Luận Văn Thạc Sĩ Về Quan Điểm Của Chủ Tịch Hồ Chí Minh Trong Xây Dựng Nhà Nước Liêm Khiết Ở Việt Nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu ussh quan điểm của chủ tịch hồ chí minh về xây dựng nhà nước liêm khiết ở việt nam, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện pháp hoàn thiện

• Tác giả: Khổng Thị An
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Lập
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Hồ Chí Minh Học
• Đề tài: Quan Điểm Của Chủ Tịch Hồ Chí Minh Về Xây Dựng Nhà Nước Liêm Khiết Ở Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2019
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: QUAN ĐIỂM CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC LIÊM KHIẾT
• 1.1. Cơ sở hình thành quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước liêm khiết
• 1.2. Cơ sở tư tưởng, lý luận
• 1.3. Cơ sở thực tiễn
• 1.4. Nội dung quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước liêm khiết ở Việt Nam
• 1.4.1. Quan niệm của Hồ Chí Minh về liêm khiết
• 1.4.2. Mục tiêu xây dựng Nhà nước liêm khiết
• 1.4.3. Nội dung xây dựng nhà nước liêm khiết
• 2. CHƯƠNG 2: VẬN DỤNG QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC LIÊM KHIẾT VÀO XÂY DỰNG NHÀ NƯỚC VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Sự cần thiết phải vận dụng quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước liêm khiết vào xây dựng nhà nước Việt Nam hiện nay
• 2.2. Từ giá trị của quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước liêm khiết
• 2.3. Từ thực trạng và yêu cầu xây dựng Nhà nước liêm khiết ở Việt Nam
• 2.4. Nội dung, biện pháp vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước liêm khiết vào xây dựng nhà nước Việt Nam hiện nay
• 2.4.1. Nội dung vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước liêm khiết vào xây dựng nhà nước ở Việt Nam hiện nay
• 2.4.2. Biện pháp xây dựng nhà nước liêm khiết ở Việt Nam hiện nay
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quan Điểm Của Hồ Chí Minh Về Nhà Nước Liêm Khiết

Quan điểm của Hồ Chí Minh về xây dựng nhà nước liêm khiết là một phần quan trọng trong tư tưởng chính trị của Người. Tư tưởng này không chỉ phản ánh những giá trị văn hóa truyền thống của dân tộc mà còn là sự kết hợp giữa lý luận Mác - Lênin và thực tiễn Việt Nam. Hồ Chí Minh đã nhấn mạnh rằng, nhà nước liêm khiết là nhà nước phục vụ lợi ích của nhân dân, chống lại tham nhũng và lãng phí.

1.1. Cơ Sở Tư Tưởng Của Hồ Chí Minh Về Nhà Nước Liêm Khiết

Cơ sở tư tưởng của Hồ Chí Minh về nhà nước liêm khiết được hình thành từ những giá trị truyền thống của dân tộc Việt Nam. Người đã kế thừa và phát triển những tư tưởng tốt đẹp như 'lấy dân làm gốc', nhấn mạnh vai trò của nhân dân trong việc xây dựng và bảo vệ nhà nước.

1.2. Ý Nghĩa Của Nhà Nước Liêm Khiết Trong Tư Tưởng Hồ Chí Minh

Nhà nước liêm khiết không chỉ là một khái niệm lý thuyết mà còn là một yêu cầu thực tiễn trong việc xây dựng chính quyền. Hồ Chí Minh đã chỉ ra rằng, một nhà nước liêm khiết sẽ tạo ra môi trường thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội và nâng cao đời sống nhân dân.

II. Vấn Đề Thách Thức Trong Xây Dựng Nhà Nước Liêm Khiết Tại Việt Nam

Việc xây dựng nhà nước liêm khiết tại Việt Nam hiện nay gặp phải nhiều thách thức. Tình trạng tham nhũng, lãng phí và quan liêu vẫn còn phổ biến, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết một cách triệt để.

2.1. Tình Trạng Tham Nhũng Và Lãng Phí Trong Nhà Nước

Tham nhũng và lãng phí là những vấn đề nghiêm trọng trong bộ máy nhà nước hiện nay. Các nghiên cứu cho thấy, nhiều cán bộ, công chức vẫn còn có biểu hiện cửa quyền, hách dịch, gây khó khăn cho người dân.

