Luận văn thạc sĩ hay quản lí hoạt động dạy học nghề theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện của học viên tại trung tâm giáo dục thường xuyên yên lập tỉnh phú thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý dạy học nghề tại trung tâm giáo dục thường xuyên Yên Lập, Phú Thọ theo hướng tiếp cận năng lực học viên.

• Tác giả: Trần Thị Viên
• Người hướng dẫn: Gs. Nguyễn Quang Uẩn
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Dạy Học Nghề Theo Hướng Tiếp Cận Năng Lực Thực Hiện Của Học Viên Trung Tâm Giáo Dục Thường Xuyên Yên Lập, Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NGHỀ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN CỦA TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.2. Nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.3. Nghiên cứu ở trong nước
• 1.4. Một số vấn đề lý luận cơ bản
• 1.5. Hoạt động dạy học
• 1.6. Hoạt động dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện
• 1.7. Khái niệm quản lý hoạt động dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện của học viên trung tâm giáo dục thường xuyên
• 1.8. Khái niệm biện pháp, biện pháp quản lý hoạt động dạy học nghề; các biện pháp quản lý hoạt động dạy và học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện
• 1.9. Hoạt động học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện ở trung tâm giáo dục thường xuyên
• 1.10. Quản lý hoạt động dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện của học viên trung tâm giáo dục thường xuyên
• 1.11. Nội dung quản lý hoạt động dạy nghề của giám đốc Trung tâm GDTX
• 1.12. Biện pháp quản lý hoạt động dạy học nghề ở Trung tâm GDTX theo tiếp cận năng lực thực hiện
• 1.13. Chỉ đạo của giám đốc trung tâm GDTX trong việc quản lý hoạt động dạy học nghề ở trung tâm GDTX
• 1.14. Các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý hoạt động dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện cho học viên Trung tâm GDTX cấp huyện
• 1.14.1. Các yếu tố chủ quan
• 1.14.2. Các yếu tố khách quan
• 1.15. Tiểu kết chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NGHỀ VÀ THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NGHỀ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN CỦA HỌC VIÊN Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN YÊN LẬP, TỈNH PHÚ THỌ
• 2.1. Khái quát về tình hình phát triển kinh tế, giáo dục của Huyện Yên Lập và Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Yên Lập
• 2.1.1. Về địa lý và phát triển kinh tế xã hội
• 2.1.2. Vài nét về tình hình TTGDTX Yên Lập
• 2.2. Thực trạng hoạt động dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện cho học viên ở Trung tâm GDTX Yên Lập
• 2.2.1. Thực trạng thực hiện mục tiêu, nội dung chương trình dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện
• 2.2.2. Tiến hành các hình thức tổ chức dạy nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện cho học viên
• 2.2.3. Thực trạng tiến hành các phương pháp dạy học theo hướng tiếp cận năng lực học tập của học viên
• 2.2.4. Thực trạng thực hiện các biện pháp dạy học
• 2.2.5. Thực trạng kiểm tra, thi, đánh giá kết quả học tập của học viên
• 2.2.6. Thực trạng các biểu hiện năng lực thực hiện hoạt động học tập của học viên
• 2.2.7. Đánh giá chung về thực trạng dạy học nghề ở Trung tâm Giáo dục thường xuyên Yên Lập
• 2.3. Thực trạng quản lý hoạt động dạy học nghề theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện ở Trung tâm GDTX Yên Lập
• 2.3.1. Thực trạng thực hiện các nội dung quản lý
• 2.3.2. Thực trạng chỉ đạo việc dạy nghề của giáo viên theo hướng tiếp cận năng lực học tập của học viên
• 2.3.3. Thực trạng quản lý hoạt động học tập của học viên theo hướng tiếp cận năng lực học tập
• 2.3.4. Thực trạng quản lý việc xây dựng và sử dụng trang thiết bị, cơ sở vật chất phục vụ giảng dạy và học tập của học viên
• 2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện của người học
• 2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý dạy học nghề ở Trung tâm GDTX Yên Lập theo tiếp cận năng lực thực hiện cho học viên
• 2.6. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NGHỀ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN CHO HỌC VIÊN TẠI TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN YÊN LẬP, TỈNH PHÚ THỌ
• 3.1. Một số nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính mục tiêu
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống, đồng bộ
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.2. Các biện pháp quản lý
• 3.2.1. Biện pháp 1: Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động dạy học nghề ở Trung tâm giáo dục thường xuyên theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện
• 3.2.2. Biện pháp 2: Tổ chức bộ máy quản lý và tổ chức thực hiện các yêu cầu, nội dung dạy học nghề theo hướng tiếp cận năng lực
• 3.2.3. Biện pháp 3: Tăng cường chỉ đạo, điều hành thực hiện có chất lượng việc đổi mới nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức dạy học nghề theo hướng tiếp cận năng lực học tập của học viên
• 3.2.4. Biện pháp 4: Quản lý khâu thanh tra, kiểm tra, đánh giá kết quả dạy học nghề theo chuẩn đầu ra
• 3.2.5. Biện pháp 5: Tăng cường xây dựng cơ sở vật chất, ứng dụng công nghệ thông tin, lấy thông tin phản hồi từ phía học viên
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Khảo nghiệm nhận thức về tính cấp thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất
• 3.4.1. Tổ chức khảo nghiệm
• 3.4.2. Kết quả khảo nghiệm
• 3.5. Tiểu kết chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý dạy học nghề theo năng lực tại Trung tâm GDTX Yên Lập

