phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính của luận văn được trình bày trong ba chương như sau: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về dạy học, quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh trong trường phổ thông Chƣơng 2: Thực trạng hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chương trình đổi mới ở các trường THPT huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học tiếng Anh đáp ứng chương trình đổi mới ở các trường THPT huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ DẠY HỌC, QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH TRONG TRƢỜNG PHỔ THÔNG 1. Sơ lƣợc về vấn đề nghiên cứu Từ đầu những năm 1980 đến năm 2005, ở trung học phổ thông tồn tại hai bộ chương trình và sách giáo khoa tiếng Anh; chương trình hệ 3 năm (được học từ lớp 10) và chương trình hệ 7 năm (được học từ lớp 6). Chường trình hệ 3 năm được thiết kế theo tình huống, một đường hướng biên soạn chương trình giảng dạy thịnh hành vào những năm 1970 của thế kỷ trước ở Tây Âu, lấy thực hành khẩu ngữ, đặc biệt là kỹ năng nói làm trọng tâm; chương trình hệ 7 năm được thiết kế chủ yếu dựa vào ngữ pháp, lấy đọc và các bài tập về từ vựng ngữ pháp làm trọng tâm. Qua hai thập niên được đưa vào sử dụng, hai bộ chương trình đã có những đóng góp rất đáng kể vào sự nghiệp dạy và học tiếng Anh ở trường THPT Việt Nam.
Tuy nhiên trước nhu cầu sử dụng tiếng Anh ngày càng cao của xã hội Việt Nam hiện đại, trước nhu cầu phải tiếp thu nhiều hơn, nhanh hơn những tri thức khoa học và công nghệ từ các nước công nghiệp tiên tiến và nhất là khi Việt Nam đang trong thời kỳ hội nhập quốc tế, hai bộ chương trình 3 năm và 7 năm (gọi tắt là chương trình cũ) bộc lộ nhiều nhược điểm: cả hai bộ chương trình đều không chú ý thoả đáng đến kiến thức ngôn ngữ (ngữ âm, ngữ pháp, từ vựng) và các kĩ năng giao tiếp (nghe, nói, đọc, viết); chương trình 3 năm quá dễ đối với học sinh, chương trình 7 năm hầu như không quan tâm đến các kĩ năng giao tiếp. Từ những năm 1990, Đảng và Nhà nước đã đặc biệt quan tâm đến việc đổi mới chương trình giáo dục phổ thông nói chung và THPT nói riêng. Kết quả của những mối quan tâm sâu sát này được thể hiện qua quyết định cho biên soạn lại chương trình và SGK mới cho các môn học trong trường phổ thông trong đó có tiếng Anh. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chương trình và SGK tiếng Anh mới đòi hỏi sự thay đổi toàn diện quá trình dạy học, bao gồm những thay đổi về quan điểm dạy học, về mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy và học cũng như đổi mới cách kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS.
Vì vậy để hoạt động dạy học và quản lý hoạt động dạy học môn tiếng Anh theo chương trình mới một cách có hiệu quả cũng đã được các cấp quản lý chú trọng nhằm đáp ứng nhu cầu học tập ngày càng cao của toàn xã hội. Trong những năm qua có nhiều công trình nghiên cứu về đổi mới chương trình dạy học tiếng Anh trong nhà trường phổ thông, trong đó có trường THPT. Có thể kể đến một số công trình tiêu biểu như: “Đổi mới phương pháp dạy tiếng Anh ở trường Trung học phổ thông Việt Nam” của nhóm tác giả Hoàng Văn Vân, Nguyễn Thị Chi, Hoàng Thị Xuân Hoa; “Cẩm nang dạy và học tiếng Anh Trung học phố thông” của nhóm tác giả Nguyễn Quốc Tuấn, Lê Văn Canh, Nguyễn Thị Mai Hoa, Hoàng Thị Xuân Hoa, Đỗ Tuấn Minh, Nguyễn Huyền Minh, Lương Quỳnh Trang; “ Những vấn đề cơ bản ề dạy hoc ngoại ngữ” Nhà xuất bản ĐHQG Hà Nội của trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc gia Hà Nội. Hoạt động dạy và học tiếng Anh theo chương trình mới trong các trường THPT trên địa bàn tỉnh Lạng Sơn nói chung và huyện Bình Gia nói riêng chưa đáp ứng được mục tiêu của môn học, chất lượng học tập môn học của HS rất thấp, một số nguyên nhân chính dẫn đế chất lượng thấp của bộ môn tiếng Anh tại các trường này là: Hoạt động dạy học, quản lý hoạt động dạy học của cán bộ quản lý, giáo viên và HS chưa bắt kịp với chương trình mới, 95% HS là người dân tộc thiểu số cư trú tại các xã vùng sâu vùng xa, khả năng giao tiếp rất hạn chế cộng với thói quen giao tiếp bằng tiếng dân tộc (tiếng mẹ đẻ) của HS, nhận thức của cộng đồng dân cư, phụ huynh HS, bản thân HS về môn học chưa đúng đắn dẫn đến thiếu động cơ để học tập bộ môn này.
