Luận văn thạc sĩ về pháp luật tiền lương và thực tiễn tại Ban Quản lý Dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo

Luận văn thạc sĩ về pháp luật tiền lương và thực tiễn tại ban quản lý dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo, phân tích và đánh giá hiệu quả.

• Tác giả: Trần Đức Hiếu
• Người hướng dẫn: PTS. Phạm Thị Thúy Nga
• Trường học: Trường Đại học Luật Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Nghiên cứu về pháp luật tiền lương tại Bộ Giáo dục và Đào tạo
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 2. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 3. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mục đích nghiên cứu
• 3.2. Nhiệm vụ nghiên cứu
• 4. ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 4.2. Phạm vi nghiên cứu của luận văn
• 5. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 6. Ý NGHĨA LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA LUẬN VĂN
• 7. KẾT CẤU CỦA LUẬN VĂN
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TIỀN LƯƠNG VÀ PHÁP LUẬT VỀ TIỀN LƯƠNG
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm về tiền lương
• 1.1.1. Khái niệm tiền lương
• 1.1.2. Đặc điểm của tiền lương
• 1.2. Khái niệm, vai trò và nội dung pháp luật về tiền lương
• 1.2.1. Khái niệm, vai trò của pháp luật về tiền lương
• 1.2.2. Nguyên tắc pháp luật về tiền lương
• 1.2.3. Nội dung pháp luật về tiền lương
• 1.3. Kết luận Chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ TIỀN LƯƠNG VÀ THỰC TIỄN THỰC HIỆN TẠI BAN QUẢN LÝ CÁC DỰ ÁN BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
• 2.1. Thực trạng quy định pháp luật về tiền lương ở Việt Nam hiện nay
• 2.2. Thực trạng quy định pháp luật về tiền lương tối thiểu
• 2.3. Thực trạng quy định pháp luật về thang lương, bảng lương
• 2.4. Thực trạng quy định pháp luật về định mức lao động
• 2.5. Thực trạng quy định pháp luật về phụ cấp lương, thưởng, lương làm thêm giờ và các trường hợp khác
• 2.6. Thực trạng quy định về ấu trữ tiền lương
• 2.7. Thực tiễn thực hiện quy định pháp luật về tiền lương tại Ban Quản lý các dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 2.8. Các đặc điểm tác động đến việc thực hiện quy định pháp luật về tiền lương tại Ban Quản lý các dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo
• 2.9. Kết quả đạt được
• 2.10. Những hạn chế, bất cập và nguyên nhân
• 2.11. Kết luận Chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: YÊU CẦU, GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ TIỀN LƯƠNG VÀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN Ở VIỆT NAM
• 3.1. Yêu cầu hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về tiền lương
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về tiền lương
• 3.3. Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật về tiền lương
• 3.4. Kết luận Chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tính cấp thiết của đề tài

Nghiên cứu về pháp luật tiền lương tại Bộ Giáo dục và Đào tạo là một vấn đề cấp thiết trong bối cảnh hiện nay. Tiền lương không chỉ là yếu tố quyết định đến đời sống của hàng triệu người lao động mà còn phản ánh sự phát triển của nền kinh tế. Theo đó, việc đảm bảo quyền lợi cho người lao động thông qua các quy định pháp luật về tiền lương là rất quan trọng. Trong quá trình nghiên cứu, tác giả đã chỉ ra rằng, pháp luật về tiền lương tại Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn cải cách, từ năm 1946 đến nay, với các quy định ngày càng được hoàn thiện. Nghị quyết số 27-NQ/TW năm 2018 đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc cải cách chính sách tiền lương, khẳng định rằng việc này là nhiệm vụ quan trọng, cần có quyết tâm chính trị cao. Những quy định này không chỉ đảm bảo quyền lợi cho người lao động mà còn góp phần tạo động lực phát triển kinh tế bền vững.

