phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, nội dung của luận văn đƣợc chia thành 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận của quản lý hoạt động giảng dạy ở trƣờng THPT đáp ứng nhu cầu đổi mới giáo dục. Chƣơng 2: Thực trạng công tác quản lý hoạt động giảng dạy ở các trƣờng THPT huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý hoạt động giảng dạy ở các trƣờng THPT huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIẢNG DẠY Ở TRƢỜNG THPT ĐÁP ỨNG NHU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 1.
Tổng quan vấn đề nghiên cứu QLGD là vấn đề lớn với nhiều khó khăn phức tạp diễn ra trong nền kinh tế đang chuyển đổi từ cơ chế tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa, là một nhu cầu tất yếu của xã hội, là một hoạt động phổ biến, diễn ra trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, là nhân tố rất quan trọng của sự phát triển xã hội. Trong công tác QLGD, quản lý hoạt động giảng dạy luôn có những khó khăn, thách thức. Nâng cao chất lƣợng dạy học là mục tiêu hƣớng tới của quản lý dạy học. Đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu hoạt động giảng dạy.Saxerđôlốp nhận định: “công tác quản lý hoạt động giảng dạy, giáo dục trong nhà trƣờng là khâu then chốt trong hoạt động quản lý trƣờng học.
Bên cạnh đó nhiều tác giả khác lại đi sâu nghiên cứu những nhiệm vụ cụ thể trong hoạt động giảng dạy. Về phƣơng pháp dạy học (PPDH), ngay từ thời cổ đại tƣ tƣởng PPDH đã đƣợc nhà triết học phƣơng Tây- Xôcơrát (469-399 trƣớc CN) đề xuất áp dụng phƣơng pháp đàm thoại trong dạy học, sau đó Khổng Tử (551- 479 trƣớc CN) - nhà triết học - nhà giáo dục phƣơng Đông đã coi trọng tính tích cực của HS trong dạy học. Các tƣ tƣởng về phƣơng pháp dạy học này ngày nay vẫn tồn tại và thậm chí có giá trị rất lớn đối với nhiệm vụ giáo dục hiện nay là đổi mới PPDH mà chúng ta đang quan tâm. Về chƣơng trình giảng dạy, Theo John Deway (1859- 1925), nhà sƣ phạm ngƣời Mỹ nổi tiếng đầu thế kỷ XX đã đƣa ra phƣơng hƣớng cách tân giáo dục.
Ông cho rằng phải đƣa vào vốn tri thức của học sinh những tri thức ngoài sách giáo khoa và lời giảng của GV, đề cao hoạt động đa dạng của HS, đặc biệt là hoạt động thực tiễn [19, tr 12]. Quản lý hoạt động giảng dạy trong nhà trƣờng phổ thông không chỉ chú trọng đến việc quản lý phƣơng pháp giảng dạy, quản lý nội dung chƣơng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trình mà còn phải chú trọng đến nhiều yếu tố khác vì chúng có mối liên hệ tƣơng hỗ.Xukhomlinxki cho rằng việc xây dựng và bồi dƣỡng đội ngũ GV là nhiệm vụ quan trọng hàng đầu. Ngƣời Hiệu trƣởng (HT) phải biết chọn lựa GV bằng nhiều nguồn khác nhau và bồi dƣỡng họ trở thành GV tốt theo tiêu chuẩn nhất định, bằng những biện pháp khác nhau [35, tr. Thực tế cho thấy với đội ngũ GV có năng lực chuyên môn vững vàng, thƣờng xuyên đƣợc bồi dƣỡng nâng cao tay nghề thì công tác đào tạo của nhà trƣờng sẽ đạt hiệu quả cao.
Ở Việt Nam, nhận thức đƣợc vai trò to lớn của công tác QLGD đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nƣớc, nhiều công trình nghiên cứu về quản lý nói chung, QLGD nói riêng đã có nhiều đóng góp về lý luận và thực tiễn. Nhiều tác giả chỉ đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạt động giảng dạy trong đó các vấn đề liên quan nhƣ tổ chức quản lý tốt các hoạt động giảng dạy trong nhà trƣờng bao gồm: Quản lý nội dung chƣơng trình đào tạo, quản lý xây dựng và phát triển cơ sở vật chất (CSVC), điều kiện phƣơng tiện phục vụ tốt cho hoạt động dạy và học, quản lý việc chuẩn bị giờ lên lớp, phân công giảng dạy một cách khoa học, thực hiện kiểm tra thƣờng xuyên các hoạt động giảng dạy của GV; phát hiện và phổ biến kinh nghiệm giảng dạy và các biện pháp giáo dục chính trị tƣ tƣởng, bồi dƣỡng chuyên môn nghiệp vụ, để xây dựng tiềm lực giảng dạy cho đội ngũ; đánh giá tầm quan trọng của công tác thi đua khen thƣởng trong quá trình quản lý nhà trƣờng nhằm động viên, phát huy hết khả năng, trí tuệ của GV… 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Hoạt động: Tiến hành những việc làm có quan hệ với nhau chặt chẽ nhằm một mục đích nhất định trong đời sống xã hội [20, tr.
