MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Đặc trƣng cơ bản của thời đại hiện nay là sự bùng nổ của khoa học và công nghệ với quy mô ngày càng rộng lớn, trình độ ngày càng cao đã và đang là nhân tố quan trọng tác động, thúc đẩy toàn bộ các mặt của đời sống xã hội trong đó có giáo dục đào tạo. Đứng trƣớc yêu cầu của sự phát triển mới, giáo dục đào tạo lại có ý nghĩa quan trọng quyết định đến sự phát triển của mỗi quốc gia. Một dân tộc, một quốc gia muốn hƣng thịnh và phát triển cần phải đầu tƣ cho giáo dục đào tạo.
Tính chất quốc tế hóa, toàn cầu hóa quá trình sản xuất và các mặt hoạt động xã hội, trong đó có giáo dục đào tạo đã mở ra khả năng và thách thức mới, đòi hỏi giáo dục đào tạo ở mỗi quốc gia phải chuẩn hoá từng bƣớc theo tiêu chuẩn quốc gia, khu vực và quốc tế; có chính sách và chiến lƣợc phát triển giáo dục đào tạo nhằm ngăn ngừa nguy cơ lạc hậu và tụt hậu. Để phát triển giáo dục phục vụ thiết thực phát triển kinh tế - xã hội, trƣớc hết phải coi trọng chất lƣợng giáo dục, có tiêu chuẩn, tiêu chí kiểm định đánh giá chất lƣợng, trên cơ sở đó thấy đƣợc những mặt mạnh, hạn chế của giáo dục đào tạo để đẩy mạnh và phát triển bền vững. Sau hơn hai mƣơi năm đổi mới, giáo dục đào tạo nƣớc ta đã đạt đƣợc nhiều thành tích đáng kể, đã hình thành một hệ thống giáo dục quốc dân tƣơng đối hoàn chỉnh; quy mô giáo dục tăng nhanh từng bƣớc đáp ứng yêu cầu của xã hội học tập, chất lƣợng giáo dục có chuyển biến trên một số mặt. Hệ thống ngành nghề đào tạo đã tiếp cận dần với thị trƣờng lao động; nhiều chính sách trong giáo dục đào tạo từng bƣớc đƣợc hoàn thiện.
Các loại hình trƣờng đã đa dạng hóa, có thêm nhiều loại trƣờng; phong trào học tập đã nhân rộng trong toàn xã hội; mỗi gia đình, mỗi doanh nghiệp, tổ chức xã hội đều quan tâm đến giáo dục và chất lƣợng giáo dục. Bốn trụ cột của giáo dục “Học để biết, học để làm việc, học để làm ngƣời và học để cùng chung sống” bƣớc đầu đã thấm vào số đông ngƣời lao động và từng bƣớc trở thành mục tiêu, động lực quan trọng để phát triển xã hội. Chất lƣợng giáo dục đào tạo đã phần nào đáp ứng nhu cầu phát 13 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com triển kinh tế xã hội; mục tiêu, nội dung chƣơng trình ở các cấp học đều có những điều chỉnh sát hơn với yêu cầu thực tế của xã hội. Đội ngũ giáo viên, nhân tố quyết định sự nghiệp và chất lƣợng giáo dục đã có nhiều chuyển biến theo hƣớng tích cực, từng bƣớc đáp ứng về số lƣợng, nâng cao về trình độ; chế độ chính sách đã phần nào đƣợc cải thiện.
Tuy nhiên chất lƣợng, hiệu quả giáo dục đào tạo vẫn còn ở mức thấp chƣa tiếp cận đƣợc trình độ tiên tiến trong khu vực và thế giới. Trình độ kiến thức, kỹ năng thực hành, trình độ ngoại ngữ, phƣơng pháp tƣ duy khoa học của đa số học sinh, sinh viên còn yếu. Học tập trong nhà trƣờng còn nặng về khoa cử, về thành tích; chƣa thực sự phát huy đƣợc tính chủ động sáng tạo và năng lực tự học nội tại của ngƣời học để tiếp thu kiến thức phục vụ nhu cầu phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Cùng với tiến trình phát triển giáo dục đào tạo trong cả nƣớc, giáo dục đào tạo trong CAND những năm qua đã đạt đƣợc những thành tựu đáng kể, song cũng còn nhiều mặt hạn chế nhƣ: - Chất lƣợng giáo dục đào tạo trong CAND còn ở mức thấp.
- Chƣa có hệ thống quản lý chất lƣợng, cơ chế phối hợp trong quản lý đào tạo chƣa thống nhất đồng bộ, kém hiệu quả. - Khả năng hoạt động thực tiễn của học viên Công an khi ra trƣờng chƣa đáp ứng đƣợc yêu cầu công tác công an trong tình hình mới; nhiều vấn đề quản lý đào tạo chƣa tiếp cận đƣợc với khoa học, công nghệ tiên tiến, còn lạc hậu so với nhiều trƣờng trong hệ thống giáo dục quốc dân. - Tiêu chuẩn, tiêu chí kiểm định đánh giá chất lƣợng đào tạo trong CAND còn nhiều vấn đề chƣa đƣợc làm rõ, không thống nhất trong hệ thống quản lý, đánh giá ở các trƣờng. Nghị quyết số 04 (năm 1997) của Đảng uỷ Công an Trung ƣơng đã chỉ ra những yếu kém trong giáo dục đào tạo của lực lƣợng CAND nhƣ “Chƣa xây dựng chiến lƣợc giáo dục - đào tạo.
Giáo dục, đào tạo còn bất cập, chƣa giải quyết tốt mâu thuẫn giữa đào tạo và sử dụng; giữa yêu cầu nhiệm vụ đòi hỏi và khả năng đáp ứng; đào tạo chƣa gắn với tiêu chuẩn chức danh; còn mất cân đối về trình độ; chất lƣợng, hiệu quả nhìn chung còn thấp. Nhà trƣờng chƣa thƣờng 14 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com xuyên gắn với thực tiễn công tác chiến đấu. Giáo dục đào tạo chƣa phát triển gắn liền với khoa học nghiệp vụ và khoa học kỹ thuật. Đội ngũ giáo viên còn thiếu, trình độ năng lực còn hạn chế”.
Tuy nhiên, qua 10 năm thực hiện Nghị quyết số 04 của Đảng uỷ Công an Trung ƣơng và Chƣơng trình 305 của Bộ với 6 đề án phát triển giáo dục đào tạo trong CAND thời kỳ CNH-HĐH đất nƣớc, đến nay giáo dục trong CAND vẫn còn nhiều mặt hạn chế. Đề án 1252 (năm 2006) của Bộ Công an cũng chỉ rõ: “Nội dung chƣơng trình đào tạo còn cứng nhắc, ôm đồm, chƣa có sự phân định kiến thức rõ ràng giữa các cấp học dẫn đến trùng lặp, nhiều nội dung chƣa thật thiết thực, chậm cập nhật, nhất là nội dung giảng dạy về nghiệp vụ chuyên ngành. Đội ngũ giáo viên thiếu về số lƣợng, hạn chế về chất lƣợng; thiếu đội ngũ giáo viên dạy thực hành; hầu hết giáo viên dạy nghiệp vụ chƣa qua thực tiễn công tác nghiệp vụ công an; tỷ lệ giáo viên có trình độ sau đại học trong các trƣờng công an thấp hơn nhiều so với quy định của Chính phủ”. Những thập niên đầu thế kỷ 21, đòi hỏi mục tiêu xây dựng ngƣời cán bộ Công an không những vững về chính trị, giỏi về chuyên môn mà còn phải có năng lực nghiệp vụ sắc bén phù hợp với thực tế công tác và chiến đấu để hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ đƣợc giao.
Do đó, quá trình đào tạo trong các trƣờng CAND phải tổ chức, quản lý đào tạo, huấn luyện để trang bị cho học viên những kiến thức cơ bản, nắm vững và vận dụng lý luận vào thực tiễn, có năng lực nghiệp vụ cao, có phẩm chất đạo đức tốt để sau thời gian đào tạo có đủ hành trang đi vào hoạt động thực tiễn, trƣớc những nhiệm vụ xã hội đang đặt ra. Đề án 1252 của Bộ Công an cũng xác định: “Đến năm 2020, giáo dục và đào tạo trong CAND phải có bƣớc chuyển biến cơ bản về chất lƣợng; hệ thống tiêu chí về tổ chức đào tạo và kiểm định chất lƣợng đƣợc chuẩn hoá; quy mô, hệ thống trƣờng đƣợc đầu tƣ theo chuẩn quốc gia và tiếp cận từng bƣớc với thành tựu khoa học công nghệ hiện đại của thế giới; đáp ứng nhu cầu nhân lực, nhân tài cho sự nghiệp bảo vệ An ninh quốc gia và giữ gìn TTATXH thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nƣớc”. 15 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Xuất phát từ những yêu cầu thực tiễn khách quan của sự nghiệp bảo vệ An ninh quốc gia, giữ gìn trật tự an toàn xã hội và yêu cầu cấp bách của sự nghiệp xây dựng lực lƣợng CAND trong sạch, vững mạnh đòi hỏi công tác giáo dục đào tạo trong lực lƣợng CAND phải có sự chuyển biến về chất để tạo ra sản phẩm chất lƣợng cao, đặc biệt là nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ có trình độ đại học. Để có sản phẩm đào tạo hoàn thiện là cả một quá trình từ sơ tuyển, tuyển sinh; hoàn thiện mục tiêu, nội dung chƣơng trình đào tạo, đổi mới phƣơng pháp; tổ chức quá trình đào tạo; xây dựng và phát triển đội ngũ giáo viên; tổ chức và quản lý nền nếp dạy- học; đổi mới công tác thực tập; công tác quản lý giáo dục sinh viên.
đến đầu tƣ và sử dụng có hiệu quả kinh phí; hoàn thiện và nâng cao năng lực của hệ thống đào tạo và các cơ sở đào tạo. Vấn đề chất lƣợng và quản lý chất lƣợng đào tạo đã có nhiều tác giả với nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề này nhƣ “Nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn bảo đảm chất lƣợng giáo dục đại học và trung học chuyên nghiệp”- Báo cáo khoa học tổng kết đề tài B2000-TĐ52-44 (Trần Khánh Đức); “Nghiên cứu đề xuất mô hình quản lý chất lƣợng đào tạo sau đại học ở Việt Nam”- Đề tài NCKH cấp Bộ, mã số: B99-52TĐ50 (Phan Văn Kha); “Nghiên cứu các giải pháp quản lý chất lƣợng đào tạo ở bậc đại học phù hợp với đổi mới giáo dục đại học hiện nay”- Báo cáo khoa học tổng kết đề tài B98-49-74 (Đỗ Công Vịnh). Luận án Tiến sỹ Kinh tế “Nghiên cứu xây dựng mô hình quản lý chất lƣợng phù hợp với các doanh nghiệp Việt Nam”(Đỗ Thị Ngọc); “Hoàn thiện hệ thống quản lý chất lƣợng nhằm nâng cao chất lƣợng đào tạo sau đại học tại Việt Nam” (Phạm Xuân Thanh). Trong ngành Công an, từ trƣớc đến nay đã có một số công trình nghiên cứu về quy mô, hệ thống, chất lƣợng, phƣơng pháp, phƣơng tiện, đầu tƣ cơ sở vật chất ở phạm vi từng trƣờng, từng ngành học.
nhƣng chƣa có công trình nào nghiên cứu tổng thể về chất lƣợng và quản lý chất lƣợng đào tạo, đặc biệt là quản lý chất lƣợng đào tạo đại học trong CAND. Từ những lý do nêu trên, tác giả đã chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý chất lƣợng đào tạo đại học trong các học viện, trƣờng Công an nhân dân”. Đây là 16 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com luận án đầu tiên nghiên cứu đề xuất hệ thống quản lý chất lƣợng và các giải pháp quản lý chất lƣợng đào tạo đại học trong các học viện, trƣờng CAND. Mục đích nghiên cứu Xây dựng hệ thống quản lý chất lƣợng đào tạo đại học và các giải pháp triển khai hệ thống đó trong các học viện, trƣờng đại học CAND nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng đào tạo cán bộ công an.
Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu - Khách thể nghiên cứu: Công tác quản lý đào tạo đại học trong các học viện, trƣờng Công an nhân dân. - Đối tƣợng nghiên cứu: Quản lý chất lƣợng đào tạo đại học trong các học viện, trƣờng Công an nhân dân.