LỜI MỞ ĐẦU Thị trường chứng khoán là một trong những yếu tố cơ bản của nền kinh tế thị trường hiện đại. Mọi biến động về kinh tế, chính trị, xã hội sẽ tác động ngay trên thị trường chứng khoán và cứ nhìn vào chỉ số giá chứng khoán người ta có thể thấy rõ mức ảnh hưởng ấy tác động như thế nào. Ở Việt Nam hiện nay, thị trường chứng khoán là thị trường sôi động, tin tức chứng khoán luôn được đưa lên hàng đầu trên các phương tiện truyền thông và đầu tư chứng khoán trở thành hoạt động phát triển mạnh mẽ được nhiều người quan tâm. Những nhà đầu tư chứng khoán cũng chính là đem tiền tham gia vào hoạt động kinh doanh của công ty và hy vọng sau một thời gian sẽ nhận được giá trị cao hơn.
Nhưng liệu việc kinh doanh này có đạt được mục đích như mong muốn không khi mà công ty bạn mua chứng khoán làm ăn thua lỗ, phá sản và giá cổ phiếu giảm đáng kể. Đầu tư chứng khoán kiếm lời là một hoạt động hấp dẫn thu hút các nhà đầu tư, nhưng đầu tư chứng khoán như thế nào để đạt được lợi nhuận mục tiêu với mức rủi ro thấp nhất? Mảng hoạt động quản lý danh mục đầu tư là hoạt động không thể thiếu để giải đáp vấn đề trên. Tuy nhiên hoạt động này chưa thực sự được Chính phủ, các cơ quản quản lý, các công ty chứng khoán quan tâm đúng mức và ngay cả các nhà đầu tư cũng chưa nhận ra được lợi ích của hoạt động này. Bên cạnh đó, trong quá trình tiếp xúc thực tế tại Công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt em nhận thấy Công ty cổ phần Chứng khoán Rồng Việt cũng như những công ty chứng khoán khác đang gặp một số khó khăn trong việc phát triển hoạt động này.
Từ những lý do trên em quyết định chọn đề tài: “Quản lý danh mục đầu tư khách hàng cá nhân tại công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt – Thực trạng và giải pháp” làm đề tài khóa luận tốt nghiệp của mình. Mục đích nghiên cứu đề tài Với mục đích tìm hiểu hoạt động quản lý danh mục đầu tư và việc ứng dụng hoạt động này rộng rãi hơn trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Trước tiên, đề tài nghiên cứu những nội dung lý thuyết cơ bản về quản lý danh mục đầu tư khách hàng cá nhân. Đồng thời quan sát tìm hiểu thực trạng mảng hoạt động quản lý danh mục đầu tư khách 2 hàng cá nhân trong nghiệp vụ môi giới tại Công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt.
Để từ đó có những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng hoạt động quản lý danh mục đầu tư khách hàng cá nhân tại đây nói riêng cũng như tại các công ty chứng khoán nói chung. Phạm vi nghiên cứu Hoạt động quản lý danh mục đầu tư khách hàng cá nhân tại công ty cổ phần chứng khoán Rồng Việt thông qua việc tìm hiểu phương pháp xây dựng, quản lý danh mục và đánh giá hiệu quả của hoạt động này. Về dữ liệu: Giá cổ phiếu, chỉ số chứng khoán từ 02/01/2018 đến 08/05/2018. Phương pháp nghiên cứu Đề tài được nghiên cứu theo phương pháp thu thập các số liệu lịch sử được công bố trên các phương tiện thông tin đại chúng, số liệu từ các cơ quan chuyên môn, các báo cáo chuyên môn, kết hợp với phương pháp thống kê, so sánh phân tích dùng đồ thị minh họa.
