Quan Hệ Việt Nam - Lào: Lịch Sử và Phát Triển Từ 1986 Đến Nay

Luận văn thạc sĩ phân tích quan hệ Việt Nam - Lào giai đoạn 1986 - 2010, nêu bật những biến chuyển và ảnh hưởng chính trị, kinh tế.

• Người hướng dẫn: PGS. TS Ngô Đăng Tri
• Trường học: Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Lịch sử
• Đề tài: Quan Hệ Việt Nam - Lào: Lịch Sử và Phát Triển Từ 1986 Đến Nay
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quan Hệ Việt Lào Lịch Sử Giai Đoạn 1986 Nay

Quan hệ Việt Nam – Lào là mối quan hệ đặc biệt, hiếm có trong lịch sử thế giới, được xây dựng trên nền tảng tương đồng về văn hóa, lịch sử đấu tranh chống ngoại xâm. Từ khi Đảng Cộng sản Đông Dương ra đời năm 1930, mối quan hệ này càng được củng cố. Sau năm 1975, khi cả hai nước bước vào giai đoạn xây dựng chủ nghĩa xã hội, hợp tác Việt Lào tiếp tục phát triển sâu rộng. Đặc biệt, giai đoạn từ 1986 đến nay, khi cả hai nước thực hiện đổi mới, quan hệ Việt Nam – Lào đã có những bước tiến vượt bậc, thể hiện qua nhiều lĩnh vực như chính trị, kinh tế, văn hóa, quốc phòng – an ninh. Mối quan hệ này không chỉ mang lại lợi ích cho cả hai quốc gia mà còn góp phần vào hòa bình, ổn định và phát triển của khu vực.

1.1. Nền tảng lịch sử quan hệ đặc biệt Việt Nam Lào

Mối quan hệ giữa hai dân tộc Việt Nam và Lào đã được hun đúc qua nhiều thế kỷ. Cùng chung sống trên bán đảo Đông Dương, hai nước có nhiều nét tương đồng về văn hóa, phong tục tập quán. Đặc biệt, trong cuộc đấu tranh chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ, tình đoàn kết giữa hai dân tộc càng được thắt chặt. Sự ra đời của Đảng Cộng sản Đông Dương năm 1930 đã đánh dấu một bước ngoặt quan trọng trong quan hệ Việt Lào.

1.2. Ý nghĩa quan hệ Việt Lào đối với sự phát triển mỗi nước

Quan hệ Việt Nam – Lào có ý nghĩa vô cùng quan trọng đối với sự phát triển của cả hai nước. Sự hợp tác chặt chẽ giúp hai nước củng cố an ninh quốc phòng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội. Đồng thời, mối quan hệ này còn góp phần nâng cao vị thế của hai nước trên trường quốc tế. Theo Chủ tịch Cayxỏn Phômvihẳn: “Trong lịch sử cách mạng thế giới, đã có nhiều tấm gương sáng về tinh thần quốc tế vô sản, nhưng chưa ở đâu và chưa bao giờ, có được sự đoàn kết liên minh chiến đấu đặc biệt, lâu dài và toàn diện như quan hệ Lào - Việt Nam”.

II. Thách Thức Biến Động Ảnh Hưởng Đến Quan Hệ Việt Lào

Giai đoạn 1986 đến nay, quan hệ Việt Lào phát triển trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động phức tạp. Sự sụp đổ của hệ thống xã hội chủ nghĩa ở Liên Xô và Đông Âu, sự trỗi dậy của chủ nghĩa khủng bố, các cuộc xung đột sắc tộc, tôn giáo, và sự cạnh tranh chiến lược giữa các cường quốc đã tác động không nhỏ đến quan hệ hai nước. Bên cạnh đó, quá trình hội nhập quốc tế, các vấn đề về biên giới, và sự khác biệt về thể chế chính trị cũng đặt ra những thách thức nhất định đối với hợp tác kinh tế Việt Lào.

2.1. Tác động của sự sụp đổ Liên Xô đến chính sách đối ngoại Việt Nam với Lào

Sự sụp đổ của Liên Xô và các nước Đông Âu đã gây ra những khó khăn không nhỏ cho Việt Nam và Lào. Sự mất đi của một đối tác kinh tế quan trọng, sự thay đổi trong cán cân quyền lực thế giới, và áp lực từ các thế lực thù địch đòi “diễn biến hòa bình” đã đặt ra yêu cầu phải đổi mới tư duy và chính sách đối ngoại của cả hai nước.

2.2. Các vấn đề biên giới và an ninh trong quan hệ Việt Nam Lào

Vấn đề biên giới giữa Việt Nam và Lào, dù đã được giải quyết về cơ bản, vẫn còn tồn tại một số điểm chưa thống nhất. Ngoài ra, tình hình an ninh khu vực, đặc biệt là các hoạt động buôn lậu, ma túy, và tội phạm xuyên quốc gia, cũng đặt ra những thách thức đối với sự hợp tác giữa hai nước trong lĩnh vực quốc phòng – an ninh.

2.3. Khác biệt thể chế và hội nhập kinh tế Việt Lào

Quá trình hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực đang diễn ra mạnh mẽ. Sự khác biệt về thể chế chính trị, trình độ phát triển kinh tế, và chính sách hội nhập của mỗi nước có thể tạo ra những rào cản nhất định đối với sự hợp tác kinh tế sâu rộng giữa Việt Nam và Lào. Vì vậy, cần có những giải pháp linh hoạt, phù hợp để khắc phục những rào cản này.

III. Giải Pháp Hướng Đi Đổi Mới Hợp Tác Việt Lào Từ 1986

Trước những thách thức và biến động của thế giới, cả Việt Nam và Lào đều tiến hành đổi mới, mở cửa, và đa dạng hóa quan hệ đối ngoại. Đảng Cộng sản Việt Nam và Đảng Nhân dân Cách mạng Lào đã xác định rõ tầm quan trọng của việc củng cố và phát triển quan hệ đặc biệt giữa hai nước. Các giải pháp được đưa ra bao gồm: tăng cường trao đổi đoàn cấp cao, đẩy mạnh hợp tác kinh tế, văn hóa, giáo dục, và nâng cao hiệu quả hợp tác trong lĩnh vực quốc phòng – an ninh. Đặc biệt, chính sách đối ngoại của Việt Nam với Lào luôn được ưu tiên cao.

3.1. Tăng cường trao đổi đoàn cấp cao và quan hệ chính trị Việt Lào

Trao đổi đoàn cấp cao là một kênh quan trọng để tăng cường sự hiểu biết và tin cậy lẫn nhau giữa lãnh đạo hai Đảng, hai Nhà nước. Thông qua các chuyến thăm, hội đàm, và tiếp xúc song phương, hai bên có thể kịp thời trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, và giải quyết các vấn đề phát sinh trong quan hệ.

3.2. Đẩy mạnh hợp tác kinh tế Việt Lào trên cơ sở bình đẳng cùng có lợi

Hợp tác kinh tế là một trụ cột quan trọng trong quan hệ Việt Nam – Lào. Hai nước cần tiếp tục đẩy mạnh hợp tác trong các lĩnh vực như thương mại, đầu tư, năng lượng, giao thông vận tải, và du lịch. Đồng thời, cần tạo điều kiện thuận lợi cho các doanh nghiệp Việt Nam đầu tư vào Lào, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của nước bạn. Cần có chính sách hỗ trợ, khuyến khích hợp tác kinh tế dựa trên nguyên tắc bình đẳng và cùng có lợi. Đẩy mạnh hợp tác về năng lượng, giao thông, du lịch, tài chính, ngân hàng và phát triển nguồn nhân lực.

3.3. Nâng cao hiệu quả hợp tác quốc phòng và an ninh giữa Việt Nam Lào

Hợp tác quốc phòng – an ninh là một yếu tố then chốt để bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia của cả hai nước. Hai bên cần tiếp tục tăng cường hợp tác trong việc phòng chống tội phạm, bảo vệ biên giới, và đào tạo cán bộ. Sự phối hợp chặt chẽ giữa lực lượng vũ trang hai nước sẽ góp phần giữ vững hòa bình, ổn định ở khu vực biên giới.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Thành Tựu Nổi Bật Quan Hệ Việt Lào Nay

Qua hơn 35 năm đổi mới, quan hệ Việt Nam – Lào đã đạt được những thành tựu to lớn và toàn diện. Quan hệ chính trị ngày càng gắn bó, tin cậy. Hợp tác kinh tế, thương mại, đầu tư không ngừng phát triển. Hợp tác văn hóa, giáo dục, khoa học kỹ thuật được mở rộng. Hợp tác quốc phòng – an ninh được tăng cường. Đặc biệt, sự phối hợp giữa hai nước trên các diễn đàn quốc tế và khu vực ngày càng chặt chẽ. Các Hiệp ước hữu nghị và hợp tác Việt Lào đóng vai trò quan trọng.

4.1. Thành tựu trong quan hệ kinh tế Việt Lào Đầu tư và thương mại

Đầu tư của Việt Nam vào Lào đã tăng trưởng mạnh mẽ trong những năm gần đây, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế của Lào. Thương mại hai chiều cũng không ngừng được mở rộng. Nhiều dự án hợp tác lớn đã được triển khai thành công, mang lại lợi ích thiết thực cho cả hai nước.

4.2. Hợp tác văn hóa giáo dục và tình hữu nghị Việt Lào bền vững

Hợp tác văn hóa, giáo dục đóng vai trò quan trọng trong việc tăng cường sự hiểu biết và tình hữu nghị giữa nhân dân hai nước. Hàng năm, Việt Nam tiếp nhận hàng ngàn sinh viên Lào sang học tập. Nhiều chương trình giao lưu văn hóa, nghệ thuật đã được tổ chức, góp phần làm giàu thêm đời sống tinh thần của cả hai dân tộc.

4.3. Phát triển biên giới Việt Lào hòa bình và ổn định

Việc xây dựng một đường biên giới hòa bình, ổn định, hữu nghị và hợp tác là một trong những thành công lớn của quan hệ Việt Nam – Lào. Hai nước đã phối hợp chặt chẽ trong công tác quản lý, bảo vệ biên giới, phòng chống tội phạm, và tạo điều kiện thuận lợi cho người dân hai bên qua lại làm ăn, sinh sống.

V. Bài Học Kinh Nghiệm Tương Lai Quan Hệ Việt Lào Hợp Tác

Từ những thành tựu và hạn chế trong quá trình xây dựng và phát triển quan hệ Việt Nam – Lào, có thể rút ra những bài học kinh nghiệm quý báu. Đó là: phải luôn quán triệt sâu sắc tư tưởng Hồ Chí Minh về đoàn kết quốc tế; phải giữ vững nguyên tắc độc lập, tự chủ, bình đẳng, cùng có lợi; phải không ngừng đổi mới tư duy và chính sách; và phải phát huy vai trò của nhân dân trong việc vun đắp tình hữu nghị giữa hai nước. Tương lai quan hệ Việt Lào hướng đến sự phát triển bền vững.

5.1. Giữ vững nguyên tắc độc lập tự chủ trong quan hệ đối ngoại Việt Lào

Trong bối cảnh quốc tế phức tạp, Việt Nam và Lào cần giữ vững nguyên tắc độc lập, tự chủ trong quan hệ đối ngoại. Điều này đòi hỏi cả hai nước phải có bản lĩnh chính trị vững vàng, khả năng tự chủ kinh tế cao, và một đường lối đối ngoại mềm dẻo, linh hoạt.

5.2. Phát huy vai trò của nhân dân trong củng cố tình hữu nghị Việt Lào

Nhân dân là nền tảng của mối quan hệ Việt Nam – Lào. Cần tạo điều kiện để nhân dân hai nước tăng cường giao lưu, học hỏi, và hợp tác lẫn nhau. Các hoạt động giao lưu văn hóa, thể thao, du lịch, và các chương trình hợp tác giữa các tổ chức xã hội sẽ góp phần củng cố tình hữu nghị giữa hai dân tộc.

5.3. Chính sách đối ngoại của Lào với Việt Nam trong tương lai

Lào cần tiếp tục khẳng định vai trò quan trọng của mối quan hệ đặc biệt với Việt Nam trong chính sách đối ngoại của mình. Đồng thời, cần chủ động tham gia vào các cơ chế hợp tác khu vực và quốc tế, góp phần vào việc xây dựng một cộng đồng ASEAN vững mạnh và phát triển. Tăng cường hợp tác với các nước trong khu vực và trên thế giới để tận dụng tối đa các nguồn lực bên ngoài cho sự phát triển đất nước.

VI. Kết Luận Củng Cố Vững Chắc Quan Hệ Đặc Biệt Việt Lào

Quan hệ đặc biệt Việt Lào là tài sản vô giá của hai dân tộc, được xây dựng và vun đắp bằng mồ hôi, xương máu của nhiều thế hệ. Trong bối cảnh thế giới có nhiều biến động, việc củng cố và phát triển mối quan hệ này càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Với sự quyết tâm của lãnh đạo và nhân dân hai nước, tương lai quan hệ Việt Lào sẽ ngày càng tươi sáng, góp phần vào hòa bình, ổn định, hợp tác và phát triển của khu vực và thế giới.

6.1. Tiếp tục vun đắp tình đoàn kết Việt Lào trong bối cảnh mới

Tình đoàn kết giữa Việt Nam và Lào cần được vun đắp thường xuyên, liên tục trong mọi lĩnh vực. Cần có những biện pháp cụ thể để giáo dục thế hệ trẻ về truyền thống hữu nghị đặc biệt giữa hai nước. Đồng thời, cần tăng cường trao đổi thông tin, chia sẻ kinh nghiệm, và hỗ trợ lẫn nhau trong quá trình phát triển.

6.2. Hướng tới quan hệ chiến lược Việt Lào toàn diện và sâu sắc

Để đáp ứng yêu cầu của tình hình mới, quan hệ Việt Nam – Lào cần được nâng lên một tầm cao mới, trở thành một quan hệ đối tác chiến lược toàn diện và sâu sắc. Điều này đòi hỏi cả hai nước phải có tầm nhìn xa, sự quyết tâm cao, và những giải pháp sáng tạo.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu quá trình mở rộng ASEAN, tạo điều kiện để các nước Campuchia, Lào và Myanmar gia nhập, hoàn tất mục tiêu của Tuyên bố Bangkok về một ASEAN bao gồm tất cả các nước Đông Nam Á. Mối quan hệ giữa Lào với các nước ASEAN cũng không ngừng được cải thiện trên tinh thần tăng cường hợp tác khu vực. Ngày 11/7/1992, tại Hội nghị lần thứ 25 Bộ trưởng Ngoại giao các nước ASEAN, Lào chính thức tham gia Hiệp ước Bali và trở thành quan sát viên của tổ chức này. Đến năm 1993, vấn đề Campuchia được giải quyết đã mở ra một gia đoạn mới trong quá trình hợp tác giữa ASEAN với ba nước Đông Dương.

Ngày 23/7/1997, cùng với Myanma, Lào cũng đã trở thành thành viên chính thức của ASEAN. Việc Việt Nam và Lào cùng tham gia vào tổ chức ASEAN vừa góp phần mang lại những sắc màu mới cho một “tinh thần ASEAN” mềm dẻo, linh động và sáng tạo, tăng cường mối quan hệ hợp tác song phương, đa phương, không phân biệt chế độ chính trị - xã hội khác nhau, nhằm mục tiêu xây dựng một khu vực ASEAN hòa bình, ổn định và phát triển, “từ nay, quan hệ Việt Nam - Lào được đặt đúng trong môi trường địa - chính trị, địa - kinh tế, địa - văn hóa của khu vực, nhờ vậy tiếp tục phát huy được các nhân tố bên trong và đặc thù của mỗi nước, xây dựng và phát triển quan hệ láng giềng tốt không những giữa hai nước với nhau mà còn xây dựng và phát triển quan hệ đồng đều với tất cả các nước láng giềng khác trong khu vực” [ 35; tr 30]. Việc tham gia vào ASEAN 20 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 cũng là cơ sở để Việt Nam và Lào tăng cường hợp tác với các nước, các khu vực khác trên thế giới, mở rộng các mối quan hệ, phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của mỗi nước. Nhưng đồng thời cũng đặt ra những thách thức không nhỏ đối với mỗi nước trong việc vừa mở rộng mối quan hệ đối ngoại, vừa vun đắp, phát triển mối quan hệ truyền thống giữa hai nước ngày càng gắn bó, phát triển toàn diện hơn.

Ở trong nước, trong hơn 10 năm cả nước tiến hành xây dựng CNXH (1975-1986), Đảng và nhân dân ta vừa làm vừa tìm tòi thể nghiệm con đường XHCN. Kết quả là đã đạt được những thành tựu đáng kể trong các lĩnh vực. Song chúng ta cũng đã vấp phải những khó khăn to lớn và ngày càng gia tăng, làm cho đất nước lâm vào tình trạng khủng hoảng nghiêm trọng về mọi mặt. Bên ngoài thì những diễn biến mới của tình hình quốc tế, nhất là sự khủng hoảng, trì trệ trong phát triển kinh tế - xã hội trong các nước XHCN, sự rạn nứt trong quan hệ giữa các nước lớn, đã tác động không nhỏ đến nước ta.

Một số thế lực thù địch tiếp tục mưu toan bao vây, cấm vận, cô lập Việt Nam với cộng đồng quốc tế, chống phá cách mạng quyết liệt. Để khắc phục những sai lầm khuyết điểm, đưa đất nước vượt qua cuộc khủng hoảng và đẩy mạnh sự nghiệp xây dựng CNXH, đổi mới là con đường tất yếu của các nước XHCN, trong đó có Việt Nam. Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (12/1986) đã đánh dấu bước chuyển mạnh mẽ trong đổi mới tư duy, cách thức tiếp cận để xem xét các vấn đề thời đại, tình hình thế giới, giải quyết tổng thể các vấn đề trong nước nằm trong bối cảnh quốc tế và thời đại để xử lý những diễn biến mau lẹ những biến đổi bên ngoài, phục vụ mục tiêu đổi mới và phát triển đất nước. Tháng 8-1988, Bộ Chính trị BCH Trung ương khóa VI đã thông qua Nghị quyết số 13-NQ/TW về nhiệm vụ và chính sách đối ngoại trong tình hình mới.

Đây là mốc quan trọng thể hiện sự đổi mới tư duy trên lĩnh vực đối ngoại. Với chủ đề “giữ vững hòa bình, phát triển kinh tế”, nhấn mạnh nhiệm vụ ngoại 21 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 giao phục vụ ổn định chính trị, ưu tiên phát triển kinh tế là hàng đầu, đồng thời bảo vệ Tổ quốc, nhấn mạnh quan điểm kết hợp sức mạnh của thời đại, trong điều kiện của tình hình thế giới thay đổi. Cuối những năm 80, đầu những năm 90, tình hình thế giới có nhiều chuyển biến mau lẹ, phức tạp. Sự sụp đổ của hệ thống các nước XHCN, đứng đầu là Liên Xô đã ảnh hưởng không nhỏ tới Việt Nam bởi Liên Xô vẫn luôn được coi là "anh cả" trong phong trào cách mạng thế giới và trong những năm chiến tranh chống đế quốc, thực dân xâm lược cũng như những năm đầu xây dựng đất nước, Liên Xô và các nước Đông Âu luôn là chỗ dựa vững chắc cả về tinh thần lẫn vật chất cho Việt Nam.

Sự sụp đổ của CNXH ở Liên Xô và các nước Đông Âu là những ví dụ điển hình để Việt Nam rút ra được bài học kinh nghiệm, điều chỉnh đường lối đổi mới của đất nước, trong đó có đường lối đối ngoại, phù hợp với lý luận và đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn. Chính sách đối ngoại của Đảng thực sự có bước ngoặt kể từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII (1991), trên cơ sở phân tích những biến động của tình hình thế giới, Đảng ta khẳng định, mặc dù chế độ XHCN ở Liên Xô và các nước Đông Âu sụp đổ khiến CNXH tạm thời lâm vào thoái trào, nhưng điều đó không làm thay đổi tính chất thời đại; loài người vẫn đang trong thời đại quá độ từ CNTB lên CNXH. Đồng thời, Đảng cũng làm rõ thêm một số đặc điểm chủ yếu của giai đoạn hiện nay, như: vai trò của cuộc cách mạng khoa học và công nghệ hiện đại, của toàn cầu hóa kinh tế như là một xu thế khách quan, lôi cuốn ngày càng nhiều nước tham gia; vừa có mặt tích cực, vừa có mặt tiêu cực; vừa có hợp tác, vừa có đấu tranh; ảnh hưởng tới nhịp độ phát triển lịch sử và cuộc sống các dân tộc. Điều đó vừa tạo thời cơ phát triển nhanh cho các nước, vừa đặt ra những thách thức gay gắt, nhất là đối với những nước lạc hậu về kinh tế.

Xuất phát từ tình hình thế giới và tình hình cụ thể của đất nước, Đảng đã đề ra và phát triển đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, đa dạng hóa, đa phương hóa quan hệ quốc tế, với phương châm chủ đạo là "Việt Nam sẵn sàng là bạn và là 22 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 đối tác tin cậy của các nước trong cộng đồng thế giới, phấn đấu vì hòa bình, độc lập và phát triển". Tiếp đó, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VIII (1996) tiếp tục khẳng định chính sách đối ngoại nhất quán của Việt Nam là: Mở rộng hợp tác quốc tế, tranh thủ sự đồng tình, ủng hộ và giúp đỡ của nhân dân thế giới, kết hợp sức mạnh của dân tộc với sức mạnh của thời đại. Việt Nam đã trải qua nhiều năm chiến tranh nên lợi ích lớn nhất lúc này là duy trì hòa bình, ổn định khu vực, tạo lập môi trường quốc tế và khu vực thuận lợi cho công cuộc đổi mới. Về kinh tế, thách thức lớn đối với Việt Nam để hội nhập được vào xu thế chung của thế giới là ưu tiên phát triển kinh tế.

Là một nước nằm trong khu vực có tốc độ phát triển kinh tế vào loại cao nhất thế giới, Việt Nam cần phải có nhiều cố gắng để tránh tụt hậu. Xuất phát từ thực tế đó, Việt Nam đã tăng cường và phát triển các mối quan hệ hợp tác với bên ngoài, trước hết là các nước trong khu vực Đông Nam Á. Trong xu thế hòa bình, đối thoại ngày càng được mở rộng và với những nỗ lực của Việt Nam trong việc giải quyết "vấn đề Campuchia", quan hệ đối ngoại của Việt Nam với các nước Đông Nam Á ngày càng được cải thiện. Trong 2 năm 1991-1992, Việt Nam đã ký kết với các nước thành viên ASEAN gần 40 hiệp định các loại, làm cơ sở pháp lý cho các mối quan hệ hợp tác đang ngày càng mở rộng.

Năm 1993, Việt Nam được mời tham gia diễn đàn khu vực ASEAN (ARF) để bàn về các vấn đề chính trị và an ninh của khu vực Châu Á - Thái Bình Dương và được coi là một trong những nước sáng lập diễn đàn này. Từ năm 1994, Việt Nam đã tham gia vào 6 ủy ban và 5 dự án chuyên ngành của ASEAN, các nước ASEAN cũng cử nhiều đoàn đại biểu đến Việt Nam để tìm hiểu và thăm dò khả năng hợp tác. Quan hệ Việt Nam - ASEAN ngày càng phát triển mạnh mẽ. Trong xu thế hội nhập và hợp tác để cùng phát triển ngày càng tiến triển mạnh mẽ.

Việt Nam và ASEAN đều có quyết tâm cao trong việc xây dựng và 23 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.2010 phát triển quan hệ hợp tác trong các lĩnh vực vì lợi ích chung của cả khu vực. Tại hội nghị Bộ trưởng Ngoại giáo ASEAN lần thứ 27 tại Băng Cốc (Thái Lan) vào tháng 7/1994, các nước ASEAN đã nhất trí tuyên bố sẵn sàng công nhận Việt Nam là thành viên chính thức của ASEAN. Ngày 28/7/1995, tại Brunây, Lễ kết nạp chính thức Việt Nam làm thành viên thứ 7 của ASEAN đã được tổ chức trọng thể. Cùng với quan hệ Việt Nam - ASEAN, quan hệ Việt Nam - Trung Quốc, Việt Nam - Hoa Kỳ thời kỳ này cũng có nhiều bước chuyển biến mới.

Quan hệ Việt Nam - Trung Quốc, từ đầu những năm 80, giữa Trung Quốc và Việt Nam đã diễn ra các cuộc tiếp xúc cấp Thứ trưởng. Cả hai nước đều mong muốn giải quyết những bất đồng, duy trì ổn định ở biên giới, đảm bảo yêu cầu hòa bình để thực hiện công cuộc cải cách và đổi mới ở mỗi nước. "Vấn đề Campuchia" - trở ngại lớn nhất trong quan hệ hai nước cũng đã được giải quyết. Năm 1990, phái đoàn cấp cao Việt Nam do Tổng Bí thư Nguyễn Văn Linh dẫn đầu đã đến thăm Trung Quốc.

Hai bên đã tiến hành nhiều cuộc hội đàm quan trọng. Đến tháng 11/1990, tại hội đàm ở Bắc Kinh, hai bên đã chính thức ra Thông cáo chung đánh dấu sự bình thường hóa quan hệ hai nước sau một thập niên căng thẳng. Mối quan hệ được xác định trên cơ sở 5 nguyên tắc cùng tồn tại hòa bình và hai bên cùng có lợi. Quan hệ Việt Nam - Hoa Kỳ, từ đầu những năm 90, mối quan hệ giữa hai nước ngày càng được cải thiện bằng những nỗ lực từ cả hai phía.