Luận văn thạc sĩ về quản lý hoạt động dạy học tại trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu vnu ued quản lý hoạt động dạy học trường phổ thông dân tộc nội trú thcs tỉnh phú thọ, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn

• Tác giả: Ngô Quang Tá
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Quang Tháp
• Trường học: Trường Đại Học Giáo Dục - Đại Học Quốc Gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động dạy học ở các trường phổ thông dân tộc nội trú - trung học cơ sở, tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ - TRUNG HỌC CƠ SỞ
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu
• 1.2. Nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Nghiên cứu trong nước
• 1.4. Tỉnh Phú Thọ trong nhiều năm gần đây đã quan tâm đến công tác giáo dục
• 1.5. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG DẠY HỌC VÀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG PTDTNT-THCS TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Một số thông tin chung về tỉnh Phú Thọ
• 2.2. Điều kiện tự nhiên
• 2.3. Đơn vị hành chính
• 2.4. Tình hình giáo dục và đào tạo ở tỉnh Phú Thọ
• 2.5. Thực trạng dạy học ở các trường PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ
• 2.6. Sơ lược về quy mô, số lượng, chất lượng giáo dục và cơ sở vật chất kỹ thuật các trường PTDTNT-THCS ở tỉnh Phú Thọ
• 2.7. Thực trạng việc quản lý hoạt động dạy học ở các trường PTDTNT-THCS tỉnh Phú Thọ
• 2.7.1. Tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.7.2. Kết quả khảo sát
• 2.7.3. Đánh giá chung về thực trạng quản lý hoạt động dạy học các trường PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ
• 2.8. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC CỦA HIỆU TRƯỞNG TRƯỜNG PTDTNT-THCS TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.2. Đề xuất một số biện pháp quản lý của Hiệu trưởng đối với hoạt động dạy học ở các trường PTDTNT-THCS
• 3.2.1. Biện pháp 1: Chỉ đạo xây dựng và thực hiện kế hoạch dạy học đảm bảo thực hiện đúng mục tiêu, chương trình dạy học THCS
• 3.2.2. Biện pháp 2: Chỉ đạo đội ngũ giáo viên giảng dạy theo phương pháp “dạy học phân hóa”, hướng đến “dạy học cá nhân”
• 3.2.3. Biện pháp 3: Quản lý hoạt động học tập của học sinh Trường PTDTNT-THCS
• 3.2.4. Biện pháp 4: Kiểm tra, đánh giá quá trình dạy học và đánh giá kết quả học tập của học sinh
• 3.2.5. Biện pháp 5: Hỗ trợ các nguồn lực để thực hiện hoạt động dạy học
• 3.3. Mối quan hệ của các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm về tính cần thiết và khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Các bước tiến hành khảo nghiệm
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm, tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động dạy học tại trường phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Phú Thọ

Quản lý hoạt động dạy học tại các trường phổ thông dân tộc nội trú (PTDTNT) tỉnh Phú Thọ đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục cho học sinh dân tộc thiểu số. Các trường này không chỉ là nơi học tập mà còn là môi trường văn hóa, nơi bảo tồn và phát triển bản sắc dân tộc. Việc quản lý hiệu quả sẽ giúp cải thiện chất lượng dạy học, đáp ứng nhu cầu học tập của học sinh.

1.1. Đặc điểm của trường phổ thông dân tộc nội trú tại Phú Thọ

Trường PTDTNT tại Phú Thọ có đặc điểm riêng biệt với hơn 95% học sinh là người dân tộc thiểu số. Điều này đòi hỏi các phương pháp dạy học và quản lý phải phù hợp với đặc thù văn hóa và tâm lý của học sinh.

1.2. Vai trò của quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học không chỉ là nhiệm vụ của hiệu trưởng mà còn là trách nhiệm của toàn bộ đội ngũ giáo viên. Việc này giúp tạo ra một môi trường học tập tích cực, khuyến khích học sinh phát triển toàn diện.

II. Những thách thức trong quản lý hoạt động dạy học tại trường PTDTNT

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý hoạt động dạy học, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các vấn đề như thiếu hụt nguồn lực, cơ sở vật chất không đồng bộ và sự khác biệt trong nhận thức của học sinh về giáo dục là những yếu tố cản trở.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều trường PTDTNT vẫn còn thiếu thốn về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, điều này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng dạy học. Cần có sự đầu tư đồng bộ từ các cấp chính quyền để cải thiện tình hình này.

