Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Phan Đình Giót theo hướng phát triển năng lực

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót, Điện Biên Phủ theo hướng phát triển năng lực học sinh.

• Tác giả: Phạm Thị Hà
• Người hướng dẫn: PGS. Đặng Xuân Hải
• Trường học: Trường Đại học Giáo dục - Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học ở trường Trung học phổ thông Phan Đình Giót – Thành phố Điện Biên Phủ theo hướng tiếp cận phát triển năng lực
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
• 1.1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Một số nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Một số nghiên cứu ở trong nước
• 1.4. Các khái niệm cơ bản
• 1.4.1. Quản lý và chức năng của quản lý
• 1.4.2. Quản lý giáo dục
• 1.4.3. Quản lý nhà trường
• 1.4.4. Hoạt động dạy học
• 1.4.5. Một số vấn đề lý luận về hoạt động học tập ở trường THPT
• 1.4.5.1. Bản chất của hoạt động học
• 1.4.5.2. Hình thành hành động học
• 1.4.5.3. Một số quan niệm hiện nay về hoạt động dạy học trong nhà trường
• 1.4.5.4. Những hình thức hoạt động học tập của học sinh
• 1.4.6. Một số vấn đề lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT
• 1.4.7. Nhiệm vụ quyền hạn của Hiệu trưởng và của giáo viên THPT
• 1.4.8. Nội dung cụ thể của quản lí hoạt động dạy học ở một nhà trường
• 1.4.9. Đặc điểm quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH GIÓT - THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ
• 2.1. Khái quát về đặc điểm kinh tế, xã hội và giáo dục thành phố Điện Biên Phủ
• 2.1.1. Một số nét về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của thành phố Điện Biên Phủ
• 2.1.2. Khái quát về giáo dục của thành phố Điện Biên Phủ
• 2.1.3. Một số nét về trường THPT Phan Đình Giót - thành phố Điện Biên Phủ - tỉnh Điện Biên
• 2.2. Quá trình và nội dung khảo sát
• 2.3. Thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Phan Đình Giót - thành phố Điện Biên Phủ
• 2.3.1. Thực trạng hoạt động dạy học của giáo viên
• 2.3.2. Thực trạng ứng dụng CNTT và các phương tiện dạy học - thiết bị dạy học hiện đại
• 2.3.3. Thực trạng kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 2.3.4. Thực trạng bồi dưỡng và tự bồi dưỡng của giáo viên
• 2.3.5. Đánh giá thực trạng dạy học và quản lý dạy học ở trường THPT Phan Đình Giót - thành phố Điện Biên Phủ
• 2.3.5.1. Mặt tích cực
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƯỜNG THPT PHAN ĐÌNH GIÓT - THÀNH PHỐ ĐIỆN BIÊN PHỦ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính bền vững
• 3.2. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót - thành phố Điện Biên Phủ theo hướng tiếp cận phát triển năng lực
• 3.2.1. Biện pháp 1: Bồi dưỡng năng lực dạy học cho đội ngũ giáo viên để họ có thể thực hiện được dạy học hướng vào năng lực cho học sinh
• 3.2.2. Biện pháp 2: Tăng cường chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh
• 3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới việc kiểm tra, đánh giá nhằm thúc đẩy hoạt động tự học của học sinh
• 3.2.4. Biện pháp 4: Tăng cường quản lý nề nếp, kỷ cương trong dạy và học
• 3.2.5. Biện pháp 5: Bảo đảm tốt hơn các điều kiện cho hoạt động dạy học nói chung và tự học của học sinh nói riêng. Tăng cường quản lý công tác tự học, tự bồi dưỡng, nghiên cứu của giáo viên
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót

Quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót là một yếu tố quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Việc quản lý này không chỉ bao gồm việc tổ chức các hoạt động dạy học mà còn phải đảm bảo rằng các phương pháp dạy học được áp dụng phù hợp với mục tiêu phát triển năng lực của học sinh. Theo nghiên cứu của Phạm Thị Hà (2015), việc quản lý hiệu quả sẽ giúp cải thiện kết quả học tập và phát triển toàn diện cho học sinh.

1.1. Khái niệm về quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học được hiểu là quá trình tổ chức, điều hành và kiểm tra các hoạt động dạy và học nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Điều này bao gồm việc xây dựng chương trình giảng dạy, lựa chọn phương pháp dạy học và đánh giá kết quả học tập của học sinh.

