phần mở đầu; hai chương (5 tiết); kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục. Luận văn có thể sửa chữa một số hạn chế sau để nâng cao chất lượng luận văn: Luan van 16 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN, THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC CHÍNH TRỊ, TƢ TƢỞNG CHO CÁN BỘ, NHÂN VIÊN BỆNH VIỆN TRUNG ƢƠNG QUÂN ĐỘI 108 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục chính trị, tƣ tƣởng ở Bệnh viện Trung ƣơng Quân đội 108 1. Các khái niệm công cụ của đề tài Để nhận thức đúng đắn về quản lý hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, nhân viên Bệnh viện Trung ương quân đội 108, trước hết cần nghiên cứu làm rõ những khái niệm về giáo dục chính trị, tư tưởng; quản lý và quản lý giáo dục; quản lý hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng.
* Giáo dục chính trị, tư tưởng: Từ điển công tác đảng, công tác chính trị Quân đội nhân dân Việt Nam quan niệm: “Giáo dục chính trị, tư tưởng là một nội dung, hình thức của công tác tư tưởng - văn hoá, của công tác đảng, công tác chính trị nhằm làm cho mọi quân nhân và công nhân viên chức quốc phòng có trình độ giác ngộ chính trị, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của Bộ đội Cụ Hồ, tuyệt đối trung thành với Đảng, với Tổ quốc xã hội chủ nghĩa, quyết tâm thực hiện Cương lĩnh chính trị, đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước; luôn nêu cao tinh thần cảnh giác cách mạng và có ý chí quyết tâm chiến đấu cao, sẵn sàng nhận và hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ được giao”[52,tr. Giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, nhân viên Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 là một nội dung, hình thức của công tác tư tưởng - văn hoá, nhằm làm cho mọi cán bộ, nhân viên có trình độ giác ngộ chính trị, phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống của người chiến sỹ quân y - Bộ đội Cụ Hồ. Nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng gồm chủ nghĩa Mác – Lênin, tư Luan van 17 tưởng Hồ Chí Minh, đường lối quan điểm của Đảng, chính sách, pháp luật Nhà nước, nhiệm vụ cách mạng, nhiệm vụ quân đội, lịch sử, truyền thống của dân tộc, quân đội, của Bệnh viện, giáo dục lòng yêu nước xã hội chủ nghĩa, giáo dục đạo đức, lối sống Bộ đội Cụ Hồ, các kiến thức khoa học xã hội và nhân văn, nghĩa vụ, trách nhiệm của cán bộ, nhân viên quân y, tinh thần cảnh giác cách mạng… Hình thức, phương pháp giáo dục chính trị, tư tưởng bao gồm: học tập lý luận chính trị theo nội dung, chương trình quy định; sinh hoạt chính trị, thông báo chính trị; giáo dục chung, giáo dục riêng; hoạt động giáo dục của các tổ chức lãnh đạo, chỉ huy, quần chúng; kết hợp giáo dục chính trị, tư tưởng với các với các hình thức khác của công tác tư tưởng trong quân đội (tuyên truyền cổ động, văn hoá văn nghệ quần chúng). Những hình thức, phương pháp đó được vận dụng phù hợp với đặc điểm, nhiệm vụ của Bệnh viện, chức trách, nhiệm vụ của mỗi người không máy móc, giáo điều.
Giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, nhân viên Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của cấp uỷ đảng; sự quản lý, điều hành, chỉ đạo của chính uỷ và người chỉ huy; sự chỉ đạo, hướng dẫn tổ chức thực hiện của cơ quan chính trị và đội ngũ cán bộ các cấp, trong đó nòng cốt là cơ quan và đội ngũ cán bộ tuyên huấn trong quân đội. Nguyên tắc giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, nhân viên Bệnh viện Trung ương Quân đội 108: Tính đảng, tính khoa học; liên hệ chặt chẽ với đời sống, với thực tiễn; kết hợp chặt chẽ giữa xây và chống, lấy xây dựng, phát huy mặt tích cực, tiến bộ của con người làm chính để khắc phục mặt tiêu cực, lạc hậu; phát huy sức mạnh tổng hợp trong giáo dục chính trị, tư tưởng. Ở đây có thể thấy, quan niệm giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, nhân viên đã xác định rõ mục đích, nội dung, hình thức, phương pháp, các nguyên tắc, chủ thể lãnh đạo, chỉ đạo, quản lý, hướng dẫn và đối tượng tác động của giáo dục chính trị, tư tưởng. Dưới góc độ khoa học giáo dục, lý luận giáo dục nhân cách xác định nhiệm vụ, nội dung giáo dục bao gồm: giáo dục chính trị, tư tưởng, giáo dục Luan van 18 lao động và nghề nghiệp quân sự, giáo dục đạo đức, giáo dục pháp luật và điều lệnh quân đội, giáo dục thẩm mỹ, giáo dục thể chất.
“Trong các nhiệm vụ, nội dung thì giáo dục chính trị, tư tưởng là chủ đạo và có vị trí đặc biệt quan trọng. Giáo dục chính trị, tư tưởng là nền tảng và vấn đề cốt lõi của quá trình hình thành, phát triển bản lĩnh chính trị, bản lĩnh chiến đấu, phát triển nhân cách của mỗi con người”[48,tr. Nhiệm vụ cơ bản của giáo dục chính trị, tư tưởng là nâng cao nhận thức chính trị, xây dựng thế giới quan khoa học, niềm tin xã hội chủ nghĩa, tinh thần cảnh giác cách mạng, đấu tranh chống lại mọi âm mưu chống phá độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của các thế lực thù địch. Từ xác định nhiệm vụ cơ bản đó, nội dung giáo dục chính trị, tư tưởng được xác định là, giáo dục lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin; giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh, mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đường lối, chính sách của Đảng, nhiệm vụ cách mạng; giáo dục làm cho quân nhân hiểu rõ bản chất, mục tiêu, nhiệm vụ của quân đội; giáo dục truyền thống yêu nước và bản sắc văn hoá Việt Nam; giáo dục giúp cho quân nhân hiểu rõ âm mưu và thủ đoạn của các thế lực thù địch đối với cách mạng Việt Nam.