TỔNG QUAN VỀ QUẢN LÝ DANH MỤC ĐẦU TƯ KHÁCH HÀNG CÁ NHÂN 1. Khái niệm danh mục đầu tư và quản lý danh mục đầu tư 1.1 Khái niệm Danh mục đầu tư là tập hợp một hay một số loại tài sản đầu tư khác nhau được nắm giữ bởi một cá nhân hoặc tổ chức. Danh mục đầu tư này có thể bao gồm cổ phiếu, trái phiếu, hàng hóa, bất động sản, tài sản tương đương tiền hoặc các tài sản khác. Danh mục đầu tư chứng khoán là khoản đầu tư của một cá nhân hoặc một tổ chức vào việc nắm giữ một hoặc nhiều loại chứng khoán khác nhau như cổ phiếu, trái phiếu, chứng quyền,… Quản lý danh mục đầu tư chứng khoán (gọi tắt là quản lý danh mục đầu tư) là việc xây dựng một danh mục các loại chứng khoán, tài sản đầu tư đáp ứng tốt nhất của chủ đầu tư và sau đó thực hiện điều chỉnh các danh mục này nhằm tái tối ưu hóa danh mục để đạt được các mục tiêu đầu tư đề ra.
Yếu tố quan trọng đầu tiên mà chủ đầu tư quan tâm là mức độ rủi ro mà họ chấp nhận, và đây là cơ sở để công ty thực hiện quản lý danh mục đầu tư/quản lý quỹ xác định danh mục đầu tư sao cho lợi tức thu được là tối ưu với rủi ro không vượt quá mức chấp nhận đã định trước. Bản chất của nghiệp vụ quản lý danh mục đầu tư chứng khoán là định lượng mối quan hệ giữa rủi ro và lợi suất kỳ vọng thu được từ danh mục đó. Quản lý danh mục đầu tư là một nghiệp vụ quan trọng trong kinh doanh chứng khoán, là công cụ hữu hiệu để hạn chế rủi ro và tối đa hóa lợi nhuận. Vấn đề đặt ra là làm thế nào để quản lư danh mục đầu tư một cách tối ưu nhất? Một danh mục đầu tư có thể bao gồm tất cả các chứng khoán được giao dịch trên thị trườngnh cổ phiếu, trái phiếu hay các giấy tờ sở hữu bất động sản… Và việc phân bổ tài sản là việc lùa chọn một tỷ lệ đầu tư trong danh mục phân bổ cho các loại tài sản chính nhằm đạt được mức lợi nhuận dài hạn cao nhất với mức độ rủi ro thấp nhất có thể.
Tuy nhiên, trong quá trình đầu tư, người quản lư có thể thay đổi các tỷ lệ đă định này nhằm tận dụng cơ hội xuất hiện tại thời điểm đó nhằm đạt được mức lợi tức cao hơn nữa. Đồng thời, trong cùng một loại tài sản, người quản lư có thể lùa chọn có lợi tức mong đợi lớn hơn mức trung bình của các tài sản đó. 4 Tóm lại, nghiệp vụ quản lý danh mục đầu tư chứng khoán là quá trình quản lý tài sản của một định chế tài chính hoặc của một cá nhân đầu tư bao gồm từ việc định giá, phân tích chứng khoán, lựa chọn tài sản đầu tư, phân bổ vốn đầu tư, lập danh mục tối ưu và đánh giá kết quả đầu tư. Tầm quan trọng của hoạt động quản lý danh mục đầu tư Thứ nhất: đa dạng hóa danh mục đầu tư là nhu cầu của người đầu tư, có trường hợp giá cả của mọi chứng khoán được định giá đúng nhưng mỗi chứng khoán vẫn chứa đựng rủi ro và những rủi ro này có thể san sẻ thông qua việc đa dạng hóa danh mục đầu tư.
Thứ hai, trên thế giới, việc lựa chọn danh mục đầu tư phải tính đến ảnh hưởng của thuế. Nhà đầu tư phải chịu mức thuế cao thường không muốn trong danh mục của mình có những chứng khoán giống như trong danh mục của những người chịu thuế thấp. Thứ ba, quản lý danh mục đầu tư là cần thiết vì liên quan đến lứa tuổi của khách hàng đầu tư. Các nhà đầu tư ở các lứa tuổi khác nhau sẽ có nhu cầu riêng trong chính sách lựa chọn danh mục đầu tư và liên quan đến rủi ro.Thông thường người già ưu thích đầu tư vào những chứng khoán có độ an toàn cao như trái phiếu Chính phủ, còn giới trẻ lại thích đầu tư vào những chứng khoán có độ rủi ro cao kèm theo mức lợi tức kỳ vọng cao.
