Luận văn thạc sĩ k28 qlgd vinh doan thi phuong nam 7 8 2022

Luận văn thạc sĩ K28 QLGD Vinh của Đoàn Thị Phương Nam trình bày các nghiên cứu và giải pháp trong giáo dục, ngày 7 tháng 8 năm 2022.

• Tác giả: Đoàn Thị Phương Nam
• Người hướng dẫn: PGS.TS Trần Viết Thụ
• Trường học: Trường Đại học Vinh
• Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
• Đề tài: Quản lý Hoạt Động Xây Dựng Trường Học Thân Thiện Và Học Sinh Tích Cực Tại Huyện Đô Lương, Nghệ An
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Nghệ An

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Lý do chọn đề tài
• 0.2. Mục đích nghiên cứu
• 0.3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• 0.4. Giả thuyết khoa học
• 0.5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
• 0.6. Phương pháp nghiên cứu
• 0.7. Đóng góp của luận văn
• 0.8. Cấu trúc của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG “XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC” Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Các khái niệm cơ bản
• 1.3. Vấn đề xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở trường trung học cơ sở
• 1.4. Công tác quản lí hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở trường trung học cơ sở
• 1.5. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở trường trung học cơ sở
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐÔ LƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN
• 2.1. Khái quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội và giáo dục của huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
• 2.2. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.3. Thực trạng hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường trung học cơ sở huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
• 2.4. Thực trạng quản lí hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường trung học cơ sở huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ HUYỆN ĐÔ LƯƠNG, TỈNH NGHỆ AN
• 3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Biện pháp quản lí hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở các trường trung học cơ sở huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An
• 3.3. Khảo sát sự cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện

Quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện và học sinh tích cực là một trong những nhiệm vụ quan trọng trong giáo dục hiện đại. Mô hình này không chỉ giúp cải thiện môi trường học tập mà còn tạo điều kiện cho học sinh phát triển toàn diện. Tại huyện Đô Lương, Nghệ An, việc áp dụng mô hình này đã mang lại nhiều kết quả tích cực, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

1.1. Khái niệm về trường học thân thiện và học sinh tích cực

Trường học thân thiện là nơi mà học sinh cảm thấy an toàn, được tôn trọng và có cơ hội tham gia vào các hoạt động học tập. Học sinh tích cực là những em chủ động trong việc học, tham gia vào các hoạt động ngoại khóa và có tinh thần hợp tác cao.

1.2. Lợi ích của việc xây dựng trường học thân thiện

Việc xây dựng trường học thân thiện giúp cải thiện tâm lý học sinh, giảm thiểu bạo lực học đường và nâng cao chất lượng giáo dục. Học sinh sẽ cảm thấy thoải mái hơn khi đến trường, từ đó nâng cao hiệu quả học tập.

II. Thách thức trong quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện tại Đô Lương

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng trường học thân thiện, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, sự tham gia của phụ huynh còn hạn chế và nhận thức của giáo viên về mô hình này chưa đồng đều.

2.1. Cơ sở vật chất và trang thiết bị chưa đầy đủ

Nhiều trường học tại huyện Đô Lương vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, điều này ảnh hưởng đến việc tổ chức các hoạt động học tập và vui chơi cho học sinh.

2.2. Sự tham gia của phụ huynh trong hoạt động giáo dục

Sự tham gia của phụ huynh trong các hoạt động giáo dục còn hạn chế, điều này làm giảm hiệu quả của các chương trình xây dựng trường học thân thiện.

III. Phương pháp quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện hiệu quả

Để quản lý hoạt động xây dựng trường học thân thiện hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp quản lý khoa học và hợp lý. Việc đào tạo giáo viên, tổ chức các hoạt động ngoại khóa và tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo giáo viên về phương pháp dạy học thân thiện

Giáo viên cần được đào tạo về các phương pháp dạy học thân thiện, giúp họ có thể tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

3.2. Tổ chức các hoạt động ngoại khóa phong phú

Các hoạt động ngoại khóa không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng mà còn tạo cơ hội cho các em giao lưu, học hỏi lẫn nhau.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại huyện Đô Lương

Nghiên cứu cho thấy việc áp dụng mô hình trường học thân thiện tại huyện Đô Lương đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh có tinh thần học tập cao hơn, giảm thiểu tình trạng bạo lực học đường và tăng cường sự tham gia của phụ huynh.

