CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN VE CƠ CHE TỰ CHỦ TÀI CHÍNH TẠI ‘TRUONG ĐẠI HỌC CÔNG LẬP Ở VIỆT NAM.1 Cơ sử lý luận 11-1 Mật số khái niệm, va trồ cia vi thực i các Trường Đại học công lập LLL Khái nigm và vai trờ của trưởng Đại học công lập Theo khái niệm của bách khoa toàn thư mở thi giáo dục đại học là giai đoạn giáo đục thường điễn ra ở các trường đại học, viên đại học, đại học, trường cao đẳng, học viện và viện công nghệ. Giáo dục đại học nói chung bao gém các bậc sau trung học như cao đẳng, đại học, và sau đại học. “Theo luật giáo dục đại học số 08/2012/QH13 ban hành ngày 18/6/2012 thi cơ sở giáo dục đại họ công lập ở Việt Nam bao gỗm tổ hợp các rường cao đẳng, trường đại học, viện nghiên cứu khoa học thành viên thuộc sở hữu nhà nước, do nhà nước đầu tư, xây dựng cơ sở vật chất. Hệ thống các trường đại học công lập đồng vai trd quan trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của mỗi quốc gia, thể hiện khái quất qua các mặt sau: Các trường đại học công lập thể hiện vai trò của Nhà nước đối với giáo dục đại học, [Nha nước thông qua các hoạt động của trường đại học công lập để điều tiết các nguồn lực xã hội sao cho có hiệu quả nhất.
điều tiết cơ cấu đào tạo nhân lực hợp lý cho toàn xã hội, hỗ trợ, duy tì và phát triển hoạt động dio tạo đại học. Thông qua các trường đại học công lập, Nhà nước cung cấp địch vụ công và đảm bảo lợi ích công về giáo dục đại học cho toàn xã hội, Đảm bảo tắt cả mọi người đều có cơ hội bình đẳng tiếp cận với giáo dục đại học. Trường đại học công lập là nơi triển khai thực hiện các chính sich đầu tư phát triển giáo dục đại học của mỗi quốc gia. Ở Việt Nam các trường đại học công lập được Nhà nước giao kinh phí, ti sin, cơ sở ật chất để thực hiện các mục iều và chính sách wa tiên đầu tư cho giáo dục dio tạo của đt nước “Trường đại học công lập giữ vai trỏ định hướng cho hoạt động và sự phát triển của he thống giáo dục đại học của quốc gia.
Các trường đại học công lập định hưởng cho phát triển các chương trinh đào tạo bằng cách bổ sung, hoàn thiện đổi mối các chương: trình đào tạo phù hợp với xu thể phát triển của xã hội; Ngoài ra trường đại học công. lập còn giữ vai trd định hướng, phát triển hoạt động nghiên cứu khoa học, ứng dung sắc kết qua nghiên cứu Khoa học trong đào tạo do hoạt động nghiên cứu khoa học và hoạt động dio tạo là hoi nhiệm vụ song hành trong chức năng nhiệm vụ của các cơ sở giáo dục đại học công lập. Trưởng dai học công lập có sử mạng đảo tạo. cung cấp nguồn nhân lực chất lượng cao, tham gia nghiên cứu khoa học và chuyển giao công nghệ đáp ứng nhu cầu phát triển của đất nước.
Trong hệ thông giáo dục đại học, các trường đại học công lập thường có lợi thể hơn cúc trường tr thục về diễu kiện đảm bảo chất lượng như đội ngũ cần bộ, cơ sở vật chất, học liệu, thư viện để thực hiện được các sứ mạng nêu trên 1.2 Khái niệm về cơ chế tự chủ tài chính Dé có được khái niệm vé cơ chế tự chủ tài chính, trướctiên ta tìm hiểu các khái niệm. cơ chế là gi, tự chủ là gì? “Theo từ điển tiếng Việt, "cơ chế” là cách thức mà theo đó một quá trình được thực hiện, hay có thể nói cơ chế là cách thức do con người xác định để thực hiện một quá trình nhất định theo định hướng và ý chi chủ quan của con người." Tự chủ” là việ tự diều hành, quản lý mọi công vị “của cả nhân hoặc của l tức không bị cá nhân hoặc tổ chức khác chỉ phối. Tự chủ là quyén quản lý, điều hành, kiểm soát “Trong phạm trù về tự chủ tài chính được hiểu là quyền tự mình kiểm soé điều hanh, tổ chức, quản lý sử dun, ig và khai thác các nguồn mn lực của cá nhân hoặc tổ chức. mà không bị các cá nhân hoặc tổ chức khác chỉ phối.
