ĐẶT VẤN ĐỀ Trong thế kỉ 21 cùng với sự phát triển kinh tế, xã hội là sự gia tăng dân số xảy ra ở các nƣớc đang phát triển, đặc biệt ở các đô thị và khu công nghiệp. Vấn đề công ăn việc làm, dịch vụ, thƣơng mại, nhu cầu sinh hoạt, cở sở hạ tầng đã kéo theo một lƣợng chất thải lớn đƣa vào môi trƣờng. Sự tăng trƣởng dân cƣ không thể kiểm soát đƣợc và không có kế hoạch ở các đô thị sẽ dẫn tới những vấn đề môi trƣờng nghiêm trọng nhƣ: rác thải quá lớn, ô nhiễm không khí, ô nhiễm nƣớc, tắc nghẽn giao thông… Bảo vệ môi trƣờng đã và đang trở thành vấn đề toàn cầu có ảnh hƣởng lớn đến sự phát triển bền vững của các quốc gia. Quá trình đô thị hóa nhanh chóng đã đặt ra những yêu cầu bức xúc về quản lí chất thải sinh hoạt đô thị.
Một trong những nội dung đƣợc Đảng và nhà nƣớc ta hết sức quan tâm là hoạt động thu gom và xử lí chất thải rắn sinh hoạt nhƣ thế nào vừa đảm bảo hiệu quả kinh tế vừa đảm bảo môi trƣờng. Do đặc điểm riêng mà chất thải sinh hoạt (rác thải, nƣớc thải) không đƣợc xử lí kịp thời, đúng kĩ thuật gây ảnh hƣởng lớn đến đới sống của con ngƣời và sự phát triển của nền kinh tế quốc dân. Bên cạnh đó việc ô nhiễm rác thải sẽ kéo theo một loạt những hậu quả khác liên quan đến môi trƣờng đất, nƣớc, không khí và ảnh hƣởng đến mĩ quan đô thị…Một mặt rác thải sinh hoạt là nguyên nhân quan trọng gây ô nhiễm môi trƣờng, ảnh hƣởng tới sự phát triển chung của đô thị. Nhƣng xét về một góc độ khác nếu có biện pháp xử lí hợp lí thì rác thải sẽ đem lại nguồn sinh lợi rất đáng kể nhƣ: thu hồi một lƣợng tài nguyên lớn qua tái chế, là nguyên liệu để sản xuất phân bón, đồ gia dụng… Thị xã Sơn Tây cách trung tâm Hà Nội 42km về phía Tây Bắc.
Là Thị xã có vị trí chiến lƣợc về kinh tế, chính trị văn hóa của khu vực là cửa ngõ quan trọng của Thủ đô Hà Nội. 1 Tuy nhiên do sự phát triển về kinh tế xã hội những năm gần đây đã khiến cho hệ thống hạ tầng kĩ thuật đang bộc lộ một số vấn đề không còn phù hợp, đặc biệt là vấn đề ô nhiễm môi trƣờng đang ở mức phải cảnh báo. Trong đó việc quản lý rác thải và nƣớc thải hiện đang có nhiều vấn đề cấp bách chƣa hợp lý với hệ thống thu gom xử lý và chƣa đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế xã hội. Chất thải rắn là một trong những nguồn gây ô nhiễm môi trƣờng.
Tỷ lệ thu gom chất thải rắn ơ Thị xã Sơn Tây còn đạt ở mức thấp 70% năm 2010 ( theo báo cáo của Sở Tài nguyên & Môi Trƣờng). Chất thải rắn chƣa đƣợc thu gom và thƣờng vứt bừa bãi hoặc chất thành đống ven đƣờng hay sông hồ gây ô nhiễm môi trƣờng nƣớc mặt lƣu vực sông. Bãi rác của Thị xã ở tình trạng công nghệ chôn lấp lạc hậu. Đây cũng là một nguyên nhân gây ô nhiễm môi trƣờng trong khu vực, gây tác động xấu tới sức khỏe cộng đồng.