1.2. Vai trò của quản lý trong giáo dục

Quản lý trong giáo dục đóng vai trò quyết định đến chất lượng dạy học. Một hệ thống quản lý hiệu quả sẽ tạo ra môi trường học tập tích cực, khuyến khích sự sáng tạo và phát triển năng lực của học sinh.

II. Thách thức trong quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý hoạt động dạy học, nhưng trường THPT Phan Đình Giót vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực, sự thiếu hụt về cơ sở vật chất và sự không đồng bộ trong công tác quản lý.

2.1. Thiếu hụt về cơ sở vật chất

Cơ sở vật chất không đầy đủ ảnh hưởng lớn đến chất lượng dạy học. Việc thiếu thiết bị dạy học hiện đại khiến giáo viên gặp khó khăn trong việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực.

2.2. Sự không đồng bộ trong công tác quản lý

Sự không đồng bộ giữa các bộ phận trong nhà trường có thể dẫn đến việc quản lý hoạt động dạy học không hiệu quả. Điều này cần được khắc phục để đảm bảo mọi hoạt động diễn ra suôn sẻ.

III. Phương pháp quản lý hoạt động dạy học hiệu quả tại trường THPT Phan Đình Giót

Để nâng cao chất lượng dạy học, trường THPT Phan Đình Giót cần áp dụng các phương pháp quản lý hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm bồi dưỡng năng lực cho giáo viên, đổi mới phương pháp dạy học và tăng cường kiểm tra, đánh giá.

3.1. Bồi dưỡng năng lực cho giáo viên

Bồi dưỡng năng lực cho giáo viên là một trong những biện pháp quan trọng. Việc này giúp giáo viên nắm vững các phương pháp dạy học hiện đại, từ đó nâng cao chất lượng giảng dạy.

3.2. Đổi mới phương pháp dạy học

Đổi mới phương pháp dạy học là cần thiết để đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh. Các phương pháp dạy học tích cực như học tập hợp tác, học qua dự án cần được áp dụng rộng rãi.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại trường THPT Phan Đình Giót

Việc áp dụng các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học sinh không chỉ cải thiện về mặt kiến thức mà còn phát triển các kỹ năng mềm cần thiết cho tương lai.

4.1. Kết quả học tập của học sinh

Kết quả học tập của học sinh đã có sự cải thiện rõ rệt sau khi áp dụng các phương pháp quản lý mới. Tỷ lệ học sinh đạt học lực khá, giỏi tăng lên đáng kể.

4.2. Phát triển kỹ năng mềm cho học sinh

Ngoài kiến thức chuyên môn, học sinh còn được phát triển các kỹ năng mềm như giao tiếp, làm việc nhóm, giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót cần tiếp tục được cải tiến để đáp ứng yêu cầu phát triển năng lực học sinh. Việc áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại sẽ giúp nâng cao chất lượng giáo dục trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trường cần xây dựng kế hoạch dài hạn cho việc quản lý hoạt động dạy học, tập trung vào việc phát triển năng lực cho cả giáo viên và học sinh.

5.2. Tăng cường hợp tác với các tổ chức giáo dục

Hợp tác với các tổ chức giáo dục trong và ngoài nước sẽ giúp trường THPT Phan Đình Giót tiếp cận các phương pháp giảng dạy tiên tiến, từ đó nâng cao chất lượng giáo dục.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW đã đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc chuyển dịch mô hình dạy học từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Tại khu vực miền núi Tây Bắc, đặc biệt là địa bàn thành phố Điện Biên Phủ với diện tích 60,09 km² và tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 33,3% dân số, công tác quản lý giáo dục phổ thông đứng trước nhiều rào cản đặc thù về điều kiện kinh tế - xã hội và năng lực tiếp nhận tri thức của học sinh. Trường Trung học phổ thông Phan Đình Giót sau 15 năm thành lập và phát triển (2000 - 2015) đã đào tạo 14 khóa học với 3.145 học sinh tốt nghiệp ra trường, từng bước khẳng định vị thế với tỷ lệ tốt nghiệp đạt từ 80% đến 97%. Tuy nhiên, hoạt động quản lý dạy học tại đơn vị vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn mang nặng tính hành chính truyền thống, phương pháp giảng dạy chưa thực sự giải phóng tiềm năng sáng tạo của học sinh.