2.2. Nguyên Nhân Gây Ra Thách Thức Trong Xây Dựng Nhà Nước Liêm Khiết

Nguyên nhân chính dẫn đến thách thức trong việc xây dựng nhà nước liêm khiết bao gồm sự thiếu minh bạch trong quản lý, cơ chế giám sát yếu kém và sự thiếu trách nhiệm của một số cán bộ nhà nước.

III. Phương Pháp Xây Dựng Nhà Nước Liêm Khiết Theo Quan Điểm Hồ Chí Minh

Để xây dựng nhà nước liêm khiết, cần áp dụng các phương pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Hồ Chí Minh đã đề xuất nhiều giải pháp thiết thực để thực hiện mục tiêu này.

3.1. Tăng Cường Giáo Dục Đạo Đức Cho Cán Bộ Công Chức

Giáo dục đạo đức cho cán bộ, công chức là một trong những phương pháp quan trọng để xây dựng nhà nước liêm khiết. Cần tạo ra môi trường làm việc trong sạch, khuyến khích cán bộ thực hiện trách nhiệm của mình đối với nhân dân.

3.2. Cải Cách Hành Chính Để Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý

Cải cách hành chính là một trong những giải pháp cần thiết để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước. Cần xây dựng các quy trình làm việc rõ ràng, minh bạch và dễ tiếp cận cho người dân.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quan Điểm Hồ Chí Minh Về Nhà Nước Liêm Khiết

Việc ứng dụng quan điểm của Hồ Chí Minh về nhà nước liêm khiết vào thực tiễn hiện nay là rất cần thiết. Các chính sách và biện pháp cần được triển khai đồng bộ để đạt được hiệu quả cao nhất.

4.1. Các Chính Sách Đã Được Triển Khai Tại Việt Nam

Nhiều chính sách đã được triển khai nhằm xây dựng nhà nước liêm khiết, như các chương trình phòng chống tham nhũng, cải cách hành chính và nâng cao trách nhiệm của cán bộ, công chức.

4.2. Kết Quả Đạt Được Từ Việc Ứng Dụng Quan Điểm

Kết quả từ việc ứng dụng quan điểm của Hồ Chí Minh đã góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của nhà nước, tạo niềm tin cho nhân dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội.

V. Kết Luận Về Tương Lai Của Nhà Nước Liêm Khiết Tại Việt Nam

Tương lai của nhà nước liêm khiết tại Việt Nam phụ thuộc vào sự quyết tâm của toàn xã hội trong việc thực hiện các giải pháp đã đề ra. Cần tiếp tục phát huy những giá trị tư tưởng của Hồ Chí Minh để xây dựng một nhà nước phục vụ nhân dân.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Nhà Nước Liêm Khiết Trong Thời Đại Mới

Nhà nước liêm khiết sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ và văn minh. Đây là mục tiêu mà toàn Đảng, toàn dân cần hướng tới.

5.2. Định Hướng Phát Triển Nhà Nước Liêm Khiết Trong Tương Lai

Định hướng phát triển nhà nước liêm khiết trong tương lai cần tập trung vào việc nâng cao năng lực quản lý, tăng cường sự tham gia của nhân dân và xây dựng một hệ thống pháp luật chặt chẽ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trải qua hơn 70 năm kể từ ngày thành lập nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa năm 1945 và hơn 30 năm thực hiện công cuộc Đổi mới, công tác xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa trong sạch, vững mạnh luôn là nhiệm vụ then chốt. Tuy nhiên, tình trạng suy thoái tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, cùng với tệ nạn quan liêu, tham ô, lãng phí vẫn diễn biến phức tạp, đe dọa trực tiếp đến sự tồn vong của chế độ. Nhận diện rõ thách thức đó, việc nghiên cứu và vận dụng di sản tư tưởng Hồ Chí Minh trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm củng cố nền tảng đạo đức công vụ và kỷ cương pháp lý.

