Chương 1 và Chương 3. Bên cạnh đó tác giả cũng sử dụng các phương pháp nghiên cứu thực tiễn: Điều tra, khảo sát thực tiễn để nghiên cứu và đề xuất các giải pháp tại Chương 3. Tác giả thực hiện gửi 175 phiếu khảo sát lấy ý kiến đến các viên chức quản lý là đồng nghiệp, bạn bè đang làm việc tại các bệnh viện hạng 1 trực thuộc Sở Y tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh với mẫu được thể hiện tại Phụ lục 5. Số lượng phiếu thu về đạt yêu cầu là 108 phiếu.
Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn - Về lý luận: làm rõ vai trò, nội dung của quản lý nhà nước đối với hoạt động đào tạo liên tục cho viên chức y tế tại các bệnh viện hạng 1 trực thuộc Sở Y tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. - Về thực tiễn: phân tích, đánh giá kết quả đạt được, những hạn chế và đề xuất các giải pháp cụ thể có tính khoa học và khả thi nhằm bảo đảm quản lý nhà nước về đào tạo liên tục cho viên chức y tế tại các bệnh viện hạng 1 trực thuộc Sở Y tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Kết quả nghiên cứu của Luận văn này làm tài liệu tham khảo phục vụ cho việc xây dựng và triển khai các hoạt động quản lý nhà nước về đào tạo liên tục cho viên chức y tế tại các bệnh viện hạng 1 trực thuộc Sở Y tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. CƠ SỞ KHOA HỌC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ ĐÀO TẠO LIÊN TỤC CHO VIÊN CHỨC Y TẾ 1.
Một số khái niệm liên quan 1. Quản lý nhà nước QLNN chính là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan Nhà nước tiến hành đối với tất cả mọi cá nhân và tổ chức trong xã hội, trên tất cả các lĩnh vực của đời sống và xã hội bằng cách sử dụng quyền lực nhà nước có tính cưỡng chế đơn phương nhằm mục tiêu phục vụ lợi ích chung của cả cộng đồng, duy trì sự ổn định, an ninh trật tự và thúc đẩy xã hội phát triển theo định hướng thống nhất của nhà nước [1]. Quản lý nhà nước về y tế QLNN về y tế là sự tác động của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với các hoạt động trong lĩnh vực y tế gồm phòng, chữa bệnh, chăm sóc và bảo vệ sức khỏe Nhân dân, nhằm duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Trách nhiệm QLNN khám bệnh, chữa bệnh Chính phủ thống nhất QLNN về khám bệnh, chữa bệnh; UBND tỉnh, TP trực thuộc trung ương thực hiện QLNN về khám bệnh, chữa bệnh trong phạm vi địa phương; Bộ Y tế chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện QLNN về khám bệnh, chữa bệnh trong đó có nội dung về công tác tổ chức đào tạo, ĐTLT, bồi dưỡng phát triển nguồn nhân lực; nghiên cứu, ứng dụng khoa học và công nghệ trong khám bệnh, chữa bệnh [2].
Bệnh viện hạng 1 BV là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh và chăm sóc sức khỏe cho người bệnh và có các nhiệm vụ sau: khám bệnh, chữa bệnh; đào tạo và ĐTLT; nghiên cứu khoa học; chỉ đạo tuyến; phòng bệnh; hợp tác quốc tế; quản lý kinh tế trong BV [3]. 11 Các đơn vị sự nghiệp y tế được chia thành 5 hạng tùy theo tổng số điểm đơn vị đạt được theo các nhóm tiêu chuẩn quy định gồm có: Hạng đặc biệt, Hạng 1, Hạng 2 và Hạng 3 và hạng 4 [4]. BV hạng 1 là cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trực thuộc Bộ Y tế hoặc UBND tỉnh, TP và các Bộ, Ngành khác có trách nhiệm khám bệnh, chữa bệnh cho nhân dân một số tỉnh, TP trực thuộc Trung ương. BV có đội ngũ nhân viên y tế có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, được trang bị hiện đại, có các chuyên khoa sâu, cơ sở hạ tầng phù hợp.