Mục tiêu cốt lõi của nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát đánh giá thực trạng công tác quản lý dạy học giai đoạn 2012 - 2015, từ đó đề xuất hệ thống 5 biện pháp quản lý đồng bộ theo tiếp cận năng lực. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc tối ưu hóa hiệu quả giáo dục cho quy mô 27 lớp học với 757 học sinh và 76 cán bộ giáo viên, nâng tỷ lệ học sinh đỗ đại học (vốn chỉ đạt mức 7%) và cao đẳng (28%), đồng thời hạ tỷ lệ học sinh bỏ học xuống dưới 1%, tạo tiền đề vững chắc cho việc nâng cao chất lượng nguồn nhân lực địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên sự tích hợp của hai nền tảng lý thuyết quản trị và giáo dục học hiện đại. Trước hết, lý thuyết quản lý chức năng theo quan điểm của Henri Fayol và Harold Koontz xác định chu trình quản lý bao gồm 4 chức năng cốt lõi: Lập kế hoạch, Tổ chức, Chỉ đạo và Kiểm tra. Trong môi trường học đường, 4 chức năng này chi phối trực tiếp mối quan hệ tương tác giữa chủ thể quản lý (Ban Giám hiệu, Tổ trưởng chuyên môn) và đối tượng thực thi (giáo viên, học sinh). Tiếp theo, lý thuyết giáo dục lấy người học làm trung tâm của John Dewey và Tsunesaburo Makiguchi khẳng định người học là chủ thể chiếm lĩnh tri thức, giáo viên đóng vai trò tổ chức và hướng dẫn hành động học.

Khái niệm năng lực trong luận văn được chuẩn hóa theo định nghĩa của Field & Drysdale (1991) và Mulder (2001), xem năng lực là sự kết hợp linh hoạt giữa kiến thức, kỹ năng, thái độ và giá trị cá nhân nhằm giải quyết thành công các nhiệm vụ phức hợp trong bối cảnh thực tiễn. Cấu trúc năng lực sư phạm của giáo viên được tiếp cận theo khung lý thuyết của Giáo sư Trần Bá Hoành, bao gồm 5 năng lực thành phần: chẩn đoán nhu cầu đối tượng, thiết kế kế hoạch dạy học, tổ chức thực hiện, giám sát đánh giá và giải quyết các vấn đề nảy sinh trong thực tiễn giáo dục.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực địa tại Trường THPT Phan Đình Giót trong giai đoạn 2012 - 2015. Tổng cỡ mẫu khảo sát là 131 đối tượng, bao gồm 11 cán bộ quản lý (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng, Tổ trưởng chuyên môn), 45 giáo viên bộ môn trực tiếp giảng dạy và 75 học sinh thuộc các khối lớp 10, 11 và 12. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu thuận tiện được áp dụng nhằm đảm bảo tính đại diện cao cho các tổ chuyên môn Khoa học Tự nhiên, Khoa học Xã hội cũng như sự đa dạng về đối tượng học sinh người dân tộc thiểu số.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê toán học kết hợp phương pháp chuyên gia và quan sát sư phạm là nhằm định lượng hóa chính xác thực trạng quản lý, kiểm định mức độ tương quan giữa biện pháp chỉ đạo và kết quả học tập. Dữ liệu bảng hỏi được xử lý bằng các công thức toán học thống kê như tính tỷ lệ phần trăm, giá trị trung bình và độ lệch chuẩn để đánh giá mức độ cần thiết và tính khả thi của hệ thống giải pháp đề xuất.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng đội ngũ và hoạt động dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót mang lại 3 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, cơ cấu trình độ chuyên môn của đội ngũ nhà giáo đạt mức chuẩn hóa cao nhưng năng lực dạy học định hướng năng lực còn hạn chế. Trong tổng số 76 cán bộ giáo viên năm học 2014 - 2015, có 10 người đạt trình độ Thạc sĩ (chiếm 13,16%), 62 người đạt trình độ Đại học (chiếm 81,58%) và 4 người có trình độ Cao đẳng (chiếm 5,26%). Mặc dù 100% giáo viên soạn giáo án đầy đủ trước khi lên lớp, song phương pháp giảng dạy chiếm ưu thế vẫn là thuyết trình truyền thống, tỷ lệ giáo viên ứng dụng thường xuyên phương pháp dạy học tích cực và công nghệ thông tin chỉ đạt khoảng 35%.
• Thứ hai, chất lượng giáo dục mũi nhọn đạt thành tích xuất sắc trong khi chất lượng đại trà và phân luồng sau tốt nghiệp bộc lộ sự mất cân đối. Giai đoạn từ năm 2000 đến 2015, nhà trường đạt 1.275 giải học sinh giỏi cấp trường, 499 học sinh giỏi cấp tỉnh và 125 lượt học sinh tham gia đội tuyển quốc gia. Tuy nhiên, trong cơ cấu phân luồng học sinh sau tốt nghiệp hàng năm, tỷ lệ đỗ đại học chỉ đạt 7%, cao đẳng chiếm 28%, trong khi tỷ lệ đi học trung cấp và học nghề chiếm tới 60%.
• Thứ ba, công tác kiểm tra đánh giá và quản lý hoạt động tự học của học sinh chưa được vận hành đồng bộ. Tỷ lệ học sinh duy trì nền nếp tự học ở nhà trên 2 giờ mỗi ngày ước tính chỉ đạt dưới 40%, hoạt động học nhóm và trải nghiệm sáng tạo ngoại khóa chưa được tổ chức định kỳ do thiếu trang thiết bị phòng bộ môn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của thực trạng trên bắt nguồn từ việc Ban Giám hiệu chưa xây dựng được hệ thống tiêu chí định lượng để đánh giá giờ dạy theo chuẩn đầu ra năng lực của học sinh. Việc sinh hoạt tổ chuyên môn vẫn tập trung nhiều vào việc hoàn thành kế hoạch phân phối chương trình và kiểm tra sổ sách hành chính, thay vì đi sâu vào nghiên cứu bài học.

