mình hoặc vay của dan cư.
Cùng với sự phát triển ngày càng lớn mạnh của nên kinh tế, Nhà nước đã ban hảnh Luật các tô chức tín dụng 1997 số 07/1997/QH10 do Quốc hội ban hanh ngày 12/12/1997, trong đó không con định nghĩa riêng cho CTTC, tuy nhiên đã xếp CTTC vào loại hình TCTD phi ngân hang Để quan lý tốt hơn về tô chức và hoạt động CTTC, Nghị định 79/2002/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngay 04/10/2002 về tổ chức và hoạt động của CTTC đã định nghĩa rõ rang CTTC 1a môt loại hình TCTD phi ngân hang, sử dung vốn tự có, vôn huy động và các nguồn vốn khác dé cho vay, đầu tư, cung ứng các dịch vụ tư van về tài chính, tiên tệ và các dich vụ khác theo quy định của pháp luật cho khách hang, nhưng không được thực hiện dich vụ thanh toán, không được nhận tiên gửi đưới 01 năm. Tiếp theo, Luật các Tô chức tín dung 2010 tiếp tục quy định CTTC la một loại hình của TCTD phi ngân hàng, bên canh các loại hình như công ty cho thuê tài chính và các TCTD phi ngân hàng khác. Theo đó, TCTD phi ngân hang là loại hình TC TD được thực hiện một hoặc một số hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật các Tô chức tín dụng 2010, trừ hoạt động nhân tiên gửi của cá nhân và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tài khoản của khách hang Nghị định 39/2014/NĐ-CP do Chính phủ ban hành ngày 07/05/2014 về hoạt đông của công ty tài chính và công ty cho thuê tai chính cũng không định nghĩa rõ rang CTTC, tuy nhiên đã đưa ra định nghĩa đối với ? Luat các Công ty tài chính (chương 108) cila Singapore, ban hành ồn đầutiền: Đạo luật số 43 năm 1967, bản sửa đồi 2011. CTTC tổng hợp và các loại hình CTTC chuyên ngành (CTTC bao thanh toán, CTTC tín dụng tiêu dùng va công ty cho thuê tai chính) Luật các Tô chức tín dụng 2024 (Có hiệu lực từ 1/7/2014) quy định chỉ tiế về CTTC, theo đỏ, công ty tài chính được chia thành 2 loại, đó là công ty tài chính chuyên ngành vả công ty tài chính tông hop.
Theo điều 12 và điều 13 Luật nay, “Công ty tài chính chuyên ngành là loại hình tổ chức tín dụng phi ngân hàng có hoạt động chính thuộc một trong các linh vực bao thanh toán, tin dụng tiêu dung, cho thuê tai chính theo quy định của Luật nay” va “Công ty tai chính tông hợp là loại hình tổ chức tin dung phi ngân hang thực hiện các hoạt đông theo quy định tai Mục 3 Chương V của Luật này”. Hoạt động của công ty tai chính tổng hợp được quy định cụ thé tại Điêu 115: “Diéu 115. Hoạt động ngân hàng của công ty tài chính tong hợp 1 Miân tiền gửi Rhông lì hạn, tiền gửi có kỳ hạn của tô chức. Phát hành chứng chỉ tiền giả đề im đông vẫn của tô chức.
4 Bao lãnh ngân hàng. Chiết khẩu, tái chiết khẩu 6. Phát hành thê tin dung. bao thanh toán, cho thuê tài chính.
7 Hình thức cấp tin dụng khác theo quy định của Thông đốc Ngân hàng Nhà nước. ” Luật các Tô chức tín dụng 2024 đã phân loại rõ rang các loại công ty tai chính, từ đó cụ thé hóa các hoạt đông được phép thực hiện của công ty tài chính. Có thé thay cách hiểu về CTTC của Việt Nam tương đối tiệm cận với định nghĩa vê CTTC của các nước trên thé giới. Tuy nhiên, định nghĩa về CTTC tại các văn bản quy phạm pháp luật của Việt Nam đã được thay đôi để phù hợp với tinh hình phát triển kinh tế của Việt Nam trong từng thời kỳ.
