mở đầu của một chu trình NSNN. Những khoản CTX một khi đã đƣợc ghi vào dự toán chi và đã đƣợc cơ quan quyền lực Nhà nƣớc xét duyệt đƣợc coi là chỉ tiêu pháp lệnh. Xét trên góc độ quản lý, số CTX đã đƣợc ghi trong dự toán thể hiện sự cam kết của các cơ quan chức năng về quản lý tài chính công với các đơn vị thụ hƣởng NSNN. Từ đó, làm nảy sinh nguyên tắc quản lý chi thƣờng xuyên của NSNN theo dự toán.
14 Theo đó, mọi nhu cầu CTX dự kiến năm kế hoạch phải xác định trong dự toán. Đơn vị phải căn cứ vào dự toán kinh phí đã đƣợc duyệt để phân bổ và sử dụng các khoản, mục chi và phải hạch toán theo đúng mục lục NSNN đã quy định. Định kỳ, theo chế độ quyết toán kinh phí đã quy định, đơn vị khi phân tích, đánh giá kết quả thực hiện kỳ báo cáo phải lấy dự toán làm căn cứ đối chiếu. Thứ hai, nguyên tắc tiết kiệm, hiệu quả Có thể nói tiết kiệm, hiệu quả là một trong những nguyên tắc quan trọng hàng đầu của quản lý kinh tế, tài chính, bởi một lẽ đơn giản rằng: Nguồn lực thì luôn có giới hạn nhƣng nhu cầu thì không có mức giới hạn nào.
Do vậy, trong quá trình phân bổ và sử dụng các nguồn lực khan hiếm đó luôn phải tính toán sao cho với chi phí ít nhất nhƣng vẫn đạt hiệu quả một cách cao nhất. Mặt khác do đặc thù hoạt động NSNN diễn ra trên phạm vi rộng, đa dạng và phức tạp, nhu cầu chi từ NSNN luôn gia tăng với tốc độ nhanh chóng khi khả năng huy động nguồn thu có hạn, nên càng phải tôn trọng nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả trong quản lý chi thƣờng xuyên NSNN. Đây cũng là nguyên tắc cơ bản của quản lý chi thƣờng xuyên NSNN ở các CSGD công lập thuộc lực lƣợng vũ trang. Hiệu quả trong quản lý chi thƣờng xuyên NSNN thể hiện ở sự so sánh giữa kết quả đạt đƣợc trên tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế và xã hội với chi phí bỏ ra.
Tuân thủ nguyên tắc này, khi tiến hành quản lý chi thƣờng xuyên NSNN tại các CSGD công lập thuộc lực lƣợng vũ trang cần quan tâm đến cả hiệu quả kinh tế lẫn hiệu quả xã hội. Bộ Quốc Phòng, Bộ Công an phải cân đối giữa việc thực hiện các nhiệm vụ, mục tiêu trên cơ sở lợi ích của quốc gia, cộng đồng, những mục tiêu chính trị cần phải đạt đƣợc trong từng giai đoạn nhất định với mức chi phí hợp lý. Hiệu quả kinh tế là tiêu thức quan trọng để các cá nhân, cơ quan có thẩm quyền cân nhắc quyết định khi xem xét các phƣơng án, dự án hoạt động sự nghiệp khác nhau. 15 Thứ ba, nguyên tắc chi trực tiếp qua kho bạc nhà nƣớc Thực hiện nguyên tắc này đơn vị sử dụng NSNN uỷ quyền cho kho bạc nhà nƣớc trích tiền từ tài khoản của mình để chuyển trả vào tài khoản cho ngƣời đƣợc hƣởng.
Để thực hiện nguyên tắc này, tất cả các khoản chi NSNN phải đƣợc kiểm tra, kiểm soát một cách chặt chẽ trong quá trình cấp phát, thanh toán. Các khoản chi phải có trong dự toán NSNN đƣợc duyệt; đúng tiêu chuẩn, định mức, quy định của quy chế chi tiêu nội bộ của đơn vị và đƣợc thủ trƣởng đơn vị sử dụng NSNN chuẩn chi. Mặt khác, đơn vị sử dụng NSNN phải mở tài khoản tại kho bạc nhà nƣớc, chịu sự kiểm tra, kiểm soát của cơ quan tài chính và kho bạc nhà nƣớc trong quá trình lập dự toán, phân bổ dự toán, cấp phát, thanh toán, hạch toán và quyết toán NSNN. Thứ tư, nguyên tắc công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình Cơ sở giáo dục công lập thuộc lực lƣợng vũ trang là tổ chức công nên việc quản lý chi thƣờng xuyên NSNN các đơn vị này phải đáp ứng yêu cầu chung trong quản lý tài chính công, đó là công khai, minh bạch trong động viên, phân phối, sử dụng các nguồn lực tài chính.