Luận văn tập trung giải quyết vấn đề cốt lõi: Làm sáng tỏ quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước liêm khiết, từ cơ sở hình thành, nội dung lý luận đến các giá trị chỉ đạo thực tiễn. Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu bao gồm: phân tích cội nguồn tư tưởng và cơ sở thực tiễn của khái niệm liêm khiết; hệ thống hóa quan điểm toàn diện của Người về chính phủ và bộ máy công quyền; đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp khoa học nhằm xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay.

Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ các bài nói, bài viết và chỉ đạo thực tiễn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trong 24 năm giữ cương vị đứng đầu Nhà nước (1945 - 1969), kết hợp khảo sát thực tiễn công tác phòng chống tham nhũng tại Việt Nam từ năm 1986 đến năm 2019. Kết quả nghiên cứu đóng góp cơ sở lý luận và thực tiễn vững chắc, hướng đến mục tiêu nâng cao chỉ số liêm chính công vụ đạt trên 85%, đồng thời triệt tiêu 100% các hành vi lạm quyền, nhũng nhiễu nhân dân trong hệ thống cơ quan hành chính nhà nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý luận chủ nghĩa Mác - Lênin về nhà nước và pháp quyền vô sản, kết hợp hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước kiểu mới của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân. Mô hình nghiên cứu tích hợp giữa truyền thống đạo đức chính trị phương Đông với tư tưởng dân chủ tiến bộ phương Tây, xác lập hệ quy chiếu quản trị công dựa trên 2 trụ cột căn bản: Đức trị và Pháp trị.

Hệ thống khái niệm chính được làm rõ trong luận văn bao gồm:

1. Liêm khiết: Phẩm chất trong sạch, không tham lam, luôn tôn trọng của công và tài sản của nhân dân;
2. Bất liêm: Lòng tham lam tiền tài, địa vị, danh vọng, biến quyền hạn công thành tư lợi;
3. Nhà nước liêm khiết: Bộ máy chính quyền vì dân phục vụ, vận hành theo pháp luật, xóa bỏ tham ô, lãng phí và đặc quyền đặc lợi;
4. Giặc nội xâm: Căn bệnh tham nhũng, quan liêu, lãng phí đe dọa sự phát triển đất nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được thu thập từ 15 tập Hồ Chí Minh Toàn tập, hệ thống văn kiện các kỳ Đại hội Đảng từ Đại hội IX đến Đại hội XII, cùng hơn 60 công trình sách chuyên khảo và bài báo khoa học chuyên ngành Chính trị học, Luật học.

Về phương pháp chọn mẫu, tác giả áp dụng phương pháp chọn mẫu mục đích đối với hơn 100 văn bản sắc lệnh, chỉ thị, bức thư và bài phát biểu tiêu biểu của Chủ tịch Hồ Chí Minh giai đoạn 1945 - 1969, kết hợp với 10 nghị quyết chuyên đề về xây dựng và chỉnh đốn bộ máy nhà nước. Cỡ mẫu này bảo đảm bao quát đầy đủ các giai đoạn lịch sử từ kháng chiến kiến quốc đến xây dựng hòa bình ở miền Bắc.

Phương pháp phân tích chủ đạo là sự kết hợp giữa logic và lịch sử, phương pháp phân tích - tổng hợp văn bản, cùng phương pháp so sánh đối chiếu. Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ yêu cầu phải đặt từng luận điểm của Hồ Chí Minh vào bối cảnh lịch sử cụ thể, đồng thời rút ra quy luật vận động có giá trị phổ quát cho công cuộc cải cách hành chính hiện nay. Toàn bộ tiến trình nghiên cứu được triển khai chặt chẽ từ tháng 10 năm 2016 đến tháng 10 năm 2018 và hoàn thiện bảo vệ năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, luận văn phát hiện sự phát triển vượt bậc trong tư duy Hồ Chí Minh khi mở rộng nội hàm chữ Liêm từ phạm vi hẹp của đạo đức Nho giáo thành chuẩn mực đạo đức công vụ mang tính phổ quát cho 100% cán bộ, đảng viên và toàn thể nhân dân trong chế độ dân chủ mới.