Hoạt động dạy – học Là hệ thống những hành động phối hợp, tƣơng tác giữa giáo viên và học sinh, trong đó dƣới tác động chủ đạo của giáo viên, học sinh tự giác, tích cực, chủ động lĩnh hội hệ thống tri thức khoa học, rèn luyện kỹ năng, kỹ xảo, phát triển năng lực nhận thức, năng lực hành động, hình thành thế giới quan khoa 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com học và những phẩm chất của nhân cách [11, tr 18] 1. Hoạt động giảng dạy Hoạt động giảng dạy là hoạt động của GV với vai trò chủ đạo nhằm phát huy vai trò chủ động của HS trong hoạt động học tập, nhờ đó mà ảnh hƣởng tích cực đến sự phát triển nhân cách của HS. Vai trò chủ đạo của GV trong hoạt động giảng dạy là vai trò của ngƣời hƣớng dẫn, tổ chức, chỉ huy, điều khiển, điều chỉnh, trọng tài và cổ vũ nhằm tăng cƣờng tính chủ động học tập của HS. Hoạt động học tập: Là quá trình tự tổ chức và điều khiển tối ƣu sự chiếm lĩnh khoa học; bằng cách đó hình thành cấu trúc tâm lý, phát triển nhân cách.
Vai trò chủ thể của HS trong hoạt động học tập thể hiện sự chủ động: tự giác, tích cực, độc lập và sáng tạo. Mối quan hệ giữa dạy và học: Hoạt động dạy và học tồn tại song song, phát triển trong cùng một quá trình thống nhất, quan hệ biện chứng và thúc đẩy lẫn nhau nhằm kích thích động lực bên trong của mỗi thành tố để cùng phát triển. Quản lý hoạt động giảng dạy cần quan tâm đúng mức mối quan hệ biện chứng giữa dạy và học, trong đó hoạt động giảng dạy có vai trò chủ đạo và hoạt động học tập có vai trò chủ động. Các khái niệm liên quan đến quản lý hoạt động giảng dạy 1.
Quản lý Quản lý là một hệ thống xã hội, là khoa học và nghệ thuật tác động vào từng thành tố của hệ thống bằng những phƣơng pháp thích hợp nhằm đạt các mục tiêu đề ra và cho từng thành tố của hệ [18, tr. “ Là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hƣớng của chủ thể quản lý lên khách thể, quản lý về các mặt chính trị, văn hóa, xả hội, kinh tế… bằng một hệ thống các luật lệ, các chính sách các nguyên tắc, các phƣơng pháp, các giải pháp cụ thể nhằm tạo ra môi trƣờng và điều kiện cho sự phát triển của đối tƣợng. Quản lý giáo dục 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quản lý giáo dục là hoạt động của các chủ thể quản lý và đối tƣợng quản lý thống nhất với nhau trong một cơ cấu nhất định nhằm đƣa hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu dự kiến và tiến lên trạng thái mới về chất. Quản lý giáo dục vừa là một hiện tƣợng xã hội (hiện tƣợng hoạt động, lao động, công tác), vừa là một loại quá trình xã hội (quá trình quản lý) đồng thời cũng là một hệ thống xã hội (hệ thống quản lý) [ 35, tr 373].
Quản lý trường học Quản lý trƣờng học là những tác động của chủ thể quản lý đến tập thể GV, công nhân viên, tập thể HS, cha mẹ HS và các lực lƣợng xã hội trong và ngoài nhà trƣờng nhằm thực hiện có chất lƣợng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trƣờng. Quản lý hoạt động dạy học , hoạt động giảng dạy Quản lý hoạt động dạy học là tổ chức, chỉ đạo GV và HS thực hiện hoạt động dạy học phù hợp với quy luật nhằm thực hiện nhiệm vụ dạy học đạt đƣợc mục tiêu đề ra. Quản lý hoạt động giảng dạy là thực hiện các chức năng quản lý trƣờng học trong việc quản lý GV với hoạt động giảng dạy nhằm đảm bảo chất lƣợng và hiệu quả dạy học. Đổi mới giáo dục THPT hiện nay 1.
Chủ trương và mục tiêu đổi mới chương trình giáo dục phổ thông Nghị quyết số 40/2000/QH10 ngày 9/12/2000 của Quốc hội về đổi mới chƣơng trình giáo dục phổ thông đã tán thành đề nghị của Chính phủ về chủ trƣơng đổi mới giáo dục phổ thông. Theo đó Mục tiêu của việc đổi mới chƣơng trình giáo dục phổ thông là xây dựng nội dung chƣơng trình, phƣơng pháp giáo dục, sách giáo khoa (SGK) phổ thông mới nhằm nâng cao chất lƣợng giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, đáp ứng yêu cầu phát triển nguồn nhân lực phục vụ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc, phù hợp với thực tiển và truyền thống Việt Nam; tiếp cận trình độ giáo dục phổ thông ở các nƣớc phát triển và thế giới. Nghị quyết 29 của BCHTW khóa 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Đào tạo đã khẳng định “Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và đào tạo là đổi mới những vấn đề lớn, cốt lõi, cấp thiết, từ quan điểm, tƣ tƣởng chỉ đạo đến mục tiêu, nội dung, phƣơng pháp, cơ chế, chính sách, điều kiện bảo đảm thực hiện; đổi mới từ sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nƣớc đến hoạt động quản trị của các cơ sở giáo dục - đào tạo và việc tham gia của gia đình, cộng đồng, xã hội và bản thân ngƣời học; đổi mới ở tất cả các bậc học, ngành học. Mục tiêu là “Tạo chuyển biến căn bản, mạnh mẽ về chất lƣợng, hiệu quả giáo dục, đào tạo; đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân.
Giáo dục con ngƣời Việt Nam phát triển toàn diện và phát huy tốt nhất tiềm năng, khả năng sáng tạo của mỗi cá nhân; yêu gia đình, yêu Tổ quốc, yêu đồng bào; sống tốt và làm việc hiệu quả.