4.1. Kết quả khảo sát về sự hài lòng của học sinh

Khảo sát cho thấy hơn 80% học sinh cảm thấy hài lòng với môi trường học tập tại trường, điều này cho thấy mô hình trường học thân thiện đã phát huy hiệu quả.

4.2. Tăng cường sự tham gia của phụ huynh trong giáo dục

Sự tham gia của phụ huynh trong các hoạt động giáo dục đã tăng lên rõ rệt, góp phần tạo ra môi trường học tập tích cực cho học sinh.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho mô hình trường học thân thiện

Mô hình trường học thân thiện và học sinh tích cực cần được tiếp tục phát triển và hoàn thiện. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, phụ huynh và cộng đồng để tạo ra môi trường học tập tốt nhất cho học sinh.

5.1. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả mô hình

Cần đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả của mô hình trường học thân thiện, bao gồm việc cải thiện cơ sở vật chất và tăng cường đào tạo giáo viên.

5.2. Tương lai của mô hình trường học thân thiện tại Đô Lương

Mô hình trường học thân thiện có tiềm năng phát triển mạnh mẽ tại Đô Lương, nếu được triển khai đồng bộ và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục Việt Nam, việc xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực (THTT, HSTC) được xem là một trong những giải pháp trọng yếu nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện. Tại huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An, với hơn 11.000 học sinh trung học cơ sở (THCS) và 20 trường công lập, công tác xây dựng THTT, HSTC đang được triển khai nhằm tạo môi trường học tập an toàn, thân thiện, phát huy tính tích cực, sáng tạo của học sinh. Mục tiêu nghiên cứu tập trung vào việc quản lí hoạt động xây dựng THTT, HSTC tại các trường THCS trên địa bàn huyện trong giai đoạn 2019-2021, nhằm đề xuất các biện pháp quản lí hiệu quả, phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục, góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đồng thời thúc đẩy phong trào xây dựng trường học thân thiện, tạo môi trường học tập tích cực cho học sinh. Qua khảo sát thực trạng, nghiên cứu cung cấp số liệu cụ thể về nhận thức, thái độ của cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh, từ đó làm cơ sở khoa học cho việc đề xuất các giải pháp quản lí phù hợp, góp phần phát triển bền vững giáo dục THCS tại huyện Đô Lương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên hai lý thuyết quản lí giáo dục và mô hình trường học thân thiện, học sinh tích cực. Lý thuyết quản lí giáo dục nhấn mạnh vai trò của cán bộ quản lí trong việc lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra các hoạt động giáo dục nhằm đạt mục tiêu đề ra. Mô hình trường học thân thiện, học sinh tích cực được UNICEF đề xuất, tập trung vào bốn nội dung chính: môi trường học tập thân thiện, phương pháp dạy học thân thiện, phương pháp kiểm tra đánh giá thân thiện và các mối quan hệ thân thiện trong nhà trường.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Trường học thân thiện (THTT): Môi trường học tập an toàn, lành mạnh, bình đẳng, tạo điều kiện phát triển toàn diện cho học sinh.
• Học sinh tích cực (HSTC): Học sinh chủ động, sáng tạo trong học tập và các hoạt động xã hội.
• Quản lí hoạt động xây dựng THTT, HSTC: Quá trình tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra và động viên các hoạt động nhằm xây dựng môi trường học tập thân thiện, phát huy tính tích cực của học sinh.
• Phương pháp quản lí hành chính và giáo dục tâm lý: Các phương pháp được áp dụng để nâng cao hiệu quả quản lí trong nhà trường.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa nghiên cứu lý luận và thực tiễn. Nguồn dữ liệu chính bao gồm:

• Tài liệu, sách báo, các văn bản pháp luật liên quan đến giáo dục và xây dựng THTT, HSTC.
• Dữ liệu khảo sát thực trạng tại 20 trường THCS huyện Đô Lương, với tổng số 1.000 phiếu khảo sát dành cho cán bộ quản lí, giáo viên và học sinh.
• Phỏng vấn chuyên gia và cán bộ quản lí giáo dục địa phương.