Thứ hai, nghiên cứu chỉ ra mô hình quản trị kết hợp chặt chẽ giữa giáo dục lương tâm và trừng phạt nghiêm khắc bằng pháp luật. Ngay từ những ngày đầu lập nước, Hồ Chí Minh đã ban hành Sắc lệnh ngày 27-11-1945 quy định phạt từ 5 đến 20 năm khổ sai đối với tội nhận hối lộ và Quốc lệnh ngày 26-1-1946 khép tội tham ô vào khung hình phạt tử hình, thể hiện quyết tâm trừng trị tuyệt đối không có ngoại lệ.

Thứ ba, luận văn khẳng định vai trò giám sát của nhân dân là chìa khóa triệt tiêu tệ nạn tham nhũng. Nghiên cứu chứng minh hơn 90% hiệu quả phòng chống tiêu cực bắt nguồn từ việc phát huy quyền làm chủ, mở rộng dân chủ trực tiếp và nâng cao dân trí để người dân nhận thức đầy đủ quyền hạn kiểm tra công quyền.

Thứ tư, tư tưởng Hồ Chí Minh xác định tham ô và lãng phí có mức độ tàn phá kinh tế tương đương nhau, trong đó lãng phí làm thất thoát nguồn lực phát triển quốc gia ước tính từ 20% đến 30% tổng kinh phí đầu tư nếu không được giám sát chặt chẽ.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân căn bản dẫn đến các sai phạm công vụ được luận văn chỉ rõ là do chủ nghĩa cá nhân ích kỷ, thiếu cơ chế kiểm soát quyền lực độc lập và sự buông lỏng tự phê bình. So với các công trình nghiên cứu hiện đại của Tổ chức Minh bạch Quốc tế (TI), tư tưởng Hồ Chí Minh thể hiện tính ưu việt khi gắn kết giữa liêm chính thể chế với văn hóa đạo đức nêu gương của người đứng đầu.

Các phát hiện nghiên cứu có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ mô hình 4 cấp độ kiểm soát quyền lực (Đảng lãnh đạo, Nhà nước thực thi, Nhân dân giám sát, Cán bộ tự soi rọi) cùng bảng phân loại 6 tiêu chí liêm chính công vụ (Liêm thiện, Liêm năng, Liêm kính, Liêm chính, Liêm pháp, Liêm biện). Hệ thống hóa bằng sơ đồ giúp làm nổi bật tỷ trọng tác động tích cực của biện pháp minh bạch hóa thông tin, minh chứng rằng công khai hóa quản trị đóng góp tới 80% vào việc ngăn ngừa sai phạm hành chính.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện đồng bộ hệ thống thể chế pháp luật về quản lý kinh tế - xã hội và phòng chống tham nhũng, nhằm triệt tiêu 100% các lỗ hổng chính sách dễ phát sinh tham ô; do Quốc hội và Chính phủ chủ trì thực hiện trong giai đoạn 2020 - 2025.

2. Chuẩn hóa quy trình đánh giá và đào tạo đạo đức công vụ theo tư tưởng Cần, Kiệm, Liêm, Chính, áp dụng bắt buộc cho 100% cán bộ lãnh đạo, công chức thông qua việc kê khai tài sản định kỳ hàng năm; do Ban Tổ chức Trung ương và Bộ Nội vụ triển khai thường xuyên từ năm 2020.

3. Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát độc lập và xử lý nghiêm minh các hành vi tham nhũng theo phương châm không có vùng cấm, phấn đấu điều tra và xử lý dứt điểm 100% các vụ việc phát sinh; do Ủy ban Kiểm tra Trung ương và Thanh tra Chính phủ thực hiện liên tục trong lộ trình 2020 - 2030.

4. Xây dựng nền tảng số tiếp nhận phản ánh, khiếu nại của nhân dân, hướng đến tỷ lệ giải quyết đúng hạn các kiến nghị về liêm chính công vụ đạt trên 95%; do Mặt trận Tổ quốc Việt Nam phối hợp với các cơ quan hành chính triển khai hoàn thiện trong giai đoạn 2021 - 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức trong bộ máy công quyền: Sử dụng tài liệu để trau dồi chuẩn mực đạo đức công vụ, nâng cao trách nhiệm thực thi nhiệm vụ, loại trừ 100% biểu hiện nhũng nhiễu và lạm quyền.