Trƣớc thực trạng đó Công ty Cổ phần Môi trƣờng và Công trình đô thị Sơn Tây với chức năng, nhiệm vụ chính là thu gom và vận chuyển rác thải trên địa bàn Thị xã. Hoạt động của Công ty Cổ phần Môi trƣờng và Công trình đô thị Sơn Tây đã góp phần làm tăng vẻ đẹp mĩ quan của Thị xã và làm giảm thiểu mức độ ô nhiễm của khu vực. Để có thể đánh giá khách quan và thực tế hơn về thực trạng hoạt động của công ty tôi đã lựa chọn đề tài : “Nghiên cứu thực trạng Quản Lý Môi Trƣờng của Công ty Cổ phần Môi trƣờng & Công trình đô thị Sơn Tây”. 2 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU 1.
Khái niệm về chất thải Trong quá trình sản xuất và sinh hoạt của con ngƣời, một bộ phận vật chất không còn giá trị sử dụng đối với con ngƣời nữa đƣợc gọi chung là chất thải. Ngƣời ta phân biệt chất thải từ nguồn gốc tạo ra nó, đó là chất thải công nghiệp, chất thải nông nghiệp, chất thải sinh hoạt, chất thải dịch vụ…Chất thải từ quá trình sinh hoạt của con ngƣời đƣợc gọi là rác thải. Trong khái niệm chất thải trên chỉ mới chú trọng nhấn mạnh đến quá trình sản xuất với một công nghệ xác định. Khi có thay đổi công nghệ thì lƣợng chất thải cũng thay đổi hoặc lƣợng thải của dây chuyền này thành nguyên liệu của dây chuyền khác hứa hẹn tạo ra một chu trình sản xuất khép kín sinh ra rất ít hoặc không có chất thải cuối cùng.
Đó cũng chính là nguyện vọng và cũng là mục địch cuối cùng của công nghệ này (công nghệ sạch hơn). Nếu xét về mặt môi trƣờng, ngƣời ta quan tâm chủ yếu vào nguồn gốc chất thải gây ra ô nhiễm môi trƣờng và cách thức gây ô nhiễm của chất thải đó. Đặc biệt ngƣời ta quan tâm đến các chất thải gây ra hậu quả lâu dài hoặc các chất thải phải mất một thời gian sau khi thải mới gây ra ô nhiễm. Ta gọi tắt là chất gây ô nhiễm.
Các thuộc tính của chất thải Chất thải tồn tại ở dạng vật chất nhƣ rắn, lỏng, khí mà ta có thể xác định khối lƣợng rõ ràng. Một số chất thải tồn tại dƣới dạng khó xác định nhƣ nhiệt phóng xạ, bức xạ. Dù tồn tại ở dạng nào thì tác động gây ô nhiễm của chất thải đều xuất phát từ các thuộc tính hóa học là quan trọng nhất. Vì vậy trong công tác quản lí chất thải ta chú trọng đến các thuộc tính cơ bản của chất thải về mặt hóa học: +Thuộc tính tích lũy dần 3 +Thuộc tính chuyển đổi (cộng hƣởng) +Thuộc tính môi sinh 1.
Các nguồn chất thải gây ô nhiễm Ngày nay các nguồn gây ô nhiễm chủ yếu là các cơ sở sản xuất và tiêu thụ năng lƣợng nhƣ các hoạt động công nghiệp, nông nghiệp, giao thông vận tải. Các loại chất thải của các nguồn này có đặc điểm riêng nên việc phân loại có ý nghĩa tạo thuận lợi cho quá trình quản lí và nghiên cứu khoa học. Theo nguồn gốc thì chất thải gây ô nhiễm bao gồm các loại sau: +Chất thải của các ngành sản xuất và tiêu thụ năng lƣợng +Chất thải có nguồn gốc từ các hoạt động nông nghiệp +Chất thải có nguồn gốc từ các hoạt đông sản xuất công nghiệp +Chất thải có nguồn gốc từ các hoạt động giao thông vận tải +Chất thải có nguồn gốc từ các hoạt động sinh hoạt của con ngƣời _Sự lan truyền của các chất thải gây ô nhiễm : Phần lớn các chất gây ô nhiễm là những sản phẩm đƣợc sinh ra trong những vùng có địa giới hoàn toàn xác định nhƣ khu công nghiệp, các vùng nông nghiệp phát triển…Qua thời gian sử dụng những sản phẩm đó sẽ không còn giá trị nữa, nó sẽ trở thành rác thải những nguồn gây ô nhiễm này lại có tính chất lan truyền từ vùng này sang vùng khác hay từ nƣớc này sang nƣớc khác và có thể mang tính chất toàn cầu. Đó chính là do sinh quyển của chúng ta không đơn giản là sự lắp ghép của các hệ sinh thái mà các hệ sinh thái có mối quan hệ mật thiết với nhau trong một thể thống nhất.