Quản lý dạy học nghề theo năng lực là một phương pháp giáo dục hiện đại, nhằm phát triển toàn diện năng lực của học sinh. Tại Trung tâm GDTX Yên Lập, việc áp dụng phương pháp này không chỉ giúp học viên nắm vững kiến thức mà còn rèn luyện kỹ năng thực hành. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh thị trường lao động ngày càng cạnh tranh.

1.1. Khái niệm và tầm quan trọng của quản lý dạy học nghề

Quản lý dạy học nghề theo năng lực là quá trình tổ chức, điều hành các hoạt động dạy và học nhằm phát triển năng lực thực hiện của học viên. Tầm quan trọng của phương pháp này nằm ở việc giúp học viên tự tin hơn trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn.

1.2. Lịch sử phát triển của Trung tâm GDTX Yên Lập

Trung tâm GDTX Yên Lập được thành lập với mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục nghề nghiệp. Qua các năm, trung tâm đã không ngừng cải tiến phương pháp giảng dạy, đặc biệt là trong việc áp dụng tiếp cận năng lực cho học viên.

II. Những thách thức trong quản lý dạy học nghề tại Trung tâm GDTX Yên Lập

Mặc dù đã có nhiều tiến bộ, nhưng Trung tâm GDTX Yên Lập vẫn đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý dạy học nghề. Các vấn đề như thiếu nguồn lực, cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu, và sự chưa đồng bộ trong phương pháp giảng dạy là những yếu tố cần được khắc phục.

2.1. Thiếu hụt nguồn lực và cơ sở vật chất

Nhiều lớp học tại Trung tâm GDTX Yên Lập vẫn chưa được trang bị đầy đủ thiết bị cần thiết cho việc dạy và học nghề. Điều này ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và khả năng thực hành của học viên.

2.2. Sự chưa đồng bộ trong phương pháp giảng dạy

Một số giáo viên vẫn còn sử dụng phương pháp giảng dạy truyền thống, chưa áp dụng hiệu quả các phương pháp dạy học theo năng lực. Điều này dẫn đến việc học viên không phát huy được tối đa khả năng của mình.

III. Phương pháp quản lý dạy học nghề theo năng lực tại Trung tâm GDTX Yên Lập

Để nâng cao chất lượng dạy học nghề, Trung tâm GDTX Yên Lập đã áp dụng nhiều phương pháp quản lý hiệu quả. Các phương pháp này không chỉ giúp cải thiện chất lượng giảng dạy mà còn tạo điều kiện cho học viên phát triển năng lực thực hiện.

3.1. Xây dựng kế hoạch quản lý hoạt động dạy học

Kế hoạch quản lý hoạt động dạy học được xây dựng dựa trên nhu cầu thực tế của học viên và yêu cầu của thị trường lao động. Điều này giúp trung tâm định hướng rõ ràng trong việc phát triển chương trình đào tạo.

3.2. Tăng cường đào tạo giáo viên

Đào tạo và bồi dưỡng giáo viên là một trong những yếu tố quan trọng để nâng cao chất lượng dạy học. Trung tâm thường xuyên tổ chức các khóa tập huấn nhằm cập nhật kiến thức và kỹ năng cho giáo viên.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Trung tâm GDTX Yên Lập

Việc áp dụng quản lý dạy học nghề theo năng lực tại Trung tâm GDTX Yên Lập đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Học viên không chỉ nắm vững kiến thức mà còn có khả năng thực hành tốt hơn, đáp ứng yêu cầu của nhà tuyển dụng.

4.1. Kết quả học tập của học viên

Nhiều học viên sau khi tốt nghiệp từ Trung tâm GDTX Yên Lập đã tìm được việc làm phù hợp với chuyên môn. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp dạy học theo năng lực đã phát huy hiệu quả.