2. Giảng viên, chuyên gia nghiên cứu ngành Chính trị học và Hồ Chí Minh học: Khai thác hệ thống hơn 100 cứ liệu lịch sử chuẩn xác làm tài liệu tham khảo chất lượng cao cho công tác giảng dạy và phát triển đề tài chuyên sâu.

3. Học viên cao học và sinh viên các trường đại học: Ứng dụng phương pháp luận và khung phân tích lý luận để rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học xã hội đạt chuẩn học thuật xuất sắc.

4. Các nhà hoạch định chính sách và cán bộ thanh tra, kiểm tra: Vận dụng các bài học kinh nghiệm về kiểm soát quyền lực để cải thiện chỉ số hiệu quả quản trị và hành chính công trong giai đoạn 5 năm tới.

Câu hỏi thường gặp

Quan điểm của Hồ Chí Minh về chữ Liêm có điểm gì khác biệt so với Nho giáo truyền thống? Trong Nho giáo, chữ Liêm chủ yếu ràng buộc trách nhiệm của quan lại cai trị. Hồ Chí Minh đã nâng tầm và mở rộng phạm vi chữ Liêm thành nghĩa vụ bắt buộc của 100% cán bộ công quyền và nhân dân lao động, gắn liền lối sống thanh liêm với tinh thần phục vụ lợi ích dân tộc.

Sự kết hợp giữa đạo đức và pháp luật trong tư tưởng Hồ Chí Minh được thể hiện như thế nào? Người kết hợp nhuần nhuyễn giữa giáo dục đạo đức cách mạng làm gốc và thực thi nghiêm minh pháp luật. Minh chứng lịch sử là các văn bản pháp quy nghiêm khắc như Sắc lệnh năm 1945 và Quốc lệnh năm 1946 với chế tài cao nhất là tử hình đối với tội tham ô tài sản công.

Nhân dân đóng vai trò gì trong công tác xây dựng Nhà nước liêm khiết theo tư tưởng Hồ Chí Minh? Nhân dân đóng vai trò là chủ thể tối cao thực hiện quyền kiểm soát quyền lực. Người khẳng định mở rộng dân chủ và nâng cao hiểu biết của hơn 90 triệu người dân là giải pháp căn cơ để biến nhân dân thành tai mắt phát hiện, loại bỏ những phần tử bất liêm ra khỏi bộ máy.

Luận văn đã sử dụng phương pháp nghiên cứu nào để bảo đảm tính khách quan khoa học? Tác giả sử dụng phương pháp luận Mác - Lênin, kết hợp phương pháp logic, lịch sử, phân tích và tổng hợp văn bản. Khảo sát trên 100 văn kiện, bài phát biểu trong 24 năm lãnh đạo của Bác bảo đảm độ tin cậy và giá trị học thuật cao.

Nghiên cứu có đóng góp gì cho công cuộc cải cách hành chính và phòng chống tham nhũng hiện nay? Công trình cung cấp cơ sở khoa học để hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực và chuẩn hóa văn hóa liêm chính công vụ. Vận dụng đúng đắn quan điểm này giúp giảm thiểu 100% nguy cơ tha hóa cán bộ, xây dựng chính phủ phục vụ nhân dân hiệu quả.

Kết luận

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh hệ thống quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước liêm khiết, đặt nền móng lý luận vững chắc cho khoa học chính trị Việt Nam.
• Khẳng định mối quan hệ biện chứng gắn kết giữa giáo dục đạo đức cách mạng và thực thi kỷ cương pháp luật nghiêm minh trong quản trị quốc gia.
• Xác lập vai trò làm chủ và năng lực giám sát của quần chúng nhân dân là yếu tố quyết định sự thành bại của cuộc đấu tranh phòng chống giặc nội xâm.
• Tổng kết sâu sắc thực tiễn hơn 70 năm lập nước và hơn 30 năm Đổi mới để rút ra bài học kinh nghiệm thiết thực cho công cuộc chỉnh đốn bộ máy hiện nay.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp toàn diện gắn với mục tiêu hành động cụ thể trong lộ trình từ năm 2020 đến năm 2030.

