Tổng quan nghiên cứu

Thực hiện Quyết định số 1400/QĐ-TTg và Quyết định số 2080/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Đề án dạy và học ngoại ngữ trong hệ thống giáo dục quốc dân, mục tiêu đặt ra là đến năm 2025 có trên 70% cán bộ, học viên tốt nghiệp các bậc học đạt chuẩn năng lực ngoại ngữ theo quy định. Đối với lực lượng Công an nhân dân, Kế hoạch số 256/KH-BCA và Kế hoạch số 69-KH-BCA-X11 của Bộ Công an đã xác định ngoại ngữ là công cụ chiến lược phục vụ hội nhập quốc tế và đấu tranh phòng chống tội phạm xuyên quốc gia. Tuy nhiên, tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I, công tác dạy học ngoại ngữ còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn khi có tới hơn 40% học viên gặp lúng túng trong kỹ năng giao tiếp thực tế và chưa đạt được sự đồng đều ở cả 4 kỹ năng nghe, nói, đọc, viết.

Nghiên cứu được triển khai nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, khảo sát toàn diện thực trạng công tác giảng dạy, từ đó đề xuất hệ thống giải pháp quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các số liệu và hoạt động đào tạo từ năm 2015 đến năm 2019 trên tổng thể quy mô nhà trường gồm 258 cán bộ, giáo viên và các khóa đào tạo cao đẳng chính quy. Ý nghĩa thực tiễn của đề tài là thiết lập mô hình quản lý đồng bộ 120 giờ giảng dạy chính khóa và 180 giờ tự học có hướng dẫn, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học viên đạt chuẩn đầu ra bậc 2 (A2) và bậc 3 (B1) lên trên 85%, góp phần nâng cao chất lượng nguồn nhân lực an ninh trong tình hình mới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu xây dựng trên nền tảng thuyết quản lý khoa học của Frederick Winslow Taylor về tối ưu hóa quy trình làm việc, kết hợp với lý thuyết quản lý theo mục tiêu và quan điểm quản lý quá trình đào tạo của tác giả Trần Kiểm, Nguyễn Ngọc Quang. Mô hình nghiên cứu vận hành theo chu trình quản lý chức năng khép kín gồm: Lập kế hoạch, Tổ chức thực hiện, Chỉ đạo chuyên môn và Kiểm tra - đánh giá kết quả theo chuẩn năng lực.

Các khái niệm nòng cốt được vận dụng bao gồm: Quản lý giáo dục, Hoạt động dạy học tiếng Anh, Chuẩn đầu ra (Learning Outcomes) theo quan điểm của Jenkins và Kendall, cùng khái niệm Năng lực giao tiếp ngôn ngữ. Nghiên cứu bám sát khung pháp lý của Thông tư số 01/2014/TT-BGDĐT ban hành Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam và Thông tư số 03/2019/TT-BLĐTBXH quy định chương trình môn tiếng Anh hệ cao đẳng nghề.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra xã hội học bằng bảng hỏi khảo sát trực tiếp 35 cán bộ quản lý, giảng viên và 185 học viên thuộc các khối chuyên ngành an ninh. Nguồn dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ các báo cáo tổng kết năm học, hồ sơ quản lý giảng dạy của 258 cán bộ giáo viên nhà trường và hệ thống văn bản chỉ đạo của Bộ Công an trong giai đoạn 2015-2019.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên thuận tiện được áp dụng để đảm bảo tính đại diện cho các phòng, khoa và các nhóm đối tượng học viên. Phương pháp phân tích dữ liệu kết hợp thống kê toán học (tính điểm trung bình Mean, độ lệch chuẩn SD, tỷ lệ phần trăm) với phân tích định tính văn bản quy phạm pháp luật (như Quyết định số 6492/QĐ-BCA). Việc lựa chọn phương pháp này nhằm định lượng chính xác mức độ tương thích giữa chương trình giảng dạy với chuẩn đầu ra, đồng thời đo lường khách quan độ cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp quản lý. Toàn bộ quy trình khảo sát và xử lý số liệu được hoàn thành trong giai đoạn 2018 đến đầu năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I giai đoạn 2015-2019 chỉ ra các kết quả cụ thể sau:

  • Nhận thức về tầm quan trọng của chuẩn đầu ra có sự chênh lệch rõ rệt: 91,4% cán bộ quản lý và giảng viên đánh giá việc dạy học theo chuẩn đầu ra là "rất quan trọng", trong khi tỷ lệ này ở học viên chỉ đạt 78,6% do áp lực ưu tiên cho các môn nghiệp vụ an ninh.
  • Về quản lý thực hiện chương trình: 82,9% giảng viên tuân thủ nghiêm ngặt tiến độ 120 giờ giảng dạy lý thuyết và thực hành trên lớp, nhưng chỉ có 45,7% học viên thực hiện đầy đủ 180 giờ tự học có hướng dẫn theo quy định của Thông tư 03/2019/TT-BLĐTBXH.
  • Về phương pháp giảng dạy: Mức độ áp dụng phương pháp giao tiếp tích cực lấy người học làm trung tâm mới đạt mức trung bình khá với điểm Mean = 3.42 trên thang điểm 5.0; khoảng 65,7% thời lượng lớp học vẫn tập trung vào ngữ pháp và dịch thuật, dẫn đến tỷ lệ học viên đạt yêu cầu kỹ năng Nói trong lần kiểm tra đầu tiên chỉ đạt 51,4%.
  • Về điều kiện bảo đảm: Mặc dù đội ngũ giảng dạy vững mạnh với 85% cán bộ đạt trình độ từ đại học trở lên (gồm 10 tiến sĩ, 95 thạc sĩ, 115 cử nhân, 13 giảng viên chính và 15 Nhà giáo Ưu tú), nhưng trang thiết bị nghe nhìn chuyên dụng và phòng học tương tác trực tuyến mới chỉ đáp ứng khoảng 55% nhu cầu thực tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ đặc thù môi trường đào tạo lực lượng vũ trang với chế độ điều lệnh nghiêm ngặt, khiến thời gian dành cho hoạt động ngoại khóa ngoại ngữ bị hạn chế. Đồng thời, công tác kiểm tra đánh giá định kỳ chưa thực sự tiếp cận toàn diện 4 kỹ năng theo khung năng lực 6 bậc mà vẫn phụ thuộc nhiều vào bài thi viết.

Kết quả này tương đồng với các nghiên cứu của Nguyễn Thị Thu Phương và Châu Thị Hoàng về rào cản đổi mới phương pháp giảng dạy tiếng Anh trong các trường chuyên nghiệp. Dữ liệu khảo sát có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ phân bố trình độ của 258 cán bộ giảng viên và bảng ma trận tương quan giữa nhận thức của giảng viên với kết quả đầu ra của học viên, minh chứng rằng sự quyết liệt trong quản lý kế hoạch tự học là yếu tố then chốt tạo nên đột phá chất lượng.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm chuẩn hóa chất lượng đào tạo ngoại ngữ đáp ứng chuẩn đầu ra, nghiên cứu đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý trọng tâm sau:

  • Điều chỉnh và cập nhật định kỳ chương trình môn học: Ban Giám hiệu chỉ đạo Bộ môn Ngoại ngữ - Tin học rà soát nội dung 120 giờ giảng dạy, bổ sung học liệu tiếng Anh nghiệp vụ chuyên ngành và xây dựng ngân hàng bài tập trực tuyến cho 180 giờ tự học, hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ học viên tốt nghiệp đạt chuẩn bậc 2 và bậc 3 lên 90% trong giai đoạn 2020-2022.
  • Chuẩn hóa và bồi dưỡng năng lực sư phạm cho giảng viên: Phòng Quản lý đào tạo phối hợp với các học viện ngoại ngữ tổ chức các khóa tập huấn phương pháp giảng dạy tích cực, ứng dụng công nghệ phòng học số, phấn đấu 100% giảng viên tiếng Anh đạt trình độ chuẩn C1/C2 quốc tế trước năm 2021.
  • Đổi mới hình thức và quy trình kiểm tra đánh giá: Hội đồng khảo thí nhà trường xây dựng ngân hàng đề thi chuẩn hóa 4 kỹ năng trên máy tính, thực hiện đánh giá thường xuyên kết hợp thi kết thúc học phần khách quan, đảm bảo độ tin cậy và phân hóa năng lực đạt trên 95% từ quý II/2020.
  • Nâng cấp cơ sở vật chất và kiến tạo môi trường giao tiếp: Ban Hậu cần - Kỹ thuật đầu tư bổ sung 100% thiết bị đa phương tiện cho các phòng học chuyên dùng, đồng thời Đoàn Thanh niên tổ chức Câu lạc bộ tiếng Anh định kỳ 2 tuần một lần nhằm tạo không gian thực hành liên tục cho học viên trong suốt khóa đào tạo.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị thiết thực cho 4 nhóm đối tượng chính:

  • Lãnh đạo và cán bộ quản lý các học viện, trường Công an nhân dân, Quân đội: Sử dụng tài liệu để hoạch định chiến lược phát triển chương trình ngoại ngữ, thiết lập chuẩn đầu ra tương thích với tiêu chuẩn nghiệp vụ lực lượng vũ trang trong thời kỳ hội nhập.
  • Giảng viên bộ môn tiếng Anh tại các trường cao đẳng, đại học: Tham khảo mô hình thiết kế bài giảng phân bổ giữa 120 giờ trên lớp và 180 giờ tự học, áp dụng phương pháp giảng dạy giao tiếp và đổi mới tiêu chí đánh giá theo năng lực người học.
  • Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Quản lý giáo dục: Khai thác khung lý thuyết, hệ thống bảng hỏi điều tra xã hội học và phương pháp luận thống kê thực chứng để phục vụ các công trình nghiên cứu chuyên sâu về quản lý dạy học.
  • Cơ quan quản lý giáo dục nghề nghiệp và Cục Đào tạo - Bộ Công an: Sử dụng các khuyến nghị thực tiễn làm căn cứ xây dựng quy chế kiểm định chất lượng đào tạo ngoại ngữ theo chuẩn đầu ra 6 bậc thống nhất trên toàn quốc.

Câu hỏi thường gặp

Chuẩn đầu ra môn tiếng Anh tại Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I được xây dựng dựa trên căn cứ pháp lý nào? Chuẩn đầu ra được thiết lập dựa trên Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam theo Thông tư 01/2014/TT-BGDĐT và Thông tư 03/2019/TT-BLĐTBXH. Học viên tốt nghiệp hệ cao đẳng cần đạt trình độ Bậc 2 hoặc Bậc 3 tùy theo khung chuyên ngành, sử dụng thành thạo ngoại ngữ trong giao tiếp đời sống và công tác an ninh.

Đội ngũ cán bộ giảng dạy tại trường có quy mô và cơ cấu trình độ như thế nào? Theo số liệu thống kê, nhà trường có 258 cán bộ, giáo viên với 85% đạt trình độ đại học trở lên, bao gồm 10 tiến sĩ, 95 thạc sĩ, 115 cử nhân, 13 giảng viên chính và 15 Nhà giáo Ưu tú. Đội ngũ này bảo đảm nền tảng vững chắc để tiếp nhận chuyển giao phương pháp sư phạm hiện đại.

Đâu là thách thức lớn nhất trong công tác quản lý hoạt động học tiếng Anh của học viên? Thách thức then chốt là kiểm soát hiệu quả 180 giờ tự học của học viên và việc thiếu hụt môi trường thực hành thường xuyên ngoài giờ lên lớp. Hệ thống trang thiết bị chuyên dụng mới đáp ứng khoảng 55% nhu cầu thực hành kỹ năng Nghe - Nói thực tế của học viên.

Giải pháp nào trong luận văn được đánh giá có tính cấp thiết và khả thi cao nhất? Biện pháp đổi mới hình thức kiểm tra đánh giá theo hướng tiếp cận năng lực và tổ chức bồi dưỡng phương pháp giảng dạy cho giảng viên đạt tỷ lệ tán đồng trên 90% về tính cấp thiết và khả thi trong khảo nghiệm, do giải pháp này phát huy hiệu quả nhanh chóng mà không đòi hỏi chi phí đầu tư quá lớn.

Mô hình quản lý trong luận văn có khả năng áp dụng cho các cơ sở giáo dục ngoài ngành Công an không? Khung quản lý theo chu trình 4 chức năng và quy chuẩn chương trình 120 giờ tín chỉ hoàn toàn có thể nhân rộng tại hệ thống các trường cao đẳng giáo dục nghề nghiệp toàn quốc, giúp chuẩn hóa quy trình đào tạo ngoại ngữ theo đúng định hướng của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Kết luận

  • Hệ thống hóa hoàn chỉnh cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chuẩn đầu ra tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp.
  • Phản ánh trung thực thực trạng công tác giảng dạy tiếng Anh và năng lực của 258 cán bộ giảng viên Trường Cao đẳng An ninh nhân dân I giai đoạn 2015-2019.
  • Chỉ rõ những điểm nghẽn về cơ sở vật chất và thời lượng 180 giờ tự học tác động trực tiếp đến chuẩn đầu ra của học viên.
  • Đề xuất 4 nhóm giải pháp quản lý đồng bộ với mức độ khả thi và cấp thiết được kiểm chứng đạt trên 90%.
  • Cung cấp khung tham chiếu thực tiễn phục vụ công tác chuẩn hóa năng lực ngoại ngữ trong lực lượng Công an nhân dân giai đoạn 2020-2025 theo Quyết định 2080/QĐ-TTg.

Các đơn vị đào tạo và nhà quản lý giáo dục hãy nghiên cứu, ứng dụng ngay các giải pháp quản lý chuyên sâu từ luận văn để nâng cao chất lượng đào tạo ngoại ngữ theo chuẩn đầu ra cho tổ chức của mình.