I. Tổng quan Quản lý Đào tạo CCLLCT Tiếp cận năng lực
Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, việc nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ lãnh đạo, quản lý trở thành yêu cầu cấp thiết. Đào tạo Cao cấp lý luận chính trị (CCLLCT) đóng vai trò then chốt trong việc trang bị cho cán bộ những kiến thức, kỹ năng và phẩm chất cần thiết để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh là cơ sở đào tạo CCLLCT hàng đầu của Việt Nam, có trách nhiệm quan trọng trong việc đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo. Việc quản lý đào tạo cao cấp lý luận chính trị theo tiếp cận năng lực là một hướng đi đúng đắn, nhằm đảm bảo học viên sau khi tốt nghiệp có thể vận dụng hiệu quả kiến thức vào thực tiễn công tác. Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ trước khi nhận nhiệm vụ được coi là một quy định bắt buộc ở các nước trên thế giới. Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 19-5-2018 của Ban Chấp hành Trung ương khoá XII nhấn mạnh “Thực hiện nghiêm túc chế độ học tập, bồi dưỡng lý luận chính trị bắt buộc và cập nhật kiến thức mới cho cán bộ” [12].
1.1. Vai trò của Đào tạo CCLLCT trong bối cảnh mới
Đào tạo CCLLCT không chỉ trang bị lý luận mà còn phải phát triển năng lực thực tiễn cho cán bộ, giúp họ giải quyết các vấn đề phức tạp trong công việc và cuộc sống. Do đó, việc tiếp cận năng lực trong đào tạo lý luận chính trị cần được chú trọng. Chương trình đào tạo cần được thiết kế dựa trên khung năng lực chuẩn, xác định rõ các kiến thức, kỹ năng và thái độ mà học viên cần đạt được sau khi hoàn thành khóa học. Việc quản lý chất lượng đào tạo lý luận chính trị cần được thực hiện một cách toàn diện, từ khâu tuyển sinh đến đánh giá kết quả học tập.
1.2. Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh Trung tâm đào tạo
Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh có vai trò quan trọng trong việc đào tạo CCLLCT cho cán bộ lãnh đạo, quản lý. Học viện cần tiếp tục đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, tăng cường tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của kiến thức. Đồng thời, cần xây dựng đội ngũ giảng viên có trình độ chuyên môn cao, giàu kinh nghiệm thực tiễn và tâm huyết với nghề. Các hoạt động quản lý đào tạo của Học viện luôn được đổi mới để phù hợp với yêu cầu thực tiễn. Việc quản lý hoạt động giảng dạy và học tập trong đào tạo CCLLCT của Ban Giám đốc Học viện và các nhà quản lý rất đặc thù do đối tượng học viên rất giàu kiến thức và kinh nghiệm thực tiễn.
II. Thách thức quản lý Đào tạo CCLLCT Cần giải pháp nào
Mặc dù đạt được nhiều thành tựu, công tác quản lý đào tạo cao cấp lý luận chính trị hiện nay vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Chương trình đào tạo chưa thực sự gắn kết với thực tiễn, phương pháp giảng dạy còn nặng về lý thuyết, ít chú trọng đến phát triển năng lực thực hành cho học viên. Việc đánh giá năng lực học viên còn mang tính hình thức, chưa phản ánh được đầy đủ quá trình học tập và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Bên cạnh đó, cơ sở vật chất và đội ngũ giảng viên chưa đáp ứng được yêu cầu đổi mới và nâng cao chất lượng đào tạo. Thực tế nhiều năm qua, nội dung đào tạo CCLLCT vẫn còn tình trạng ít cập nhật, bổ sung kiến thức mới, hiện đại và kỹ năng cần thiết đối với cán bộ LĐQL; còn có những thành tố nội dung trùng lặp, chưa hoàn toàn đáp ứng được yêu cầu nâng cao phẩm chất chính trị, đạo đức, năng lực hoạt động thực tiễn, năng lực LĐQL của học viên [35].
2.1. Chương trình đào tạo còn thiếu tính thực tiễn
Nội dung đào tạo chưa thực sự đáp ứng được yêu cầu thực tiễn của công tác lãnh đạo, quản lý. Chương trình còn nặng về lý thuyết, ít chú trọng đến việc trang bị cho học viên các kỹ năng thực hành, kỹ năng giải quyết vấn đề. Sự liên kết giữa các môn học còn rời rạc, chưa tạo thành một hệ thống kiến thức thống nhất. Các yếu tố như quản lý mục tiêu đào tạo, quản lý tuyển sinh, quản lý nội dung chương trình, quản lý giảng viên, quản lý học viên, quản lý kiểm tra đánh giá… vẫn còn nhiều không gian cần cải thiện, nhằm đạt được mục tiêu năng lực cho học viên tham gia đào tạo CCLLCT.