4.2. Phản hồi từ nhà tuyển dụng

Nhà tuyển dụng đánh giá cao chất lượng học viên từ Trung tâm GDTX Yên Lập. Họ cho rằng học viên có khả năng làm việc độc lập và sáng tạo, điều này là nhờ vào phương pháp dạy học hiện đại mà trung tâm áp dụng.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai của quản lý dạy học nghề tại Trung tâm GDTX Yên Lập

Quản lý dạy học nghề theo năng lực tại Trung tâm GDTX Yên Lập đã đạt được nhiều thành tựu. Tuy nhiên, để tiếp tục phát triển, trung tâm cần cải thiện cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và áp dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại hơn.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Trung tâm sẽ tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các phương pháp dạy học mới, nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động.

5.2. Tăng cường hợp tác với doanh nghiệp

Hợp tác với các doanh nghiệp sẽ giúp trung tâm nắm bắt được nhu cầu thực tế của thị trường, từ đó điều chỉnh chương trình đào tạo cho phù hợp.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế, đổi mới giáo dục nghề nghiệp theo hướng tiếp cận năng lực thực hiện đóng vai trò then chốt nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực. Nghị quyết số 29-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng đã nhấn mạnh yêu cầu chuyển mạnh quá trình giáo dục từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện phẩm chất và năng lực người học. Tuy nhiên, tại các địa bàn miền núi như huyện Yên Lập, tỉnh Phú Thọ – nơi có diện tích tự nhiên rộng lớn với 17 xã và thị trấn, trong đó có 16 xã thuộc diện đặc biệt khó khăn, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm đa số (riêng dân tộc Mường chiếm khoảng 80% dân số 82.669 người) và mức thu nhập bình quân chỉ đạt khoảng 6,7 triệu đồng/người/năm – công tác dạy nghề vẫn còn đối mặt với nhiều rào cản.

Hoạt động dạy nghề tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên huyện Yên Lập trong giai đoạn 2010 – 2015 đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận với tỷ lệ học viên tốt nghiệp hàng năm đạt 97%, tỷ lệ lên lớp trên 95% và đào tạo nghề làm vườn cho 968 học viên khối 12. Dù vậy, phương thức quản lý dạy học truyền thống nặng về truyền thụ kiến thức lý thuyết một chiều, chưa gắn kết chặt chẽ với tiêu chuẩn kỹ năng nghề thực tế. Vấn đề nghiên cứu đặt ra là làm thế nào để chuyển đổi mô hình quản lý dạy nghề từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực thực hiện nhằm tối ưu hóa kỹ năng hành nghề cho học viên.

Mục tiêu cụ thể của công trình là hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá chính xác thực trạng dạy học nghề và công tác quản lý tại trung tâm trong giai đoạn 2014 – 2016, từ đó đề xuất hệ thống biện pháp quản lý đồng bộ. Luận văn mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, hướng tới mục tiêu nâng cao tỷ lệ học viên đạt chuẩn kỹ năng thực hành nghề trên 85% và mở rộng cơ hội việc làm bền vững cho lao động địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết đào tạo theo năng lực thực hiện kết hợp với lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại. Mô hình cấu trúc năng lực hành động nghề nghiệp được vận dụng toàn diện, bao gồm bốn năng lực thành phần cốt lõi: năng lực chuyên môn, năng lực phương pháp, năng lực xã hội và năng lực cá nhân. Luận văn kế thừa các nguyên lý phát triển chương trình đào tạo theo năng lực được ứng dụng phổ biến tại Bắc Mỹ, Úc và các nước phát triển, đồng thời tiếp thu các nghiên cứu của các chuyên gia giáo dục nghề nghiệp hàng đầu tại Việt Nam.

Khung lý thuyết của đề tài tập trung làm rõ bốn khái niệm trung tâm:

• Hoạt động dạy nghề: Quá trình truyền thụ và lĩnh hội có mục đích nhằm trang bị tri thức, rèn luyện kỹ năng và định hình thái độ nghề nghiệp cho người học.
• Năng lực thực hiện: Khả năng áp dụng tích hợp kiến thức, kỹ năng và thái độ để thực hiện thành thạo các nhiệm vụ nghề nghiệp theo tiêu chuẩn đầu ra tại vị trí việc làm cụ thể.
• Quản lý hoạt động dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện: Hệ thống các tác động có kế hoạch, có tổ chức và có định hướng của chủ thể quản lý đến các yếu tố của quá trình dạy học nhằm đạt chuẩn đầu ra năng lực của người học.
• Biện pháp quản lý: Tập hợp các phương thức, công cụ hành chính, tâm lý - giáo dục và kinh tế nhằm điều hành, kiểm tra, thúc đẩy quá trình đào tạo đạt hiệu quả tối ưu.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp khảo sát thực tiễn kết hợp phân tích thống kê toán học để thu thập và xử lý dữ liệu. Khách thể khảo sát bao gồm 107 cá nhân được chọn theo phương pháp phân tầng có chủ đích kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên đại diện, bao gồm: 02 cán bộ quản lý trung tâm (Giám đốc và Phó Giám đốc), 11 giáo viên giảng dạy trực tiếp, 04 nhân viên phục vụ đào tạo, 50 học viên đang theo học các lớp nghề, 25 cựu học viên đã tốt nghiệp và 15 cán bộ quản lý từ các cơ sở liên kết đào tạo cùng đơn vị tuyển dụng lao động.