Phương pháp phân tích bao gồm:

• Phân tích tổng hợp tài liệu để xây dựng cơ sở lý luận.
• Phân tích thống kê mô tả (tần suất, điểm trung bình) để xử lý số liệu khảo sát.
• So sánh kết quả khảo sát qua các năm học 2019-2020 và 2020-2021 nhằm đánh giá sự thay đổi và hiệu quả quản lí.

Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2019 đến tháng 6/2022, bao gồm giai đoạn khảo sát thực trạng, phân tích dữ liệu và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Nhận thức về xây dựng THTT, HSTC: 85% cán bộ quản lí và 78% giáo viên tại các trường THCS huyện Đô Lương nhận thức đúng và đầy đủ về tầm quan trọng của xây dựng THTT, HSTC. Tuy nhiên, chỉ khoảng 65% học sinh hiểu rõ về mô hình này và vai trò của mình trong quá trình xây dựng.

2. Thực trạng cơ sở vật chất (CSVC): Tỷ lệ phòng học kiên cố đạt 90%, phòng chức năng đạt 85%, tuy nhiên chỉ có 50% trường có đầy đủ trang thiết bị hiện đại phục vụ dạy học thân thiện. Tổng kinh phí đầu tư cho CSVC trong năm học 2018-2019 là khoảng 31 tỷ đồng, tăng dần qua các năm.

3. Phương pháp dạy học và kiểm tra đánh giá: 70% giáo viên áp dụng phương pháp dạy học tích cực, lấy học sinh làm trung tâm, nhưng chỉ 55% trường thực hiện kiểm tra đánh giá thân thiện, phân biệt rõ đánh giá sự tiến bộ và kết quả học tập.

4. Quản lí hoạt động xây dựng THTT, HSTC: 75% hiệu trưởng xây dựng kế hoạch quản lí cụ thể, tổ chức chỉ đạo và kiểm tra định kỳ. Tuy nhiên, chỉ 60% trường có sự phối hợp hiệu quả với các tổ chức xã hội và phụ huynh trong công tác xây dựng.

Thảo luận kết quả

Kết quả khảo sát cho thấy công tác quản lí xây dựng THTT, HSTC tại các trường THCS huyện Đô Lương đã đạt được nhiều tiến bộ, đặc biệt trong nhận thức của cán bộ quản lí và giáo viên. Việc đầu tư CSVC được chú trọng, góp phần tạo môi trường học tập thân thiện hơn. Tuy nhiên, sự thiếu đồng bộ trong trang thiết bị hiện đại và phương pháp kiểm tra đánh giá thân thiện còn hạn chế hiệu quả thực hiện.

So sánh với các nghiên cứu tại các địa phương khác, tỷ lệ áp dụng phương pháp dạy học tích cực tại Đô Lương tương đối cao, nhưng việc phối hợp với phụ huynh và cộng đồng xã hội còn chưa phát huy tối đa. Biểu đồ thể hiện tỷ lệ áp dụng phương pháp dạy học tích cực và kiểm tra đánh giá thân thiện qua các năm sẽ minh họa rõ sự tiến bộ và những điểm cần cải thiện.

Nguyên nhân chính bao gồm hạn chế về nguồn lực tài chính, trình độ chuyên môn của một số giáo viên và sự chưa đồng đều trong nhận thức của học sinh. Việc nâng cao năng lực quản lí, tăng cường phối hợp liên ngành và đẩy mạnh truyền thông về mô hình THTT, HSTC là cần thiết để phát huy hiệu quả hơn nữa.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường đào tạo, bồi dưỡng cán bộ quản lí và giáo viên: Tổ chức các khóa tập huấn chuyên sâu về quản lí xây dựng THTT, HSTC và phương pháp dạy học tích cực, nhằm nâng cao nhận thức và năng lực thực hiện. Mục tiêu đạt 90% cán bộ quản lí và giáo viên được đào tạo trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện: Phòng GD&ĐT huyện phối hợp với Sở GD&ĐT Nghệ An.

2. Đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và trang thiết bị hiện đại: Ưu tiên ngân sách cho các trường chưa đủ điều kiện, trang bị phòng học thông minh, thiết bị nghe nhìn phục vụ dạy học thân thiện. Mục tiêu hoàn thành trong 3 năm, đảm bảo 100% trường THCS có phòng học kiên cố và thiết bị tối thiểu. Chủ thể thực hiện: UBND huyện, Phòng GD&ĐT, các nhà tài trợ.

3. Xây dựng và thực hiện kế hoạch kiểm tra, đánh giá thân thiện: Phát triển hệ thống kiểm tra đánh giá phân biệt rõ đánh giá sự tiến bộ và kết quả học tập, khuyến khích học sinh tự đánh giá và đánh giá nhóm. Mục tiêu áp dụng đồng bộ trong toàn huyện trong năm học tới. Chủ thể thực hiện: Hiệu trưởng các trường, giáo viên bộ môn.

4. Thúc đẩy phối hợp giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng: Tăng cường tổ chức các hoạt động giao lưu, hội thảo, truyền thông về THTT, HSTC nhằm nâng cao sự tham gia của phụ huynh và các tổ chức xã hội. Mục tiêu đạt 80% phụ huynh tham gia các hoạt động trong vòng 1 năm. Chủ thể thực hiện: Ban giám hiệu, Hội cha mẹ học sinh, các đoàn thể địa phương.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lí giáo dục các cấp: Nghiên cứu cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để xây dựng kế hoạch quản lí hoạt động xây dựng THTT, HSTC hiệu quả, phù hợp với điều kiện địa phương.

2. Giáo viên trung học cơ sở: Tham khảo các phương pháp dạy học tích cực, kiểm tra đánh giá thân thiện, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy và phát huy tính tích cực của học sinh.

3. Nhà nghiên cứu giáo dục: Cung cấp dữ liệu thực tiễn và phân tích sâu sắc về mô hình THTT, HSTC tại địa phương, làm cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về quản lí giáo dục và đổi mới phương pháp dạy học.

4. Các tổ chức xã hội và phụ huynh học sinh: Hiểu rõ vai trò và cách thức phối hợp với nhà trường trong xây dựng môi trường học tập thân thiện, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

Câu hỏi thường gặp

1. Trường học thân thiện là gì và tại sao quan trọng?
   Trường học thân thiện là môi trường học tập an toàn, lành mạnh, bình đẳng, tạo điều kiện phát triển toàn diện cho học sinh. Nó giúp học sinh cảm thấy gắn bó, tích cực học tập và phát triển kỹ năng sống, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục.

2. Học sinh tích cực có đặc điểm gì?
   Học sinh tích cực chủ động, sáng tạo trong học tập và các hoạt động xã hội, có tinh thần trách nhiệm cao, biết tự học và hợp tác với bạn bè, góp phần xây dựng môi trường học tập tích cực.

3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lí xây dựng THTT, HSTC là gì?
   Bao gồm yếu tố khách quan như cơ sở vật chất, kinh phí, sự phối hợp của gia đình và xã hội; yếu tố chủ quan như nhận thức, năng lực quản lí của cán bộ quản lí và giáo viên.

4. Phương pháp kiểm tra đánh giá thân thiện được thực hiện như thế nào?
   Phân biệt kiểm tra đánh giá sự tiến bộ (thường xuyên, phản hồi cá nhân) và kiểm tra đánh giá kết quả học tập (cuối kỳ, cuối năm). Khuyến khích đánh giá nhóm và tự đánh giá để giảm áp lực và tăng tính khách quan.

5. Làm thế nào để tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và phụ huynh?
   Tổ chức các buổi họp, hội thảo, hoạt động ngoại khóa có sự tham gia của phụ huynh; xây dựng kênh thông tin liên lạc hiệu quả; khuyến khích phụ huynh tham gia vào các hoạt động giáo dục và xây dựng môi trường học tập thân thiện.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa cơ sở lý luận và khảo sát thực trạng quản lí hoạt động xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực tại 20 trường THCS huyện Đô Lương, tỉnh Nghệ An.
• Kết quả nghiên cứu chỉ ra sự tiến bộ trong nhận thức và thực hiện, nhưng còn tồn tại hạn chế về cơ sở vật chất, phương pháp kiểm tra đánh giá và phối hợp liên ngành.
• Đề xuất các biện pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lí, tập trung vào đào tạo cán bộ, đầu tư CSVC, đổi mới phương pháp kiểm tra và tăng cường phối hợp với gia đình, cộng đồng.
• Nghiên cứu có thể được áp dụng làm cơ sở cho các địa phương khác có điều kiện tương tự trong việc xây dựng mô hình THTT, HSTC.
• Các bước tiếp theo bao gồm triển khai các giải pháp đề xuất, đánh giá hiệu quả định kỳ và mở rộng nghiên cứu sâu hơn về tác động lâu dài của mô hình.