Dữ liệu khảo sát được tổng hợp chi tiết qua các bảng ma trận thống kê trình độ cán bộ quản lý và biểu đồ cột so sánh tỷ lệ phân luồng học sinh qua các năm học. Biểu đồ diễn biến quy mô học sinh giai đoạn 2010 - 2015 cho thấy số lượng người học giảm tự nhiên từ 979 học sinh (29 lớp) xuống còn 757 học sinh (27 lớp), phản ánh tác động của công tác kế hoạch hóa gia đình và sự xuất hiện của các trường THPT lân cận. So sánh với các nghiên cứu quản lý giáo dục tại vùng Tây Bắc, kết quả tại THPT Phan Đình Giót khẳng định nếu không đổi mới cách thức chỉ đạo kiểm tra đánh giá theo quá trình, nhà trường sẽ khó thu hẹp khoảng cách chất lượng giữa học sinh năng khiếu và học sinh đại trà.

Đề xuất và khuyến nghị

• Nâng cao năng lực dạy học phát triển năng lực cho 100% giáo viên: Ban Giám hiệu chủ trì xây dựng kế hoạch bồi dưỡng định kỳ hàng năm, tổ chức các lớp tập huấn kỹ thuật dạy học tích hợp và phương pháp biên soạn giáo án định hướng năng lực, đảm bảo 100% giáo viên đạt chuẩn nghề nghiệp loại khá và tốt trong lộ trình 12 tháng.
• Chỉ đạo đổi mới sinh hoạt tổ chuyên môn theo mô hình nghiên cứu bài học: Tổ trưởng chuyên môn duy trì nền nếp sinh hoạt định kỳ 2 tuần một lần, tập trung phân tích tiến trình học tập của học sinh thay vì nhận xét thao tác của giáo viên, hướng đến mục tiêu nâng tỷ lệ giờ dạy đạt hiệu quả cao lên trên 85% trong năm học.
• Đổi mới toàn diện quy trình kiểm tra và đánh giá kết quả học tập: Ban Khảo thí phối hợp với giáo viên bộ môn chuyển từ kiểm tra tái hiện kiến thức sang xây dựng ma trận đề thi đánh giá năng lực vận dụng, kết hợp đánh giá thường xuyên thông qua hồ sơ học tập và sản phẩm thực hành, áp dụng đồng bộ cho 100% các môn học từ học kỳ tiếp theo.
• Tăng cường quản lý kỷ cương dạy học và bảo đảm điều kiện cơ sở vật chất: Ban Giám hiệu phối hợp Hội đồng trường đầu tư nâng cấp hệ thống máy tính kết nối internet cho 27 phòng học, bổ sung thiết bị thí nghiệm cho các môn Khoa học Tự nhiên, phấn đấu tạo điều kiện để học sinh nâng thời lượng tự học có hướng dẫn lên ít nhất 2 giờ mỗi ngày trong vòng 2 năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý trường phổ thông (Hiệu trưởng, Phó Hiệu trưởng): Khai thác hệ thống 5 biện pháp quản lý và quy trình tổ chức sinh hoạt chuyên môn để nâng cao hiệu lực chỉ đạo dạy học tại các cơ sở giáo dục trung học.