2.2. Đánh giá năng lực học viên Cần đổi mới ra sao
Phương pháp đánh giá năng lực học viên còn mang tính hình thức, chủ yếu dựa vào kết quả thi cử. Chưa có các công cụ và phương pháp đánh giá năng lực toàn diện, đánh giá được khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Kết quả đánh giá chưa được sử dụng để cải thiện chương trình và phương pháp giảng dạy. Chuẩn đầu ra của chương trình đào tạo chưa được công bố.
III. Cách phát triển Chương trình CCLLCT theo Tiếp cận năng lực
Để nâng cao hiệu quả quản lý đào tạo cao cấp lý luận chính trị theo tiếp cận năng lực, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Đầu tiên, cần xây dựng khung năng lực cán bộ lãnh đạo rõ ràng, cụ thể, làm cơ sở để thiết kế chương trình đào tạo. Tiếp theo, cần đổi mới nội dung và phương pháp giảng dạy, tăng cường tính tương tác, tính thực tiễn và khả năng ứng dụng của kiến thức. Đồng thời, cần xây dựng hệ thống đánh giá năng lực toàn diện, khách quan, phản ánh được đầy đủ quá trình học tập và khả năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn. Các hoạt động quản lý đào tạo như quản lý mục tiêu đào tạo, quản lý tuyển sinh, quản lý nội dung chương trình, quản lý giảng viên, quản lý học viên, quản lý kiểm tra đánh giá… cần được đổi mới.
3.1. Xây dựng Khung năng lực Nền tảng cho đào tạo CCLLCT
Khung năng lực cần được xây dựng dựa trên yêu cầu của thực tiễn công tác lãnh đạo, quản lý, phù hợp với đặc điểm của từng vị trí, chức danh. Khung năng lực cần xác định rõ các kiến thức, kỹ năng, thái độ và phẩm chất cần thiết cho cán bộ. Khung năng lực cần được công khai, minh bạch, làm cơ sở để đánh giá, tuyển dụng, đào tạo và bổ nhiệm cán bộ. Chương trình đào tạo cao cấp lý luận chính trị theo tiếp cận năng lực có vai trò hết sức quan trọng trong việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng và phát triển đất nước.
3.2. Đổi mới Phương pháp giảng dạy Hướng tới tính tương tác
Cần tăng cường sử dụng các phương pháp giảng dạy tích cực, khuyến khích học viên tham gia vào quá trình học tập. Cần tạo điều kiện để học viên trao đổi kinh nghiệm, thảo luận các vấn đề thực tiễn. Cần sử dụng các công cụ hỗ trợ giảng dạy hiện đại, tăng cường tính trực quan, sinh động của bài giảng. Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong đào tạo.
3.3. Hoàn thiện hệ thống Đánh giá năng lực Toàn diện khách quan
Hệ thống đánh giá năng lực cần bao gồm nhiều hình thức đánh giá khác nhau, như thi viết, thi vấn đáp, làm bài tập tình huống, thực hiện dự án. Cần có các tiêu chí đánh giá rõ ràng, cụ thể, khách quan. Cần sử dụng kết quả đánh giá để cải thiện chương trình và phương pháp giảng dạy, cũng như để đánh giá hiệu quả của công tác đào tạo. Cần kiểm tra đánh giá một cách đa dạng hoá.
IV. Kinh nghiệm quản lý Đổi mới Đào tạo CCLLCT hiện nay
Việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế và trong nước là cần thiết để đổi mới quản lý đào tạo cao cấp lý luận chính trị. Nghiên cứu kinh nghiệm của các nước có nền giáo dục tiên tiến, các nước có hệ thống chính trị tương đồng với Việt Nam. Học hỏi các mô hình đào tạo cán bộ cấp cao hiệu quả, các phương pháp đánh giá chất lượng đào tạo tiên tiến. Đồng thời, cần tổng kết kinh nghiệm thực tiễn của Việt Nam, phát huy những thành tựu đã đạt được, khắc phục những hạn chế còn tồn tại. Đội ngũ cán bộ có vai trò chủ chốt trong thực hiện đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước, nên lập trường tư tưởng, phẩm chất đạo đức và năng lực thực tiễn của đội ngũ cán bộ này có vai trò, ảnh hưởng rất lớn đến việc bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng, củng cố niềm tin của nhân dân đối với Đảng và việc thực thi hiệu quả các nhiệm vụ trọng yếu của tổ chức, của địa phương và của đất nước.
