Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý đội ngũ giáo viên dựa vào Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học Chương 2: Thực trạng về đội ngũ giáo viên và công tác quản lý đội ngũ giáo viên dựa vào Chuẩn tại trường tiểu học Uy Nỗ từ năm 2010 đến nay Chương 3: Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên trường Tiểu học Uy Nỗ dựa vào Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học trong giai đoạn hiện nay. 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN DỰA VÀO CHUẨN NGHỀ NGHIỆP GIÁO VIÊN TIỂU HỌC 1.Tổng quan nghiên cứu của đề tài Trong thực tế quản lý giáo dục, đã có nhiều tác giả nghiên cứu về quản lý đội ngũ giáo viên dựa vào Chuẩn như đề tài " Phát triển đội ngũ giáo viên tiểu học huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định đáp ứng yêu cầu Chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học" của tác giả Nguyễn Mạnh Tuân, "Biện pháp quản lý bồi dưỡng giáo viên tiểu học thành phố Nam Định đáp ứng Chuẩn nghề nghiệp" của tác giả Dương Thị Minh Hiền, “Biện pháp quản lý đội ngũ giáo viên tiểu học Huyện An Dương, Hải Phòng theo chuẩn nghề nghiệp giáo viên tiểu học” của tác giả Trần Thị Ngọc Bảo. Các đề tài trên đều đã tiếp cận nghiên cứu những vấn để xây dựng, bồi dưỡng, qui hoạch và phát triển đội ngũ giáo viên. Mỗi đề tài đều đã từng bước hoàn thiện cơ sở lý luận về xây dựng đội ngũ, đồng thời đề xuất các biện pháp quản lý khác nhau phù hợp với thực tế trên địa bàn tác giả nghiên cứu và đã đem lại những thành công nhất định góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên đáp ứng Chuẩn nghề nghiệp.
Ở trường Tiểu học Uy Nỗ- Đông Anh- Hà Nội, nơi tôi công tác chưa có tác giả nào nghiên cứu về đề tài quản lý đội ngũ giáo viên dựa vào Chuẩn nghề nghiêp. Thực tế này cũng là lí do khiến tôi quyết định lựa chọn và nghiên cứu đề tài này. Đội ngũ giáo viên có vai trò chủ đạo, then chốt và là nhân tố quyết định đến chất lượng và hiệu quả giáo dục. Để có đội ngũ giáo viên bảo đảm đủ về số lượng, đồng bộ về cơ cấu, chất lượng đáp ứng Chuẩn nghề nghiệp thì quản lý đội ngũ dựa vào Chuẩn có vai trò rất quan trọng.
Đây là công việc mang tính đặc thù của từng địa phương và đòi hỏi nhà quản lý phải linh hoạt và sáng tạo. Nhà quản lý phải xác rõ định tầm quan trọng, tính cấp thiết, mục tiêu, nội dung cơ bản của quản lý đội ngũ theo Chuẩn, từ đó đề xuất những biện pháp pháp phù hợp với thực tế của trường. Để hiểu rõ cơ sở lý luận cuả vấn đề quản lý đội ngũ giáo viên dựa vào Chuẩn trước hết ta cần làm rõ những khái niệm cơ bản sau đây. Những khái niệm cơ bản 17 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.
Quản lý Theo Từ điển Tiếng Việt, “Quản lý” được xác định là “ Trông coi và giữ gìn theo theo những yêu cầu nhất đinh” [ 16, tr 32] Theo tác giả Nguyễn Minh Đạo: “ Quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể lên khách thể về mặt chính trị, văn hóa, xã hội, kinh tế. bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách, các nguyên tắc, các phương pháp và biện pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trường và tạo điều kiện cho sự phát triển của đối tượng.43] Theo quan điểm của các tác giả Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Quang Kính và Phạm Đỗ Nhật Tiến:“Quản lý là sự tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức.17] Qua các khái niệm trên ta thấy bản chất của hoạt động quản lý là cách thức tác động ( tổ chức và điều khiển) hợp quy luật của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng các chức năng của quản lý nhằm thực hiện có hiệu quả mục tiêu của tổ chức đã đề ra. Trong đó: Chủ thể quản lý có thể là một cá nhân, một nhóm hay một tổ chức. Đối tượng quản lý là những con người cụ thể và sự hình thành tự nhiên các quan hệ giữa những con người, giữa các nhóm người khác nhau; là các nhiệm vụ cần giải quyết để tổ chức thực hiện sứ mạng của mình.
Chủ thể quản lý và khách thể quản lý được liên hệ với nhau bằng các chức năng quản lý. Chức năng quản lý là nội dung, công cụ, phương tiện, phương thức hoạt động cơ bản nhờ đó chủ thể tác động lên đối tượng quản lý nhằm thực hiện mục tiêu. Hoạt động quản lý có 4 chức năng cơ bản, đó là: * Chức năng kế hoạch hoá. * Chức năng tổ chức.