Từ những cơ sở nói trên, theo quan điểm của tác giả, có thể định nghĩa: Công ty tải chính la doanh nghiệp thuộc loại hình tổ chức tín dung phi ngân 10 hang, được thực hiện một hoặc một sô hoạt động ngân hàng, ngoại trừ hoạt động nhận tiên gửi của cá nhân và cung ứng các dịch vụ thanh toán qua tải khoản của khách hàng.2 Đặc điểm của công ty tài chính Từ những phân tích về khai niệm của CTTC nói trên, với tư cach lả một loại hình TCTD phi ngân hàng, CTTC sẽ mang những đặc điểm của các TCTD nói chung. Cụ thể: Về đối tương kinh doanh: Mỗi doanh nghiệp được thành lập đều có một hoặc nhiều đối tượng kinh doanh lam cơ sở và là yêu tô cơ bản đề định hướng hoạt động của doanh nghiệp do trên thị trường. Đổi với TCTD nói chung vả CTTC nói riêng, tiên tệ - vật trung gian trong trao đôi hang hóa và có chức năng là phương tiện thanh toán — chính là đối tượng kinh doanh trực tiếp va chủ yếu. Về hoạt đông kính doanh: Hoạt động linh doanh là dau hiệu cơ bản dé phân biệt doanh nghiệp là TCTD với các doanh nghiệp kinh đoanh trong các Tĩnh vực khác.
Hoạt động kinh doanh chính thường xuyên và mang tính chất nghé nghiệp của CTTC là hoat động ngân hang bao gồm các nghiệp vu chủ yêu: Nhận tiên gửi của tô chức, phát hảnh chứng chỉ tiên gửi, kỷ phiếu, tin phiếu, trái phiêu, vay vôn của tô chức tín dung, Ngan hang Nha nước, cho vay, bao gồm cả cho vay trả góp, cho vay tiêu ding, bảo lãnh ngân hàng, chiết khâu tái chiết khâu công cụ chuyên nhương các giấy từ có giá khác. Hoạt động ngân hang của các CTTC phân lớn la những hoạt đông mang tính đặc thù, tiêm ẩn các nguy cơ rủi ro cao (rủi ro tin dụng, rủi ro thanh khoản, rủi ro thi trường, rủi ro hoạt động, rủi ro danh tiếng, rủi ro lạnh tế vi mô), khó quản lý, khó giám sát và mang lại tác động tích cực hoặc tiêu cực có tính ảnh hưởng dây chuyến đến thị trường tài chính - tiên tệ của mỗi quốc gia. Do vay, 11 đặc điểm nay có ý nghĩa quyết định đến cơ chế điêu chỉnh của pháp luật đôi với việc tô chức và hoạt động của TCTD. Vệ quản ly Mỗi doanh nghiệp kinh doanh trong những ngành nghệ, Tĩnh vực khác nhau sé chịu sự quản lý của cơ quan nha nước có thâm quyên khác nhau Theo đó, cơ quan nhà nước có thâm quyền quản ly TCTD nói chung va CTTC nói riêng là NHNN; đồng thời TCTD cũng như CTTC đều thuộc phạm vi áp dung pháp luật ngân hàng Ngày nay ở các quốc gia, các nhả nước đêu giao cho ngân hàng trung ương thực hiện chức năng quản lí nhà nước đổi với hoạt động của các TCTD va các hoạt động ngân hang trong nên kinh tê, chịu sự quản lí nha nước của NHÌNN Ia dau hiệu dé nhân dạng tô chức kinh tế là TCTD.
Vệ chức năng của CTTC: Cũng như các TCTD khác, CTTC có chức năng cơ bản là chuyển vốn từ nơi dư thừa vốn tới nơi thiểu hụt vốn. Do vậy, nó mang những đặc điểm cơ bản của một trung gian tải chính, theo đó trung gian tài chính là câu nôi gắn liên người có vôn — cho vay với những người cân von — di vay, hoạt động huy động vốn va cho vay của các trung gian tai chính. có thé dién ra trực tiếp với các chủ thé kinh tế hoặc thông qua thị trường tải chính. Bên canh đó, CTTC cũng có đặc điểm riêng biệt về hoạt động kinh doanh dé phân biệt với các loại hình TCTD khác.
Nếu ngân hàng được phép thực hiện tất cả các hoạt đông ngân hàng thì các CTTC chỉ được thực hiện một hoặc một số các hoạt đông ngân hang Tùy thuộc vao các đặc thủ trong hoạt đông kinh doanh, quan điểm quan lý nhà nước trong từng thời ky ma NHNN có các quy định pháp luật riêng cho CTTC noi chung và từng loại hình CTTC nói riêng. Ví dụ như theo quy định của pháp luật hiện hành CTTC sẽ không được thực hiện các hoạt động nhận tiền gửi của cá nhân va cung ứng các dich vu thanh toán qua tai khoản của khách hang. Sở di có những quy định như vậy là dé tang tinh an toan cho hoạt động của các CTTC nói riêng va hệ thông ngân hang nói chung. Khái quát về hoạt động cho vay tiêu dùng thông qua ứng dụng cửa công ty tài chính 1.