ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC Xà HỘI VÀ NHÂN VĂN ----------------------------------------------------- NGUYỄN THỊ THU TRANG QUAN ĐIỂM CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN VIỆT NAM VỀ PHÁT TRIỂN KINH TẾ TƯ NHÂN VÀ Ý NGHĨA CỦA QUAN ĐIỂM ĐÓ ĐỐI VỚI SỰ PHÁT TRIỂN KINH TẾ Xà HỘI Ở NƯỚC TA HIỆN NAY LUẬN VĂN THẠC SĨ Chuyên ngành: Chủ nghĩa xã hội khoa học Hà Nội - 2011 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Môc lôc Më ®Çu 1. T×nh h×nh nghiªn cøu. Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu. §èi t-îng vµ ph¹m vi nghiªn cøu.
C¬ së nghiªn cøu vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu. ý nghÜa cña luËn v¨n. KÕt cÊu cña luËn v¨n.8 Néi dung Ch-¬ng 1: Quan ®iÓm cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n vµ thùc tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n ë n-íc ta hiÖn nay 1. C¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn ®Ó §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®Ò ra quan ®iÓm vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n.
Sù tiÕn triÓn trong quan ®iÓm cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n .Thùc tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n ë n-íc ta nh÷ng n¨m ®æi míi.48 Ch-¬ng 2: ý nghÜa quan ®iÓm cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ë n-íc ta hiÖn nay 2. Quan ®iÓm ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam lµm thay ®æi t- duy lý luËn trªn c¸c lÜnh vùc. Quan ®iÓm ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam gãp phÇn gi¶i phãng lùc l-îng s¶n xuÊt, lµm t¨ng thu nhËp cña x· héi. Quan ®iÓm ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam gãp phÇn gi¶i quyÕt lao ®éng viÖc lµm vµ c¸c vÊn ®Ò x· héi cña ®Êt n-íc .79 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Quan ®iÓm ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam ®ßi hái ®æi mới hÖ thèng ph¸p luËt vµ c¸c tæ chøc chÝnh trÞ - x· héi. Quan ®iÓm ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam më réng quan hÖ ®èi ngo¹i cña ®Êt n-íc.101 Danh môc tµi liÖu tham kh¶o.104 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CNXH: Chủ nghĩa xã hội CNTB: Chủ nghĩa tƣ bản DNTN: Doanh nghiệp tƣ nhân QHSX: Quan hệ sản xuất KTTT: Kinh tế thị trƣờng LLSX: Lực lƣợng sản xuất TBCN: Tƣ bản chủ nghĩa XHCN: Xã hội chủ nghĩa 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Më ®Çu 1. Lý do chän ®Ò tµi: Kinh tÕ t- nh©n lµ mét bé phËn quan träng trong nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn ë ViÖt Nam hiÖn nay. Kinh tÕ t- nh©n ®-îc hiÓu lµ lo¹i h×nh tæ chøc kinh tÕ dùa trªn së h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt.
Thµnh phÇn cña kinh tÕ t- nh©n gåm: kinh tÕ c¸ thÓ, kinh tÕ tiÓu chñ, kinh tÕ t- b¶n t- nh©n. Kinh tÕ c¸ thÓ lµ h×nh thøc kinh tÕ cña mét hé gia ®×nh hay mét c¸ nh©n ho¹t ®éng dùa trªn c¬ së së h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt vµ lao ®éng cña chÝnh hé c¸ nh©n gia ®×nh ®ã, kh«ng thuª m-ín lao ®éng lµm thuª. Kinh tÕ tiÓu chñ lµ h×nh thøc kinh tÕ do mét chñ tæ chøc, qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh, ho¹t ®éng trªn c¬ së së h÷u t- nh©n vÒ t- liÖu s¶n xuÊt vµ cã sö dông lao ®éng thuª m-ín ngoµi lao ®éng cña chñ; quy m« vèn ®Çu t- vµ lao ®éng nhá h¬n cña c¸c h×nh thøc doanh nghiÖp t- nh©n, c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n hoÆc c«ng ty cæ phÇn. Kinh tÕ t- b¶n t- nh©n bao gåm c¸c c«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n (do mét sè t- nh©n lµm chñ), doanh nghiÖp t- nh©n (lµ do mét t- nh©n lµm chñ) vµ c«ng ty cæ phÇn ®-îc thµnh lËp theo LuËt Doanh nghiÖp t- nh©n, LuËt C«ng ty.
