CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CỦA SỞ TÀI CHÍNH ĐỐI VỚI SỰ NGHIỆP KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ 1. Khái niệm và mục tiêu quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Sở Tài chính đối với sự nghiệp khoa học công nghệ cấp tỉnh 1. Khái niệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Sở Tài chính đối với sự nghiệp khoa học công nghệ cấp tỉnh * Quản lý chi thường xuyên NSNN: Là quá trình các cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền sử dụng hệ thống các công cụ, biện pháp để chi phối, quản lý hoạt động chi thường xuyên NSNN, đảm bảo các khoản chi thường xuyên NSNN tại các đơn vị sử dụng ngân sách được sử dụng đúng quy định và đạt được các mục tiêu đã đề ra. * Khái niệm chi thường xuyên NSNN cho sự nghiệp KHCN: Là quá trình phân phối, sử dụng vốn từ quỹ tiền tệ tập trung của nhà nước để phục vụ các nhiệm vụ chi thường xuyên nhằm duy trì và phát triển khoa học và công nghệ đáp ứng yêu cầu mục tiêu của nhà nước trong công cuộc đổi mới, phát triển kinh tế xã hội.
* Nội dung chi sự nghiệp khoa học công nghệ bao gồm: Là các khoản chi cho các nhiệm vụ KH&CN và cho các cơ quan quản lý có thẩm quyền đối với nhiệm vụ KHCN. Các khoản chi sự nghiệp còn để mua các công trình nghiên cứu phù hợp với mục tiêu. Đây là một trong những phương thức nhằm giảm rủi ro cũng như rút ngắn được thời gian nghiên cứu và thực nghiệm vào thực tế. Bên cạnh đó, hoạt động chi này còn có nhiều nhiệm vụ khác như tuyên truyền phổ biến, tổ chức các buổi hội nghị, hội thảo,… nhằm hỗ trợ cho việc nghiên cứu và tăng cường sản xuất các mặt hàng.
Chi cho các đề tài dự án: Thông qua việc chi ngân sách này, kết quả của các nghiên cứu sẽ được triển khai và áp dụng vào thực tiễn nhằm nâng cao chất lượng đời sống cũng như nâng cao khả năng sản xuất. Với nhiều đơn vị, nhiều nhà khoa học thì đơn vị chủ trì sẽ có thể lựa chọn được các sản phẩm khoa học có chất lượng với lượng kinh phí phù hợp. Điều này là một trong những nguyên tắc hàng đầu trong việc chi và sử dụng ngân sách nhà nước. * Quản lý chi thường xuyên NSNN cho sự nghiệp KHCN Là tổng thể các công cụ tổ chức quản lý quá trình tạo lập, phân phối và sử dụng vốn NSNN chi cho sự nghiệp KH&CN.
Đối với Sở Tài chính, Là quá trình hướng dẫn các sở ban ngành và các đơn vị 6 thụ hưởng, UBND huyện thành phố xây dựng dự toán, thực hiện dự toán, quyết toán chi thường xuyên NSNN cho sự nghiệp khoa học công nghệ theo đúng quy định của pháp luật nhằm giúp cho các đơn vị sự nghiệp KHCN sử dụng ngân sách được giao đúng mục đích, mục tiêu và chỉ thị cấp trên. Khái niệm: Quản lý chi thường xuyên NSNN cho sự nghiệp KHCN là việc sử dụng các công cụ quản lý để vận hành một quỹ tiền tệ NSNN nhất định với những nội dung thuộc lĩnh vực chi cho sự nghiệp KHCN để đạt được mục tiêu đặt ra ban đầu và vận hành trơn tru một phần của bộ máy quàn lý nhà nước về lĩnh vực trên. Mục tiêu đánh giá quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cấp tỉnh đối với sự nghiệp khoa học công nghệ Mục tiêu chung: Đảm bảo các nhiệm vụ KHCN sẽ tiến hành triển khai, phát triển KHCN theo phương hướng và mục tiêu đã đề ra. Tháo gỡ những khó khăn, nút thắt về tài chính trong quản lý chi NSNN cho lĩnh vực KHCN, phát hiện ra các vấn đề cần cải thiện làm rõ, các bất cập để sửa đổi bổ sung.