• Tổ trưởng chuyên môn và giáo viên THPT: Ứng dụng quy trình đổi mới phương pháp dạy học, kỹ thuật biên soạn đề kiểm tra ma trận và phương pháp tổ chức hoạt động tự học cho học sinh trong thực tiễn giảng dạy.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng nguồn tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu thực địa, bộ công cụ phiếu hỏi 131 mẫu và mô hình phân tích định lượng dữ liệu trường học.
• Cơ quan quản lý giáo dục (Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng Giáo dục trung học): Vận dụng các phát hiện thực tiễn để hoạch định chính sách bồi dưỡng đội ngũ nhà giáo và chiến lược phân luồng học sinh phù hợp với đặc thù kinh tế - xã hội các tỉnh miền núi phía Bắc.

Câu hỏi thường gặp

Luận văn giải quyết thách thức lớn nhất nào trong quản lý dạy học tại trường THPT Phan Đình Giót?

Nghiên cứu tháo gỡ nút thắt chuyển đổi từ lối dạy truyền thụ một chiều sang phát triển năng lực trong bối cảnh học sinh dân tộc thiểu số chiếm 33,3% dân số địa phương. Hệ thống 5 giải pháp giúp chuẩn hóa quy trình dự giờ, khắc phục tình trạng quản lý hành chính cứng nhắc và nâng cao kỹ năng sư phạm cho 76 cán bộ giáo viên.

Khung mẫu khảo sát trong nghiên cứu được cấu trúc như thế nào để đảm bảo tính khách quan?

Tác giả triển khai khảo sát thực nghiệm trên 131 đối tượng, bao gồm 11 cán bộ quản lý, 45 giáo viên bộ môn và 75 học sinh thuộc 27 lớp học. Cấu trúc mẫu phân tầng đại diện giúp thu thập dữ liệu đa chiều về thực trạng dạy học, đảm bảo độ tin cậy khi đánh giá tính khả thi của các đề xuất quản lý.

Đổi mới sinh hoạt chuyên môn theo nghiên cứu bài học mang lại giá trị gì cho giáo viên?

Phương pháp này chuyển trọng tâm từ việc đánh giá người dạy sang việc quan sát cách tiếp thu bài của học sinh, giúp 100% giáo viên nhận diện khó khăn trong quá trình học tập. Thông qua sinh hoạt định kỳ 2 tuần một lần, các tổ chuyên môn xây dựng được nguồn học liệu bài giảng chuẩn hóa theo hướng tiếp cận năng lực.

Tỷ lệ phân luồng học sinh sau tốt nghiệp trong luận văn phản ánh thực trạng gì?

Giai đoạn 2012 - 2015, trường đạt tỷ lệ tốt nghiệp từ 80% đến 97%, nhưng có đến 60% học sinh lựa chọn học nghề và trung cấp, trong khi tỷ lệ đỗ đại học chỉ đạt 7%. Con số này khẳng định tính cấp bách của việc đổi mới dạy học gắn liền với rèn luyện kỹ năng thực hành và định hướng nghề nghiệp sớm cho học sinh.

Làm thế nào để áp dụng giải pháp kiểm tra đánh giá của luận văn vào thực tế nhà trường?

Nhà trường cần thiết lập ma trận đề kiểm tra tích hợp câu hỏi tình huống thực tế và đẩy mạnh đánh giá quá trình thông qua phiếu học tập. Việc làm này giúp theo dõi sát sao sự tiến bộ của 757 học sinh toàn trường, thúc đẩy tinh thần tự học đạt mức tối thiểu 2 giờ mỗi ngày.