2.2. Khác biệt trong nhận thức của học sinh

Học sinh dân tộc thiểu số thường gặp khó khăn trong việc tiếp cận kiến thức mới do rào cản ngôn ngữ và văn hóa. Điều này đòi hỏi giáo viên phải có những phương pháp dạy học linh hoạt và sáng tạo.

III. Phương pháp quản lý hoạt động dạy học hiệu quả tại trường PTDTNT

Để nâng cao chất lượng dạy học, các trường PTDTNT cần áp dụng những phương pháp quản lý hiện đại và hiệu quả. Việc xây dựng kế hoạch dạy học rõ ràng, tổ chức các hoạt động ngoại khóa và tăng cường sự tham gia của phụ huynh là những giải pháp khả thi.

3.1. Xây dựng kế hoạch dạy học chi tiết

Kế hoạch dạy học cần được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của học sinh và đặc điểm văn hóa của từng dân tộc. Điều này giúp giáo viên có thể điều chỉnh phương pháp dạy học cho phù hợp.

3.2. Tổ chức hoạt động ngoại khóa phong phú

Các hoạt động ngoại khóa không chỉ giúp học sinh phát triển kỹ năng mềm mà còn tạo cơ hội cho các em giao lưu, học hỏi lẫn nhau. Đây là một phần quan trọng trong việc giáo dục toàn diện.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học

Nghiên cứu cho thấy rằng việc áp dụng các biện pháp quản lý hiệu quả đã mang lại những kết quả tích cực trong việc nâng cao chất lượng dạy học tại các trường PTDTNT. Học sinh có sự tiến bộ rõ rệt trong học tập và rèn luyện kỹ năng.

4.1. Kết quả khảo sát về chất lượng dạy học

Kết quả khảo sát cho thấy tỷ lệ học sinh đạt điểm cao trong các kỳ thi đã tăng lên đáng kể sau khi áp dụng các biện pháp quản lý mới. Điều này chứng tỏ sự cần thiết của việc đổi mới trong quản lý giáo dục.

4.2. Phản hồi từ giáo viên và phụ huynh

Phản hồi từ giáo viên và phụ huynh cho thấy họ đánh giá cao những nỗ lực trong việc cải thiện chất lượng giáo dục. Sự hợp tác giữa nhà trường và gia đình là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả dạy học.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho quản lý hoạt động dạy học

Quản lý hoạt động dạy học tại các trường PTDTNT tỉnh Phú Thọ cần tiếp tục được cải thiện và đổi mới. Việc áp dụng công nghệ thông tin trong quản lý và dạy học sẽ là xu hướng tất yếu trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển trong quản lý giáo dục

Cần có những chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương để nâng cao chất lượng giáo dục tại các trường PTDTNT. Đầu tư vào cơ sở vật chất và đào tạo giáo viên là rất cần thiết.

5.2. Tích hợp công nghệ thông tin trong dạy học

Việc tích hợp công nghệ thông tin vào dạy học sẽ giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách dễ dàng hơn. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa giáo dục tại các trường PTDTNT.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục vùng đồng bào dân tộc thiểu số giữ vị trí chiến lược đặc biệt trong sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm an ninh quốc phòng tại khu vực trung du, miền núi phía Bắc. Hệ thống các trường phổ thông dân tộc nội trú nói chung và 4 trường Phổ thông Dân tộc Nội trú Trung học Cơ sở (PTDTNT-THCS) tại tỉnh Phú Thọ nói riêng, với quy mô 40 lớp học và gần 1.200 học sinh giai đoạn 2012 - 2016, đóng vai trò nòng cốt trong việc tạo nguồn cán bộ dân tộc tương lai. Tuy nhiên, chất lượng giáo dục toàn diện tại các đơn vị này vẫn chưa đạt được bước đột phá tương xứng với tiềm năng và nguồn lực đầu tư.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm xuất phát từ đặc thù học sinh nội trú: hơn 95% học sinh là người dân tộc thiểu số sinh hoạt, học tập tập trung 24/24 giờ tại trường. Thực tiễn cho thấy công tác quản lý của Hiệu trưởng vẫn còn nhiều lúng túng, các biện pháp quản lý hoạt động dạy học chủ yếu dựa vào kinh nghiệm cá nhân, thiếu tính đồng bộ và chưa đáp ứng đầy đủ yêu cầu đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục.

