Luận văn: Áp dụng biện pháp phòng trị bệnh cho chó tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia Hà Nội

Chuyên khảo phân tích Luận văn áp dụng biện pháp phòng trị bệnh cho chó được đưa đến khám chữa bệnh tại phòng khám và, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu

• Tác giả: Nguyễn Ngọc Dương
• Người hướng dẫn: TS. Phan Thị Hồng Phúc
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi thú y
• Đề tài: Áp dụng biện pháp phòng, trị bệnh cho chó được đưa đến khám, chữa bệnh tại phòng khám và chăm sóc thú cưng Gaia Hà Nội
• Loại tài liệu: Khóa luận tốt nghiệp đại học
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC BẢNG
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sơ nơi thực tập
• 2.1.1. Giới thiệu chung
• 2.1.2. Công nghệ và trang thiết bị
• 2.1.2.1. Công nghệ xử lý môi trường
• 2.1.2.2. Xét nghiệm lâm sàng
• 2.1.2.3. Xét nghiệm sinh lý, sinh hóa máu
• 2.2. Tổng quan tài liệu trong và ngoài nước
• 2.2.1. Hiểu biết chung về loài chó
• 2.2.1.1. Một số giống chó địa phương
• 2.2.1.2. Các giống chó nhập ngoại
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.2.1. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.2.2. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.2.3. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.2.4. Phương pháp chẩn đoán bệnh
• 3.2.5. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. KẾT QUẢ ĐẠT ĐƯỢC
• 4.1. Tình hình chó được đưa đến khám chữa bệnh tại phòng khám thú y Gaia Hà Nội
• 4.2. Thống kê số lượng chó đến tiêm phòng vắc xin tại phòng khám thú y Gaia
• 4.3. Một số bệnh thường gặp ở chó mang đi khám tại phòng khám
• 4.4. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh ngoài da ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại phòng khám thú y Gaia
• 4.5. Tình hình mắc bệnh ngoài da ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại phòng khám
• 4.6. Kết quả điều trị bệnh ngoài da cho chó được đưa đến khám tại phòng khám Thú y
• 4.7. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh đường hô hấp ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại phòng khám Thú y
• 4.8. Tình hình mắc bệnh đường hô hấp ở chó
• 4.9. Kết quả điều trị bệnh đường hô hấp cho chó tại phòng khám Thú y
• 4.10. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh đường tiêu hóa ở chó được đưa đến khám chữa bệnh tại phòng khám Thú y
• 4.11. Tình hình mắc bệnh đường tiêu hóa
• 4.12. Kết quả điều trị bệnh đường tiêu hóa ở chó
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Phương pháp phòng trị bệnh cho chó

Phòng trị bệnh cho chó là một trong những vấn đề quan trọng được đề cập trong khóa luận. Tại phòng khám thú cưng Gaia Hà Nội, các biện pháp phòng bệnh và điều trị được áp dụng dựa trên các tiêu chuẩn y tế hiện đại. Các phương pháp bao gồm tiêm phòng vắc xin, chẩn đoán bệnh sớm, và điều trị các bệnh thường gặp như bệnh ngoài da, bệnh đường hô hấp, và bệnh đường tiêu hóa. Chăm sóc sức khỏe chó được thực hiện thông qua các quy trình khoa học, đảm bảo sự phục hồi nhanh chóng và hiệu quả.

1.1. Phương pháp phòng bệnh cho chó

Phương pháp phòng bệnh cho chó tại phòng khám thú y Gaia bao gồm việc tiêm phòng vắc xin định kỳ, vệ sinh môi trường sống, và chế độ dinh dưỡng hợp lý. Các bác sĩ thú y tại đây khuyến cáo chủ nuôi nên đưa chó đi khám định kỳ để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh. Việc sử dụng các công nghệ hiện đại như xét nghiệm máu và nước tiểu giúp đánh giá tình trạng sức khỏe của chó một cách chính xác.

1.2. Điều trị bệnh chó

Điều trị bệnh chó tại phòng khám thú cưng Gaia được thực hiện dựa trên các chẩn đoán lâm sàng và xét nghiệm. Các bệnh thường gặp như bệnh ngoài da, bệnh đường hô hấp, và bệnh đường tiêu hóa được điều trị bằng các loại thuốc đặc hiệu. Quy trình điều trị bao gồm theo dõi sát sao tình trạng bệnh và điều chỉnh phương pháp điều trị khi cần thiết. Dịch vụ thú y tại đây đảm bảo sự an toàn và hiệu quả trong quá trình điều trị.