Vấn đề đặt ra ở đây là cần đổi mới cách thức quản lý hoạt động 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com dạy học tiếng Anh tại các trường phổ thông trên địa bàn huyện Bình Gia, tỉnh Lạng Sơn để đáp ứng chương trình mới và từng bước năng cao chất lượng dạy học. Các khái niệm cơ bản của vấn đề nghiên cứu 1. Khái niệm quản lý, quản lý giáo dục, quản lý nhà trường. Khái niệm quản lý Quản lý là một trong những loại hình lao động quan trọng nhất và lâu đời nhất của con người.
Sử gia Danniel A. đã nhận xét rằng: “Quản lý cũng xưa cũ như chính con người vậy”. Bất luận một tổ chức có mục đích gì, cơ cấu và quy mô ra sao đều cần phải có sự quản lý để tổ chức hoạt động và đạt được mục đích của mình. Vậy quản lý là gì? Có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý tùy thuộc vào các cách tiếp cận, góc độ nghiên cứu và hoàn cảnh xã hội, kinh tế, chính trị.
Có thể điểm qua một số khái niệm đó như sau: K.Markx: "Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vân động của toàn bộ cơ thể sản xuất khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó. Một người độc tấu vĩ cầm tự điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần phải có một nhạc trưởng".Markx đã lột tả được bản chất quản lý là một hoạt động để điều khiển lao động, một hoạt động tất yếu vô cùng quan trọng trong quán trình phát triển của loài người. Quản lý đã trở thành một hoạt động phổ biến, mọi nơi mọi lúc, mọi lĩnh vực, mọi cấp độ có liên quan đến mọi người. Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công và hợp tác để làm một công việc nhằm đạt một mục tiêu chung.
Khái niệm quản lý là một khái niệm rộng bao gồm nhiều lĩnh vực, các nhà quản lý kinh tế thiên về quản lý nền sản xuất xã hội, các nhà luật học thiên về quản lý nhà nước. Cho nên khi đưa các định nghĩa về quản lý, các 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tác giả thường gắn với các loại hình quản lý cụ thể hoặc phụ thuộc nhiều vào lĩnh vực nghiên cứu của mình, từ đó các tác giả đưa ra theo nhiều cách tiếp cận khác nhau. Theo từ điển tiếng việt: “Quản lý là tổ chức và điều hành các hoạt động theo những yêu cầu nhất định” [25, tr.W Taylor đã định nghĩa: “ Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất” Theo Mary Parker Follette thì quản lý là một nghệ thuật khiến cho công việc của mình thông qua những người khác. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động (nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến" [22, tr.
"Hoạt động quản lý là tác động có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến khách thể quản lý (người bị quản lý) trong một tổ chức nhằm cho tổ chức vận hành và đạt được mục đích của tổ chức" [18, tr. Theo Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình có định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lý là một hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lý mong muốn” [21, tr.17] Từ các định nghĩa trên chúng ta thấy mặc dù các tác giả có các quan niệm khác nhau về quản lý nhưng họ đều thống nhất quản lý luôn tồn tại với tư cách là một hệ thống gồm các yếu tố: chủ thể quản lý (người quản lý, tổ chức quản lý); khách thể quản lý (người bị quản lý, đối tượng quản lý) gồm con người, trang thiết bị kỹ thuật, nguồn tài chính…mục đích hay mục tiêu chung của công tác quản lý do chủ thể quản lý áp đặt hay do yêu cầu khách quan của xã hội hoặc do có sự cam kết, thoả thuận giữa chủ thể quản lý và 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com khách thể quản lý. Từ đó nảy sinh các mối quan hệ tương tác với nhau giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý.
Quản lý giáo dục Quản lý giáo dục là một bộ phận quan trọng trong quản lý xã hội. Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển của xã hội. Ngày nay, với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà cho mọi người; tuy nhiên trọng tâm vẫn là giáo dục thế hệ trẻ cho nên quản lý giáo dục được hiểu là sự điều hành hệ thống giáo dục quốc dân, các trường trong hệ thống giáo dục quốc dân.