ë c¸c n-íc theo kinh tÕ thÞ tr-êng, së h÷u t- nh©n ®-îc coi lµ mét trong nh÷ng ®éng lùc chñ yÕu ®Ó ph¸t triÓn kinh tÕ. Ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n cã nhiÒu t¸c dông: t¹o ra ®éng lùc cho s¶n xuÊt kinh doanh, duy tr× c¹nh tranh gióp nÒn kinh tÕ trë nªn n¨ng ®éng h¬n; ®a d¹ng ho¸ c¸c chñ thÓ tham gia thÞ tr-êng, gãp phÇn khai th¸c vµ sö dông mét c¸ch hiÖu qu¶ nguån lao ®éng x· héi. Kinh tÕ t- nh©n g¾n liÒn víi së h÷u t- nh©n nªn cã thÓ truyÒn l¹i cho thÕ hÖ sau tµi s¶n, kiÕn thøc, kinh nghiÖm, tõ ®ã t¹o ra ®éng lùc ph¸t triÓn kinh tÕ kh«ng ngõng. §èi víi n-íc ta, ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n l¹i cµng cã vai trß quan träng trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ ®Êt n-íc.
Kinh tÕ t- nh©n ®· gãp phÇn to lín trong viÖc huy ®éng c¸c nguån vèn trong x· héi cho ®Çu t-, ph¸t triÓn nguån nh©n lùc, më réng quan hÖ kinh tÕ ®èi ngo¹i, hiÖn ®¹i ho¸ s¶n xuÊt, tõ ®ã gãp phÇn vµo sù thµnh c«ng cña c«ng cuéc x©y dùng XHCN ë n-íc ta. Kinh tÕ t- nh©n cã vÞ trÝ vµ t¸c dông nh- vËy nh-ng ë n-íc ta, trong mét thêi gian dµi ®· tõng tån t¹i phæ biÕn quan ®iÓm ®èi lËp kinh tÕ t- nh©n víi c¸c thµnh phÇn kinh tÕ XHCN, víi chñ tr-¬ng c¶i t¹o kinh tÕ XHCN, ®Èy m¹nh kinh tÕ quèc doanh vµ kinh tÕ tËp thÓ. Nh-ng tr¶i qua thùc tiÔn ®æi míi vµ qu¶n lý 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com kinh tÕ thêi gian qua , víi sù ®ãng gãp vµ ph¸t triÓn cña kinh tÕ t- nh©n ®èi với sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña ®Êt n-íc ®· cho thÊy nh÷ng h¹n chÕ cña doanh nghiÖp nhµ n-íc vµ tËp thÓ ë n-íc ta. Tõ khi cã nhËn thøc míi cña §¶ng ta vÒ nÒn kinh tÕ hµng hãa nhiÒu thµnh phÇn trong thêi kú qu¸ ®é th× kinh tÕ t- nh©n ®· ®-îc thõa nhËn, vµ trªn thùc tÕ, thµnh phÇn kinh tÕ nµy ®· cã nh÷ng ®ãng gãp to lín cho sù t¨ng tr-ëng cña nÒn kinh tÕ quèc d©n, nhÊt lµ trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y.
Tuy nhiªn, ®Ó kinh tÕ t- nh©n ngµy cµng ph¸t triÓn m¹nh mÏ d-íi sù l·nh ®¹o cña §¶ng, cã nhiÒu vÊn ®Ò cÇn ®-îc tiÕp tôc bæ sung, ®æi míi. Nghiªn cøu quan ®iÓm cña §¶ng ®èi víi thµnh phÇn kinh tÕ nµy ®Ó thÊy ®-îc sù tån t¹i tÊt yÕu cña nã trong thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi ë n-íc ta hiÖn nay, nh»m ®¸nh gi¸ ®óng vÞ trÝ, ý nghÜa, vai trß cña kinh tÕ t- nh©n trong nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng XHCN ë ViÖt Nam ®ang lµ yªu cÇu cÇn thiÕt c¶ vÒ mÆt lý luËn vµ thùc tiÔn. XuÊt ph¸t tõ lý do trªn, t«i chän ®Ò tµi “ Quan ®iÓm cña §¶ng céng s¶n ViÖt nam vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n vµ ý nghÜa cña quan ®iÓm ®ã ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ- x· héi ë n-íc ta hiÖn nay” lµm ®Ò tµi luËn v¨n tèt nghiÖp cña m×nh. T×nh h×nh nghiªn cøu: Tõ khi §¶ng ta chñ tr-¬ng chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng cã sù ®iÒu tiÕt cña nhµ n-íc theo ®Þnh h-íng XHCN, c¸c nhµ nghiªn cøu ViÖt Nam ®· rÊt chó ý ®Õn sù phôc håi vµ ph¸t triÓn cña kinh tÕ t- nh©n Cã thÓ kÓ ®Õn nh÷ng c«ng tr×nh nh- sau: * Nhãm thø nhÊt lµ nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu mang tÝnh lý luËn, qu¶n lý hµnh chÝnh nhµ n-íc vÒ së h÷u t- nh©n vµ kinh tÕ t- nh©n ë ViÖt Nam, tiªu biÓu nh-: - PGS.