Quy trình nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu tài liệu lý luận, phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi an-két, phương pháp phỏng vấn sâu và phương pháp chuyên gia. Toàn bộ dữ liệu định lượng được làm sạch, mã hóa và xử lý bằng phần mềm SPSS. Lý do lựa chọn các phương pháp phân tích này là nhằm tính toán chính xác điểm trung bình, độ lệch chuẩn và kiểm định tương quan thống kê, đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học cao nhất cho các kết luận thực trạng trong giai đoạn nghiên cứu từ năm học 2014 - 2015 đến năm học 2015 - 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích số liệu thực nghiệm từ 107 phiếu khảo sát cho thấy bức tranh đa chiều về thực trạng dạy nghề và quản lý dạy nghề tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên Yên Lập:

Thứ nhất, việc thực hiện các khâu của quá trình dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện chỉ đạt mức trung bình với điểm trung bình chung là 1,82 trên thang điểm 3,00 (độ lệch chuẩn 0,56). Khâu có kết quả đánh giá cao nhất là "Tiến hành kiểm tra, thi, đánh giá kết quả học tập dựa trên tiêu chí năng lực đầu ra" với điểm trung bình đạt 2,14 điểm (20% đánh giá Tốt, 75% đánh giá Trung bình và chỉ 5% đánh giá Yếu). Điều này phản ánh nhận thức đúng đắn của đội ngũ cán bộ về tầm quan trọng của chuẩn đầu ra.

Thứ hai, việc "Sử dụng các phương pháp dạy học tích cực hướng vào phát triển năng lực học viên" xếp vị trí thứ hai với điểm trung bình 2,05 điểm. Dù có 24,3% ý kiến đánh giá Tốt, vẫn còn tới 22,1% đánh giá ở mức Yếu, cho thấy phương pháp dạy học phân hóa chưa đồng đều giữa các bộ môn và các lớp liên kết đào tạo.

Thứ ba, điểm nghẽn nghiêm trọng nhất được ghi nhận ở khâu "Tìm kiếm, sử dụng các phương tiện, trang thiết bị dạy học, công nghệ thông tin nhằm phát triển năng lực học viên", đạt điểm trung bình thấp nhất chỉ 1,57 điểm với 48,6% khách thể xếp loại Yếu. Toàn trung tâm hiện chỉ có 44 máy vi tính kết nối mạng và 14 máy chiếu projector, chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực hành chuyên sâu cho hàng trăm học viên thuộc các hệ đào tạo trung cấp và sơ cấp nghề.

Thứ tư, có sự phân hóa rõ rệt về nhận thức giữa các nhóm đối tượng nghiên cứu. Điểm trung bình đánh giá từ nhóm Giáo viên đạt 1,96 điểm, cao hơn nhóm Cán bộ quản lý (1,83 điểm) và vượt trội so với đánh giá từ nhóm Học viên (1,71 điểm). Kiểm định ANOVA cho thấy sự khác biệt có ý nghĩa thống kê sâu sắc ở nhóm chỉ báo phương pháp dạy học với hệ số F = 48,1 (giá trị p < 0,01).

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát phản ánh thực tế quản lý dạy nghề tại địa bàn miền núi đang tồn tại độ trễ nhất định so với định hướng đổi mới giáo dục quốc gia. Khi mô tả dữ liệu qua biểu đồ phân bổ mức độ thực hiện, đồ thị thể hiện sự tập trung phần lớn ở phân khúc trung bình và yếu, đặc biệt là sự thiếu hụt trang thiết bị công nghệ.

Nguyên nhân chính của tình trạng trên xuất phát từ nguồn lực tài chính đầu tư cho cơ sở vật chất còn hạn hẹp, chi phí mua sắm trang thiết bị thực hành kỹ thuật chuyên ngành (như hàn, điện công nghiệp, cơ điện nông thôn) quá cao so với ngân sách hàng năm của trung tâm. Thêm vào đó, hơn 80% học viên là con em đồng bào dân tộc Mường, vốn quen với lối sống nương rẫy, khả năng tiếp cận công nghệ thông tin và ngoại ngữ còn rụt rè, dẫn đến tâm lý thụ động trong các giờ học thực hành.

