phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn đƣợc cấu trúc gồm 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trƣờng THCS Liên Trung, huyện Đan Phƣợng, thành phố Hà Nội. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trƣờng THCS Liên Trung, huyện Đan Phƣợng, thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CỦA TỔ CHUYÊN MÔN TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC HIỆN NAY 1.
Sơ lƣợc về các nghiên cứu liên quan Vấn đề quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trƣờng đã có nhiều công trình nghiên cứu. Nhiều nhà sƣ phạm đi sâu nghiên cứu một cách toàn diện về vai trò, vị trí, nhiệm vụ, tổ chức quá trình dạy học của ngƣời giáo viên nói riêng và vấn đề quản lý hoạt động của tổ chuyên môn nói chung trong nhà trƣờng nhằm nâng cao chất lƣợng GD. Tuy nghiên cứu ở nhiều góc độ khác nhau, các cấp học khác nhau nhƣng các tác giả đều đi đến một kết luận chung nhất đó là khẳng định đƣợc vị trí, vai trò của TCM trong nhà trƣờng, chỉ rõ quản lý hoạt động của TCM trong nhà trƣờng là một yếu tố không thể thiếu và quyết định đến chất lƣợng giáo dục và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động của tổ chuyên môn nhằm mang lại hiệu quả thiết thực cho đơn vị mình. Có thể kể đến các luận văn thạc sĩ chuyên ngành QLGD có một số tác giả viết về đề tài này nhƣ: - “Biện pháp quản lý của tổ trưởng chuyên môn đối với hoạt động dạy học tại các trường Tiểu học quận Cầu Giấy-Hà Nội của tác giả Hoàng Phương An, năm 2012.
Qua đề tài nghiên cứu, tác giả đã chỉ rõ ngƣời TTCM giữ vai trò quản lý trực tiếp trong việc chỉ đạo, quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lƣợng dạy và học trong nhà trƣờng tiểu học. - Đề tài “Quản lý hoạt động tổ chuyên môn ở trường THCS quận Ninh Kiều, Cần Thơ, luận văn thạc sĩ của tác giả Võ Hồng Lam, năm 2011; Tác giả Võ Hồng Lam đã khẳng định yếu tố then chốt quyết định đến hƣớng đi và hiệu quả dạy học của nhà trƣờng chính là ngƣời quản lý và chủ thể quản lý đó chính là TTCM. - Đề tài “Quản lý đội ngũ giáo viên các trường THPT trên địa bàn huyện Văn Lâm tỉnh Hưng Yên theo chuẩn Nghề nghiệp của tác giả Bùi Thị Ngọc, 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đề tài của tác giả Bùi Thị Ngọc đã nêu rõ ngƣời Hiệu trƣởng trong nhà trƣờng muốn đẩy mạnh thƣơng hiệu của tổ chức mình chỉ có một hƣớng đi đúng đắn nhất đó là đổi mới quản lý đội ngũ giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp.
- Gần đây nhất là đề tài: “Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn ở trường THCS Vân Hà, Đông Anh Hà Nội của tác giả Lê Quang Hoa K12. Tác giả Lê Quang Hoa đã nêu lên sáu giải pháp phù hợp với thực trạng công tác quản lý hoạt động của TTCM trong nhà trƣờng THCS Vân Hà nhằm nâng cao hiệu quả dạy học… Có thể thấy thành quả của các công trình nghiên cứu nêu trên đã chỉ rõ đƣợc vấn đề đổi mới công tác quản lý TCM sẽ là khâu đột phá hình thành nên thƣơng hiệu của nhà trƣờng đặc biệt là trong bối cảnh hiện nay. Kết quả mà các tác giả đã chỉ ra sẽ là những tri thức làm tiền đề cho tác giả tiếp tục thực hiện nghiên cứu và viết luận văn về quản lý hoạt động của tổ chuyên môn tại trƣờng THCS nhằm tìm hiểu rõ thực trạng quản lý hoạt động của tổ chuyên môn trong nhà trƣờng, chỉ rõ hoạt động trọng tâm của tổ là nâng cao chất lƣợng dạy học; bồi dƣỡng giáo viên; công tác tổ chức thực hiện đánh giá giáo viên theo chuẩn nghề nghiệp, hoạt động thi đua khen thƣởng của tổ chuyên môn và thực hiện hiệu quả sinh hoạt tổ- nhóm chuyên môn …đặc biệt nêu rõ chủ thể quản lý là tổ trƣởng chuyên môn ở trƣờng THCS Liên Trung, huyện Đan Phƣợng, thành phố Hà Nội. Các khái niệm cơ bản 1.Quản lý và chức năng quản lý 1.