Thực hiện công khai, minh bạch trong quản lý sẽ tạo điều kiện cho cộng đồng có thể giám sát, kiểm soát các quyết định về ngân sách, hạn chế những thất thoát và đảm bảo tính hợp lý trong chi tiêu của các CSGD công lập thuộc lực lƣợng vũ trang. Các chủ thể tham gia vào việc quản lý chi thƣờng xuyên NSNN tại đơn vị có trách nhiệm giải trình đối với các quyết định và hoạt động của mình để bảo đảm nguồn tài chính đƣợc sử dụng hiệu quả tại CSGD công lập thuộc lực lƣợng vũ trang. Nội dung quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại cơ sở giáo dục công lập thuộc lực lượng vũ trang Hoạt động chi thƣờng xuyên NSNN thông thƣờng gồm 4 khâu: Lập dự toán, chấp hành dự toán, quyết toán và kiểm tra, thanh tra, kiểm toán. Vì vậy, quản lý chi thƣờng xuyên NSNN chính là quản lý tốt công tác lập dự toán, chấp hành dự toán và quyết toán chi NSNN.
Lập dự toán chi thường xuyên ngân sách nhà nước Đây là công việc mở đầu, có ý nghĩa quyết định đến toàn bộ các khâu của quá trình quản lý chi NSNN. Lập dự toán chi NSNN là quá trình phân tích, đánh giá khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính cho việc phục vụ các nhiệm vụ, chức năng của nhà trƣờng, từ đó xác lập các nhiệm vụ chi NSNN dựa trên các căn cứ khoa học và phù hợp với điều kiện thực tiễn của Nhà trƣờng, Bộ Công an, đảm bảo tuân thủ các quy định về chế độ, chính sách định mức chi do nhà nƣớc quy định. Mục đích lập dự toán chi NSNN là nhằm dự kiến, ƣớc lƣợng về kế hoạch chi NSNN trong kỳ tới trên cơ sở nguồn lực hiện có của đơn vị qua đó phân bổ nguồn lực hợp lý để việc thực hiện đạt hiệu quả cao nhất. Dự toán chi NSNN xây dựng dựa trên các căn cứ sau Một là, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, giáo dục – đào tạo và đảm bảo an ninh quốc phòng trong từng thời kỳ.
Hai là, kết quả phân tích đánh giá tình hình quản lý và sử dụng kinh phí của năm trƣớc. Ba là, chỉ tiêu kế hoạch phát triển giáo dục và đào tạo, đặc biệt là các chỉ tiêu có liên quan trực tiếp đến việc cấp phát kinh phí của ngân sách trong năm nhƣ chỉ tiêu về số lƣợng trƣờng lớp, biên chế, số lƣợng học sinh. Bốn là, dựa vào nhu cầu kinh phí, khả năng huy động các nguồn vốn ngoài ngân sách cũng nhƣ khả năng đáp ứng của NSNN trong năm để lập kế hoạch chi; Năm là, các chính sách, quy định, chế độ tiêu chuẩn, định mức chi tiêu sử dụng kinh phí NSNN hiện hành và dự đoán những điều chỉnh hoặc thay đổi có thể xảy ra trong năm. Yêu cầu lập dự toán chi thường xuyên NSNN Lâp dự toán chi NSNN phải đƣợc tổng hợp theo từng khoản thu - chi và 17 theo cơ cấu chi, đúng biểu mẫu và thời gian qui định; Dự toán CTX đƣợc lập dựa trên cơ sở nhiệm vụ đƣợc giao, nhiệm vụ cơ quan có thẩm quyền phê duyệt, chế độ, tiêu chuẩn, định mức cho do cơ quan nhà nƣớc có thẩm quyền quy định; dự toán chi đầu tƣ phát triển đƣợc lập trên cơ sở quy hoạch, kế hoạch, chƣơng trình dự án đã đƣợc cấp thẩm quyền phê duyệt.