So sánh với các nghiên cứu cùng chuyên ngành Quản lý giáo dục tại các trường trung cấp chuyên nghiệp, việc quản lý tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên cấp huyện đòi hỏi tính thích ứng linh hoạt cao hơn. Hoạt động quản lý không thể dừng lại ở việc áp đặt kế hoạch hành chính mà phải chuyển mạnh sang kiến tạo môi trường trải nghiệm thực tế và huy động nguồn lực xã hội hóa.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm giải quyết triệt để các hạn chế đã chỉ ra, năm giải pháp quản lý đồng bộ được đề xuất áp dụng tại đơn vị:

1. Xây dựng và chuẩn hóa kế hoạch quản lý dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện: Ban Giám đốc chỉ đạo các tổ chuyên môn rà soát, tái cấu trúc chương trình theo mô-đun tích hợp lý thuyết và thực hành, hoàn thành 100% giáo án chuẩn hóa trước thềm năm học mới.
2. Kiện toàn tổ chức bộ máy và bồi dưỡng năng lực quản trị chuyên môn: Nâng cao năng lực sư phạm nghề cho 100% giáo viên cơ hữu và giáo viên thỉnh giảng thông qua các khóa tập huấn phương pháp dạy học tích cực, tổ chức định kỳ 2 lần mỗi học kỳ.
3. Đổi mới phương pháp và hình thức tổ chức đào tạo gắn liền với thực tiễn: Tăng tỷ trọng thời lượng thực hành lên trên 70% tổng quỹ thời gian đào tạo; mở rộng liên kết với các doanh nghiệp, xưởng sản xuất cơ khí, điện tử trên địa bàn tỉnh Phú Thọ nhằm đưa học viên đi thực tập thực tế từ năm học 2016 – 2017.
4. Thiết lập quy trình thanh tra, kiểm tra và đánh giá kết quả theo chuẩn kỹ năng nghề: Xây dựng bộ công cụ kiểm tra định kỳ dựa trên bảng kiểm kỹ năng (checklist), bảo đảm 100% học viên tốt nghiệp đạt chuẩn năng lực nghề nghiệp và nâng tỷ lệ xếp loại khá giỏi nghề lên trên 25%.
5. Tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin: Huy động các nguồn vốn hợp pháp bổ sung tối thiểu 20 bộ máy vi tính cấu hình cao và trang thiết bị thực hành chuyên dụng; định kỳ lấy ý kiến phản hồi từ người học để điều chỉnh công tác quản trị.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị tham khảo thực tiễn sâu sắc cho bốn nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý tại các Trung tâm Giáo dục nghề nghiệp - Giáo dục thường xuyên cấp huyện: Vận dụng trực tiếp quy trình lập kế hoạch, kiểm tra và tổ chức đào tạo theo module tích hợp để nâng cao chất lượng quản trị đơn vị.
• Giáo viên dạy nghề và giảng viên các trường sư phạm kỹ thuật: Tham khảo phương pháp xây dựng giáo án tích hợp, thiết kế bài giảng phát triển năng lực hành động và quy trình đánh giá kết quả theo bảng kiểm kỹ năng.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Sử dụng nguồn tài liệu tham khảo phong phú về khung lý thuyết đào tạo theo năng lực (CBT), phương pháp phân tích nghề và quy trình xử lý dữ liệu SPSS trong nghiên cứu giáo dục.
• Cơ quan quản lý nhà nước về giáo dục và lao động (Sở Giáo dục và Đào tạo, Sở Lao động - Thương binh và Xã hội): Cung cấp cứ liệu thực tiễn tin cậy để hoạch định chính sách phân luồng học sinh sau trung học cơ sở và đầu tư nguồn lực dạy nghề cho các huyện miền núi khó khăn.

Câu hỏi thường gặp

Dạy học nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện khác gì so với phương pháp truyền thống? Phương pháp truyền thống chú trọng truyền thụ kiến thức lý thuyết theo niên chế và đo lường thời gian học tập. Ngược lại, tiếp cận năng lực thực hiện tập trung vào kết quả đầu ra, đánh giá xem học viên làm được việc gì dựa trên tiêu chuẩn kỹ năng nghề thực tế, lấy người học làm trung tâm và tối ưu hóa thời lượng thực hành kỹ năng.

Nút thắt lớn nhất trong quản lý dạy nghề tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên Yên Lập là gì? Khảo sát thực tế chỉ ra điểm nghẽn lớn nhất là sự thiếu hụt trang thiết bị thực hành và ứng dụng công nghệ thông tin, chỉ đạt điểm trung bình 1,57 điểm. Cơ sở vật chất hạn chế với 44 máy tính chưa đáp ứng đủ nhu cầu thực hành nghề của hàng trăm học viên các hệ đào tạo.