Kết luận

• Hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tiếp cận phát triển năng lực tại trường trung học phổ thông.
• Phân tích sâu sắc thực trạng quản lý và giảng dạy tại Trường THPT Phan Đình Giót với quy mô 27 lớp và 757 học sinh giai đoạn 2012 - 2015.
• Đề xuất hệ thống 5 nhóm biện pháp quản lý mang tính đồng bộ và khả thi cao nhằm nâng cao năng lực nghề nghiệp cho 76 cán bộ giáo viên.
• Xác lập cơ chế đổi mới kiểm tra đánh giá quá trình gắn với việc hình thành động cơ và văn hóa tự học của học sinh vùng cao.
• Cung cấp luận cứ thực tiễn vững chắc để nhân rộng mô hình quản trị nhà trường tiên tiến cho các cơ sở giáo dục tại tỉnh Điện Biên.

Đóng góp cốt lõi của công trình là mô hình chuyển dịch phương thức quản lý từ hành chính thụ động sang quản trị chất lượng dạy học định hướng năng lực. Kế hoạch triển khai ứng dụng hệ thống giải pháp được kiến nghị thực hiện theo lộ trình từ 12 đến 24 tháng tại các trường phổ thông. Quý thầy cô, cán bộ quản lý và các nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn luận văn để áp dụng ngay các biểu mẫu, ma trận đánh giá và quy trình quản trị vào thực tiễn nâng cao chất lượng giáo dục tại đơn vị.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận của việc quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Phan Đình Giót - thành phố Điện Biên Phủ Chương 3: Quản lý hoạt động dạy học ở trường THPT Phan Đình Giót, thành phố Điện Biên Phủ, tỉnh Điện Biên theo hướng tiếp cận phát triển năng lực 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề Trong nhà trường dạy học là hoạt động giữ vị trí trung tâm, chi phối mọi hoạt động khác và quyết định chất lượng giáo dục. Hoạt động dạy học bao gồm hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò. Hai hoạt động này song song tồn tại và phát triển trong cùng một quá trình thống nhất.

Ở các lĩnh vực quản lý, quản lý giáo dục, quản lý trường học, quản lý quá trình sư phạm, dạy học, quản lý hoạt động dạy học đã có nhiều công trình nghiên cứu, tuy nhiên hướng nghiên cứu theo định hướng phát triển năng lực học sinh là chưa nhiều, trong khi đây là một trong những yêu cầu cần thiết nhất của kết quả đào tạo theo định hướng đổi mới. Một số nghiên cứu ở nước ngoài Quản lý hoạt động dạy học thực chất là quản lý hoạt động học tập của học sinh và quản lý hoạt động dạy của giáo viên. Học sinh là chủ thể hoạt động học tập. Tinh thần, thái độ, động cơ, phương pháp học tập quyết định trực tiếp kết quả học tập của người học.

Các nhà nghiên cứu quản lý giáo dục Xô Viết trong những công trình nghiên cứu của mình đã cho rằng:“Kết quả toàn bộ hoạt động của nhà trường phụ thuộc rất nhiều vào công việc tổ chức đúng đắn và hợp lý công tác hoạt động dạy học và học tập”[15].Saxerđôtôp đi sâu nghiên cứu lãnh đạo công tác dạy học, giáo dục trong nhà trường và xem đây là khâu then chốt trong hoạt động quản lý của người làm công tác quản lý giáo dục[15]. John Dewey (1859-1925), nhà sư phạm người Mỹ nổi tiếng đầu thế kỷ XX đã đưa ra một phương hướng canh tân giáo dục, ông yêu cầu bổ sung vào vốn tri thức của học sinh những tri thức ngoài sách giáo khoa và lời giảng của giảng viên, đề cao hoạt động đa dạng của học sinh, đặc biệt là hoạt động thực 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Ông viết: Học sinh là mặt trời, xung quanh nó quy tụ mọi phương tiện giáo dục, nói không phải là dạy, nói ít hơn, chú ý nhiều đến việc tổ chức hoạt động của học sinh. Vào thập niên 30 của thế kỷ XX, nhà giáo dục nổi tiếng người Nhật Bả n Tsunesaburo Makiguchi (1871-1944) đã nhấn mạnh: “Giáo viên không bao giờ học thay cho học viên mà học viên phải tự mình học lấy.