Cuối cùng để phục vụ cho mục đích chính là các nhà khoa học có thể phát huy được hết giá trị và có những công trình nghiên cứu giúp ích cho xã hội, đóng góp vào sự phát triển KTXH, từ đó tỉnh có thể có các đề tài nghiên cứu khả thi, chất lượng, góp phần thực hiện tốt mục tiêu hiệu quả trong việc chi NSNN. Mục tiêu cụ thể: - Bảo đảm chi thường xuyên NSNN đối với sự nghiệp khoa học công nghệ theo đúng kế hoạch, mục đích, hiệu quả, và đúng quy định của pháp luật. - Đảm bảo thời gian thực hiện đúng tiến độ và thời hạn quy định, công khai minh bạch các nội dung. Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên NSNN cấp tỉnh đối với sự nghiệp khoa học công nghệ - Nguyên tắc quản lý theo dự toán: Dự toán là kế hoạch thu chi ngân sách của năm ngân sách, khi chi thường xuyên theo kế hoạch đã được duyệt sẽ tạo điều kiện cho cơ quan tài chính cân đối bố trí ngân sách kịp thời, đáp ứng tính kịp thời trong thực hiện các nhiệm vụ chi, đảm bảo thuận lợi cho quá trình quản lý điều hành ngân sách và hạn chế các khoản chi đột xuất tùy tiện.
- Nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả: Chi tiêu hợp lý đảm bảo đúng đối tượng, thứ tự ưu tiên của các khoản chi , đáp ứng đầy đủ, kịp thời các nhiệm vụ chi thường xuyên, theo các tiêu chí, định mức đúng theo quy định. Điều này không có nghĩa là hạn chế chi tiêu mà là sự chi tiêu hợp lý, xét trên nhiều phương diện về hiệu quả KTXH, trước 7 mắt và lâu dài để quyết định sự phù hợp của khoản chi, từ đó sẽ tạo ra được lợi ích lớn nhất có thể. - Nguyên tắc chi trực tiếp qua kho bạc nhà nước: Để đảm bảo tính công khai, minh bạch, một trong những chức năng quan trọng của Kho bạc nhà nước là quản lý quỹ NSNN. Vì vậy, Kho bạc nhà nước có trách nhiệm phải kiểm soát chặt chẽ mọi khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước, đặc biệt là các khoản chi thường xuyên.
Chi qua Kho bạc sẽ giúp cho việc quản lý chi thường xuyên trở nên dễ dàng, dễ kiểm tra kiểm soát hơn. Bộ máy quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước của Sở Tài chính đối với sự nghiệp khoa học công nghệ Bộ máy quản lý của STC đối với chi thường xuyên NSNN cho sự nghiệp khoa học công nghệ, gồm: - Ban Lãnh đạo Sở: Gồm Giám đốc và các Phó Giám đốc; Chịu toàn bộ trách nhiệm trước các cơ quan cấp trên liên quan về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành cơ quan thực hiện chức năng nhiệm vụ theo thẩm quyền quản lý; và toàn bộ hoạt động và các mặt liên quan đến chi NSNN tại địa phương, cụ thể hơn là chi thường xuyên cho sự nghiệp KHCN. - Phòng Quản lý ngân sách: Tham gia quản lý điều hành ngân sách, kiểm soát cấp phát ngân sách hàng tháng, kế toán kiểm toán chi, Xây dựng dự toán thu chi, phương án phân bổ chi thường xuyên từ NSNN cho lĩnh vực sự nghiệp KHCN; ban hành công văn hướng dẫn xây dựng DTNS, thực hiện DTNS trong đó có nội dung dự toán chi thường xuyên từ NSNN; Chủ trì, phối hợp với các phòng chuyên môn liên quan để tổng hợp chung và quyết toán số liệu năm ngân sách của các đơn vị sự nghiệp KHCN, báo cáo lãnh đạo sở trình UBND tỉnh và các cấp có thẩm quyền quyết định. - Phòng Hành chính sự nghiệp: Hướng dẫn cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp khoa học công nghệ xây dựng DTNS, tổ chức thảo luận về dự toán, quản lý xây dựng dự toán, kiểm tra giám sát thực hiện sử dụng và quản lý nguồn vốn, thẩm định hoặc duyệt, thông báo QTNS đối với các đơn vị.