Giáo dục chính trị, tư tưởng được thông qua nhiều biện pháp với những hình thức phong phú sinh động, linh hoạt, bao gồm: Thông qua quá trình tổ chức huấn luyện và giáo dục; thông qua nghiên cứu học tập các tác phẩm của chủ nghĩa Mác - Lênin, Hồ chí Minh, văn kiện nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, các cuộc vận động do Đảng, Nhà nước, quân đội phát động, các đợt sinh hoạt chính trị, sinh hoạt Đảng, đoàn, tự phê bình và phê bình; thông báo thời sự chính sách; thông qua tự nghiên cứu, tự học tập lý luận chính trị của mỗi người. “Những biện pháp giáo dục chính trị, tư tưởng đạt được hiệu quả cao hay thấp là tuỳ thuộc vào việc tổ chức chặt chẽ, khoa học, việc triển khai cụ thể, việc kiểm tra đôn đốc thường xuyên của các nhà giáo dục”[48,tr. Như vậy giáo dục chính trị, tư tưởng cho cán bộ, nhân viên Bệnh viên Trung ương Quân đội 108 bao gồm nhiều thành tố cấu trúc tồn tại trong mối quan hệ biện chứng với nhau bao gồm mục đích, nhiệm vụ, nội dung, các hình Luan van 19 thức, phương pháp và phương tiện, chủ thể, đối tượng, tổ chức và quản lý hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng. Chính sự vận động và phát triển đồng bộ của các thành tố cấu trúc ấy, tạo nên sự vận động phát triển của quá trình giáo dục chính trị, tư tưởng.
Ở đây có thể thấy rằng, tuy các tài liệu có cách diễn đạt khác nhau, nhưng đều thống nhất với nhau ở mục đích, nhiệm vụ, nội dung, hình thức, biện pháp cơ bản của giáo dục chính trị, tư tưởng và đều khẳng định cần phải “tổ chức chặt chẽ, khoa học”, có nghĩa là phải thực hiện quản lý hoạt động giáo dục chính trị, tư tưởng một cách chặt chẽ, khoa học. * Khái niệm quản lý: Quản lý là một thuộc tính khách quan trong hoạt động của con người và tổ chức xã hội. Trong xã hội, quản lý xã hội nói chung là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động nhằm đạt được mục tiêu, yêu cầu nhất định, dựa trên những quy luật khách quan. Mỗi một lĩnh vực hoạt động có đối tượng, chức năng xã hội khác nhau mà hoạt động quản lý có mục đích, nhiệm vụ, nội dung, phương pháp khác nhau.
Quản lý nhà nước là sự tác động, tổ chức, điều chỉnh mang tính quyền lực nhà nước, thông qua hoạt động của bộ máy nhà nước, bằng phương tiện, công cụ, cách thức tác động của nhà nước đối với các lĩnh vực của đời sống chính trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và các lĩnh vực khác của đời sống xã hội theo đường lối, quan điểm của giai cấp cầm quyền. Đặc trưng của quản lý nhà nước là tổ chức, điều hành các hoạt động kinh tế - xã hội theo pháp luật. Trong lĩnh vực kinh tế, quản lý được hiểu là quá trình điều khiển hoạt động các bộ phận của một tổ chức kinh tế, yếu tố của sản xuất làm cho hoạt động sản xuất, kinh doanh của tổ chức kinh tế ấy được vận hành một cách thông suốt và đạt được mục đích xác định. Trong quản lý kinh tế, người ta còn còn có các khái niệm riêng cho từng yếu tố, bộ phận của sản xuất kinh doanh như quản lý nguồn nhân lực, quản lý tài chính, quản lý công nghệ.
Theo từ điển tiếng Việt khái niệm quản lý có các nghĩa: “1. Trông coi giữ gìn theo những yêu cầu nhất định; 2.Tổ chức và điều khiển các hoạt động theo những yêu cầu nhất định”[45,tr. Luan van 20 Từ điển Giáo dục học quan niệm quản lý là: “Hoạt động hay tác động có định hướng, có chủ định của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý trong một tổ chức nhằm làm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức [46, tr. Những quan niệm trên về quản lý tuy có cách diễn đạt cụ thể khác nhau, nhưng đều có điểm chung là: Quản lý là sự tác động của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý.
Chủ thể quản lý là tổ chức, cá nhân được uỷ quyền, trao quyền để thực hiện chức năng, nhiệm vụ quản lý của tổ chức nào đó. Chẳng hạn chủ thể quản lý hành chính Nhà nước là cơ quan hành chính nhà nước (bao gồm chính phủ, các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc chính phủ, uỷ ban nhân dân các cấp và các sở, ban ngành thuộc uỷ ban nhân dân) và cán bộ, công chức được giao quyền quản lý hành chính nhà nước đối với các hoạt động cụ thể do pháp luật quy định. Khách thể được hiểu là đối tượng chịu sự chi phối, điều khiển hành động trong quan hệ với chủ thể quản lý.