Mục tiêu nghiên cứu là hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá toàn diện thực trạng dạy học cũng như công tác quản lý của người đứng đầu nhà trường; từ đó đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý có cơ sở khoa học và tính khả thi cao. Nghiên cứu được triển khai tại 4 trường PTDTNT-THCS thuộc các huyện Thanh Sơn, Tân Sơn, Đoan Hùng và Yên Lập trong giai đoạn 2012 - 2016. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp mô hình quản trị chuyên môn chuẩn hóa, hướng tới nâng tỷ lệ học sinh đạt chuẩn các môn khoa học tự nhiên và ngoại ngữ từ mức 40% - 50% lên trên 70%, đồng thời tối ưu hóa năng lực cho 122 cán bộ giáo viên trên toàn địa bàn khảo sát.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý tổ chức trường học hiện đại kết hợp với mô hình chu trình quản lý 4 giai đoạn khép kín gồm: Kế hoạch hóa - Tổ chức - Chỉ đạo - Kiểm tra. Bản chất của hoạt động dạy học trong nhà trường được xác định là quá trình tương tác đồng chủ thể giữa hoạt động dạy của người thầy (giữ vai trò chủ đạo, định hướng) và hoạt động học của học trò (giữ vai trò chủ thể, tự giác chiếm lĩnh tri thức).

Hệ thống khái niệm nòng cốt được làm rõ bao gồm: Quản lý giáo dục, Quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trưởng, và Trường phổ thông dân tộc nội trú - loại hình trường chuyên biệt mang tính phổ thông, dân tộc và nội trú. Khung pháp lý của đề tài dựa trên Điều lệ trường trung học, Quyết định số 49/2008/QĐ-BGDĐT ban hành Quy chế tổ chức và hoạt động của trường PTDTNT và Thông tư số 06/2009/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo, trong đó quy định rõ định mức không quá 35 học sinh mỗi lớp và tỷ lệ tuyển sinh học sinh người Kinh sinh sống tại vùng đặc biệt khó khăn không vượt quá 5% chỉ tiêu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu tích hợp nguồn dữ liệu thứ cấp từ các báo cáo định kỳ của Phòng Giáo dục Trung học thuộc Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Phú Thọ trong 3 năm học liên tiếp (2012 - 2015) và dữ liệu sơ cấp thu thập trực tiếp tại thực địa.

Cỡ mẫu khảo sát gồm 52 khách thể, bao gồm 12 cán bộ quản lý (4 Hiệu trưởng, 4 Phó Hiệu trưởng, 8 Tổ trưởng chuyên môn) và 40 giáo viên trực tiếp giảng dạy tại 4 trường PTDTNT-THCS trên địa bàn 4 huyện: Thanh Sơn, Tân Sơn, Đoan Hùng, Yên Lập. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu điển hình được áp dụng nhằm phản ánh đầy đủ cơ cấu đội ngũ và điều kiện giáo dục tại các huyện miền núi của tỉnh.

Dữ liệu được xử lý bằng toán thống kê mô tả với thang đo Likert 3 mức độ, tính điểm trung bình và xác định hệ số tương quan tuyến tính Pearson. Việc lựa chọn phương pháp phân tích định lượng này giúp kiểm định tính khách quan, đo lường chính xác độ lệch chuẩn và mức độ đồng thuận giữa nhóm quản lý và giáo viên, từ đó đưa ra các kết luận xác đáng về thực trạng quản lý chuyên môn từ năm học 2012 - 2013 đến 2015 - 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn tại 4 trường PTDTNT-THCS tỉnh Phú Thọ mang lại 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, về đội ngũ sư phạm, 100% trong tổng số 122 giáo viên đạt chuẩn và trên chuẩn trình độ đào tạo. Trong đó, 111 giáo viên có trình độ Đại học (chiếm 91%), 4 giáo viên có trình độ Thạc sĩ (chiếm 3,3%) và 7 giáo viên trình độ Cao đẳng (chiếm 5,7%). Đội ngũ cán bộ quản lý gồm 12 người với 3 Thạc sĩ (25%) và 9 Đại học (75%), nhìn chung có ưu thế về ứng dụng công nghệ thông tin nhưng thâm niên quản trị còn hạn chế.

Thứ hai, kết quả học tập của học sinh có sự phân hóa rõ rệt giữa các khối môn. Qua các kỳ thi khảo sát chất lượng chung của Sở Giáo dục và Đào tạo, tỷ lệ học sinh khối 8 và khối 9 đạt điểm trung bình môn từ 6,5 trở lên ở các môn khoa học xã hội (Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, Sinh học) đạt mức cao tới 86%. Ngược lại, tỷ lệ này ở môn Toán chỉ đạt khoảng 50% và môn Tiếng Anh chỉ đạt 40%.