Mỗi hệ sinh thái không hề tồn tại độc lập mà chúng là một hệ mở. Giữa các hệ sinh thái tồn tại mối liên hệ ràng buộc phụ thuộc vào nhau. Chính vì thế một chất đƣợc thải ra nó không chỉ có tác động đến một hệ sinh thái mà chúng còn lan truyền từ hệ sinh thái này sang hệ sinh thái khác và cứ nhƣ thế nó lan ra cả vùng và lan sang vùng khác. Quản lý chất thải 1.
Khái niệm về quản lí chất thải Quản lí chất thải là làm sao để các chất có thể gây ra ô nhiễm môi trƣờng không lan truyền ra khí quyển, thủy quyển và thạch quyển. Việc quản lí chất thải phụ thuộc vào bản chất quá trính sản xuất, đặc trƣng của chất thải ,tính chất các chất ô nhiễm nằm trong chất thải. Đối với mỗi loại chất thải cần phải đƣa ra các biện pháp quản lí mang hiệu quả cao nhất. Tại sao phải quản lí chất thải Trong quá trình tiến hành các hoạt động sản xuất của con ngƣời đã đƣa vào môi trƣờng rất nhiều loại chất thải.
Chính vì vậy mà môi trƣờng sống của chúng ta đang ngày càng bị ô nhiễm nghiêm trọng. Sự ô nhiễm này về một số phƣơng diện đã vƣợt quá khả năng tự điều chỉnh của tự nhiên và có nguy cơ gây ra khủng hoảng sinh thái. Vì vậy vấn đề cấp bách hiện nay là chống ô nhiễm môi trƣờng, trả lại cho thiên nhiên trạng thái cân bằng. Để đạt đƣợc mục tiêu này con ngƣời cần phải đấu tranh trên hai mặt sau: +Tìm hiểu các biện pháp để làm giảm tới mức thấp nhất sự ô nhiễm môi trƣờng.
+Xử lí, cải tạo môi trƣờng đã bị ô nhiễm đƣa môi trƣờng bị ô nhiễm về gần với môi trƣờng ban đầu. Để thực hiện đƣợc hai măt này thì một trong những biện pháp tốt nhất chính là tiến hành quản lí chất thải sao cho hiệu quả. Bởi một lí do đơn giản vì chất thải chính là nguyên nhân cơ bản và chủ yếu gây ra ô nhiễm môi trƣờng .Quản lí chất thải là hạn chế tới mức thấp nhất các tác động xấu tới môi trƣờng do chất thải gây ra. Các biên pháp chung để Quản lí chất thải Thiết kế một hệ thống quản lí chất thải rắn phụ thuộc trƣớc hết vào khối lƣợng và đặc tính của chất thải sao cho hiệu quả.
Thành phần và dung lƣợng của chất thải ở mỗi quôc gia là khác nhau do đó phải có những cách tiếp cận 5 khác nhau. Ngoài ra phụ thuộc vào sự phát triển kinh tế mà mỗi quốc gia có thể thiết kế cho mình những mô hình quản lí sao cho phù hợp nhất. Hiện nay trên Thế giới và ở Việt Nam có mốt số biện pháp quản lí rác thải chủ yếu sau: a. Lƣu giữ thu gom và vận chuyển rác thải đồ thị Quá trình thu gom rác chủ yếu bao gồm việc chuyển rác từ chỗ lƣu giữ tới nơi chôn lấp.
Tần xuất thu gom chất thải đƣợc xác định bằng tính chất thải, khí hậu, loại kho lƣu giữ và chi phí.