TrÞnh ThÞ Hoa Mai: Kinh tÕ t- nh©n ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh héi nhËp. NXB ThÕ Giíi, Hµ Néi, 2005. - §Þnh ThÞ Th¬m: Kinh tÕ t- nh©n ViÖt Nam sau hai thËp kû ®æi míi, thùc tr¹ng vµ nh÷ng vÊn ®Ò. NXB Khoa häc X· héi, Hµ Néi, 2005.
Hå V¨n VÜnh: Kinh tÕ t- nh©n vµ qu¶n lý nhµ n-íc ®èi víi kinh tÕ t- nh©n ë n-íc ta hiÖn nay. NXB ChÝnh trÞ Quèc gia, Hµ Néi, 2003. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com - Lª Kh¾c TriÕt: §æi míi vµ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n ViÖt Nam, thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p. NXB Lao ®éng, 2005.
C¸c c«ng tr×nh nµy ®· ®i vµo ph©n tÝch quan ®iÓm cña c¸c nhµ kinh ®iÓn vÒ së h÷u, së h÷u t- nh©n, vÒ kinh tÕ t- nh©n, ph©n tÝch c¸c chÝnh s¸ch cña Nhµ n-íc ta vÒ thùc thÓ kinh tÕ nµy, ®ång thêi chØ ra c¸c gi¶i ph¸p gióp cho kinh tÕ t- nh©n ViÖt Nam cã nh÷ng b-íc ph¸t triÓn míi. Ngoµi ra, trªn c¸c t¹p chÝ nh-: T¹p chÝ triÕt häc, t¹p chÝ Céng s¶n, lý luËn chÝnh trÞ… còng cã kh¸ nhiÒu bµi viÕt liªn quan ®Õn vÊn ®Ò ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n ë n-íc ta hiªn nay. * Nhãm thø hai lµ nh÷ng c«ng tr×nh mang tÝnh thùc tiÔn nh-: "Ph¸t triÓn vµ qu¶n lý kinh tÕ ngoµi quèc doanh" do PGS.TS Hoµng Kim Giao lµm chñ nhiÖm; "VÒ viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n trong giai ®o¹n hiÖn nay” cña TrÇn ThÞ H¹nh, luËn ¸n tiÕn sü kinh tÕ, n¨m 1994; "Kinh tÕ t- nh©n ë ViÖt Nam tõ 1986 - 1995" cña Hå Sü Léc, LuËn ¸n Phã TiÕn sü khoa häc LÞch sö, n¨m 1996. VÒ c¬ b¶n, c¸c c«ng tr×nh trªn Ýt nhiÒu ®· tiÕn hµnh ®iÒu tra doanh nghiÖp t- nh©n t¹i mét sè tØnh, thµnh trªn kh¾p c¶ n-íc, ®· nªu ra ®-îc kh¸i niÖm vÒ ho¹t ®éng kinh doanh t- nh©n, c¸c h×nh thøc tæ chøc ho¹t ®éng kinh doanh t- nh©n.
Qua nh÷ng c«ng tr×nh nghiªn cøu trªn ®©y ®· cho thÊy hiÖn tr¹ng s«i ®éng cña kinh tÕ t- nh©n ë n-íc ta hiÖn nay. ë tõng gãc ®é, c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu Êy ®· cung cÊp nh÷ng th«ng tin, sè liÖu ®¸ng quan t©m cho c¸c nhµ nghiªn cøu, cã gi¸ trÞ ®èi víi viÖc thùc hiÖn luËn v¨n nµy. Tuy nhiªn vÉn ch-a cã c«ng tr×nh nµo kh¶o s¸t mét c¸ch cã hÖ thèng c¸c chñ tr-¬ng, chÝnh s¸ch vÒ kinh tÕ t- nh©n cña §¶ng céng s¶n ViÖt Nam, nhÊt lµ thêi ®iÓm nh÷ng n¨m gÇn ®©y. Chän vµ nghiªn cøu ®Ò tµi nµy, chóng t«i hi väng qua luËn v¨n cña m×nh sÏ phÇn nµo lµm râ thªm quan ®iÓm cña §¶ng ta vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n tõ sau §¹i héi VI ®Õn nay ®Ó tõ ®ã thÊy ®-îc ý nghÜa cña quan ®iÓm ®ã ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi ë n-íc ta hiÖn nay.
Môc ®Ých vµ nhiÖm vô nghiªn cøu: * Môc ®Ých nghiªn cøu: Trªn c¬ së lµm râ quan ®iÓm cña §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam vÒ ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n, thùc tr¹ng ph¸t triÓn kinh tÕ t- nh©n ë ViÖt Nam nh÷ng n¨m ®æi 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com míi võa qua, luËn v¨n rót ra ý nghÜa quan ®iÓm ®ã ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi ë n-íc ta hiÖn nay.