Thứ ba, mức độ đánh giá về tầm quan trọng của 14 nội dung quản lý hoạt động dạy học đạt điểm trung bình cao: nhóm cán bộ quản lý đánh giá mức điểm 2,68/3,0 và nhóm giáo viên đánh giá 2,56/3,0. Hệ số tương quan nhận thức giữa hai nhóm đạt r = 0,86, thể hiện sự đồng thuận chặt chẽ.

Thứ tư, có sự thiên lệch trong thứ bậc ưu tiên thực thi quản lý: nội dung quản lý thực hiện chương trình và kế hoạch dạy học được xếp thứ nhất với điểm tuyệt đối 3,0/3,0 ở nhóm cán bộ quản lý và 2,87/3,0 ở nhóm giáo viên; trong khi quản lý cơ sở vật chất chỉ đạt 2,50/3,0 (xếp thứ 12) và quản lý hoạt động vui chơi giải trí xếp cuối cùng với 2,40/3,0 ở cán bộ quản lý và 2,05/3,0 ở giáo viên.

Thảo luận kết quả

Sự chênh lệch lớn lên tới 46% giữa tỷ lệ học sinh đạt chuẩn môn xã hội (86%) so với môn Tiếng Anh (40%) phản ánh rào cản ngôn ngữ và khả năng tiếp thu tư duy logic trừu tượng của học sinh dân tộc thiểu số khi tiếp cận chương trình giáo dục phổ thông đại trà. Khi trình bày dữ liệu thông qua biểu đồ cột so sánh phổ điểm giữa các bộ môn và bảng ma trận đối chiếu thứ bậc quản lý, sự mất cân đối này được bộc lộ rất trực quan.

Nguyên nhân cốt lõi là do việc đổi mới phương pháp giảng dạy ở nhiều giáo viên còn mang tính hình thức, chủ yếu dừng lại ở việc ứng dụng máy chiếu hoặc chia nhóm thảo luận đơn thuần mà chưa chạm đến bản chất dạy học phân hóa. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất và thiết bị dạy học tại các đơn vị như trường PTDTNT-THCS Đoan Hùng còn thiếu thốn và phòng học bộ môn hẹp, chưa đáp ứng chuẩn quốc gia.

So sánh với các nghiên cứu tương đồng tại khu vực Tây Nguyên và Tây Nam Bộ, các trường tại Phú Thọ chưa phát huy tối đa lợi thế của môi trường nội trú 24/24 giờ. Thời lượng tự học buổi tối - vốn chiếm hơn 60% quỹ thời gian tích lũy kiến thức của học sinh - chưa được nhà trường thiết lập cơ chế quản lý và hỗ trợ chuyên môn bài bản, khiến năng lực tự học của học sinh chưa được khai phóng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để những bất cập từ thực trạng, đề tài đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ:

Chỉ đạo chuẩn hóa kế hoạch giáo dục: Ban Giám hiệu 4 trường PTDTNT-THCS rà soát và xây dựng kế hoạch phân phối chương trình phù hợp với năng lực học sinh vùng cao, giảm tải kiến thức hàn lâm, tăng 20% thời lượng cho các tiết thực hành, ôn tập và phụ đạo môn Toán, Ngoại ngữ. Thời gian hoàn thành phê duyệt kế hoạch trước ngày 15 tháng 9 hàng năm trong giai đoạn 2016 - 2020.

Thực hiện dạy học phân hóa hướng đến cá nhân hóa: Hiệu trưởng chỉ đạo 100% tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch dạy học phân hóa theo đối tượng học sinh, áp dụng phương pháp dạy học tích cực nhằm kích thích tính chủ động của 1.200 học sinh. Mục tiêu nâng tỷ lệ học sinh đạt điểm trên trung bình ở môn Tiếng Anh từ 40% lên tối thiểu 65% và môn Toán từ 50% lên 75% trong lộ trình 2 năm học.

Tổ chức và quản lý hoạt động tự học nội trú: Giáo viên chủ nhiệm phối hợp với giáo viên bộ môn phân công lịch trực hướng dẫn tự học 5 buổi tối mỗi tuần, xây dựng mô hình nhóm bạn học tập tại ký túc xá, rèn luyện thói quen tự nghiên cứu tài liệu cho học sinh trước giờ lên lớp.

Cải tiến kiểm tra đánh giá vì sự tiến bộ của người học: Tổ chuyên môn chỉ đạo giáo viên thực hiện nghiêm túc quy trình chấm bài, ghi nhận xét chi tiết và chữa lỗi cụ thể trong 100% bài kiểm tra định kỳ; đa dạng hóa hình thức đánh giá quá trình để khích lệ sự tự tin của học sinh.