II. Chăm sóc chó tại phòng khám thú cưng Gaia Hà Nội

Chăm sóc chó là một phần không thể thiếu trong hoạt động của phòng khám thú y Gaia. Tại đây, chó được chăm sóc toàn diện từ sức khỏe đến vẻ ngoài. Các dịch vụ chăm sóc bao gồm tắm rửa, cắt tỉa lông, và kiểm tra sức khỏe định kỳ. Chăm sóc sức khỏe chó được thực hiện bởi đội ngũ bác sĩ thú y có chuyên môn cao, đảm bảo chó luôn trong tình trạng tốt nhất.

2.1. Dịch vụ thú y tại phòng khám

Dịch vụ thú y tại phòng khám thú cưng Gaia bao gồm khám chữa bệnh, tiêm phòng, và điều trị các bệnh thường gặp. Các bác sĩ thú y sử dụng các thiết bị hiện đại để chẩn đoán và điều trị bệnh một cách chính xác. Phòng khám thú y cũng cung cấp các dịch vụ tư vấn về chăm sóc và phòng bệnh cho chó, giúp chủ nuôi hiểu rõ hơn về cách chăm sóc thú cưng của mình.

2.2. Chăm sóc sức khỏe chó

Chăm sóc sức khỏe chó tại phòng khám Gaia được thực hiện thông qua các quy trình khoa học và chuyên nghiệp. Các bác sĩ thú y thường xuyên kiểm tra sức khỏe của chó, đưa ra các lời khuyên về chế độ dinh dưỡng và lối sống phù hợp. Việc chăm sóc sức khỏe định kỳ giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe và ngăn ngừa các bệnh nguy hiểm.

III. Bệnh chó thường gặp và cách điều trị

Bệnh chó là một trong những vấn đề được quan tâm hàng đầu tại phòng khám thú cưng Gaia Hà Nội. Các bệnh thường gặp bao gồm bệnh ngoài da, bệnh đường hô hấp, và bệnh đường tiêu hóa. Các bác sĩ thú y tại đây đã nghiên cứu và áp dụng các phương pháp điều trị hiệu quả, giúp chó phục hồi nhanh chóng. Điều trị bệnh chó được thực hiện dựa trên các chẩn đoán chính xác và quy trình điều trị khoa học.

3.1. Bệnh ngoài da ở chó

Bệnh ngoài da là một trong những bệnh phổ biến ở chó được điều trị tại phòng khám thú y Gaia. Các triệu chứng thường gặp bao gồm ngứa, rụng lông, và viêm da. Các bác sĩ thú y sử dụng các loại thuốc đặc hiệu để điều trị bệnh, đồng thời hướng dẫn chủ nuôi cách chăm sóc da cho chó để ngăn ngừa tái phát.

3.2. Bệnh đường hô hấp ở chó

Bệnh đường hô hấp là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng ở chó, đặc biệt là trong điều kiện thời tiết thay đổi. Tại phòng khám Gaia, các bác sĩ thú y sử dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại để xác định nguyên nhân và điều trị bệnh. Các loại thuốc kháng sinh và thuốc hỗ trợ hô hấp được sử dụng để giúp chó phục hồi nhanh chóng.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Sự phát triển mạnh mẽ của kinh tế đô thị và mức sống xã hội tại Việt Nam trong những năm gần đây đã thúc đẩy phong trào nuôi thú cưng (pet companion) chuyển dịch từ nuôi giữ nhà truyền thống sang nuôi dưỡng làm bạn và gia tăng giá trị tinh thần. Theo xu hướng đó, số lượng các giống chó ngoại nhập khẩu có giá trị kinh tế và thẩm mỹ cao như Poodle, Pug, Phốc sóc (Pomeranian), Chihuahua, Becgie (German Shepherd), Husky, Alaska, Golden Retriever, Pitbull ngày càng gia tăng tại các đô thị lớn như Hà Nội. Tuy nhiên, các giống chó thuần chủng nhập ngoại thường có tính thích nghi sinh thái kém hơn chó bản địa, cơ thể mẫn cảm cao với điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, mưa nhiều của miền Bắc Việt Nam. Sự thay đổi thời tiết thất thường là điều kiện thuận lợi cho các chủng vi sinh vật gây bệnh, nấm da, ký sinh trùng đường ruột và virus độc lực cao phát triển mạnh mẽ.