Một trong những nhiệm vụ của BV hạng 1 là đào tạo chuyên ngành y tế ở bậc trên đại học, đại học và trung học và tổ chức ĐTLT cho các viên chức trong bệnh viện và tuyến dưới nâng cao trình độ chuyên môn [3]. Các BV được xếp hạng đồng thời cũng được phân thành 4 tuyến chuyên môn kỹ thuật y tế: Y tế tuyến Trung ương; Y tế tuyến tỉnh, TP trực thuộc Trung ương; Y tế tuyến huyện, quận, thị xã, TP thuộc tỉnh; Y tế tuyến xã, phường, thị trấn. Các bệnh viện hạng 1 là cơ sở khám chữa bệnh thuộc tuyến Trung ương hoặc tuyến tỉnh, TP trực thuộc Trung ương [5]. Mỗi cấp hành chính Nhà nước đều có cơ sở y tế phục vụ sức khỏe Nhân dân.
Ngoài chỉ đạo công tác y tế, tất cả các cấp tổ chức hành chính đều có thể tham gia vào các hoạt động chăm sóc bảo vệ sức khỏe Nhân dân dưới các góc độ khác nhau (Hình 1. Mô hình về quan hệ giữa mạng lưới y tế và tổ chức hành chính (Trích nguồn tại: https://healthvietnam.vn/thu-vien/tai-lieu-tieng-viet/to- chuc-quan-ly-y-te/dai-cuong-ve-he-thong-y-te-va-to-chuc-mang-luoi-y-te- viet-nam) Việc phân các BV theo tuyến chuyên môn kỹ thuật là một trong những cơ sở để các BV xây dựng danh mục kỹ thuật thực hiện tại cơ sở mình bên cạnh 13 việc phải đảm bảo được các điều kiện thực tế về cơ sở vật chất, trang thiết bị, nhân lực và trình độ chuyên môn của cơ sở khám bệnh, chữa bệnh trình cơ quan nhà nước có thẩm quyền quy định xem xét, phê duyệt. Danh mục kỹ thuật chuyên môn được phép thực hiện tại các BV là căn cứ để các BV xây dựng chương trình ĐTLT [5] [6] [7]. Đào tạo liên tục ĐTLT là những khóa đào tạo y khoa ngắn hạn cho viên chức y tế với mục đích bồi dưỡng, cập nhật những kiến thức, kỹ năng, thái độ thuộc lĩnh vực chuyên môn đang đảm nhận.
Ngoài ra, các khóa ĐTLT còn với mục đích đào tạo lại, đào tạo theo nhiệm vụ chỉ đạo tuyến, đào tạo chuyển giao kỹ thuật và các khóa đào tạo chuyên môn nghiệp vụ khác của ngành y tế mà không thuộc hệ thống văn bằng giáo dục quốc dân [6]. Quản lý nhà nước về đào tạo liên tục QLNN về ĐTLT là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các hoạt động ĐTLT, do các cơ quan quản lý ngành y tế của nhà nước từ trung ương đến cơ sở tiến hành để thực hiện chức năng, nhiệm vụ do nhà nước ủy quyền nhằm phát triển sự nghiệp ĐTLT, duy trì trật tự, kỉ cương, đáp ứng nhu cầu được ĐTLT của viên chức y tế, thực hiện mục tiêu ĐTLT nói riêng và mục tiêu chung của ngành y tế nói chung. Đối với hoạt động ĐTLT cho viên chức y tế tại các BV hạng 1 trực thuộc Sở Y tế TP.HCM, chủ thể quản lý có thẩm quyền là Sở Y tế TP. Tuy nhiên, Phòng Tổ chức cán bộ SYT TP.