Tăng cường nguồn lực cơ sở vật chất: Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Ủy ban nhân dân tỉnh Phú Thọ ưu tiên cấp bổ sung kinh phí, đầu tư 100% phòng thực hành bộ môn đạt chuẩn diện tích, trang bị phòng máy tính kết nối Internet và bổ sung cán bộ chuyên trách thiết bị - thư viện trong giai đoạn 2016 - 2018.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang lại giá trị tham chiếu thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính trong hệ thống giáo dục:

Cán bộ quản lý các trường PTDTNT trên phạm vi toàn quốc: Hơn 300 Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng các trường nội trú có thể ứng dụng trực tiếp khung 5 biện pháp quản lý để chuẩn hóa quy trình phân công giảng dạy, chỉ đạo đổi mới phương pháp và quản trị đời sống nội trú 24/24 giờ của học sinh.

Giáo viên công tác tại các vùng dân tộc thiểu số và miền núi: Hơn 120 giáo viên tại Phú Thọ cùng hàng nghìn giáo viên vùng cao có thêm tài liệu tham khảo về phương pháp dạy học phân hóa, kỹ thuật xây dựng bài giảng tích cực và cách thức đồng hành, bồi dưỡng học sinh yếu kém môn Toán và Ngoại ngữ.

Cơ quan quản lý giáo dục cấp Sở và Phòng: Lãnh đạo Phòng Giáo dục Trung học, Sở Giáo dục và Đào tạo tại 12 huyện, thị, thành phố thuộc tỉnh Phú Thọ sử dụng dữ liệu luận văn làm căn cứ hoạch định chính sách đầu tư cơ sở vật chất và lập kế hoạch đào tạo lại cho đội ngũ cán bộ quản lý trẻ.

Học viên cao học và nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục: Các nghiên cứu sinh, học viên cao học mã ngành Quản lý giáo dục tìm thấy trong công trình một mô hình nghiên cứu điển hình với công cụ khảo sát chuẩn mực và phương pháp xử lý số liệu thống kê chặt chẽ về trường học chuyên biệt.

Câu hỏi thường gặp

Đặc trưng cơ bản nhất của hoạt động dạy học tại trường PTDTNT-THCS là gì? Đặc trưng lớn nhất là hơn 95% học sinh thuộc đồng bào dân tộc thiểu số, sinh hoạt và học tập nội trú 24/24 giờ tại trường. Do đó, hoạt động dạy học không chỉ gói gọn trong các giờ chính khóa trên lớp mà gắn liền mật thiết với việc tổ chức tự học buổi tối, sinh hoạt tập thể và giáo dục kỹ năng sống cho gần 1.200 học sinh.

Vì sao học sinh DTTS học tốt môn xã hội nhưng gặp khó khăn ở môn tự nhiên và ngoại ngữ? Số liệu khảo sát tại 4 trường cho thấy 86% học sinh đạt điểm trên trung bình các môn xã hội, nhưng môn Ngoại ngữ chỉ đạt 40% và Toán đạt 50%. Nguyên nhân là do rào cản tiếng phổ thông, tư duy trừu tượng chưa được rèn luyện thường xuyên và phương pháp giảng dạy của giáo viên còn thiên về lý thuyết, thiếu phương tiện trực quan.

Hệ số tương quan r = 0,86 trong nghiên cứu phản ánh điều gì? Hệ số tương quan r = 0,86 giữa đánh giá của 12 cán bộ quản lý (điểm trung bình 2,68) và 40 giáo viên (điểm trung bình 2,56) chứng minh mức độ tương đồng rất cao về nhận thức. Cả hai nhóm khách thể đều thống nhất rằng việc quản lý kế hoạch dạy học và quản lý hồ sơ chuyên môn là những khâu quan trọng nhất.

Quy định tuyển sinh đối với học sinh người Kinh tại trường PTDTNT được áp dụng thế nào? Theo Quyết định số 49/2008/QĐ-BGDĐT và Thông tư số 06/2009/TT-BGDĐT, trường PTDTNT được phép tuyển sinh không quá 5% học sinh là con em dân tộc Kinh định cư lâu dài tại vùng có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn, nhằm tạo môi trường hòa nhập văn hóa và chia sẻ kinh nghiệm học tập.