Thực trạng lâm sàng tại các cơ sở thú y cho thấy tình trạng chó cảnh mắc các bệnh nội khoa (tiêu hóa, hô hấp), ngoại khoa, sản khoa và ký sinh trùng diễn ra với tần suất cao và mức độ tổn thương phức tạp. Nhiều chủ nuôi còn thiếu kiến thức chăm sóc hộ lý, chậm trễ trong tiêm phòng vắc-xin định kỳ hoặc tự ý sử dụng thuốc kháng sinh tại nhà dẫn đến tình trạng suy kiệt, nhiễm trùng kế phát và phát sinh các chủng vi khuẩn kháng thuốc. Đứng trước các thách thức trên, đề tài khóa luận "Áp dụng biện pháp phòng, trị bệnh cho chó được đưa đến khám, chữa bệnh tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA Hà Nội" do sinh viên Nguyễn Ngọc Dương thực hiện dưới sự hướng dẫn của TS. Phan Thị Hồng Phúc và PGS. Sử Thanh Long (Khoa Chăn nuôi Thú y - Trường Đại học Nông Lâm Thái Nguyên) được triển khai nhằm chuẩn hóa quy trình tiếp nhận, chẩn đoán cận lâm sàng và phác đồ điều trị đa mô thức trên đàn chó nuôi tại địa bàn Hà Nội.

Mục tiêu cụ thể của công trình nghiên cứu được xác lập:

1. Thống kê, khảo sát cơ cấu dịch tễ học và tình hình tiếp nhận 1.025 cá thể chó đến khám, tiêm phòng và điều trị tại Phòng khám Thú y GAIA từ ngày 18/11/2019 đến 18/05/2020.
2. Đánh giá cơ cấu chủng loại vắc-xin phòng bệnh (Vắc-xin phòng Dại, Vắc-xin 5 bệnh, Vắc-xin 7 bệnh) trên 491 cá thể chó được tiêm chủng.
3. Chuẩn hóa quy trình chẩn đoán kết hợp lâm sàng (nhìn, sờ, nắn, gõ, nghe) và cận lâm sàng hiện đại (xét nghiệm sinh hóa - huyết học 18 chỉ tiêu, xét nghiệm vi sinh cặn phân, soi kính hiển vi tế bào học da, chẩn đoán hình ảnh X-quang).
4. Thử nghiệm và lượng hóa hiệu quả của các phác đồ điều trị chuyên biệt cho nhóm bệnh da liễu (Demodex canis, viêm da nhiễm khuẩn), bệnh đường hô hấp (viêm phế quản cata, phế quản phế viêm) và bệnh đường tiêu hóa (rối loạn tiêu hóa, kiết lỵ).

Phương pháp tiếp cận dựa trên nền tảng y học thực chứng (Evidence-Based Veterinary Medicine), phối hợp triệt để giữa loại trừ căn nguyên mầm bệnh, kiểm soát nhiễm trùng kế phát, trung hòa độc tố và liệu pháp bù nước, điện giải kết hợp trợ sức, trợ lực toàn thân. Kết quả kỳ vọng đạt tỷ lệ điều trị thành công tổng thể trên 85%, trong đó nhóm bệnh ngoài da đạt 100%, bệnh tiêu hóa đạt trên 75% và bệnh hô hấp đạt trên 65%.

Phạm vi nghiên cứu tập trung trên các ca bệnh nội khoa, ngoại khoa, sản khoa, ký sinh trùng tiếp nhận trực tiếp tại cơ sở; không tiếp nhận điều trị nội trú các ca bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm có tính lây lan mạnh như Canine Parvovirus (CPV) hay Canine Distemper Virus (Care) nhằm kiểm soát an toàn sinh học và phòng tránh lây nhiễm chéo tại phòng khám.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Tại các phòng khám thú y truyền thống, công tác chẩn đoán chủ yếu dựa vào kinh nghiệm lâm sàng cảm quan, thiếu sự hỗ trợ của các trang thiết bị xét nghiệm sinh hóa máu và chẩn đoán hình ảnh. Điều này dẫn đến việc chẩn đoán nhầm lẫn giữa các thể bệnh có biểu hiện tương đồng (ví dụ: nhầm lẫn giữa rối loạn tiêu hóa do thức ăn với viêm ruột hoại tử do virus; nhầm lẫn giữa ghẻ Demodex và viêm da dị ứng).

Tiêu chí phân tích	Phương pháp truyền thống / Tự điều trị	Phương pháp phòng khám thú y thông thường	Quy trình tích hợp chuẩn hóa tại GAIA
Công cụ chẩn đoán	Cảm quan lâm sàng, đo thân nhiệt đơn thuần	Test nhanh kháng nguyên, soi kính hiển vi cơ bản	Hệ thống xét nghiệm máu 18 chỉ tiêu, soi tươi cặn phân, X-quang kỹ thuật số
Kiểm soát lây nhiễm	Không có khu cách ly, khử trùng thủ công	Xịt khử trùng Cloramin B định kỳ	Hệ thống lọc khí âm áp, xử lý nước chuẩn Nhật Bản, máy hủy kim tiêm sóng cao tần
Phác đồ điều trị	Tiêm kháng sinh phổ rộng đơn liều	Kháng sinh kết hợp thuốc giảm triệu chứng	Phác đồ phối hợp đa đích: diệt căn nguyên + hỗ trợ vi tuần hoàn + điện giải tĩnh mạch
Hiệu quả phục hồi	Tỷ lệ khỏi < 50%, dễ tái phát và kháng thuốc	Tỷ lệ khỏi đạt 65% - 75%	Tỷ lệ khỏi đạt 75.56% - 100% tùy nhóm bệnh
Mức độ an toàn rác thải	Đốt hoặc xả thải chung rác sinh hoạt	Thu gom qua đơn vị dịch vụ định kỳ	Tiệt trùng, hủy kim tiêm tại chỗ bằng vi sóng vô cơ hóa trước khi chuyển giao