II. Tình hình nghiên cứu đề tài

Trong thời gian qua, nhiều nghiên cứu đã được thực hiện liên quan đến pháp luật tiền lương. Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến tiền lương, từ đó làm cơ sở cho việc hoàn thiện hệ thống pháp luật. Ví dụ, luận văn của Phạm Thị Liên Ngọc đã nghiên cứu sâu về tiền lương trong doanh nghiệp, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế của pháp luật hiện hành. Bên cạnh đó, các bài viết khoa học cũng đã đề cập đến những điểm mới trong Bộ luật Lao động năm 2019, nhấn mạnh sự cần thiết phải điều chỉnh các quy định để phù hợp với thực tiễn. Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu tập trung vào thực tiễn áp dụng pháp luật tiền lương tại Bộ Giáo dục và Đào tạo, điều này mở ra cơ hội cho nghiên cứu này nhằm đóng góp vào việc hoàn thiện các quy định pháp luật.

III. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Mục đích của nghiên cứu là đánh giá thực trạng quy định pháp luật tiền lương tại Ban Quản lý các dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Các nhiệm vụ cụ thể bao gồm: (1) Khái quát lý luận về tiền lương, bao gồm khái niệm, đặc điểm và vai trò của pháp luật tiền lương; (2) Phân tích, đánh giá các quy định pháp luật hiện hành về tiền lương, chỉ ra những thành tựu và hạn chế; (3) Đánh giá thực tiễn thực hiện pháp luật về tiền lương tại Ban Quản lý các dự án, từ đó đưa ra kết quả đạt được và những khó khăn, vướng mắc; (4) Đề xuất giải pháp hoàn thiện và nâng cao hiệu quả thực hiện pháp luật tiền lương. Nghiên cứu này không chỉ có ý nghĩa lý luận mà còn có giá trị thực tiễn cao trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật tại Việt Nam.

IV. Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu khác nhau, bao gồm phương pháp quy nạp, diễn dịch, phân tích và tổng hợp. Phương pháp quy nạp được sử dụng để rút ra các khái niệm tổng quát từ các dữ liệu cụ thể về pháp luật tiền lương. Phương pháp diễn dịch giúp tác giả phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện pháp luật, từ đó đưa ra các giải thích về vai trò và hiệu quả của các quy định. Bên cạnh đó, phương pháp phân tích được áp dụng để làm rõ các vấn đề liên quan đến thực tiễn thực hiện pháp luật về tiền lương, giúp xác định những hạn chế và nguyên nhân. Cuối cùng, phương pháp tổng hợp được sử dụng để kết luận và đưa ra ý kiến đánh giá tổng thể về các vấn đề đã nghiên cứu.

V. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận văn

Luận văn không chỉ cung cấp cái nhìn sâu sắc về pháp luật tiền lương mà còn góp phần nâng cao hiểu biết về thực tiễn áp dụng pháp luật tại Bộ Giáo dục và Đào tạo. Ý nghĩa lý luận của luận văn nằm ở việc tổng hợp và phân tích các vấn đề lý luận về tiền lương, từ đó tạo cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo. Về mặt thực tiễn, kết quả nghiên cứu sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân trong việc xây dựng và hoàn thiện chính sách pháp luật về tiền lương. Luận văn cũng có thể được sử dụng làm tài liệu giảng dạy cho các trường đại học chuyên ngành luật, góp phần nâng cao kiến thức cho sinh viên và học viên.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Tiền lương là một trong những yếu tố quan trọng nhất trong hệ thống chính sách kinh tế - xã hội của Việt Nam, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống của hàng chục triệu người lao động (NLĐ) và gia đình họ. Theo ước tính, mức lương tối thiểu vùng tại Việt Nam đã được điều chỉnh nhiều lần trong giai đoạn 2013-2023, với mức cao nhất đạt 4.000.000 đồng/tháng tại vùng I từ năm 2020 đến nay. Tuy nhiên, việc thực hiện pháp luật về tiền lương vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt tại các đơn vị sự nghiệp công lập như Ban Quản lý các dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo (Ban QLCDA).

Luận văn tập trung nghiên cứu pháp luật về tiền lương và thực tiễn thực hiện tại Ban QLCDA trong giai đoạn từ năm 2019 đến tháng 6 năm 2023. Mục tiêu chính là đánh giá thực trạng quy định pháp luật về tiền lương, xác định những hạn chế, bất cập trong thực tiễn và đề xuất các giải pháp hoàn thiện pháp luật cũng như nâng cao hiệu quả thực hiện. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền lợi NLĐ, đồng thời góp phần thúc đẩy sự phát triển bền vững của các dự án giáo dục và đào tạo.

Phạm vi nghiên cứu bao gồm các quy định về mức lương tối thiểu, thang lương, bảng lương, định mức lao động, phụ cấp, thưởng, làm thêm giờ và các trường hợp khác liên quan đến tiền lương tại Ban QLCDA. Nghiên cứu cũng phân tích các quy định pháp luật hiện hành như Bộ luật Lao động năm 2019, Nghị định số 38/2022/NĐ-CP và các văn bản hướng dẫn liên quan.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên khung lý thuyết của chủ nghĩa Mác-Lênin về biện chứng duy vật, kết hợp với các quan điểm pháp luật của Đảng và Nhà nước Việt Nam trong lĩnh vực tiền lương. Hai lý thuyết trọng tâm được áp dụng gồm:

1. Lý thuyết về tiền lương và quan hệ lao động: Tiền lương được hiểu là sự trả công lao động theo thỏa thuận giữa người sử dụng lao động (NSDLĐ) và NLĐ hoặc theo quy định pháp luật, phản ánh giá trị sức lao động và là công cụ điều chỉnh quan hệ lao động.

2. Lý thuyết về pháp luật lao động và chính sách tiền lương: Pháp luật về tiền lương là hệ thống các quy tắc xử sự do Nhà nước ban hành nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội liên quan đến tiền lương, bảo vệ quyền lợi NLĐ và đảm bảo sự công bằng trong quan hệ lao động.

Các khái niệm chính được nghiên cứu bao gồm: tiền lương, mức lương tối thiểu, thang lương, bảng lương, định mức lao động, phụ cấp lương, thưởng, làm thêm giờ và khấu trừ lương.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp luận biện chứng duy vật của chủ nghĩa Mác-Lênin làm cơ sở phương pháp luận. Các phương pháp nghiên cứu cụ thể gồm:

• Phương pháp quy nạp: Thu thập và tổng hợp dữ liệu từ các văn bản pháp luật, tài liệu nghiên cứu, báo cáo thực tiễn để rút ra các khái niệm và nguyên tắc chung về tiền lương.

• Phương pháp diễn dịch: Phân tích, giải thích các quy định pháp luật và thực tiễn thực hiện tại Ban QLCDA, từ đó đưa ra nhận định và đánh giá.

• Phương pháp phân tích: Làm rõ các vấn đề pháp lý và thực tiễn liên quan đến tiền lương, so sánh các quy định hiện hành với thực tế áp dụng.

• Phương pháp tổng hợp: Kết hợp các kết quả phân tích để đưa ra các kết luận và đề xuất giải pháp hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện.

Nguồn dữ liệu chính bao gồm Bộ luật Lao động 2019, Nghị định 38/2022/NĐ-CP, các văn bản hướng dẫn của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, báo cáo thực tiễn tại Ban QLCDA, cùng các tài liệu nghiên cứu khoa học trong nước. Cỡ mẫu nghiên cứu tập trung vào các quy định pháp luật và thực tiễn tại Ban QLCDA trong giai đoạn 2019-2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mức lương tối thiểu vùng được điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội
   Mức lương tối thiểu vùng tại Việt Nam đã tăng từ 2.350.000 đồng/tháng (vùng I năm 2013) lên 4.000.000 đồng/tháng (vùng I từ năm 2020 đến nay), tương đương mức tăng khoảng 70% trong vòng 10 năm. Quy định mức lương tối thiểu giờ cũng được bổ sung từ năm 2022, với vùng I là 2.500 đồng/giờ, giúp bảo đảm quyền lợi NLĐ làm việc theo giờ.

2. Thang lương, bảng lương và định mức lao động được xây dựng nhưng còn thiếu tính đồng bộ và minh bạch
   Ban QLCDA đã xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động làm cơ sở tuyển dụng và trả lương. Tuy nhiên, việc tham khảo ý kiến đại diện NLĐ chưa được thực hiện đầy đủ, dẫn đến một số bất cập trong việc áp dụng và công khai các quy định này. Khoảng 30% NLĐ phản ánh chưa rõ ràng về thang bảng lương tại đơn vị.

3. Chế độ phụ cấp, thưởng và làm thêm giờ được quy định nhưng chưa phát huy hiệu quả động viên
   Các loại phụ cấp như phụ cấp trách nhiệm, độc hại, khu vực khó khăn được áp dụng nhưng chưa đồng đều và chưa phản ánh đúng mức độ khó khăn công việc. Thưởng được chi trả dựa trên kết quả sản xuất kinh doanh nhưng chưa có tiêu chí rõ ràng, dẫn đến sự không công bằng trong nhận thưởng. Tiền lương làm thêm giờ được trả ít nhất 300% lương cơ bản trong ngày lễ, tuy nhiên, số lượng NLĐ làm thêm giờ giảm khoảng 15% do thiếu động lực.

4. Khấu trừ lương được quy định chặt chẽ nhưng thực tế còn tồn tại sai phạm
   NSDLĐ chỉ được khấu trừ tối đa 30% tiền lương hàng tháng sau khi trích các khoản bảo hiểm và thuế. Tuy nhiên, tại Ban QLCDA còn xảy ra một số trường hợp khấu trừ không đúng quy định, gây bức xúc cho NLĐ. Khoảng 10% trường hợp bị khấu trừ lương chưa minh bạch, ảnh hưởng đến quyền lợi NLĐ.

Thảo luận kết quả

Việc điều chỉnh mức lương tối thiểu vùng phù hợp với tốc độ tăng trưởng kinh tế và mức sống của NLĐ là một điểm sáng trong chính sách tiền lương của Việt Nam. So với các quốc gia trong khu vực, mức lương tối thiểu của Việt Nam đang dần tiệm cận mức trung bình, góp phần nâng cao đời sống NLĐ.

Tuy nhiên, việc xây dựng thang lương, bảng lương và định mức lao động tại Ban QLCDA còn thiếu sự tham gia đầy đủ của đại diện NLĐ, dẫn đến thiếu minh bạch và chưa phát huy hết vai trò động viên, khuyến khích NLĐ nâng cao năng suất lao động. Điều này tương tự với một số nghiên cứu trước đây cho thấy sự cần thiết của việc tăng cường đối thoại xã hội trong xây dựng chính sách tiền lương.

Chế độ phụ cấp và thưởng chưa được áp dụng hiệu quả do thiếu tiêu chí rõ ràng và công khai minh bạch, làm giảm động lực làm việc của NLĐ. Việc khấu trừ lương không đúng quy định cũng làm giảm niềm tin của NLĐ vào chính sách tiền lương, ảnh hưởng đến sự ổn định quan hệ lao động.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng mức lương tối thiểu vùng qua các năm, bảng so sánh các loại phụ cấp và tỷ lệ NLĐ làm thêm giờ, cũng như biểu đồ tỷ lệ khấu trừ lương đúng và sai quy định tại Ban QLCDA.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện quy định pháp luật về thang lương, bảng lương và định mức lao động
   Cần xây dựng khung pháp lý chi tiết hơn, quy định rõ trách nhiệm của NSDLĐ trong việc xây dựng và công khai thang bảng lương, đồng thời bắt buộc tham vấn ý kiến đại diện NLĐ. Mục tiêu đạt được trong vòng 12 tháng, do Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan.

2. Tăng cường minh bạch và công khai chế độ phụ cấp, thưởng
   Ban QLCDA và các đơn vị liên quan cần xây dựng tiêu chí rõ ràng, công khai quy trình xét duyệt và chi trả phụ cấp, thưởng nhằm nâng cao động lực làm việc của NLĐ. Thời gian thực hiện trong 6 tháng, do Ban QLCDA phối hợp với tổ chức đại diện NLĐ thực hiện.

3. Nâng cao hiệu quả quản lý và giám sát việc khấu trừ lương
   Thiết lập hệ thống kiểm tra, giám sát chặt chẽ việc khấu trừ lương, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm để bảo vệ quyền lợi NLĐ. Đề xuất xây dựng phần mềm quản lý lương trong 9 tháng, do Ban QLCDA phối hợp với Sở Lao động - Thương binh và Xã hội thực hiện.

4. Đẩy mạnh tuyên truyền, đào tạo về pháp luật tiền lương cho NLĐ và NSDLĐ
   Tổ chức các khóa đào tạo, hội thảo nhằm nâng cao nhận thức và hiểu biết về quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến tiền lương, góp phần giảm thiểu tranh chấp lao động. Thời gian triển khai liên tục hàng năm, do Ban QLCDA phối hợp với các trường đại học và tổ chức công đoàn thực hiện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tại Ban Quản lý các dự án Bộ Giáo dục và Đào tạo
   Giúp hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật tiền lương, từ đó xây dựng chính sách lương phù hợp, nâng cao hiệu quả quản lý nhân sự.

2. Người lao động và tổ chức đại diện NLĐ
   Nắm bắt quyền lợi, nghĩa vụ liên quan đến tiền lương, từ đó bảo vệ quyền lợi hợp pháp và tham gia đối thoại xã hội hiệu quả.

3. Các nhà hoạch định chính sách và cơ quan quản lý nhà nước về lao động
   Cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện chính sách tiền lương, đảm bảo tính khả thi và phù hợp với thực tiễn.

4. Giảng viên, sinh viên ngành Luật kinh tế và Quản trị nhân sự
   Là tài liệu tham khảo bổ ích cho việc nghiên cứu, giảng dạy và học tập về pháp luật lao động và chính sách tiền lương.

Câu hỏi thường gặp

1. Tiền lương tối thiểu vùng được xác định dựa trên những yếu tố nào?
   Mức lương tối thiểu vùng được xác định dựa trên mức sống tối thiểu của NLĐ và gia đình, mức lương trên thị trường lao động, chỉ số giá tiêu dùng, tốc độ tăng trưởng kinh tế, quan hệ cung cầu lao động, tình hình việc làm và năng suất lao động.

2. Thang lương và bảng lương khác nhau như thế nào?
   Thang lương là hệ thống các bậc lương tương ứng với trình độ, chức danh nghề nghiệp, còn bảng lương thể hiện tỷ lệ tiền lương giữa các nhóm lao động theo trình độ, kinh nghiệm hoặc công việc cụ thể.

3. Phụ cấp lương gồm những loại nào và mục đích của chúng là gì?
   Phụ cấp lương gồm phụ cấp chức vụ, trách nhiệm, độc hại, khu vực khó khăn, thu hút, lưu động... nhằm bù đắp các yếu tố chưa được tính trong lương cơ bản và khuyến khích NLĐ làm việc trong điều kiện khó khăn.

4. Làm thế nào để đảm bảo việc khấu trừ lương đúng quy định?
   NSDLĐ chỉ được khấu trừ tối đa 30% tiền lương sau khi trích các khoản bảo hiểm và thuế, chỉ trong các trường hợp pháp luật quy định như bồi thường thiệt hại. Việc khấu trừ phải minh bạch, có sự đồng ý của NLĐ hoặc theo quy định pháp luật.

5. Tiền lương làm thêm giờ được tính như thế nào?
   Tiền lương làm thêm giờ ít nhất bằng 150% lương cơ bản trong ngày thường, 200% trong ngày nghỉ hàng tuần, 300% trong ngày lễ, tết. Đây là mức tối thiểu để đảm bảo quyền lợi NLĐ khi làm thêm giờ.

Kết luận

• Tiền lương là yếu tố then chốt trong quan hệ lao động, ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống NLĐ và sự phát triển kinh tế - xã hội.
• Pháp luật về tiền lương tại Việt Nam đã có nhiều quy định chi tiết, đặc biệt là mức lương tối thiểu vùng và các chế độ phụ cấp, thưởng, làm thêm giờ.
• Thực tiễn tại Ban QLCDA cho thấy còn tồn tại một số hạn chế như thiếu minh bạch trong thang bảng lương, chế độ phụ cấp chưa đồng đều, khấu trừ lương chưa đúng quy định.
• Cần hoàn thiện pháp luật và tăng cường quản lý, giám sát để bảo vệ quyền lợi NLĐ và nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách tiền lương.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật và nâng cao hiệu quả thực hiện trong vòng 6-12 tháng tới, kêu gọi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan quản lý, NSDLĐ và NLĐ.

Luận văn hy vọng sẽ là tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhà quản lý, nhà nghiên cứu và người lao động trong việc xây dựng và thực thi chính sách tiền lương công bằng, hiệu quả tại Việt Nam.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: MOT SÓ VAN DE LÝ LUẬN VE TIENLUONG VA PHÁP LUAT VE TIỀN LƯƠNG 1-1. Khái niệm, đặc điểm về tiền lương, 1.1 Rhái niệm tiền lương Điều 1 Công ước về Bão vệ tiên lương năm 1949 (số 95) của Tổ chức. Lao động quốc tế (ILO) đã đưa ra khái niệm tién lương như sau: “Tién lương. là sự trả công hoặc tìm nhập, bắt ké tên gọi hay cách tính mà có thé biểu hiện bằng tiền và được an định bằng thoả thuận giữa NSDLĐ va NLD, hoặc bằng pháp luật quốc gia do NSDLD phải trả cho NLD theo một hợp đồng thuê mướn lao động bằng viết hoặc bằng miệng.

cho một công việc đã thực hiện hoặc sẽ phải thue hiện, hoặc cho nhiững dịch vu đã làm hoặc sẽ phải làm” Khái niệm trên của ILO đã chỉ ra một sổ dầu hiệu cơ ban để nhân biết tiên lương. Mét 1a, tién lương là sự trả công lao đông theo thod thuận giữa NSDLD và NLD hoặc theo pháp luật quốc gia quy định, Hat 14 yêu tô “thod thuận hoặc theo qny dinh pháp luật quốc gia”. ILO phân tích tiền lương theo đúng ban chất của tiên lương và nhân mạnh “bất ké tên gọi hay cách tinh”, điểu này có thể tương đương với cách hiểu như sau: Dù được gọi theo bat kế tên não hay cách tính tiễn lương ra sao ma mang bản chất của việc tr thù lao cho một công việc hoặc một NLD theo thoả thuận, phân công hoặc theo pháp luật quốc gia thì déu được coi 1a tiên lương. Yêu tô “thod fimận hoặc theo quy định pháp iuật quắc gia” đóng vai trò vô cùng quan trong trong việc phân.

biết quan hệ pháp luật lao động với quan hệ pháp luật khác. Vi dụ như việc một sinh viên tinh nguyện nhất va don rắc tại những nơi công cộng dé bảo về môi trường trong khi không có thoả thuận náo hay quy định nâo liên quan thi đây không được coi là thực hiện hop đồng lao động và không thể yêu cầu trả lương được. "Tiền lương có thé được biễu hiện bằng tiễn “ Đây là một ˆ Công use số 95 của ILO, Công tóc về Bão rẻ ttn lương, năm 1949, tang1 i quy định khả mở vả vẫn còn giá trị ngay tại thời điểm hiện tại Với sự phát triển của xã hội ngảy nay thì tiễn co thể không phải là phương thức duy nhất để thanh toán trị gia sức lao đông Do đó, với quy định tiền lương “có thé biểu hiện mg tiền ” đã mang đến một ji tư duy pháp luật mở, chứng minh. giá tn đến tận thời điểm hiện tai.

Bốn ia, tiên lương được tra bởi lý đo NLD. đã hoặc sẽ phai thực hiện một công việc hoc dich vụ cho NSDLĐ trên cơ sử của hợp đồng lao động, La một phan của khái niém vẻ tiên lương, đây là mét quy định vẻ quyền, nghĩa vụ rang buộc của các bên trong quan hệ lao động, một bên có nghĩa vụ trả tién lương thì bên còn lại nhận lương có trách nhiém thực hiện công việc đã được thoả thuận Có thể nói khải niêm tiên lương theo ILO là một khải niêm khá toàn điện vẻ tiên lương dưới góc độ pháp lý trong quan hệ lao đông. Khái niệm nay được áp dụng một cách linh hoạt trong pháp luật của nhiễu quốc gia như Phan Lan, Pháp, Canada,. trong đó có Việt Nam Tại Việt Nam, BLLĐ 2019, tién lương được quy định là số tiên ma người sử dung lao động trả cho người lao đồng theo théa thuận để thực hiện.

công việc, bao gồm mức lương theo công viếc hoặc chức danh, phụ cấp lương, ‘va các khoản bỗ sung khác. ‘Nov vậy, với những phân tích trên, tác giả rút ra khái niệm: Tiên lương. à số tiền hoặc tài sẵn mà NSDLĐ trả cho NLB theo théa thud cho một công việc đã thực hiện hoặc sẽ phải thuc hiện, bao gầm nức lương theo công việc Toặc chức danh, phụ cấp lương và các khoãn bỗ sung khác 1. Đặc điểm của tiên lương.

- Thit hd, chủ thé cô trách nhiềm trả lương: Người sử dung lao động NSDLD và NLD ký kết HBLD và thỏa thuận vé quyển, nghĩa vụ giữa các bên trong đó, NSDLĐ phải thực hiện nghĩa vụ tra lương cho NLD khi NLD thực hiện các công việc được quy định trong HĐLĐ và pháp luật Xét thấy, việc ở vị trí chủ thể có tiên va trả tiên cho NLĐ, NSDLĐ luôn có nhiêu. ‘wu thé hơn trong quan hệ lao động, bởi vậy pháp luật luôn đưa ra các quy định để bao vệ NLD cũng như để kiểm soát quyền, bao dim nghĩa vụ của NSDLĐ. trong quan hệ lao động nói chung và vẫn để tiến lương nói riêng, NSDLĐ phải trả lương theo nguyên tắc thông nhất, công khai, minh bạch, rõ rang, thé hiện qua hệ thống thang lương, băng lương. Không chỉ vậy, NSDLĐ phải tuân theo các nguyên tắc trả lương như.

đầm bao hình thức trả lương, kỳ han trả lương, mức lương tôi thiểu theo quy đính của pháp luật, được ghi rổ trong HĐLĐ hoặc thỏa ước lao đông ~ Thứ hai, chủ thé nhận lương: Người iao động. NLD thực hiện các công việc để được lợi ich chính 1a tiên lương theo HBLD, lả một trong hai chủ thể của HĐLĐ. Tiên lương của NLD dùng dé chi tiêu cho ban thân và duy tri cuộc sing gia đính ho. Với lễ đó, vai tro của tiên lương là vô cùng quan trong trong đời sống xã hội.

Trường hợp NLD xảy ra vấn dé chậm lương, thiểu hụt lương sé làm ho không thể duy tri cuộc sống, tat yên điều nay lam cho 2 hội mất cân bằng, Mỗi quan hệ lao đông tôn tại lâu. dai, nên NLD cẩn phải được trả lương theo kỷ, theo giai đoạn hoặc vào thời điểm đúng mả NLD cho rằng có thể đủ để họ trang trải cho ban thân và gia. Diéu đó dẫn đến sự khác biệt giữa tiền lương va các khoản tiền giao. ~ Tut ba, tiền lương được thé hiện bằng tiễn.

'Việc tra công lao động tôn tại nhiều hình thức, néu theo dan sự thi bên. trả công có thé tra bằng hiện vật, đổi công, tiến mặt. Tuy nhiên, NSDLĐ chi có thé tra công bang tiên lương Theo điều 95 BLLD năm 2019, tiên lương. được tra cho NLD được xác định là Việt Nam Đẳng va có thé là ngoại tệ trong trường hợp NLD la người nước ngoài.

Do đó, đổi với công dân Việt ‘Nam, tiên lương không thể là ngoại tệ. Trước đây, khi chưa có sự phát triển. 13 vẻ công nghệ, hình thức thanh toản duy nhất la tiến mắt, nhưng ngày nay khi dich vụ thanh toán trở nên phổ biến, có hai hình thức thanh toän la tiễn mặt va thanh toán không ding tiển mất (qua tài khoản ngôn hing điện từ, thế ATM.) - Thứ te tiền lương trong quan lê Iao động chin sự điều chinh chất chế của pháp luật "Như đã nêu trên, tiên lương lả mẫu chốt trong quan hệ lao đồng giữa NSDLD va NLD. Do đó, đây lả một van dé dễ sảy ra tranh chấp va bắt ding giữa các chủ thể trong quan hệ lao động.

Vi vậy, pháp luật các nước luôn phải quy định vẻ tiễn lương từ rất sớm. Tại Việt Nam, từ thời Gia Long đã có điều luật. “Thuê mướn nhân công trả tiền công trong hạn năm” (Điều 283 Hoàng "Việt luật 16). Ngày nay, pháp luật quy định vẻ tiễn lương tương đổi chất chế, BLLD năm 2019 và các văn bản liên quan quy định vẻ khái niệm, mức lương hop lý, nguyên tắc trả lương, thời han trả lương, hình thức trả lương, khẩu trừ lương,.

Ngoài ra, còn một số văn ban do địa phương ban hãnh quy định mức lương tôi thiểu ving, - Thứ năm tiên lương có mỗi quan lê t lê thuận với năng suất lao động khi xét trên phạm vi từng don vi nói riêng, và tỷ lê thuận với việc tăng năng suất lao động 24 hội và sự tăng trưởng của nên kinh t nói chung, Tiên lương có vai trò quan trọng đối với NLD, là nguồn thu nhập, nguồn sống chủ yếu và điểu kiện dé NLD tái sản xuất sức lao động mả họ đã hao phí. Trên thực tế đơn vị nào có chính sách đãi ngé va trả tiên lương cho NLB phù hop, tiên lương mà NLD nhận được xứng đáng với công sức mà họ đã ba ra thi NLD sẽ hãng hái làm việc, ích cực cải tiến kỹ thuật, sáng tao. dem lại hiệu quả sẵn xuất kinh doanh cao. Ngược lại, néu đơn vị không có chính sich tiên lương tốt, NLD không được trả lương xứng đáng với công sức ma ho ba 1a, hoặc đơn vi không công bằng trong việc trả lương, thi không kích thích 14 được NLD, thâm chi NLD bé việc dẫn tới hậu qua đơn vi lâm ăn không có lãi, ảnh hưởng không chi tới đơn vi ma con tác động x4u đền đời sống xã hội.

Khái niệm, vai trò và nội dung pháp luật về 12.1 Riáin a vai trò của pháp luật vé n lương * Khai niệm pháp luật về tiên lương, ‘Theo nghĩa hep, pháp luật là hệ thống quy tắc xử sự mang tinh bat buộc chung cing “các nguyên tắc, định hưởng, muc đích pháp indt’*, do nhà nước ‘ban hành để diéu chỉnh các quan hệ zã hội. Theo nghĩa rông, pháp luật được xem xét cả từ “đâu vào, đầu ra. cả pháp iuật ở trạng thái finh và trang thái đông”, theo đỏ, pháp luật tổn tại và phát triển trên cã ba lĩnh vực: “hệ thống ny phạm phép luật, te tưởng piidp luật, ý thức pháp luật và văn hod pháp dt, thực tiễn pháp Iuật (trong các hình thức thực hiện pháp luật, các quan hệ pháp luat)® Theo cách tiếp can nảy, pháp luật được hiểu rat rộng, đó không. chi là hệ thống pháp luật thực định, nó còn được nhận thức cả trên binh diện tư tưởng pháp luật, cả trên bình diện thực tiễn thực hiện pháp luật Luận văn tiép cận khái niệm pháp luật từ ngiĩa hep, theo đó, pháp luật về tiên lương là hệ thông các quy tắc xử sự vé tiên lương do nha nước ban ‘hanh va bảo dam thực hiện, lả nhân to điều chỉnh các quan hệ x hội” Pháp luật vé tiễn lương là một bô phân quan trọng của pháp luật lao đông, mắc dù tiên lương la mét yêu tô kinh tế, được người chủ doanh nghiệp hoặc nhà quản tri doanh nghiệp đưa vào cấu thành giá tri và giá thảnh sản phẩm, tuy nhiên, không thé đưa vào một cách tùy tiện, va tiền lương đủ phản.

ánh chân thật trong giá trị, giá thảnh sản phẩm cứng không thé trả một cách. 4 Lê Mink Tâm (2003), Xây dung và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam- Những vin để lý nền va tực in, Nab.