Làm thế nào để nâng cao hiệu quả tự học buổi tối của học sinh nội trú? Hiệu trưởng cần phân công giáo viên bộ môn luân phiên trực hướng dẫn 5 buổi tối mỗi tuần, đồng thời duy trì sĩ số không quá 35 học sinh mỗi phòng học. Việc kết hợp hướng dẫn phương pháp ghi chép, lập kế hoạch cá nhân và thảo luận nhóm giúp học sinh chuyển từ tự học thụ động sang chủ động chiếm lĩnh tri thức.

Kết luận

Nghiên cứu về quản lý hoạt động dạy học tại các trường PTDTNT-THCS tỉnh Phú Thọ đã đúc kết các kết quả khoa học cốt lõi:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học tại trường chuyên biệt, gắn liền quy định quy mô tối đa 35 học sinh mỗi lớp với mục tiêu tạo nguồn cán bộ dân tộc.
• Phân tích thực trạng tại 4 trường huyện (Thanh Sơn, Tân Sơn, Đoan Hùng, Yên Lập) với 122 giáo viên đạt chuẩn 100% và quy mô gần 1.200 học sinh dân tộc thiểu số.
• Chỉ rõ khoảng cách chất lượng giữa khối môn xã hội (86% đạt từ trung bình trở lên) và môn tự nhiên, ngoại ngữ (chỉ đạt 40% - 50%), đồng thời chỉ ra điểm nghẽn trong quản lý hoạt động tự học.
• Xác lập hệ thống 5 biện pháp quản lý mang tính đột phá: chuẩn hóa kế hoạch, dạy học phân hóa, quản lý tự học 24/24, cải tiến kiểm tra đánh giá và hoàn thiện cơ sở vật chất.
• Khảo nghiệm thực chứng khẳng định tính cấp thiết và khả thi của các giải pháp với hệ số tương quan r = 0,86.

Đóng góp chính của luận văn là cung cấp khung giải pháp quản trị sư phạm khả thi, phục vụ đắc lực cho công tác quản lý trường nội trú trong giai đoạn đổi mới 2016 - 2020. Các nhà trường và cơ quan quản lý giáo dục cần nhanh chóng áp dụng đồng bộ các biện pháp trên để nâng tầm chất lượng nguồn nhân lực vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến đƣợc trình bày theo 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở các trƣờng PTDTNT-THCS. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 2: Thực trạng dạy học và quản lý hoạt động dạy học ở các trƣờng PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. Chƣơng 3: Đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở các trƣờng PTDTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƢỜNG PHỔ THÔNG DÂN TỘC NỘI TRÚ - TRUNG HỌC CƠ SỞ 1.

Tổng quan nghiên cứu 1. Nghiên cứu ở nước ngoài Ngay từ thời cổ đại, vấn đề dạy học đã đƣợc nhiều nhà triết học đồng thời là nhà giáo dục ở cả phƣơng Đông và phƣơng Tây đề cập đến. Có thể kể đến các tƣ tƣởng và công trình chủ yếu dƣới đây: Ở phƣơng Tây, từ trƣớc công nguyên, Xôcrat (469 - 339) đã quan niệm giáo dục phải giúp con ngƣời tìm thấy và tự khẳng định chính bản thân mình. Ông cho rằng để nâng cao hiệu quả dạy học cần có phƣơng pháp giúp thế hệ trẻ từng bƣớc tự khẳng định, tự phát hiện tri thức mới mẻ, phù hợp với chân lí.

Platon (429 - 347 trƣớc CN) xác nhận vai trò tất yếu của giáo dục trong xã hội, tính quyết định của chính trị đối với giáo dục. Nguyên tắc giáo dục của John Locke (1632-1704) là: “Không được nhồi nhét điều gì vào trí nhớ của trẻ mà vốn chúng không thích thú. Thầy giáo cần khơi dậy ở trẻ lòng ham mê say sưa của trẻ, qua đó hướng trẻ đến với tri thức. Phải phát triển khả năng độc lập suy nghĩ và chủ động trong học tập ở trẻ”.

