Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1. Cơ sở lý luận về quản lý dự án đầu tư xây dựng 1. Khái quát chung về dự án đầu tư xây dựng 1. Khái niệm dự án đầu tư xây dựng Để tìm hiểu dự án đầu tư, trước hết cần hiểu về khái niệm dự án và dự án đầu tư.
Thuật ngữ dự án được định nghĩa theo nhiều cách khác nhau. Cụ thể như sau: Theo Nghị định 59/2015/NĐ-CP ngày 18 tháng 06 năm 2015 của Chính Phủ về QLDA ĐTXD và Nghị định 42/2017/NĐ-CP của Chính phủ sửa đổi Nghị định 59/2015/NĐ-CP thì : “Dự án là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời hạn nhất định”. [11] Theo Đỗ Đình Đức và Bùi Mạnh Hùng (2013): “Dự án là đối tượng của quản lý và là tập hợp những hoạt động khác nhau có liên quan với nhau theo một logic, một trật tự xác định nhằm vào những mục tiêu xác định, được thực hiện bằng những nguồn lực nhất định trong những khoảng thời gian xác định”. [19] Theo Luật Đầu tư công (2014): “Dự án đầu tư là một tập hợp những đề xuất về việc bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể, trong khoảng thời gian xác định”.
[22] Theo Luật Xây dựng (2014), dự án đầu tư xây dựng được định nghĩa như sau: “Dự án đầu tư xây dựng là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc sử dụng vốn để tiến hành hoạt động xây dựng để xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo công trình xây dựng nhằm phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong thời hạn và chi phí xác định”. Có thể thấy, đây là khái niệm phản ánh đầy đủ và chính xác về dự án ĐTXD. Đặc điểm của dự án đầu tư xây dựng Dự án luôn mới mẻ, sáng tạo và duy nhất Kết quả của dự án không phải là sản phẩm sản xuất hàng loạt, sản phẩm đã xuất hiện trước đó, mà có tính mới, thể hiện khả năng cũng như sức sáng tạo của con người. Sự khác nhau của các dự án thể hiện ở thiết kế, vật liệu, quy trình thi công.
Trong các dự án cùng ngành, dự án sau luôn luôn kế thừa những kinh nghiệm từ những dự án trước đó chính vì vậy nó luôn mới mẻ và ngày càng hoàn thiện. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Dự án có mục đích, kết quả xác định Tất cả các dự án đều phải có kết quả xác định rõ. Kết quả này có thể là một công trình xây dựng hoặc một chương trình quản lý trên máy tính. Mỗi dự án gồm một tập hợp nhiều nhiệm vụ cần được thực hiện.
Mỗi nhiệm vụ có thể có kết quả riêng độc lập. Tập hợp các kết quả của các nhiệm vụ hình thành nên kết quả chung của dự án. Dự án xảy ra trong một thời gian xác định Với mục đích phục vụ cụ thể, dự án bắt buộc phải có thời điểm bắt đầu và kết thúc. Với những ràng buộc về hợp đồng dự án không thể kéo dài mãi mãi.
Thời điểm kết thúc của dự án cũng là thời điểm bàn giao dự án giữa bên thi công và bên vận hành dự án. Các hoạt động của dự án có liên quan nhau Các hoạt động của dự án phải liên quan với nhau theo một trật tự thời gian nhất định, chẳng hạn như một công việc chỉ có thể bắt đầu khi một số công việc khác đã kết thúc hoặc có những mốc thời gian của các giai đoạn chính của dự án. Phân loại dự án đầu tư xây dựng Theo Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18 tháng 06 năm 2015 của Chính phủ về “QLDA ĐTXD” và Nghị định số 42/2017/NĐ-CP ngày 05/04/2017 của Chính phủ về “sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 59/2015/ NĐ-CP ngày 18 tháng 06 năm 2015 của Chính phủ về QLDA ĐTXD” thì dự án ĐTXD được phân loại như sau: [11] - Dự án ĐTXD được phân loại theo quy mô, tính chất, loại công trình chính của dự án. Dự án theo tiêu chí quy định của pháp luật về đầu tư công, bao gồm: Dự án quan trọng quốc gia, dự án nhóm A, dự án nhóm B và dự án nhóm C.
Cụ thể như sau: LOẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TT TỔNG MỨC ĐẦU TƯ CÔNG TRÌNH I DỰ ÁN QUAN TRỌNG QUỐC GIA 1. Theo tổng mức đầu tư: Dự án sử dụng vốn đầu tư công 10.000 tỷ đồng trở lên 2. Theo mức độ ảnh hưởng đến môi trường hoặc tiềm ẩn khả năng ảnh hưởng nghiêm trọng đến môi trường, bao gồm: Không phân biệt tổng a) Nhà máy điện hạt nhân; mức đầu tư b) Sử dụng đất có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên, khu bảo vệ cảnh quan, khu rừng nghiên cứu, thực nghiệm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 LOẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TT TỔNG MỨC ĐẦU TƯ CÔNG TRÌNH khoa học từ 50 héc ta trở lên; rừng phòng hộ đầu nguồn từ 50 héc ta trở lên; rừng phòng hộ chắn gió, chắn cát bay, chắn sóng, lấn biển, bảo vệ môi trường từ 500 héc ta trở lên; rừng sản xuất từ 1.000 héc ta trở lên; c) Sử dụng đất có yêu cầu chuyển mục đích sử dụng đất trồng lúa nước từ hai vụ trở lên với quy mô từ 500 héc ta trở lên; d) Di dân tái định cư từ 20.000 người trở lên ở miền núi, từ 50.000 người trở lên ở các vùng khác; đ) Dự án đòi hỏi phải áp dụng cơ chế, chính sách đặc biệt cần được Quốc hội quyết định. Dự án tại địa bàn có di tích quốc gia đặc biệt.