Kêu gọi hành động: Các nhà quản lí giáo dục, giáo viên và các bên liên quan cần phối hợp chặt chẽ để thực hiện các giải pháp nhằm xây dựng môi trường học tập thân thiện, phát huy tối đa năng lực học sinh, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện tại huyện Đô Lương và các địa phương khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VẤN ĐỀ QUẢN LÍ HOẠT ĐỘNG “XÂY DỰNG TRƯỜNG HỌC THÂN THIỆN, HỌC SINH TÍCH CỰC” Ở CÁC TRƯỜNG TTRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề Liên quan đến đề tài này, từ trước tới nay đã có những công trình nghiên cứu ở trong và ngoài nước đề cập đến trên những khía cạnh khác nhau. Những kết quả nghiên cứu đó được chúng tôi kế thừa trong việc giải quyết các vấn đề do đề tài đặt ra. Các nghiên cứu ở nước ngoài THTT là yếu tố hàng đầu cho sự phát triển toàn diện của trẻ em.

Yếu tố đảm bảo cho việc thực hiện thành công ngôi trường thân thiện cho trẻ chính là cộng đồng xã hội, gia đình và nhà trường. Trong đó, nhà trường cũng đóng một vai trò rất quan trọng. Bởi vì nhà trường là nơi gắn liền với mọi hoạt động học tập vui chơi và rèn luyện nhân cách của trẻ. Trên thế giới, ngay từ đầu thập niên 90 của thế kỷ XX, tổ chức UNESCO nêu lên 4 trụ cột của cải cách giáo dục đã đặc biệt nhấn mạnh: thời đại mới đòi hỏi con người phải có cách nhìn mới, cách nghĩ mới và những kiến thức, kỹ năng mới của chính thời đại mình.

Nói cụ thể hơn, con người mới đó phải có khả năng tư duy độc lập, có phương pháp tư duy hệ thống và cách nhìn toàn thể; có năng lực sáng tạo và tinh thần đổi mới; có khả năng thích ứng với sự thay đổi thường xuyên, đa dạng, phức tạp, đầy biến động bất ngờ và bất định; có năng lực hành động hiệu quả và tinh thần hợp tác trong một môi trường đa văn hóa của một thế giới toàn cầu hóa. Để làm được điều đó, vai trò của công tác xây dựng THTT , HSTC trở nên quan trọng giúp cho nền giáo dục của kỷ nguyên thông tin trở thành một nền giáo dục cho mọi người. THTT sẽ tạo điều kiện để mọi người được học, giúp cho mọi người biết cách học, biết cách 7 tự học, học tập liên tục và học tập suốt đời. Liên quan đến vấn đề xây dựng THTT, HSTC, nhiều nước trên thế giới quan niệm khác nhau, nhưng có điểm chung là coi THTT, HSTC là một trong những mô hình trường học tiên tiến, chứ không chỉ là một phong trào.

Tuy nhiên, đặc điểm của mô hình trường học tiên tiến như thế nào, nhiều nước cũng quan niệm không giống nhau. Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng, ở Phần Lan, giáo dục xem công bằng là một trong những điều quan trọng nhất. Ông Olli Luukkainen, chủ tịch hội đồng giáo viên Phần Lan chia sẻ “Tất cả trẻ em ở Phần Lan dù thành thị hay nông thôn đều được hưởng một nền giáo dục như nhau.” Thực hiện tiêu chí công bằng này, giáo dục Phần Lan không phân biệt giàu hay nghèo, thành thị hay nông thôn, tất cả đều được hưởng một nền giáo dục như nhau. Giáo dục ở Phần Lan hướng đến các học sinh yếu kém, giúp nhà trường trở thành môi trường thân thiện.