Nói khác đi, dù giáo viên có làm gì đi nữa thì mọi tri thức truyền thụ vẫn không có giá trị nếu họ không làm cho học sinh tự mình kiểm nghiệm và thực nghiệm những tri thức đó” [31]. Xukhômlinxki (1918-1970), Nhà sư phạm Xô Viết, Viện sĩ Viện Hàn lâm Khoa học giáo dục Liên Xô, đã vận dụng lý luận, kinh nghiệm giáo dục xã hội chủ nghĩa vào hoàn cảnh cụ thể, đào tạo ra nhiều học trò, đóng góp nhiều lý luận, kinh nghiệm giáo dục thế hệ trẻ Xô Viết. Ông có nhiều kinh nghiệm giải quyết mối quan hệ giữa quá trình giáo dục và tự giáo dục, chủ động tác động của nhà sư phạm với chủ động, tự quản rèn luyện của học sinh và tập thể học sinh, giải quyết hợp lý giữa giáo dục tập thể và giáo dục cá nhân. Ông cũng có nhiều kinh nghiệm trong việc phối hợp các lực lượng giáo dục xã hội, tự nhiên vào quá trình giáo dục thế hệ trẻ.

Những tác phẩm giáo dục chủ yếu: “Giáo dục con người chân chính như thế nào”, “Giáo dục cộng sản đối với lao động” v. Vấn đề quản lý quá trình sư phạm, dạy học, quản lý hoạt động dạy học đã có nhiều công trình nghiên cứu trên các khía cạnh khác nhau. Một số nghiên cứu ở trong nước Đã có một số tác giả nghiên cứu về năng lực, hình thành năng lực. Khi nghiên cứu về NL của người thầy giáo, Phạm Minh Hạc cho rằng: sự thành công trong việc dạy học và giáo dục học sinh đòi hỏi người thầy giáo phải có thế giới quan tiên tiến, phẩm chất đạo đức cao quý, trình độ tri thức, kỹ năng kỹ xảo nghề nghiệp cao, trình độ văn hoá chung và xu hướng sư phạm.

Ngoài ra, còn cần một số đặc điểm tâm lý đặc trưng của nhân cách về mặt trí tuệ, 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tình cảm và ý chí. Các đặc điểm này có liên quan mật thiết với nhau, tạo thành một thể thống nhất, phù hợp với yêu cầu của hoạt động sư phạm, quyết định kết quả của hoạt động đó và chúng chính là các thành tố trong cấu trúc của NLSP. Ông khẳng định: NL là một tổ hợp đặc điểm tâm lý của một con người (còn gọi là tổ hợp thuộc tính tâm lý của một nhân cách), tổ hợp này vận hành theo mục đích, tạo ra kết quả của một hoạt động nào đấy. NL là những đặc điểm tâm lý cá biệt tạo thành điều kiện, quy định tốc độ, chiều sâu, cường độ của việc tác động của con người vào đối tượng lao động, nghĩa là quy định chất lượng của hoạt động.

Phạm Minh Hạc cũng chỉ ra mối quan hệ giữa NL và tri thức, KN, kỹ xảo. Theo ông: tri thức, KN, kỹ xảo là chất liệu để tạo thành NL tương ứng. Không có tri thức, KN, kỹ xảo thì không có NL, tuy chúng không đồng nhất với nhau. Nhóm tác giả Nguyễn Kế Hào, Nguyễn Hữu Dũng chia NLSP thành các nhóm: nhóm NL chẩn đoán, nhóm NL đáp ứng, nhóm NL đánh giá, nhóm NL thiết lập mối quan hệ với người khác, nhóm NL triển khai chương trình dạy học, nhóm NL đáp ứng trách nhiệm với xã hội.

Tuy nhiên, các tác giả này chưa chỉ ra mỗi nhóm NL kể trên gồm những NL cụ thể nào, cấu trúc của từng NL ra sao. Theo Trần Trọng Thủy và Nguyễn Quang Uẩn, Nguyễn Xuân Thức thì năng lực là một thành tố cấu tạo nên nhân cách. NL là tổ hợp các thuộc tính tâm lý độc đáo của cá nhân, phù hợp với những yêu cầu của một hoạt động nhất định, đảm bảo cho hoạt động đó có kết quả. NL của mỗi người không ai giống ai, không bao giờ lặp lại cả về số lượng và chất lượng.