Cách thức đánh giá học viên theo tiếp cận năng lực thực hiện diễn ra như thế nào? Quá trình đánh giá được thực hiện liên tục thông qua việc quan sát hành vi thao tác mẫu, kiểm tra sản phẩm thực hành và đối chiếu với tiêu chuẩn kỹ năng nghề. Tỷ lệ học viên tham gia tự đánh giá và đánh giá chéo được tăng cường, bảo đảm đo lường chính xác cả kiến thức, kỹ năng và thái độ an toàn lao động.

Kết quả đào tạo nghề liên kết tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên Yên Lập đạt được những thành tựu gì? Từ năm 2007 đến 2015, trung tâm đã liên kết mở nhiều lớp trung cấp và sơ cấp nghề: 4 lớp Điện dân dụng (120 học viên), 2 lớp Xây dựng (105 học viên), 2 lớp Hàn (70 học viên), 2 lớp May (70 học viên) và cấp chứng chỉ tin học cho 1.033 học viên, đáp ứng nhu cầu nhân lực địa phương.

Làm thế nào để áp dụng hiệu quả mô hình này tại các địa bàn miền núi khó khăn? Cần thực hiện đồng bộ việc chuyển đổi chương trình sang dạng mô-đun tích hợp, kết hợp chặt chẽ giữa trung tâm và các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất tại địa phương để tận dụng nhà xưởng thực tập, đồng thời tăng cường đổi mới phương pháp giảng dạy phù hợp với đặc thù học viên dân tộc thiểu số.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện tại các cơ sở giáo dục thường xuyên cấp huyện.
• Đánh giá chính xác thực trạng công tác dạy học và quản lý tại Trung tâm Giáo dục thường xuyên Yên Lập giai đoạn 2014 – 2016 với điểm trung bình chung đạt 1,82/3,00 điểm.
• Làm rõ các điểm nghẽn căn bản về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học công nghệ thông tin (1,57 điểm) và sự chênh lệch góc nhìn giữa các nhóm khách thể nghiên cứu.
• Đề xuất 5 nhóm biện pháp quản lý khoa học, khả thi, có mối quan hệ hữu cơ chặt chẽ nhằm nâng cao năng lực thực hành nghề cho người học.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho việc chuyển đổi căn bản mô hình giáo dục nghề nghiệp tại vùng đồng bào dân tộc thiểu số trong giai đoạn tiếp theo.

Các cơ sở giáo dục thường xuyên và các đơn vị nghiên cứu quản lý giáo dục hãy chủ động áp dụng các giải pháp quản lý theo chuẩn năng lực thực hiện nhằm kiến tạo nguồn nhân lực tay nghề cao, phục vụ đắc lực sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội bền vững của đất nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC NGHỀ THEO HƯỚNG TIẾP CẬN NĂNG LỰC THỰC HIỆN CỦA TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƯỜNG XUYÊN 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu ở nước ngoài Sự phát triển mạnh mẽ của khoa học- kỹ thuật trong những thập niên cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX tạo ra áp lực đòi hỏi phải gia tăng năng suất lao động. Kinh nghiệm của nhiều nước cho thấy để có lực lượng lao động tương thích với đặc điểm của kinh tế xã hội đương đại nền giáo dục phải hướng tới đào tạo con người có năng lực sáng tạo trên nền tảng học vấn vững chắc.

Đứng trước áp lực đó, các nhà giáo dục phải suy nghĩ về việc dạy và học như thế nào cho có hiệu quả để đáp ứng yêu cầu của sản xuất. Người ta cho rằng, để nâng cao chất lượng giáo dục cần phải dựa trên phân tích quá trình lao động, khám phá ra các quy tắc, những cách thức tốt nhất giúp cho việc học ngày càng hiệu quả hơn. Đến năm 1970 ở Bắc Mỹ, đào tạo theo năng lực đã được chấp nhận và vận dụng một cách phổ biến. Đào tạo theo cách này, không dùng thời gian quy định cho khóa học mà dùng lượng kiến thức, kỹ năng theo tiêu chuẩn chuyên môn đã được quy định( Standard of Profession) cho một nghề làm đơn vị đo.