GS Pasi Sahlberg, công tác tại Bộ Giáo dục và Văn hóa Phần Lan phát biểu: “Chúng tôi dạy trẻ học cách học, chứ không dạy trẻ học cách để thi. Trường học của chúng tôi là nơi học tập vui thích 100%”. Ở Mỹ: Nền giáo dục Mỹ hướng con người đến tự do, có thể dễ dàng thích nghi với cuộc sống đang biến động hàng ngày, nếu bó buộc học sinh sẽ làm mất tính sáng tạo của trẻ. Các chương trình học tại các trường ở Mỹ rất giàu tính trải nghiệm, kích thích sự phát hiện, khuyến khích trẻ đưa ra tất cả suy nghĩ “xung quanh một câu hỏi”.

Tự do của người Mỹ là tự do về tư tưởng, giữ quan điểm của mình đồng thời tôn trọng quan điểm ý kiến của người khác. Ở Đức: Một trong những đặc tính của giáo dục Đức đó là tính bình đẳng giữa các học sinh, THTT là tạo lập môi trường bình đẳng. Giáo dục Đức cho rằng, HSTC không phải trói buộc những đứa trẻ trong lớp học mà thiếu tính trải nghiệm thực tế sẽ dẫn đến những sản phẩm bị lỗi thời về mặt nội dung. 8 Ở Nhật Bản: Tư tưởng của người Nhật vẫn còn mang đậm dấu ấn văn hóa truyền thống của dân tộc mình, đạo đức là cốt lõi là điều mà một học sinh phải biết đến đầu tiên.

Giáo dục Nhật Bản vận hành theo nguyên lý: “mỗi người học sẽ trở thành một cá nhân hoàn thiện đạo đức”. Chuyên gia giáo dục Bassey Ubong của Nigeria khi nghiên cứu giáo dục Nhật Bản đã phát biểu rằng “Đạo đức còn có nghĩa là ý thức tuân thủ kỷ luật cao độ được phản ánh thông qua quan niệm xem giáo dục là một con đường dẫn đến cuộc sống tốt đẹp hơn. Từ đó thanh niên tích cực học tập, tuân theo các chuẩn mực về tôn trọng mọi người xung quanh và tham gia đóng góp nhằm giảm thiểu tỉ lệ thất nghiệp, ai nấy đều tốt nghiệp và có việc làm”. Giáo dục Nhật Bạn cũng hướng đến tính tự lập cho học sinh, mỗi học sinh có thể tự chủ trong học tập, không ỷ lại để có thể hòa nhập môi trường hội nhập đầy biến động các giá trị văn hóa và tri thức.

Để trang bị tính tự lập cho học sinh, giáo dục Nhật Bản nhấn mạnh “học sinh là trung tâm”, giúp học sinh trải nghiệm kiến thức từ thực tế chứ không phải là nhồi nhét kiến thức. Các nghiên cứu ở trong nước Xây dựng THTT góp phần xây dựng một nền giáo dục mở và liên thông, có khả năng hội nhập với nền giáo dục chung của thế giới. Với phương châm giáo dục là quốc sách hàng đầu, hiện nay Việt Nam đang bước vào giai đoạn hoàn thành chương trình phổ cập tiểu học, trung học. Tuy nhiên, Việt Nam vẫn phải đối mặt với những thách thức trong lĩnh vực giáo dục, vẫn còn tình trạng bạo lực học đường.

Hơn thế nữa, chất lượng giáo dục ở các trường học còn một vài hạn chế. Bằng sự quyết tâm của mình, chính phủ Việt Nam cam kết đảm bảo cho tất cả trẻ các em ở lứa tuổi vị thành niên đều có cơ hội học hành và phát triển đầy đủ tiềm năng của mình. Trong Chiến lược Phát triển giáo dục 2010 - 2020, Chính phủ phấn đấu đề ra các chính sách và biện pháp nhằm duy trì kết quả phổ cập giáo dục tiểu học, hoàn thành mục tiêu phổ cập giáo dục THCS vào năm 2020 và đạt tỷ lệ đi nhà trẻ, mẫu giáo là 95%. 9 Từ đó, những vấn đề lý thuyết có liên quan đến THTT đã được đề cập đến từ những năm 1992 – 1993.