4.1. Học hỏi kinh nghiệm quốc tế Đào tạo cán bộ lãnh đạo
Nghiên cứu kinh nghiệm của các nước trong việc xây dựng khung năng lực, thiết kế chương trình đào tạo, đổi mới phương pháp giảng dạy và đánh giá năng lực. Chú trọng đến kinh nghiệm của các nước có hệ thống chính trị tương đồng với Việt Nam. Cần chú trọng đến kinh nghiệm quản lý đào tạo cán bộ lãnh đạo, quản lý của các tổ chức chính trị của các nước.
4.2. Tổng kết kinh nghiệm trong nước Phát huy thành tựu
Phát huy những thành tựu đã đạt được trong công tác đào tạo lý luận chính trị. Khắc phục những hạn chế còn tồn tại, như chương trình đào tạo chưa gắn kết với thực tiễn, phương pháp giảng dạy còn nặng về lý thuyết. Cần phân tích SWOT đối với quản lý đào tạo Cao cấp lý luận chính trị tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh theo tiếp cận năng lực.
V. Giải pháp Hoàn thiện quản lý Đào tạo CCLLCT tại Học viện
Để quản lý đào tạo cao cấp lý luận chính trị hiệu quả, cần có sự phối hợp đồng bộ giữa các cơ quan, đơn vị liên quan. Cần tăng cường sự lãnh đạo, chỉ đạo của Đảng và Nhà nước đối với công tác đào tạo cán bộ. Cần phát huy vai trò của Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh trong việc xây dựng chương trình, biên soạn giáo trình, bồi dưỡng giảng viên. Đồng thời, cần huy động sự tham gia của các chuyên gia, nhà khoa học, các cán bộ lãnh đạo, quản lý có kinh nghiệm vào quá trình đào tạo. Phân cấp quản lý quá trình đào tạo Cao cấp lý luận chính trị tại Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh.
5.1. Tăng cường lãnh đạo chỉ đạo Yếu tố then chốt
Đảng và Nhà nước cần quan tâm hơn nữa đến công tác đào tạo cán bộ, coi đây là nhiệm vụ chiến lược, lâu dài. Cần có các chủ trương, chính sách cụ thể để khuyến khích, tạo điều kiện cho công tác đào tạo cán bộ. Cần tổ chức hội nghị, hội thảo để trao đổi kinh nghiệm, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc trong công tác đào tạo cán bộ.
5.2. Phát huy vai trò của Học viện Xây dựng chương trình
Học viện cần chủ động xây dựng chương trình đào tạo, biên soạn giáo trình, tài liệu tham khảo phù hợp với yêu cầu của thực tiễn. Học viện cần tăng cường bồi dưỡng, nâng cao trình độ cho đội ngũ giảng viên. Học viện cần đổi mới phương pháp quản lý, nâng cao hiệu quả hoạt động.
VI. Tương lai Đào tạo CCLLCT Hướng đến Chất lượng Hiệu quả
Trong bối cảnh mới, đào tạo cao cấp lý luận chính trị cần hướng đến chất lượng và hiệu quả. Chương trình đào tạo cần được thiết kế theo tiếp cận năng lực, đảm bảo học viên sau khi tốt nghiệp có thể vận dụng hiệu quả kiến thức vào thực tiễn công tác. Cần xây dựng hệ thống đánh giá chất lượng đào tạo khách quan, minh bạch, làm cơ sở để cải thiện chương trình và phương pháp giảng dạy. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực đào tạo cán bộ, học hỏi kinh nghiệm của các nước có nền giáo dục tiên tiến. Mục tiêu đào tạo lý luận chính trị cần có sự liên kết với nhau để đạt được hiệu quả tốt nhất.
6.1. Đảm bảo chất lượng đào tạo Tiêu chí nào
Chất lượng đào tạo cần được đánh giá dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau, như chất lượng chương trình, chất lượng giảng viên, chất lượng học viên, chất lượng cơ sở vật chất. Cần có các công cụ và phương pháp đánh giá chất lượng đào tạo khách quan, minh bạch. Cần sử dụng kết quả đánh giá để cải thiện chất lượng đào tạo. Khung năng lực đào tạo Cao cấp lý luận chính trị.
6.2. Hợp tác quốc tế Chia sẻ kinh nghiệm nâng cao chất lượng
Tăng cường hợp tác với các trường đại học, viện nghiên cứu quốc tế trong lĩnh vực đào tạo cán bộ. Tổ chức các hội nghị, hội thảo quốc tế để trao đổi kinh nghiệm. Gửi giảng viên và học viên đi học tập, nghiên cứu ở nước ngoài. Mối quan hệ giữa các giải pháp.