Thời gian này, hầu hết các nhà nghiên cứu Bắc Mỹ đã thừa nhận rằng giáo dục, đào tạo dựa trên năng lực có gốc rễ trong đào tạo và bồi dưỡng giáo viên. Các học giả ở thời kỳ này cho rằng, lĩnh vực đào tạo và bồi dưỡng giáo viên có đặc điểm là tạo ra các sản phẩm giống nhau theo khuôn mẫu đã định, hơn nữa chương trình đào tạo, bồi dưỡng giáo viên có nét độc đáo, dễ định ra chuẩn mực và đào tạo theo những chuẩn mực đó. Năm 1983, Viện hàn lâm khoa học Quốc gia Mỹ đã có một báo cáo đề cập đến yêu cầu thay đổi của giáo dục đào tạo trong đó nhấn mạnh Chương trình đào tạo dựa trên năng lực hơn là dựa trên thời gian. Cuối thập kỷ 70 đầu thập kỷ 80 ở Mỹ và Canađa, giáo dục- đào tạo dựa trên năng lực thực hiện được ứng dụng rộng rãi trong Giáo dục nghề nghiệp.

Bộ giáo dục Mỹ đã thành lập một tổ chức liên kết quốc gia các trung tâm giáo dục dựa trên NL. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tuy nhiên, cho đến những năm đầu thập kỷ 80 vẫn chưa đưa ra một định nghĩa về đào tạo dựa trên NL cũng như các tiêu chí của trương trình đào tạo dựa trên NL được mọi người chấp nhận. Ở Úc, vào cuối thập kỷ 80 bắt đầu một cuộc cải cách trong đào tạo giáo dục, thiết lập một hệ thống đào tạo dựa trên NL, tạo ra phương pháp dựa trên NL cho việc công nhận các kỹ năng của người nhập cư, thành lập hội đồng đào tạo để xúc tiến việc xây dựng tiêu chuẩn NL trong toàn quốc… Các tác giả như Roger Harris, Hugh Guthrie, Bayr Hobart, Davidlundberg đã nghiên cứu khá toàn diện về giáo dục và đào tạo dựa trên NL ở Úc, đặc biệt nhấn mạnh đến bối cảnh lịch sử của giáo dục và đào tạo dựa trên NL, tiêu chuẩn NL, phát triển chương trình đánh giá và người học- hoạt động theo tiêu chuẩn NL. Hiện nay, trong hệ thống đào tạo theo NL ở Úc, ba yếu tố được cho là then chốt bao gồm: - Vai trò của các tiêu chuẩn NL trong giáo dục và đào tạo.

- Tổ chức đào tạo dựa trên các tiêu chuẩn NL dưới cả hai hình thức đào tạo tại chỗ làm việc và đào tạo ngoài chỗ làm việc. - Đánh giá và cấp văn bằng chứng chỉ. Các tiếp cận NL đã phát triển mạnh mẽ những năm 1990 với hàng loạt các tổ chức có tầm cỡ ở Mỹ, Úc,. Các tiêu chuẩn NL được xây dựng nhằm đáp ứng các yêu cầu về chính trị, kinh tế và như là cách để chuẩn bị lực lượng lao động cho nền kinh tế cạnh tranh toàn cầu.

Ở Anh, đã có nhiều nghiên cứu về đào tạo dựa trên NL dưới sự tài trợ của Hội đồng quốc gia về đào tạo nghề nghiệp và cơ quan quản lý đào tạo được thực hiện ở các trường đại học, cao đẳng. Năm 1995, tác giả Shirley Fletcher viết cuốn Các kỹ thuật đánh giá dựa trên năng lực thực hiện, trong đó phân tích sự khác biệt về đào tạo theo NL ở Anh và Mỹ, các nguyên tắc và thực hành đánh giá theo tiêu chuẩn, mục tiêu và sử dụng đánh giá dựa trên NL. Việc thiết lập các tiêu chí cho sự thực hiện, thu thập bằng chứng cho đánh giá NL. Tuy nhiên, tác giả mới chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu đánh giá dựa trên NL, một khâu của QTDH.

Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Nhìn chung, đào tạo theo NL đã được nghiên cứu từ rất sớm ở nhiều quốc gia phát triển trên thế giới như: Mỹ, Anh, Úc, New Zealand, Xứ Wales, Singapore, Malaisya,. Số lượng và lĩnh vực nghiên cứu của các học giả cũng rất đa dạng từ việc nghiên cứu bối cảnh của đào tạo theo NL, phát triển chương trình tổ chức đào tạo đến đánh giá và chứng nhận NL cho người được đào tạo. Nghiên cứu ở trong nước Dạy học phát triển năng lực cho học sinh là chương trình giáo dục định hướng năng lực được bàn đến nhiều từ những năm 90 của thế kỉ XX. - Đã có nhiều cuộc hội thảo luận bàn về vấn đề dạy học theo tiếp cận năng lực trong đó có rất nhiều bài báo cáo tham luận của các nhà giáo, nhà khoa học, nhà quản lí như hội thảo khoa học “Quản lí dạy học chuyển từ tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực: Vấn đề và giải pháp” do học viện Quản lí giáo dục tổ chức trong đó có 52 báo cáo đề cập đến nhiều bình diện khác nhau về hoạt động dạy học - giáo dục theo hướng tiếp cận phát triển phẩm chất, năng lực người học như: “ Mô hình trường học mới tại Việt Nam(VNEN) xu thế giáo dục hiện đại”[1] của Đặng Tự Ân.