Giáo sư Hồ Ngọc Đại – người rất tâm huyết với việc xây dựng trường thực nghiệm, một ngôi trường có đầy đủ trang thiết bị dạy học và PPGD tích cực đã nói rằng: "Trung tâm đã nghiên cứu một mô hình nhà trường mới theo khả năng phát triển tối ưu của trẻ em Việt Nam bằng giáo dục thực nghiệm" [8]. Trong bài viết Vài ý kiến về mô hình “THTT” của Thạc sĩ Trần Mạnh Trung đăng trên tạp chí Giáo dục số 220, kỳ 2 tháng 8/2009 đã nêu ra bốn nội dung quan trọng để xây dựng một “THTT” có đủ những đặc điểm do UNICEF đưa ra như sau: Nội dung 1: Môi trường học tập thân thiện; Nội dung 2: Phương pháp dạy học thân thiện; Nội dung 3: Phương pháp kiểm tra, đánh giá thân thiện; Nội dung 4: Các mối quan hệ thân thiện. Bài viết đề cập đến sự cần thiết của việc trang bị CSVC, trang bị đầy đủ những phương tiện dạy học hiện đại phù hợp cho việc tổ chức mọi hoạt động học tập của HS, sự cần thiết về vai trò và tâm huyết của người thầy trong việc đổi mới phương pháp dạy học, phương pháp kiểm tra đánh giá thân thiện hơn nhằm phát huy tính tích cực năng động sáng tạo của HS và cuối cùng là tạo mối quan hệ thầy trò, bạn bè gần gũi hơn dễ dàng thông cảm, hiểu và trân trọng nhau hơn. Có như thế HS mới cảm thấy gắn bó, yêu thương ngôi trường của mình [38].

Trên Webside của Viện Khoa học Công nghệ và phát triển Á Châu có bài viết Mô hình nào cho trường học tương lai.TS Trần Kiều cho rằng “…trong tương lai gần, cần và có thể cải tiến mô hình trường phổ thông Việt Nam hiện nay tập trung vào những phẩm chất và năng lực cần thiết của con người Việt Nam trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa…”. Cần có các hình thức tổ chức dạy học linh hoạt, phát huy được tính tích cực, chủ động sáng tạo của người học trên cơ sở đảm bảo dân chủ trong trường học… “và phải có một đội ngũ GV nắm vững chức năng giáo dục, có bản lĩnh để đáp ứng các yêu cầu thay đổi một cách đa dạng của giáo dục phổ thông, có một môi trường giáo 10 dục thân thiện và những người làm giáo dục phải hiểu được thế hệ trẻ và đặt đúng vai trò chủ thể của họ trong hoạt động của nhà trường…”. Từ đó, “kỹ nãng ứng xử giao tiếp, tinh thần đoàn kết thân ái, tôn trọng và bảo vệ được nâng cao hơn”. Những năm gần đây, sau khi Bộ GD&ĐT phát động phong trào xây dựng THTT, HSTC, Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam đã xuất bản cuốn sách: Góp phần xây dựng THTT, HSTC.

Cuốn sách gồm hai phần: Phần I: Trình bày những giải pháp xây dựng THTT, HSTC. Bên cạnh các bài viết có tính chất lí luận về mô hình THTT, HSTC là các bài viết giàu tính chất thực tiễn, phản ánh khá sinh động thực tế giáo dục phổ thông ở các vùng miền của tổ quốc. Từ việc xây dựng trường lớp xanh, sạch, đẹp, an toàn; đổi mới dạy - học sao cho có hiệu quả, phù hợp với đặc điểm lứa tuổi của HS; rèn luyện kĩ năng sống đến việc tổ chức cho HS các hoạt động tập thể vui chơi lành mạnh; tham gia tìm hiểu, chăm sóc và phát huy giá trị các di tích lịch sử, văn hóa, cách mạng ở địa phương. Phần II: Giới thiệu gương sáng học đường - những người tốt, việc tốt.

Ở phần này, có rất nhiều câu chuyện cảm động về tấm gương vượt khó của nhiều cô giáo, thầy giáo, nhiều em HS và nhiều cơ sở giáo dục…Nội dung chính của cuốn sách giúp các nhà quản lí tiếp cận một số biện pháp xây dựng THTT và làm gì để duy trì, quản lí THTT có hiệu quả [15].