Dự án tại địa bàn đặc biệt quan trọng đối với quốc gia về quốc phòng, an ninh theo quy định của pháp luật về quốc phòng, an ninh. Không phân biệt tổng II. Dự án thuộc lĩnh vực bảo vệ quốc phòng, an ninh mức đầu tư có tính chất bảo mật quốc gia. Dự án sản xuất chất độc hại, chất nổ.
Dự án hạ tầng khu công nghiệp, khu chế xuất. Giao thông, bao gồm cầu, cảng biển, cảng sông, sân bay, đường sắt, đường quốc lộ. Công nghiệp điện. Khai thác dầu khí.300 tỷ đồng trở lên 4.
Hóa chất, phân bón, xi măng. Chế tạo máy, luyện kim. Khai thác, chế biến khoáng sản. Xây dựng khu nhà ở.
Dự án giao thông trừ các dự án quy định tại điểm 1 Mục II. Cấp thoát nước và công trình hạ tầng kỹ thuật.500 tỷ đồng trở lên 4. Kỹ thuật điện. Sản xuất thiết bị thông tin, điện tử.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 LOẠI DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG TT TỔNG MỨC ĐẦU TƯ CÔNG TRÌNH 7. Sản xuất vật liệu, trừ các dự án quy định tại điểm 4 Mục II. Công trình cơ khí, trừ các dự án quy định tại điểm 5 Mục II. Bưu chính, viễn thông.
Sản xuất nông nghiệp, lâm nghiệp, nuôi trồng thủy sản. Vườn quốc gia, khu bảo tồn thiên nhiên.000 tỷ đồng trở lên 3. Hạ tầng kỹ thuật khu đô thị mới. Công nghiệp, trừ các dự án thuộc lĩnh vực công nghiệp quy định tại các Mục I.
Y tế, văn hóa, giáo dục; 2. Nghiên cứu khoa học, tin học, phát thanh, truyền hình; II. Kho tàng; Từ 800 tỷ đồng trở lên 4. Du lịch, thể dục thể thao; 5.
Xây dựng dân dụng, trừ xây dựng khu nhà ở quy định tại Mục II. III NHÓM B III.1 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.300 tỷ đồng III.2 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.500 tỷ đồng III.3 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.000 tỷ đồng III. 4 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.5 Từ 45 đến 800 tỷ đồng IV NHÓM C IV.1 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.2 Dưới 120 tỷ đồng IV.2 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.3 Dưới 80 tỷ đồng IV.3 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.4 Dưới 60 tỷ đồng IV.4 Dự án thuộc lĩnh vực quy định tại Mục II.5 Dưới 45 tỷ đồng (Nguồn: Nghị định số 59/2015/NĐ-CP ngày 18/06/2015 và Nghị định số 42/2017/NĐ-CP ngày 05/04/2017 của Chính phủ) - Dự án đầu tư xây dựng công trình chỉ cần yêu cầu lập Báo cáo KTKT đầu tư xây dựng gồm: + Công trình xây dựng sử dụng cho mục đích tôn giáo; + Công trình xây dựng mới, sửa chữa, cải tạo, nâng cấp có tổng mức đầu tư dưới 15 tỷ đồng (không bao gồm tiền sử dụng đất). LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 - Dự án đầu tư xây dựng được phân loại theo loại nguồn vốn sử dụng gồm: Dự án sử dụng vốn ngân sách nhà nước, dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài ngân sách và dự án sử dụng vốn khác.
Quản lý dự án đầu tư xây dựng 1. Khái niệm về quản lý dự án đầu tư xây dựng QLDA đầu tư là một tập hợp các biện pháp của chủ đầu tư để quản lý quá trình đầu tư kể từ bước xác định dự án đầu tư, đến các bước thực hiện đầu tư và bước khai thác dự án để đạt được mục tiêu đã định. Theo quan điểm hệ thống, dự án đầu tư được coi là một hệ thống, một đơn vị hoàn chỉnh, độc lập với bối cảnh và môi trường nhưng không đơn độc riêng rẽ và vẫn trao đổi với môi trường. Dự án bao giờ cũng có các biến đầu vào và đầu ra xác định có mối liên hệ với nhau.
Có nghĩa là dự án bao gồm một tập hợp các hoạt động hoặc nhiệm vụ có khởi đầu và có điểm kết thúc riêng trong đó mỗi nhiệm vụ, mỗi hoạt động chỉ diễn ra một lần. Như vậy, quản lý dự án ở đây là phải xác định được các biến điều khiển, nhằm tác động vào hệ thống (dự án) để đạt được các mục tiêu đã định. [19] Quản lý dự án đầu tư xây dựng là một bộ phận trong quản lý dự án đầu tư nói chung.