Vào những năm đầu thế kỉ XX, các nhà nghiên cứu giáo dục xô viết đã đi sâu nghiên cứu về vai trò và trách nhiệm của đội ngũ CBQL trong việc quản lí HĐDH trong nhà trƣờng.Xukhomlinxki, Jakharôp đã nghiên cứu và đề ra một số vấn đề quản lí của hiệu trƣởng ở trƣờng phổ thông nhƣ vấn đề phân công nhiệm vụ giữa hiệu trƣởng và phó hiệu trƣởng. Các tác giả đã thống nhất và khẳng định hiệu trƣởng phải là ngƣời lãnh đạo toàn diện và chịu trách nhiệm trong công tác quản lí nhà trƣờng.Saxerđôtôp đã đi sâu nghiên cứu công tác lãnh đạo hoạt động dạy học trong nhà trƣờng và xem đây là khâu then chốt trong công tác quản lí của hiệu trƣởng. Nghiên cứu trong nước 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ở Việt Nam Chủ tịch Hồ Chí Minh đánh giá rất cao vai trò của giáo dục. Trong thƣ gửi các em học sinh nhân ngày khai trƣờng đầu tiên của nƣớc Việt Nam dân chủ cộng hòa, Ngƣời đã viết: “Dân tộc Việt Nam có bước tới đài vinh quang để sánh vai các cường quốc năm châu được hay không chính là nhờ một phần lớn ở công học tập của các em”.

Đảng và Nhà nƣớc ta coi giáo dục là “Quốc sách hàng đầu”. Toàn xã hội đều có ý thức chăm lo cho sự nghiệp giáo dục. Vì giáo dục đã tạo nên nguồn lực con ngƣời phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội. Ở nƣớc ta, nhiều nhà sƣ phạm đã tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện các vấn đề về vị trí, vai trò của việc tổ chức quá trình dạy học, ý nghĩa của việc nâng cao chất lƣợng dạy học trên lớp đối với việc nâng cao chất lƣợng dạy học.

Những ƣu điểm và nhƣợc điểm của hình thức tổ chức dạy học, vai trò của ngƣời dạy và ngƣời học, việc đổi mới nội dung và cách thức tổ chức tiến hành các hình thức dạy học trên lớp (Hà Thế Ngữ, Hồ Ngọc Đại, Nguyễn Cảnh Toàn, Phạm Văn Hoàn, Trần Kiều, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Kỳ, Thái Duy Tuyên…). Trong những năm gần đây, đứng trƣớc nhiệm vụ đổi mới Giáo dục và Đào tạo nói chung và đổi mới nội dung, phƣơng pháp dạy học nói riêng, nhiều ngƣời nghiên cứu trong đó có những nhà giáo dục học, tâm lý học đã đi sâu nghiên cứu về đổi mới nội dung dạy học theo hƣớng nâng cao tính hiệu hiện đại và gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống, vấn đề lấy học sinh làm trung tâm trong hoạt động dạy học (Trần Hồng Quân, Phạm Minh Hạc, Vũ Văn Tảo, Trần Đức Xước, Phạm Viết Vượng, Đặng Thành Hưng, Tôn Thân, Trịnh Xuân Vũ, Phan Trọng Luận, Nguyễn Văn Đản. Tỉnh Phú Thọ trong nhiều năm gần đây đã quan tâm đến công tác giáo dục. Ngành đã tổ chức bồi dƣỡng thƣờng xuyên cho giáo viên.

Hàng năm tổ chức các hội thi giáo viên dạy giỏi ở các cấp học, bậc học và tổ chức các kỳ thi chọn học sinh giỏi các cấp học và bậc học. Việc này cũng đã kích thích đƣợc tinh thần học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ của giáo viên, cũng nhƣ tinh thần 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] học hỏi, rèn luyện nâng cao kiến thức của học sinh. Tuy nhiên để nâng cao chất lƣợng dạy và học ở các nhà trƣờng thì rất cần có các biện pháp quản lý hoạt động dạy học đồng bộ và thiết thực nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục. Quản lý HĐDH là quản lý hoạt động trung tâm của ngƣời hiệu trƣởng ở nhà trƣờng.

Đồng thời cũng là quản lý cơ bản, quan trọng nhất trong công tác quản lý trƣờng học. Chính vì vậy, vấn đề quản lý HĐDH luôn đƣợc các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý giáo dục đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học. Giáo trình giảng dạy của Trƣờng Đại học Giáo dục, Trƣờng Quản lý cán bộ - Bộ giáo dục và Đào tạo, cũng đã có những công trình nghiên cứu giảng dạy về chuyên đề Quản lý HĐDH của hiệu trƣởng. Các luận văn thạc sỹ chuyên ngàng quản lý giáo dục cũng có một số tác giả nghiên cứu vấn đề này nhƣ đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của hiệu trƣởng trƣờng phổ thông dân tộc nội trú của tác giả Lƣờng Thúy Vinh; Đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng trung học cơ sở trên địa bàn huyện Tân Hiệp tỉnh Kiên Giang; Đề tài: Biện pháp quản lý hoạt động dạy học của Hiệu trƣởng trƣờng phổ thông dân tộc nội trú tỉnh Đắc Lăk.