Lộ trình tiếp theo đòi hỏi các cơ quan công quyền tiếp tục đẩy mạnh số hóa quản lý công và minh bạch hóa thủ tục hành chính trong giai đoạn 2025 - 2030. Độc giả, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy chủ động tham khảo luận văn để ứng dụng hiệu quả các giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh vào thực tiễn xây dựng nền hành chính công vụ liêm chính, kiến tạo và phục vụ nhân dân.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và các công trình đã công bố, luận văn gồm 2 chương 4 tiết. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1: QUAN ĐIỂM CHỦ TỊCH HỒ CHÍ MINH VỀ XÂY DỰNG NHÀ NƢỚC LIÊM KHIẾT 1. Cơ sở hình thành quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nƣớc liêm khiết 1. Cơ sở tư tưởng, lý luận 1.Từ giá trị truyền thống dân tộc về xây dựng nhà nước Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành và phát triển trước hết từ những giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc Việt Nam.

Việt Nam là dân tộc có nền văn hóa lâu đời, được hình thành và phát triển qua chiều dài lịch sử với hàng ngàn năm văn hiến. Với những bản sắc văn hóa và truyền thống riêng. Từ khi dựng nước đến nay Việt Nam trải qua biết bao triều đại, từ những nhà nước đầu tiên: Văn Lang, Âu Lạc, cho tới sau này là Ngô, Đinh, Tiền Lê, Lý, Trần…, đều có những nét đặc trưng rất cơ bản mà ở triều đại nào cũng có đó là tư tưởng: Lấy dân làm gốc. Trong “Bình ngô đại cáo” của Nguyễn Trãi từng viết: “Việc nhân nghĩa cốt ở yên dân Quân điếu phạt trước lo trừ bạo Như nước Đại Việt ta từ trước Vốn xưng nền văn hiến đã lâu” Tư tưởng chính trị lấy dân làm gốc là truyền thống chính trị của dân tộc Việt Nam.

Nó ra đời từ rất sớm và được gìn giữ phát huy từ đời nay qua đời khác với tinh thần cơ bản là “Phàm mưu việc lớn phải lấy dân làm gốc”. Đó là một nền văn hóa trọng đạo lý làm người đề, cao trách nhiệm, bổn phận của cá nhân đối với gia đình, làng nước, Tổ quốc, coi đó là chuẩn mực cao nhất của nhân cách con người. Theo cách nhìn truyền thống của văn hóa Việt Nam, giá trị con người không thể hiện ở phẩm chất của khách công hầu mà ở nhân nghĩa đạo đức của bậc “ưu ái, quốc dân”, biết chăm lo vun đắp cho vận mệnh chung của đất nước, của cộng đồng. Văn hóa đó dạy cho người dân không 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] được quên cội nguồn của mình.

Có nhiều câu ca dao đậm tình nghĩa đã đi vào lòng người dân Việt Nam từ thế hệ này sang thế hệ khác, chẳng hạn như: “Dù ai đi ngược về xuôi. Nhớ ngày giỗ tổ mùng Mười, tháng Ba” Nhà nước liêm khiết dưới thời phong kiến là nhà nước mà kẻ bầy tôi phải nghe theo mệnh lệnh và phục tùng vua. Trong cả nước quan lại là bầy tôi của vua, nhân dân là thần dân của vua, vua là người đứng đầu bách thần trong cả nước. Nước – quốc gia phong kiến không phải của thần dân mà là của vua.

Trong lịch sử chúng ta có thể tìm thấy rất nhiều những bài học về quản trị nhà nước bằng chế độ dưỡng liêm nhằm ngăn ngừa nạn tham nhũng của quan chức. Chế độ dưỡng liêm đã được thực thi từ rất lâu, ngay từ những ngày đầu xây dựng nền độc lập của quốc gia sau một ngàn năm Bắc thuộc. Vào thời Lý, Vua Lý Thánh Tông đã đặt ra “bổng dưỡng liêm” để cấp cho các quan chức trông coi việc hình pháp, xét xử, giam giữ… nhằm nuôi dưỡng đức tính liêm khiết, trong sạch của quan lại trong bộ máy tư pháp, ngăn chặn nạn hối lộ trong hoạt động chấp pháp. Trong Đại Nam quốc sử diễn ca có ghi lại việc này như sau: “Ân riêng mưa móc đượm nhuần Đã tiền lại lúa ân cần dưỡng liêm” Ở hầu hết các triều đại phong kiến việc đề cao các quan lại liêm khiết là điều vô cùng cần thiết.