- Các đề tài nghiên cứu về hoạt động dạy học và tiếp cận năng lực phải kể đến các đề tài nghiên cứu cho các trường nghề như: Đề tài “Tiếp cận đào tạo nghề dựa trên năng lực thực hiện và xây dựng tiêu chuẩn nghề” [25] của tác giả Nguyễn Đức Trí có thể xem là công trình đầu tiên nghiên cứu khá toàn diện về hệ thống đào tạo nghề theo năng lực thực hiện ở Việt Nam. - Năm 2000, trong đề tài cấp Bộ “Nghiên cứu mô hình đào tạo giáo viên kỹ thuật ở trình độ đại học cho các trường trung học chuyên nghiệp và dạy nghề” [26] tác giả Nguyễn Đức Trí đã đề xuất các mô hình đào tạo giáo viên dạy kỹ thuật trong đó có đề cập đến triết lý, các đặc điểm cơ bản; ưu, nhược điểm của phương thức đào tạo theo tiếp cận năng lực thực hiện, vận dụng phương thức đào tạo này vào đào tạo giáo viên ở Việt Nam. - Năm 2004, Nguyễn Ngọc Hùng đã nghiên cứu luận án Tiến sĩ về “Các giải pháp đổi mới quản lý dạy học thực hành nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện cho sinh viên sư phạm kỹ thuật” [16], trong luận án này tác giả đã phát triển lý luận dạy học thực hành nghề theo tiếp cận năng lực. Luận án đã phân tích những đặc điểm của Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phương thức đào tạo theo tiếp cận năng lực, so sánh sự khác nhau giữa đào tạo theo năng lực và đào tạo theo niên chế; đồng thời chỉ ra những yêu cầu khách quan phải đổi mới dạy học theo tiếp cận năng lực cho sinh viên sư phạm kỹ thuật.

- Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Quang Việt về “Kiểm tra đánh giá trong dạy học thực hành theo tiếp cận năng lực thực hiện”[28] đã phát triển một số luận điểm cơ bản về đánh giá trong dạy học thực hành nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện như: đặc điểm dạy học thực hành nghề theo năng lực, nội dung, phương pháp và các nguyên tắc đánh giá; quy trình và các công cụ đánh giá trong dạy học thực hành nghề theo năng lực. - Năm 2011, Tổng cục dạy nghề thuộc Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội phối hợp với Tổ chức lao động Quốc tế (ILO) xuất bản cuốn “Kỹ năng dạy học – Tài liệu bồi dưỡng nghiệp vụ sư phạm cho giáo viên và người dạy nghề’’ [24], tài liệu này mô tả khá đầy đủ về quan điểm dạy học theo tiếp cận năng lực, cấu trúc và các tiêu chí đánh giá năng lực, tuy nhiên, tài liệu này cũng mới đề cập đến ngững vấn đề khái quát, mang tính định hướng cho việc dạy học mà chưa đi vào cụ thể từng khâu, từng thành tố của quá trình dạy học. - Vũ Xuân Hùng (2012), “Năng lực dạy học của giáo viên dạy nghề theo tiếp cận năng lực thực hiện”[17], tạp chí khoa học giáo dục số 72/2011; Năm 2012, dạy học theo tiếp cận năng lực đã được nghiên cứu ở các trường ĐHSPKT nhằm nâng cao chất lượng đào tạo đội ngũ giáo viên. Điển hình là Luận án tiến sĩ của tác giả Cao Danh Chính: “Dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện ở các trường ĐHSPKT” [11].

- Tháng 4 năm 2015, Học viện quản lí giáo dục đã tổ chức một hội thảo quốc tế về “Phát triển năng lực người học trong bối cảnh hiện nay” trong đó các báo cáo thảo luận về 3 nội dung chính: xu thế đổi mới giáo dục, Quản lí nhà trường hướng tới phát triển năng lực người học, kĩ thuật và công nghệ dạy học với phát triển năng lực người học. Tóm lại, qua nghiên cứu tổng quan các công trình liên quan tới dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện và quản lý dạy học theo tiếp cận năng lực thực hiện trên thế giới và tại Việt Nam, chúng tôi thấy mỗi công trình nghiên cứu của mỗi tác giả đều đề cập đến các nội dung nghiên cứu về năng lực thực hiện, tầm quan trọng, ý nghĩa của Số hóa bởi Trung tâm Học liệu – ĐHTN http://www.vn LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] việc quản lý hoạt động dạy học theo năng lực thực hiện.