Lý thuyết về danh mục đầu tư 1. Lý thuyết về lựa chọn tài sản đầu tư Các nhà đầu tư có thể sử dụng các phương pháp khác nhau để lựa chọn chứng khoán đầu tư: phân tích cơ bản, phân tích kỹ thuật, sử dụng các lý thuyết hay mô hình tài chính hiện đại để phân tích lựa chọn cổ phiếu đầu tư. Với lý thuyết tài chính hiện đại, trong quá trình phân tích và lựa chọn chứng khoán, nhà quản lý danh mục thường quan tâm đến thu nhập và rủi ro mà mỗi chứng khoán mang lại, cũng như mối tương quan giữa hai nhân tố này. Lý thuyết về mối quan hệ giữa mức sinh lời và rủi ro của danh mục đầu tư - Mức sinh lời của danh mục đầu tư 5 Tỷ suất sinh lời của một danh mục đầu tư chứng khoán là bình quân gia quyền của tỷ suất sinh lời thu được từ mỗi chứng khoán trong danh mục đầu tư đó.
Tỷ suất sinh lời kỳ vọng của một danh mục đầu tư gồm chứng khoán là bình quân gia quyền (theo tỷ trọng vốn đầu tư vào từng loại chứng khoán) của các tỷ suất sinh lời kỳ vọng của mỗi loại chúng khoán trong danh mục đầu tư đó. Công thức tính như sau: E (ri)= ∑𝒏𝒊=𝟏 𝒘iE(ri) Trong đó: E(rp): Tỷ suất sinh lời kỳ vọng của danh mục đầu tư wi: Tỷ trọng vốn đầu tư vào chứng khoán i trong danh mục đầu tư E(ri): Tỷ suất sinh lời kỳ vọng của chứng khoán i trong danh mục đầu tư - Rủi ro của danh mục đầu tư Rủi ro của danh mục đầu tư là các khả năng biến động mức sinh lời trong những điều kiện kinh tế khác nhau so với tỉ lệ sinh lời kỳ vọng. Sự khác biệt càng lớn, mức rủi ro càng cao và ngược lại. Rủi ro của danh mục đầu tư thường được đo bằng: phương sai hoặc độ lệch chuẩn của danh mục.
Phương sai của tỷ suất sinh lời của danh mục đầu tư được tính bằng công thức sau: 𝝏𝟐𝒑 = ∑𝒏𝒊=𝟏 𝒘𝟐𝒊 𝝏𝟐𝒊 + ∑𝒏𝒊=𝟏 ∑𝒏𝒌=𝟏 𝒘𝒊 𝒘𝒌 𝒄𝒐𝒗(𝒓𝒊 , 𝒓𝒌 ) với i ≠ k Trong đó: 𝜕 2 : Phương sai của tỷ suất sinh lời danh mục đầu tư wi: Tỷ trọng đầu tư vào chứng khoán i wk: Tỷ trọng đầu tư vào chứng khoán k 𝑐𝑜𝑣(𝑟𝑖 , 𝑟𝑘 ): Hiệp phương sai của tỷ suất sinh lời chứng khoán i và chứng khoán k. Độ lệch chuẩn của danh mục đầu tư được tính bằng công thức sau: 𝝏 = √𝝏𝟐 6 Khi danh mục gồm nhiều chứng khoán thì việc đánh giá tổng rủi ro của danh mục là sự đo lường mức độ ảnh hưởng của từng loại chứng khoán riêng lẻ đối với danh mục đầu tư và giữa chứng khoán đó với cả danh mục. Do đó, mức độ biến động thu nhập của danh mục không chỉ phụ thuộc vào mức rủi ro riêng lẻ của từng chứng khoán mà còn bị ảnh hưởng bởi sự tương quan giữa chứng khoán trong danh mục.