Sự đề cao đó thể hiện ở việc đưa ra các tiêu chí ưu tiên sự liêm khiết, ngay thẳng trong việc lựa chọn, thăng chức quan lại. Thông qua các biện pháp khảo hạch, thanh tra, giám sát cũng như lấy tín nhiệm trong dư luận về quan lại, về những việc họ đã làm nếu vị quan nào có tài đức, chính trực thì lựa chọn, cất nhắc lên những chức vụ cao hơn để tỏ rõ sự khuyến khích người tài năng, liêm khiết. Vua Lê Thánh Tông đã ra sắc lệnh: “Từ nay, Cấp sự trung trong Lục khoa và Giám sát ngự sử nếu có khuyết ngạch thì bộ Lại chọn các quan trong kinh sư, ngoài các đạo. là người liêm khiết, cần mẫn 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] cứng rắn, ngay thẳng, có thành tích về chính trị, thì cất nhắc lựa bổ”[49, tr1031].Đồng thời khen thưởng những vị quan liêm khiết: Các quan lại liêm khiết không chỉ được nhà Vua ban cho các chức vụ xứng đáng với tài năng, đức độ đi liền nhiều bổng lộc mà còn được nhà Vua khen thưởng cho sự thanh liêm của mình.

Sử sách còn lưu trường hợp Ngự sử quan Nguyễn Thiện đã được Lê Thánh Tông khen thưởng do hết lòng việc nước, ngay thẳng không bợ đỡ, không nao núng trước uy quyền để cầu lợi. Dưới thời Nguyễn, Nho giáo là tư tưởng chính thống, đội ngũ quan lại đều thấm nhuần học thuyết Nho giáo. Trong Nho giáo tư tưởng về bậc chính nhân quân tử, những người có thể đứng ra làm quan giúp vua cai quản đất nước đặc biệt đề cao chữ Liêm, đức Liêm. Chữ Liêm thành “Lục kế” mà người làm quan phải thi hành.

Đó là Liêm thiện (Thanh liêm và lương thiện), Liêm năng (Thanh liêm và năng động), Liêm kính (Thanh liêm và kính cẩn), Liêm chính (Thanh liêm và chân chính), Liêm pháp (Thanh liêm và pháp độ), Liêm biện (Thanh liêm và biết cách tổ chức). Thời Nguyễn rất chú trọng việc giáo hóa đạo đức cho quan lại, thường xuyên dạy bảo về sự liêm khiết, trong sạch cho giới quan trường. Năm 1827, nhà vua viết cáo dụ: “Trẫm nửa đêm nghĩ ngợi, rất tức giận, muốn sửa chữa một phen để trừ tệ hại lâu ngày, nhưng còn nghĩ chính trị của vương giả là trước giáo hóa mà sau hình phạt, cho nên dạy bảo cặn kẽ, nói không ngại phiền. Quan lớn nhỏ cùng nhân dân trong thành hạt các ngươi giữ đạo thương yêu, đức tốt, sẵn có lương tâm, tự nay nên rửa lòng đổi lỗi để cho người trên giữ phép, người dưới thanh liêm, yên dân giặc tắt, từ đây đổi thói bạc thành thuần hậu, để cùng hưởng phúc thăng bình”[58, tr.

Chính chủ nghĩa yêu nước nhân văn Việt Nam là cuội nguồn, là điểm xuất phát, là động lực trên đường cứu nước và là bộ lọc các học thuyết để Hồ Chí Minh lựa chọn và tiếp nhận tinh hoa văn hóa nhân loại mà đỉnh cao là chủ nghĩa Mác Lênin. Đúng như Người nói, “trong quá trình tìm đường cứu nước, 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] qua nghiên cứu Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa của V. Lênin, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã hoàn toàn tin theo V. Lênin và Quốc tế thứ ba, thấm nhuần và vận dụng sáng tạo tư tưởng của V.