Các tác giả này đã chia ra 3 mức độ biểu hiện của năng lực là năng lực, tài năng và thiên tài. Các tác giả Trần Trọng Thủy và Nguyễn Quang Uẩn, Nguyễn Xuân Thức và Đinh Văn Vang cho rằng giữa năng lực và tri thức, kỹ năng, kỹ xảo quan hệ chặt chẽ với nhau. Cùng với năng lực thì tri thức, KN, kỹ xảo thích hợp cũng rất cần thiết cho việc thực hiện có kết quả một hoạt động. Có tri 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thức, KN, kỹ xảo trong một lĩnh vực nào đó là điều kiện cần thiết để có NL trong lĩnh vực này.

Ngược lại, NL góp phần làm cho việc tiếp thu tri thức, hình thành KN, kỹ xảo tương ứng với lĩnh vực của NL được nhanh chóng và dễ dàng hơn. Trần Bá Hoành định nghĩa: NL người giáo viên là khả năng thực hiện các hoạt động dạy học/giáo dục với chất lượng cao. Kỹ năng có tính cụ thể, riêng lẻ. NL có tính tổng hợp, khái quát.

Kỹ năng và NL đều là sản phẩm của quá trình đào tạo, rèn luyện. Kỹ năng đạt đến mức thành thạo thì thành kỹ xảo. NL đạt đến mức cao được xem là tinh thông nghề nghiệp. Trần Bá Hoành khẳng định, lao động sư phạm mang tính sáng tạo.

Mỗi GV phải biết lựa chọn, vận dụng phối hợp các KN thích hợp để hoàn thành mỗi nhiệm vụ dạy học/giáo dục xác định trong hoàn cảnh xác định mới có thể thành công. Có thể xác định các NL của GV gồm: NL chẩn đoán nhu cầu và đặc điểm đối tượng DH/GD, năng lực thiết kế hoạt động DH/GD, năng lực tổ chức thực hiện kế hoạch DH/GD, năng lực giám sát, đánh giá kết quả các hoạt động DH/GD, năng lực giải quyết những vấn đề nảy sinh trong thực tiễn DH/GD. Ngày nay, thầy giáo có uy tín phải là người có đức và có tài, có năng lực hành động; uy tín của người thầy thì dù ở thời đại nào cũng là đòi hỏi cao nhất của của sự nghiệp “trồng người”. Chỉ có nhà giáo dục có uy tín mới thực sự xứng đáng với sự tin yêu, kính trọng của xã hội, của các thế hệ học trò.

Năng lực của giáo viên là điều kiện tiên quyết để phát triển năng lực học sinh. Qua nghiên cứu một số luận văn thạc sỹ trong nước chưa thấy tác giả nào đi sâu nghiên cứu về QLHĐHT của học sinh THPT. Từ thực tiễn giáo dục và tiếp xúc nhiều đối tượng học sinh THPT, người viết nhận thấy trong công tác quản lý, giáo dục và công tác giảng dạy của các nhà trường cũng còn nhiều tồn tại thiếu sót. Từ những tiếp thu lý luận về giáo dục, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, kết hợp với học tập kinh nghiệm quản lý của các đơn vị khác, chúng tôi quyết định thực hiện một số giải pháp về quản lý hoạt động học tập bước đầu đã có kết quả khả quan.

Vấn đề quản lý quá trình sư phạm, dạy học, 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] quản lý hoạt động dạy học đã có nhiều luận văn và luận án khoa học giáo dục nghiên cứu. Các khái niệm cơ bản 1. Quản lý và chức năng của quản lý Theo Từ điển Tiếng Việt thông dụng (NXB Giáo dục, 1998) thuật ngữ quản lý được định nghĩa là: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”. Các nhà nghiên cứu từ các góc độ tiếp cận khác nhau đã đưa ra các khái niệm khác nhau: Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang thì: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể người lao động nói chung là khách thể quản lý nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến”[26,tr.

Theo quan điểm điều khiển học: Quản lý là quá trình điều khiển của chủ thể quản lý đối với đối tượng quản lý để đạt được mục tiêu đã định. Theo quan điểm kinh tế học: Quản lý là sự tính toán, sử dụng hợp lý các nguồn lực nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra.