Lời mở đầu, Danh mục viết tắt, Danh mục bảng biểu sơ đồ, Kết luận, Mục lục và Danh mục tài liệu tham khảo, Khóa luận gồm 3 chƣơng chính sau: Chƣơng 1: Tổng quan về thị trƣờng vàng và quản lý Nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh vàng trên thế giới. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý Nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh vàng tại Việt Nam. Chƣơng 3: Một số giải pháp nhằm tăng cƣờng quản lý Nhà nƣớc đối với hoạt động kinh doanh vàng tại Việt nam 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đề tài là một vấn đề mới, phức tạp đặc biệt với một sinh viên nhƣ em, vì trình độ hiểu biết còn hạn chế, kinh nghiệm bản thân chƣa có, việc thu thập và xử lí thông tin gấp và gặp nhiều khó khăn. Chính vì vậy, nội dung bài viết còn nhiều vấn đề chƣa đƣợc cập nhật đầy đủ và còn nhiều thiếu sót.
Em rất mong nhận đƣợc sự đóng góp ý kiến, chỉ bảo của thầy cô và các bạn về nội dung cũng nhƣ cách trình bày. Cuối cùng em xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo, Tiến sĩ Lê Thị Thu Thuỷ đã dành thời gian đóng góp nhiều ý kiến quý báu, cũng nhƣ chỉnh lý nội dung và hình thức giúp em hoàn thành khoá luận. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN VỀ THỊ TRƢỜNG VÀNG VÀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG KINH DOANH VÀNG TẠI VIỆT NAM 1. Khái quát chung về vàng và thị trƣờng vàng 1.1 Giới thiệu về kim loại vàng, đặc điểm và giá trị của vàng 1.1 Khái niệm về vàng Theo bách khoa toàn thƣ mở: “Vàng là tên một nguyên tố hoá học có kí hiệu Au và số nguyên tử 79 trong bảng hệ thống tuần hoàn các nguyên tố hoá học.
Vàng là một kim loại quí đƣợc tìm kiếm trên diện rộng để dùng trong hệ thống tiền tệ, làm đồ trang sức hoặc trong các lĩnh vực nghệ thuật khác từ những kỉ nguyên đầu tiên của nhân loại. Kim loại này xuất hiện dƣới dạng quặng, hạt trong đá và trong các mỏ bồi tích và là một trong số các kim loại đúc tiền. Vàng đƣợc loài ngƣời tìm thấy trong thiên nhiên đã từ rất lâu. Trong tự vị Ấn Độ cổ từ 6.000 năm trƣớc đây đã có ghi từ “vàng”.
Vàng tồn tại trong tự nhiên nhƣ một thành phần cấu tạo nên vỏ Trái đất chiếm tỷ lệ 4,3 x 10-7% [29], trong nƣớc biển cũng chứa một lƣợng vàng trung bình khoảng 0,05mg/m3. Ngƣời ta khai thác vàng chủ yếu từ các mỏ dƣới dạng vàng gốc và vàng sa khoáng (tức là đào đất đá, cát sỏi). Vàng là những kim loại chuyển tiếp (có hoá trị 3 và 1) dễ uốn, dễ dát mỏng, mềm, màu vàng và chiếu sáng, vàng không phản ứng với hầu hết các chất nhƣng lại chịu tác dụng của nƣớc cƣờng toan (aqua regia) để tạo thành axit cloroauric cũng nhƣ chịu tác động của dung dịch cyanua của các kim loại kiềm.2 Đặc điểm của vàng Vàng luôn là một kim loại phổ biến và rất có giá trị trong đời sống hàng ngày của chúng ta. Trong quá khứ, vàng luôn đƣợc coi là “kim loại vua và vua của các kim loại” bởi nó biểu trƣng cho sự giàu có, quyền uy và có giá trị lâu dài.
Những miếng vàng đầu tiên đƣợc tìm thấy bởi con ngƣời cách đây vài nghìn năm. Vào thời điểm đó, vàng thƣờng đƣợc dùng để làm đồ trang sức hoặc xây dựng các lăng mộ hoàng gia, ví dụ nhƣ lăng mộ của Pharaoh Tutankhamen thế kỉ 19 trƣớc Công nguyên với 110kg vàng, việc xây chùa vàng của Thái Lan cách đây 50 năm tốn đến 5,5 tấn vàng. Cùng với sự phát triển thƣơng mại giữa các nƣớc và các khu vực, những đồng tiền 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com vàng đầu tiên dã đƣợc tạo ra tại Lydia cách đây 2000 năm để làm phƣơng tiện trao đổi. Sau đó, chúng trở nên phổ biến hơn ở các nƣớc Trung Đông.
Tại thời điểm đó, những ngƣời Châu Á thƣờng sử dụng vàng thỏi để trao đổi và mua bán thƣơng mại.1 Vàng là kim loại quý Vàng là nguyên tố kim loại có màu vàng khi thành khối, nhƣng có thể có màu đen, hồng ngọc hay tía khi đƣợc cắt nhuyễn và là kim loại dễ uốn dát nhất trên thực tế: 1g vàng có thể đƣợc dập thành tấm 1m2, hoặc 1 ounce thành 300 feet2 [29]. Với đặc tính là một kim loại mềm, vàng thƣờng tạo hợp kim với các kim loại khác để làm tăng độ cứng trong kết cấu: hợp kim với đồng cho màu đỏ hơn, hợp kim với sắt tạo ra màu xanh lá, hợp kim với nhôm cho màu tía, với bạch kim cho màu trắng, bismuth tự nhiên với hợp kim bạc cho màu đen. Đồ trang sức đƣợc làm bằng các kết hợp vàng nhiều màu bán cho du khách ở miền Tây nƣớc Mỹ đƣợc gọi là “vàng Black Hills”. Vàng có tính dẫn điện, dẫn nhiệt tốt, không bị tác động bởi không khí và phần lớn hoá chất (chỉ có bạc và đồng là những chất dẫn điện tốt hơn).
Nó không bị ảnh hƣởng về mặt hoá học bởi nhiệt, độ ẩm, ôxy và hầu hết chất ăn mòn; vì vậy nó thích hợp để tạo tiền và kim loại trang sức. Các halogen có tác dụng hoá học với vàng còn nƣớc cƣờng toan thì hoà tan nó. Trong đời sống, từ xa xƣa, vàng đã là một kim loại cao giá, đƣợc nhiều ngƣời hâm mộ, ƣớc mơ. Nguyên nhân chủ yếu, có lẽ do vàng là một kim loại khan hiếm, lại có nhiều thuộc tính lý hoá và ngày càng nhiều công dụng mới đƣợc phát hiện.
Ai cũng biết rằng từ xa xƣa, vàng đã đƣợc sử dụng để chế tạo các loại vật dụng, đồ trang sức, trang trí sang trọng. Màu vàng tƣợng trƣng cho sự phồn thịnh, cao sang. Tại các nƣớc Châu Á nhƣ Trung Quốc, Ấn Độ và cả Việt Nam, vàng lại càng đƣợc ƣa chuộng hơn. Từ những đặc điểm trên ta có thể nhận thấy rằng vàng là một kim loại quý với rất nhiều ứng dụng thực tế.2 Vàng là một kim loại tương đối hiếm Từ khởi thuỷ xa xƣa, khi con ngƣời phát hiện ra sự có mặt của vàng trong tự nhiên, ngƣời ta đã tìm đủ mọi cách nhằm khai thác đƣợc vàng.
Về cơ bản tất cả vàng trong lịch sử đều tồn tại trên mặt đất tuy nhiên vàng vẫn rất hiếm. Toàn bộ lƣợng vàng này ƣớc lƣợng khoảng 155. Nếu đem tất cả bỏ vào cùng một chiếc 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thùng lớn thì kích thƣớc của nó sẽ khoảng 8.000 m3, khối lƣợng này tƣơng đƣơng 1/5 đáy của tƣợng đài Washington hay 3,25 lần kích thƣớc của một hồ bơi Olympic. Do đó, có thể nói vàng là kim loại hiếm.
Vàng là một loại hàng hoá đặc biệt vì nó đƣợc sản xuất ra để tích luỹ trong khi các loại hàng hoá khác đƣợc sản xuất để tiêu dùng. Vàng khác với các kim loại quý hiếm khác nhƣ bạch kim, plađi, bạc. bởi vì nhu cầu với kim loại quý hiếm này tăng lên chủ yếu do các ứng dụng công nghiệp. Tuy nhiên giá trị của vàng không sinh ra do tính hữu dụng của nó trong công nghiệp hay tiêu dùng, mà nó sinh ra từ việc cả thế giới chấp nhận giá trị của nó.
Vì vậy, vàng chính là tiền. Vì vàng đƣợc tích luỹ và không đƣợc tiêu dùng nên nguồn cung của vàng là nguồn cung từ phía trên mặt đất. Thực tế này đã làm thay đổi mọi thuật ngữ trong việc phân tích vàng. Giá vàng vẫn hoạt động thông qua cung cầu nhƣng nguồn cung thi lại không chỉ là những gì đƣợc khai thác hàng năm mà còn có cả sự gia tăng trong nguồn hàng phía trên mặt đất, trung bình hàng năm xấp xỉ 1,7%.
Nguồn cung vàng trong ngắn hạn về cơ bản là không đổi vì sản lƣợng khai thác mới không thể thay đổi nhanh đƣợc. Do đó, giá vàng hiện nay đƣợc xác định chủ yếu dựa trên lƣợng cầu, điều này càng làm tăng đặc tính “kim loại hiếm” của vàng.3 Một số ứng dụng của vàng Đầu tiên cùng với sự phát hiện ra vàng, con ngƣời đã thông qua lao động làm cho vàng trở thành hữu ích dƣới dạng các trang sức cho bản thân. Ngoài ra vàng còn đƣợc sử dụng rộng rãi làm các đồ tế tự, đúc các bức tƣợng thần linh. Dần dần, nghề thủ công mỹ nghệ kim hoàn đã hình thành và phát triển, phục vụ cho nhu cầu làm đẹp, tôn giáo và biểu thị quyền lực của con ngƣời nhƣ đồ dùng hàng ngày, đồ trang sức, các công trình mỹ thuật, điêu khắc, kiến trúc.
Bên cạnh những ứng dụng trong ngành trang sức, tiền kim loại và là một chuẩn cho trao đổi tiền tệ ở nhiều nƣớc , vàng còn nổi bật vào cuối thế kỉ 20 nhƣ là một kim loại công nghiệp thiết yếu bởi tính dẫn điện tuyệt vời, tính kháng ăn mòn và các kết hợp lí tính và hóa tính mong muốn khác. Một số ứng dụng khác có thể kể đến là: 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com +Vàng có thể đƣợc làm thành sợi và dùng trong ngành thêu. +Vàng thực hiện các chức năng quan trọng trong máy tính, thiết bị thông tin liên lạc, đầu máy máy bay phản lực, tàu không gian và nhiều sản phẩm khác. +Tính dẫn điện cao và đề kháng với ôxi hoá của vàng khiến nó đƣợc sử dụng rộng rãi để mạ bề mặt các đầu nối điện, bảo đảm tiếp xúc tốt và trở kháng thấp.
+Vàng đƣợc dùng trong nha khoa phục hồi, đặc biệt trong phục hồi răng nhƣ thân răng và cầu răng giả. +Vàng keo (hạt nano vàng) là dung dịch đậm màu hiện đang đƣợc nghiên cứu trong nhiều phòng thí nghiệm y học, sinh học, v. Nó cũng là dạng đƣợc dùng làm nƣớc sơn vàng lên ceramic trƣớc khi nung. +Chlorauric acid đƣợc dùng trong chụp ảnh để xử lí ảnh bạc.
+Disodium aurothiomalate dùng để điều trị viêm khớp dạng thấp. +Đồng vị vàng Au-198, (bán huỷ: 2,7 ngày) đƣợc dùng điều trị ung thƣ và một số bệnh khác. +Vàng đƣợc dùng để tạo lớp áo phủ, giúp cho các vật chất sinh học có thể xem đƣợc dƣới kính hiển vi điện tử quét.2 Sơ lược về thị trường vàng thế giới Trong nền kinh tế, vàng là một loại hàng hoá đặc biệt nên thị trƣờng vàng cũng là một thị trƣờng đặc biệt. Nó mang một sắc thái riêng biệt, chịu tác động của nhiều nhân tố và ngƣợc lại nó cũng tác động sâu rộng tới các lĩnh vực hoạt động kinh tế khác.
Giá vàng thế giới cũng nhƣ giá vàng trong nƣớc thƣờng đƣợc xem nhƣ một loại phong vũ biểu kinh tế.