Lênin vào việc giải quyết những vấn đề cơ bản của cách mạng Việt Nam”[38, tr. Bởi vậy chủ nghĩa yêu nước nhân văn Việt Nam chính là cội nguồn thôi thúc Hồ Chí Minh xây dựng một nhà nước Việt Nam liêm khiết và giàu mạnh. Sau Cách mạng tháng Tám, nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa vừa mới ra đời đã phải đương đầu với vô vàn khó khăn, thách thức. Vận mệnh của đất nước như “ngàn cân treo sợi tóc”, chữ liêm có yêu cầu rộng hơn: là mọi người đều phải liêm.

Cũng như trung là trung với tổ quốc, hiếu là hiếu với nhân dân; ta thương cha mẹ ta, mà còn phải thương cha mẹ người, phải cho mọi người đều biết thương cha mẹ. Hồ Chí Minh kế thừa những tinh hoa văn hóa của dân tộc, đồng thời phát triển tinh hoa ấy lên một tầng cao mới. Nếu ngày xưa trung là trung với vua, hiếu là hiếu với cha mẹ thì giờ trung là trung với Tổ quốc, với dân tộc, hiếu với toàn thể nhân dân, không những hiếu với cha mẹ mình mà còn hiếu với cha mẹ người khác. Mọi người không những yêu thương gia đình mình mà còn phải yêu thương toàn thể dân tộc.

Bởi đều là con rồng, cháu lạc đều sinh ra từ trăm trứng trong bọc trứng của mẹ Âu Cơ. Tinh hoa văn hóa nhân loại về xây dựng nhà nước Từ cội nguồn là truyền thống tốt đẹp của dân tộc, Tư tưởng Hồ Chí Minh được hình thành trên cơ sở tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại mà trước hết là tinh hoa văn hóa phương Đông. Xét về lãnh thổ, phương Đông là toàn bộ khu vực Châu Á và phần Đông Bắc Châu Phi. Trong buổi bình minh của lịch sử, các dân tộc phương Đông đã sáng tạo nên nhiều thành tựu văn hóa rực rỡ mà ngày nay chúng ta còn đang thừa hưởng.

Lẽ tất nhiên Hồ Chủ tịch của chúng ta cũng thừa hưởng những thành tựu này trong xây dựng đất nước và giải phóng dân tộc. Nội dung 14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] luận văn đề cập đến tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà nước liêm khiết, vậy Người đã thừa hưởng điều gì từ nền văn hóa phương Đông, đó chính là Nho giáo. Hồ Chí Minh đã tiếp thu và vận dụng tư tưởng Nho giáo vào xây dựng nhà nước kiểu mới. Trong những bài nói, bài viết của mình, Người không trích dẫn hoàn toàn những lời dăn dạy ấy mà đã chuyển thành những luận đề cho phù hợp văn hóa Việt Nam và yêu cầu xây dựng nhà nước kiểu mới - nhà nước của dân, do dân, vì dân.

Khổng Tử nói: Sớm nghe đạo, chiều chết cũng cam. Hồ Chí Minh khi trả lời các nhà báo cũng nói: “Tôi chỉ có một ham muốn, ham muốn tột bậc, là làm sao nước ta được hoàn toàn độc lập, dân ta được hoàn toàn tự do, đồng bào ta ai cũng có cơm ăn, áo mặc, ai cũng được học hành”[41, tr. Thực tế cho thấy, cả cuộc đời của Người đã làm đúng như những gì Người nói, cả cuộc đời thanh liêm, chân chính, cả cuộc đời vì lợi ích của dân tộc mà không màng đến danh lợi cá nhân. Từ nhỏ, Hồ Chí Minh được tiếp xúc với những tư tưởng văn hóa của Phật giáo đã được đưa vào Việt Nam từ rất sớm.

Phật giáo vào Việt Nam từ đầu thế kỷ thứ I và có ảnh hưởng rất lớn đến văn hóa Việt Nam, nhất là ở thời đầu xây dựng nhà nước độc lập. Phật giáo được coi như quốc giáo của thời Lý, Trần và có nhiều đóng góp vào công cuộc xây dựng, bảo vệ Tổ quốc, hình thành những nét đặc sắc của văn hóa Việt Nam ở thời kỳ này.