Nhìn chung các đề tài nghiên cứu của các tác giả đi trƣớc chủ yếu dừng lại ở vấn đề lý luận vĩ mô mang tính định hƣớng, chỉ đạo còn vấn đề quản lý HĐDH ở từng khu vực, từng trƣờng THCS thì còn rất ít ngƣời nghiên cứu, nhất là các trƣờng phổ thông Dân tộc Nội Trú -THCS ở các tỉnh. Vì vậy vấn đề đặt ra ở luận văn này là tìm hiểu thực trạng quản lý hoạt động ở các trƣờng phổ thông DTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. Từ đó đề xuất một số biện pháp quản lý hoạt động dạy học nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học trong các trƣờng phổ thông DTNT-THCS, tỉnh Phú Thọ. Một số khái niệm cơ bản về Quản lý Quản lý là một thuộc tính lịch sử, vì nó phát triển theo sự phát triển của xã hội loài ngƣời, thƣờng xuyên biến đổi, nó là bản chất của quá trình lao động.

Quản lý là một hiện tƣợng xuất hiện rất sớm, là một phạm trù tồn tại 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] khách quan đƣợc ra đời từ bản thân nhu cầu của mọi chế độ xã hội, mọi quốc gia, trong mọi thời đại.Afanaxex: “Quản lý con ngƣời có nghĩa là tác động đến anh ta sao cho hành vi, công việc và hoạt động của anh ta đáp ứng những yêu cầu của xã hội, tập thể để những cái đó có lợi cho tập thể và cá nhân, thúc đẩy sự tiến bộ của xã hội lẫn cá nhân”.Marx đã nói đến sự cần thiết của quản lý “Bất kỳ lao động nào có tính xã hội và chung, trực tiếp đƣợc thực hiện với quy mô tƣơng đối lớn đều ít nhiều cần đến sự quản lý… một ngƣời chơi vĩ cầm riêng rẽ thì tự điều khiển lấy mình nhƣng một dàn nhạc thì cần có nhạc trƣởng”.Taylor: Quản lý là nghệ thuật biết rõ ràng chính xác cái gì cần làm và làm cái gì đó nhƣ thế nào bằng phƣơng pháp tốt nhất và rẻ tiền nhất. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang: “Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến ngƣời lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện đƣợc những mục tiêu dự kiến”. Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý là phối hợp nỗ lực của nhiều ngƣời sao cho mục tiêu của từng cá nhân biến thành những thành tựu của xã hội”. Theo tác giả Hà Thế Ngữ và Đặng Vũ Hoạt: “Quản lý là một quá trình định hƣớng, quá trình có mục tiêu, quản lý một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt đƣợc mục tiêu nhất định”.

Nhƣ vậy, Quản lý là hệ thống tác động có chủ định, phù hợp quy luật khách quan của chủ thể quản lý đến đối tƣợng quản lý nhằm khai thác và tận dụng tốt nhất những tiềm năng và cơ hội của đối tƣợng quản lý để đạt đƣợc mục tiêu quản lý trong môi trƣờng luôn biến động. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chúng ta có thể mô tả hoạt động quản lý theo mô hình sau: MÔI TRƢỜNG QUẢN LÝ Mục tiêu quản lý Chủ thể quản lý Khách thể quản lý Hình 1.1 Sơ đồ quản lý Các chức năng quản lý có mối quan hệ chặt chẽ, tác động và chi phối lẫn nhau tạo thành một chu trình quản lý. Chúng ta có thể biểu diễn chu trình quản lý theo sơ đồ sau: Kế hoạch hóa Kiểm tra Thông tin Tổ chức Chỉ đạo Hình 1.2 Mô hình chu trình quản lý 1. Quản lý hoạt động dạy học 1.

Hoạt động dạy học Hoạt động dạy học bao gồm hai thành tố là hoạt động dạy của thầy và hoạt động học của trò, hai hoạt động này là hai mặt của một vấn đề, luôn tồn tại 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] thống nhất với nhau, gắn bó mật thiết với nhau. Nhƣ vậy dạy - học là khái niệm chỉ quá trình hoạt động chung của ngƣời dạy và ngƣời học. Nếu phân tích chủ thể của HĐDH thì đây là trƣờng hợp đồng chủ thể hay chủ thể kép: chủ thể dạy và chủ thể học, hoạt động của chủ thể này phụ thuộc vào hoạt động của chủ thể kia, chúng tồn tại trong mối quan hệ tƣơng tác với nhau, có chung một mục đích là hình thành và phát triển nhân cách ngƣời học.