HCM là chủ thể trực tiếp triển khai thẩm quyền, trách nhiệm QLNN hoạt động ĐTLT cho viên chức y tế tại các BV hạng 1 trên địa bàn TPHCM. Khách thể của QLNN về ĐTLT cho viên chức y tế là cơ chế tổ chức, quản lý, hệ thống văn bản quản lý quá trình ĐTLT cho viên chức y tế. Nội dung quản lý nhà nước về đào tạo liên tục cho viên chức y tế trong bệnh viện 1. Xây dựng, ban hành và triển khai thực hiện các văn bản pháp luật về đào tạo liên tục Các cơ quan QLNN về ĐTLT ban hành các văn bản pháp luật để quản lý và điều tiết thống nhất toàn bộ hoạt động ĐTLT cho viên chức y tế trên phạm vi cả nước từ trung ương đến địa phương, đáp ứng yêu cầu phát triển của ngành y tế.
Bên cạnh đó, Nhà nước điều tiết và khống chế các hành vi không có lợi của các tổ chức, cá nhân hoạt động trong lĩnh vực ĐTLT đối với cộng đồng, khắc phục những khiếm khuyết của ngành y tế, hướng hoạt động của các tổ chức, cá nhân trong ĐTLT theo mục tiêu chung của nhà nước. Các văn bản pháp luật về hoạt động ĐTLT của các cơ quan QLNN tạo ra hành lang pháp lý cho hoạt động này, những nội dung chủ yếu được điều chỉnh bao gồm: Hệ thống các cơ sở ĐTLT, mục tiêu, chương trình khung, nội dung, phương pháp dạy; Quản lý học viên học trong nước và được cử đi đào tạo ở nước ngoài; Tiêu chuẩn của giảng viên; Thời gian, khung chương trình và quy chế thi, kiểm tra, công nhận cấp phát chứng chỉ ĐTLT; Quy định trách nhiệm QLNN về ĐTLT và về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực ĐTLT; Ban hành quy định về quy trình kiểm định chất lượng, hướng dẫn xếp hạng cơ sở ĐTLT; Quy định việc phát hành các loại sách, tài liệu phục vụ ĐTLT. 15 Bên cạnh đó, các cơ quan QLNN về ĐTLT cũng ban hành các văn bản pháp luật để quản lý đối với các hoạt động ĐTLT có yếu tố nước ngoài như các chương trình đào tạo liên kết với nước ngoài, mời chuyên gia nước ngoài đến các đơn vị y tế để trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm về những tiến bộ trong điều trị bệnh tật, cử viên chức tham dự các chương trình cập nhật điều trị ở nước ngoài, đưa những thiết bị y tế hiện đại, kỹ thuật mới trong điều trị từ các nước về phục vụ cho công tác ĐTLT… vì các hoạt động này nếu không có sự quản lý của nhà nước sẽ không kiểm soát được mức độ ảnh hưởng đến tình hình xã hội, chính trị, an ninh, quốc phòng, ngoại giao của đất nước. Tổ chức và hoạt động hệ thống quản lý nhà nước về đào tạo liên tục cho viên chức y tế Hệ thống QLNN về ĐTLT ngành y tế từ trung ương đến cơ sở được quy định như sau: - Công tác ĐTLT cho nhân viên y tế trên toàn quốc do Bộ Y tế thống nhất quản lý.
Trách nhiệm tổ chức triển khai, hướng dẫn việc thực hiện ĐTLT và quản lý chất lượng cơ sở ĐTLT được Bộ Y tế giao Cục Khoa học công nghệ và Đào tạo thực hiện [7]. - Sở Y tế các tỉnh, TP trực thuộc Trung ương có trách nhiệm tổ chức triển khai, hướng dẫn việc thực hiện Thông tư về ĐTLT trên địa bàn quản lý và tổ chức thực hiện các quy định của pháp luật về bảo đảm chất lượng và chịu trách nhiệm về chất lượng ĐTLT của sở y tế và các đơn vị trực thuộc [7]. - Đối với các BV là cơ sở ĐTLT, mặc dù không có chức năng QLNN nhưng được Bộ Y tế giao trách nhiệm tổ chức công tác ĐTLT theo quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc tổ chức ĐTLT tại cơ sở.