* Chức năng lãnh đạo (chỉ đạo). * Chức năng kiểm tra. Các chức năng này luôn được thực hiện liên tiếp, đan xen vào nhau, phối hợp và bổ sung cho nhau tạo thành chu trình quản lý. Mối quan hệ giữa các chức năng và hệ thống thông tin quản lý được mô tả theo sơ đồ chu trình sau: 18 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.1: Các chức năng và chu trình quản lý Kế hoạch hóa Kiểm tra Thông Tổ chức đánh giá tin QL Chỉ đạo - Lập kế hoạch là quá trình thiết lập các mục tiêu, hệ thống các hoạt động và điề kiện đảm bảo thực hiện các mục tiêu.
Kế hoạch là nền tảng của quản lý. -Tổ chức là quá trình sắp xếp và phân bổ công việc, phân bổ quyền hành và các nguồn lực cho các thành viên trong tổ chức. - Chỉ đạo là điều hành, chỉ dẫn, đôn đốc, giám sát, điều khiển, điều chỉnh đối tượng quản lý hoạt động đúng kế hoạch. - Kiểm tra, đánh giá là hoạt động của người quản lý kiểm tra và đánh giá các hoạt động của đơn vị về thực hiện các mục tiêu đặt ra.
Quản lý giáo dục, quản lý nhà trường Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội.”[2] Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang : “Quản lý giáo dục là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp qui luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà điểm hội tụ là quá trình dạy học – giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất.” [14] 19 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Thực tế, quản lý giáo dục là quá trình tác động có ý thức, kế hoạch, tổ chức và hợp qui luật của các cơ quan quản lý giáo dục tới các khâu của hệ thống giáo dục nhằm làm cho các cơ sở giáo dục được vận hành được bình thường và đạt tới mục tiêu giáo dục đề ra. Quản lý giáo dục còn được hiểu một cách cụ thể là quản lý một hệ thống giáo dục. Hiện nay theo các nhà nghiên cứu lý luận giáo dục thì quản lý giáo dục, quản lý trường học là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, có hệ thống, có kế hoạch) mang tính chất tổ chức sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài trường nhằm huy động họ cộng tác, phối hợp tham gia một cách tối ưu tới việc hoàn thành các mục tiêu giáo dục. Nhà trường là thiết chế xã hội chuyên biệt thực hiện chức năng tái tạo nguồn nhân lực phục vụ cho sự duy trì và phát triển của xã hội.
Hay có thể nói Nhà trường là cơ sở giáo dục thực hiện chức năng giáo dục đào tạo thanh - thiếu niên theo mục tiêu giáo dục nhà trường đề ra. Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ, với từng học sinh.” [15] Theo tác giả Nguyễn Trọng Hậu: “Quản lý nhà trường là quá trình hoạt động kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra đối với quá trình sư phạm diễn ra trong nhà trường nhằm đạt tới các mục tiêu giáo dục đã đề ra.” [11 ] Nói đến quá trình sư phạm là nói đến hoạt động dạy học. Đây là hoạt động trung tâm của nhà trường. Tất cả các hoạt động khác trong nhà trường đều hướng vào hoạt động trung tâm.
Vì vậy quản lý nhà trường là quản lý hoạt động dạy và học để đạt đến mục tiêu. Quản lý giáo dục trong nhà trường là quản lý các thành tố tham gia quá trình giáo dục, bao gồm: Mục tiêu giáo dục ( M); Nội dung giáo dục ( N); Phương pháp giáo dục ( P); Thầy giáo ( Th); Người học (Tr) và Điều kiện, phương tiện dạy học ( ĐK). Quá trình này được vận hành đồng bộ trong sự kết hợp chặt chẽ giữa các thành tố trên. 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Có thể mô tả sự kết hợp đó theo sơ đồ sau: Sơ đồ 1.2: Quản lý các thành tố tham gia quá trình giáo dục trong nhà trƣờng M M T M: Mục tiêu GD h N: Nội dung GD Tr T N P: Phương pháp GD rr Th N QL Th: Giáo viên Tr: Học sinh QL: Quản lý P P ĐK: Điều kiện N ĐK Đ Để các thành tố trên K kết hợp chặt chẽ và vận hành đồng bộ, nhà quản lý phải có phương pháp tổ chức quản lý, có biện pháp phù hợp tác động vào từng thành tố để quá trình quản lý đạt chất lượng và hiệu quả mong muốn.
Trong các thành tố trên thành tố Thầy và trò là những yếu tố con người. Đây là những thành tố quyết định nhất đến kết quả giáo dục và đào tạo. Đội ngũ - Đội ngũ giáo viên 1. Đội ngũ Theo Từ điển Tiếng Việt, khái niệm “Đội ngũ” là khối lượng đông người cùng chức năng nghề nghiệp được tập hợp và tổ chức thành một lực lượng.