Khái niệm quản lý Khái niệm quản lý (management) là khái niệm rất chung, tổng quát, có rất nhiều định nghĩa khác nhau: Theo từ điển Tiếng Việt, thuật ngữ quản lý đƣợc định nghĩa là: “Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”.Taylor cho rằng: “Quản lý là biết chính xác điều bạn muốn người 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khác làm và sau đó thấy rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.(Trích trong sách của tác giả Trần Khánh Đức [15. - Theo các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc và Nguyễn Quốc Chí, khái niệm về quản lý đƣợc định nghĩa nhƣ sau: “Quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức” [9. Tác giả Trần Khánh Đức khẳng định "Quản lý là hoạt động có ý thức của con người nhằm phối hợp hành động của một nhóm người, hay một cộng đồng người để đạt được các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất. Từ những quan niệm của các học giả đã nêu, chúng ta thấy rằng bản chất của hoạt động quản lý là hoạt động đƣợc tiến hành trong một tổ chức; với các tác động có tính hƣớng đích của chủ thể quản lý nhằm phối hợp nỗ lực của các cá nhân để thực hiện mục tiêu của tổ chức; nhằm cho hệ thống vận động theo mục tiêu đã đặt ra, tiến đến trạng thái có chất lƣợng mới.
Có thể mô tả mối quan hệ giữa các thành tố cơ bản của hệ thống quản lý qua sơ đồ sau: Sơ đồ 1.1: Mô hình về quản lý[11.71] Quyết định Chủ thể quản lý Xác lập Công cụ quản lý Mục tiêu quản lý Thực hiện Đối tƣợng quản lý 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhƣ vậy, quản lý là hoạt động có ý thức của con ngƣời nhằm phối hợp hành động của một nhóm ngƣời hay một cộng đồng ngƣời để đạt đƣợc các mục tiêu đề ra một cách hiệu quả nhất. Chức năng của quản lý Cũng nhƣ bất kỳ một thực thể xã hội nào khác, các thiết chế giáo dục là một tổ chức, vì vậy phải đƣợc quản lý trên cơ sở phân chia hoạt động quản lý nói chung thành những hoạt động có tính chuyên biệt hoá, hay thƣờng gọi là chức năng quản lý. Sau đây là những chức năng quản lý cơ bản mà bất cứ chủ thể quản lý nào, ở bất cứ lĩnh vực hay ngành nào, ở bất cứ cấp quản lý nào đều phải thực hiện. Chúng ta gọi là chức năng quản lý cơ bản.
Có 4 chức năng quản lý cơ bản: - Chức năng kế hoạch hoá - Chức năng tổ chức - Chức năng điều hành (chỉ đạo) - Chức năng kiểm tra Các chức năng của hoạt động quản lý có quan hệ mật thiết với nhau, đan xen vào nhau, phối hợp với nhau tạo thành một chu trình quản lý. Trong chu trình đó, chủ thể quản lý sử dụng thông tin nhƣ một công cụ quản lý khi thực hiện chức năng quản lý và ra quyết định quản lý.Mối quan hệ giữa các chức năng quản lý [11.48] Kế hoạch hoá Kiểm tra Thông tin Tổ chức Điều hành (Chỉ đạo) 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Quản lý giáo dục QLGD là một chuyên ngành đƣợc phát triển trên nền tảng của khoa học quản lý nói chung vì vậy khái niệm QLGD cũng đƣợc biểu đạt một cách rất đa dạng tùy theo những phƣơng diện nghiên cứu và tiếp cận của nhà nghiên cứu về QLGD. Điều này đƣợc thể hiện bởi một số quan niệm về QLGD sau: Đối với cấp vĩ mô: - QLGD đƣợc hiểu là những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ cấp cao nhất đến các cơ sở GD là nhà trƣờng) nhằm thực hiện có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu phát triển GD, đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu của xã hội.
Đối với cấp vi mô: - QLGD đƣợc hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lƣợng xã hội trong và ngoài nhà trƣờng nhằm thực hiện có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu GD của nhà trƣờng.Quản lý nhà trường 1. Khái niệm quản lý nhà trường - Trƣờng học (nhà trƣờng) : Nhà trường là một tổ chức chuyên biệt trong hệ thống tổ chức xã hội thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển xã hội.33] Nhà trƣờng là nơi tổ chức thực hiện và quản lý quá trình giáo dục. Quá trình này đƣợc thực hiện bởi hai chủ thể, ngƣời đƣợc giáo dục (ngƣời học) và ngƣời giáo dục (ngƣời dạy). Trong quá trình giáo dục, hoạt động của ngƣời học và hoạt động của ngƣời dạy luôn gắn bó tƣơng tác hỗ trợ nhau để thực hiện mục tiêu giáo dục theo yêu cầu xã hội.
11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Khái niệm quản lý nhà trƣờng Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý GD để tiến tới mục tiêu GD, mục tiêu đào tạo đối với ngành GD với thế hệ trẻ và từng HS”.Kônđacôp : “Quản lý nhà trường là một hệ thống xã hội- sư phạm chuyên biệt, hệ thống này đòi hỏi những tác động có ý thức, có kế hoạch và hướng đích của chủ thể quản lý đến tất cả các mặt của đời sống nhà trường nhằm đảm bảo sự vận hành tối ưu về các mặt kinh tế-xã hội, tổ chức- sư phạm của quá trình dạy học và giáo dục thế hệ đang lớn”.(Trích trong sách của tác giả Đặng Xuân Hải, Nguyễn Sĩ Thƣ [16.