Nội dung quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước đối với sự nghiệp khoa học công nghệ 1. Hướng dẫn xây dựng, thẩm định dự toán chi thường xuyên từ NSNN đối với sự nghiệp khoa học công nghệ - Hướng dẫn lập dự toán 8 Lập dự toán chi thường xuyên NSNN là lập kế hoạch các khoản chi thường xuyên ngân sách trong một năm ngân sách, có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước. Sở Tài chính hướng dẫn các đơn vị sự nghiệp khoa học công nghệ lập DTNS chi thường xuyên NSNN, sau đó được cấp trên phê duyệt. Căn cứ vào dự toán đã được duyệt để điều hành chi tiêu trong năm kế hoạch.
Sở Tài chính hướng dẫn nội dung xây dựng DTNS năm ngân sách, kế hoạch tài chính 03 năm ngân sách tiếp theo như sau: - Đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ thu chi ngân sách nhà nước năm trước, trong đó, đánh giá tình hình thực hiện nhiệm vụ chi thường xuyên. - Xây dựng DTNS năm ngân sách theo đúng quy định của luật NSNN các văn bản hướng dẫn phù hợp với các kế hoạch 5 năm, mục tiêu phát triển KTXH của tỉnh. - Xây dựng DTNS trên cơ sở số lượng đề tài dự án được duyệt, kế hoạch chi tiêu, các hoạt động phát sinh chi theo chức năng, phù hợp với định hướng trong các chỉ thị của UBND và kết luận 50-KH/TW của Ban Bí thư. Sau khi Sở Khoa học và Công nghệ sẽ dựa trên các căn cứ để xây dựng kế hoạch dự toán cho phù hợp với khả năng thực hiện, cũng đảm bảo sử dụng các nguồn lực được hiệu quả nhất, STC tổ chức thực hiện buổi thảo luận DTNS với Sở KHCN và các ĐVSN liên quan khi có văn bản đăng ký gửi về STC.
Sau đó, STC lập và trình UBND tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương dự toán chi sự nghiệp KHCN theo đề xuất của Sở KH&CN. Trong trường hợp có sự thay đổi so với đề xuất thì STC có trách nhiệm thông báo với Sở KH&CN trước khi trình Ủy ban nhân dân tỉnh, các cơ quan cấp trên. Quá trình lập DTNS phải đảm bảo các yêu cầu trên cơ sở Luật NSNN, Luật Quản lý, sử dụng tài sản công và các văn bản hướng dẫn, các văn bản pháp luật có liên quan; kế hoạch phát triển KTXH tại Chỉ thị của UBND tỉnh; nguyên tắc, tiêu chí và định mức phân bổ; các đề án, nhiệm vụ. - Thẩm định DTNS Các đơn vị gửi DTNS trong đó có nội dung chi thường xuyên về STC, dự toán phải hợp lý với các tiêu chí, căn cứ vào nguồn ngân sách của tỉnh, và nội dung đã thảo luận với cơ quan trung ương, nhằm cân đối được nguồn thu chi ngân sách của tỉnh, hạn chế nội dung chi phát sinh mới, không có trong dự toán được giao và kế hoạch phân bổ vốn ngân sách cần phải cơ cấu, bảo đảm hợp lý với các ngành, lĩnh vực, địa phương.