Phương pháp lập kế dự toán chi thường xuyên NSNN Hiện nay, lập dự toán chí thƣờng xuyên NSNN thƣờng đƣợc thực hiện theo ba phƣơng pháp chủ yếu là phƣơng pháp truyền thống hay phƣơng pháp gia tăng, phƣơng pháp lập theo chƣơng trình, phƣơng pháp lập từ zero. Phƣơng pháp truyền thống là phƣơng pháp, trong đó, xác định các chỉ tiêu trong dự toán dựa vào kết quả thực tế của kỳ hoạt động liền trƣớc và điều chỉnh theo tỷ lệ tăng trƣởng và tỷ lệ lạm phát dự kiến. Phƣơng pháp này đƣợc đƣợc xây dựng tƣơng đối ổn định, dễ hiểu, dễ sử dụng, tạo cơ sở bền vững cho nhà quản lý trong điều hành hoạt động. Để lập ngân quỹ gia tăng, hàng năm ban lãnh đạo chỉ việc duyệt ngân quỹ dựa trên cơ sở ngân quỹ đã phân bổ ở năm trƣớc cho từng bộ phận và có thêm % do lạm phát và hoạt động phát sinh trong năm tới.
Phƣơng pháp này, hậu quả có thể có những lãng phí tồn tại suốt một thời gian dài mà không bị phát hiện hoặc phát hiện đƣợc nhƣng không biết rõ đƣợc sự lãng phí do bộ phận nào gây ra sự. Do phƣơng pháp này chú trọng đến việc phân bổ ngân sách cho các đơn vị trong một tổ chức hơn là cho các hoạt động đƣợc thực hiện trong từng đơn vị. Phƣơng pháp lập dự toán chi thƣờng xuyên NSNN theo chƣơng trình là phƣơng pháp phân bổ ngân quỹ cho các hoạt động cần thiết của một chƣơng trình cụ thể nhằm đạt đƣợc mục tiêu đã đặt ra. Khác với phân bổ cho các bộ phận nhƣ phƣơng pháp truyền thống, phƣơng pháp này phân bổ cho các hoạt động cụ thể, vì vậy khắc phục đƣợc nhƣợc điểm ít chú trọng tới các hoạt động đƣợc thực hiện trong từng đơn vị của phƣơng pháp truyền thống.
18 Phƣơng pháp dự toán theo chƣơng trình và phƣơng pháp truyền thống đƣợc áp dụng phổ biến trong điều kiện nền kinh tế phát triển bình thƣờng. Tuy nhiên, sau các cuộc khủng hoảng kinh tế, các nhà quản lý nhận thấy rằng cần thận trọng hơn trong lập kế hoạch và định hƣớng phát triển. Các đơn vị hành chính sự nghiệp cũng nhƣ các doanh nghiệp buộc phải tính toán và phân bổ nguồn lực của mình một cách kĩ càng nhất nhằm thu về hiệu quả cao nhất. Phương pháp lập dự toán chi thường xuyên NSNN từ zero tiếp cận lập kế hoạch và ra quyết định đảo ngƣợc với quá trình làm việc của phƣơng pháp truyền thống.
Phƣơng pháp này có ba đặc điểm. Thứ nhất, lập ngân quỹ từ zero buộc ngƣời quản lý của từng đơn vị phải chia nhỏ hoạt động của đơn vị mình thành các quyết định trọn gói; Thứ hai, các quyết định trọn gói đó đƣợc sắp xếp theo thứ tự ƣu tiên từ trên xuống dựa trên lợi ích của tổ chức; Thứ ba, ngân quỹ đƣợc phân bổ cho từng quyết định trọn gói đó theo thứ tự ƣu tiên. Phƣơng pháp này có ƣu điểm là nó dựa trên đánh giá một cách hiệu quả, chi tiết chi phí hoạt động của đơn vị, chấm dứt tình trạng không cân đối giữa chi phí thực hiện và khối lƣợng công việc, đồng thời giúp đơn vị lựa chọn đƣợc cách thức tối ƣu nhất để đạt đƣợc mục tiêu đề ra.