(Qua các khi niệm trên có thể thấy Cơ chế ty chủ tải chính là quá trình các chủ thể sử dụng quyển tự minh quản lý, điều hành, khai thác, kiểm soát, sử dụng các nguồn lực cota các cá nhân, tổ chức theo cách thức, định hướng, ý chí chủ quan của con người để dat được những mục tiêu, định hướng nhất định 1.3 Khải niệm về cơ chế tự chủ tài chính tại các trường đại học công lap “Theo quy định tại điều 3 nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 thi "Cơ chế tự chủ của đơn vị sự nghiệp công” là các quy dinh về quyén tự chủ, ự chịu trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ, tổ chức bộ máy, nhân sự và tài chính của đơn vị sự nghiệp công. Các cơ sở giáo dục công lập (các trường đại học công lập) được cơ quan nhà nước thành lập a đơn vị sự nghiệp công, do đồ cơ hế tự ch ti chính của các trường đại học quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm trong việc thực hiện h của các cơ sở giáo dục đại học công, 1.4 Vai tro thực hiện cơ chế tự chủ tài chính tại các trường Đại học công lập Việc thực hiện cơ chế tự chủ tại các CSGDĐHCL mở ra cơ hội cho các trường nâng cao nguồn lục tài chính từ khai thác nguồn tho, chủ động tong xắp xếp bộ máy tổ chức, tuyển dung lao động theo như edu, Thanh lập, giải thể các bộ phận trực thuộc phù hợp, tinh gon và đảm bảo hoạt động hiệu quả, tết kiệm chi phí và khai thác ti đa nguồn thủ từ hoạt động cung cấp dịch vụ công và các hoạt động dịch vụ khác. Các trường được chủ động trong đầu tư trang bị cơ sở vật chit, chủ động trong hoàn thiện, đỗi mới các chương trình đảo tạo. nâng cao chit lượng đào to, đáp ứng như cầu ngày cling cao của xã hội Thực hiện cơ chế tự chủ trong các CSGDDHCL không nhũng làm giảm gánh nặng ngân sich nhà nước, còn tạo cơ hội cho các cơ sở đào tạo phát huy tính sáng tạo, chủ động đổi mới tong giáo dục đào tạo, nâng cao thu nhập cho cần bộ giảng viên, tạo động lực trong công tắc giảng dạy và nghiên cứu, từ đó góp phần phát triển ngành gi dục của quốc gia Trước sự phát triển của nền kinh tế, xu hướng hội nhập quốc té đặc biệt à hội nhập trong lĩnh vực giáo dục và nhu cẳu của người dân về nâng cao chat lượng giáo dục đại học.
Thai gian qua Đảng và Nhà nước đã ban hành nhiều chính sich đỗi mới. phát triển giáo dục đại học theo hướng nâng cao chất lượng, trao quyỄn tự chủ cho các CSGDĐIICL như ban hành, sửa đổi và hoàn thiện các quy định về cơ chế tự chủ tại các đơn vị sự nghiệp công lập (trường đại học công lập), đổ mới trong công tác tuyển sinh, linh hoạt trong việc xây dựng chương trình đảo tạo, thực hiện thí điểm đổi mới cơ chế hoạt động đổi với một số cơ sở giáo dục đại học công lập theo Nghị quyết TỪNQ-CP ngày 24/10/2014 của Chính phủ. là hành lang pháp lý bắt bude cức trường phối tự đổi mới. nâng cao chất lượng đảo tạo, NCKH, ứng dụng công nghệ và li doanh liên kết và quá tình trién khai thực hiện đã mang lại nhiễu kết quả thiết thực, hiện đại hóa cơ sở vật chất và điều kiện giảng đạy, cải thiện đáng kẻ chất lượng đào.
tạo trong các trường đại học công lập. 1L2 Mục nguyen tắc thực hiện cơ chế tự chủ t chính tại các Trường Đại "học Công lập ở Việt Nam 1.1 Mục tiêu thực hiện cơ chế tự chủ tài chính Nhằm trao quyền tự chủ, tự chịu trách nhiệm cho các Trưởng đại học công lập trong, việc tổ chức công việc, sắp xếp lại bộ máy, sử dụng lao động và nguồn lực tài chính đề ‘dam bảo hoạt độngtiết kiệm hiệu quả, khai thác da ngu thụ, giảm ginh nặng của NSNN, từng bước tăng thu nhập cho người lao động. Nâng cao chất lượng đảo tạo và. NCKH đảm bio cũng cắp ch vụ đảo tạo công chất lượng cao cho xã hội; Đồng thời thực hiện chủ trương xã hội hoá trong việc cung cắp dich vụ giáo dục, huy động sự.
đồng gp của cộng đồng xã hội ễ phát tiên cá hoạt động giáo dục đại học. Đồng, thời phân biệt rõ cơ chế quản lý nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp với cơ chế quản lý nhà nước đối với cơ quan hành chinh nhà nước.2 Nguyên tắc thực hiện quyền tự chủ bao gồm: Phải hoàn thành nhiệm vụ được giao; các hoạt động dich vụ phủ hợp với chức nang, nhiệm vụ, khả nding chuyên môn và tải chính của nha trường Đảm bảo chế độ công khi, dân chi, gắn với tự chịu trích nhiệm; chịu sự kiểm tra. giám sắt của các cơ quan nhà nước có thắm quyền. Bảo đảm lại ích Nhà nước; quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân theo quy định của pháp luật 1.3 Nội dung của cơ ché tự chủ tài chính tại các trường Đại học Công lập ở Việt Nam Nội dung thực hiện cơ chế tự chủ tại các trường dai học Công lập ở Việt Nam được.
quy định tại Nghị định 43/2006/ND-CP ngày 25/4/2006; thông tư 71/2006/TT-BTC ngày 9/8/2006 và Nghị định 16/2015/NĐ-CP ngày 14/2/2015 trong đó quy định mức. độ tự chủ tự chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vụ, tự chủ về tài chính và tự chủ về tổ chức biên chế.1 Tự chú te chịu trách nhiệm về thực hiện nhiệm vu, bộ máy tổ chức và nhân sự. tại các trường đại học công lập.