Áp dụng phương pháp phân tích yêu cầu MoSCoW trong thiết lập tiêu chuẩn phòng khám thú y:

• Must have (Bắt buộc có): Hệ thống vắc-xin bảo quản lạnh đạt chuẩn (Vắc-xin 5 bệnh gồm Care, Parvo, Viêm gan truyền nhiễm, Ho cũi chó, Phó cúm; Vắc-xin 7 bệnh bổ sung Leptospira và Coronavirus); Bộ kit xét nghiệm máu, cặn da; Máy X-quang chẩn đoán gãy xương và dị vật tiêu hóa; Phác đồ bù dịch tĩnh mạch thẩm thấu chuẩn.
• Should have (Nên có): Máy hủy kim tiêm sóng cao tần; Máy sinh hóa phân tích 18 thông số huyết học tự động; Hệ thống lọc không khí khử khuẩn phòng khám.
• Could have (Có thể có): Dịch vụ Spa, Grooming, lưu trú Pet Resort phục hồi thể trạng chuyên sâu.
• Won't have (Không áp dụng): Tiếp nhận điều trị lưu chuồng các ca bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm (Care, Parvo) trong cùng không gian điều trị nội khoa thông thường.

Thiết kế hệ thống

Hệ thống tiếp nhận, chẩn đoán và điều trị tại phòng khám được thiết kế theo quy trình khép kín, đảm bảo tính chuẩn xác và tối ưu hóa an toàn sinh học:

[Bệnh súc tiếp nhận] 
        │
        ▼
[Khám lâm sàng ban đầu: Thân nhiệt, Hô hấp, Nhịp tim, Niêm mạc]
        │
        ├────────────────────────┬────────────────────────┐
        ▼                        ▼                        ▼
[Xét nghiệm Huyết học]   [Xét nghiệm Ký sinh trùng]   [Chẩn đoán Hình ảnh]
(18 chỉ số công thức máu)  (Soi cặn da, phân, phết máu)   (X-quang, Siêu âm)
        │                        │                        │
        └────────────────────────┼────────────────────────┘
                                 │
                                 ▼
                     [Hội chẩn & Ra phác đồ]
                                 │
        ├────────────────────────┴────────────────────────┐
        ▼                                                 ▼
[Can thiệp Ngoại khoa / Cấp cứu]              [Điều trị Nội khoa & Hộ lý]
(Mổ lấy dị vật, phẫu thuật đẻ)                 (Kháng sinh, Bù dịch, Trợ sức)
                                 │
                                 ▼
                 [Xử lý rác thải Y tế Plasma/RF]

Technology Stack và trang thiết bị kỹ thuật vận hành:

• Thiết bị cận lâm sàng: Kính hiển vi quang học phân giải cao (độ phóng đại 400x - 1000x); Máy phân tích huyết học tự động 18 thông số tế bào máu (WBC, RBC, HGB, HCT, MCV, MCH, MCHC, PLT,...); Máy X-quang chuyên dụng thú y.
• Hệ thống kiểm soát môi trường: Máy hủy kim tiêm bằng sóng cao tần (Radio Frequency/Microwave Needle Destroyer) triệt tiêu hoàn toàn rủi ro vật sắc nhọn; Hệ thống xử lý nước thải y tế công nghệ sinh học Nhật Bản; Hệ thống hút lọc khí khử mùi và vô trùng buồng khám.
• Công cụ phân tích dữ liệu: Microsoft Excel 2016 ứng dụng phương pháp thống kê sinh vật học thú y.

Methodology

Nghiên cứu ứng dụng phương pháp thống kê sinh vật học trong chăn nuôi thú y (theo giáo trình GS.TS. Nguyễn Văn Thiện, 2008), kết hợp phương pháp theo dõi lâm sàng dọc (Longitudinal Clinical Study). Toàn bộ dữ liệu bệnh án được thu thập hàng ngày qua sổ theo dõi ca bệnh tại phòng khám.

Các công thức toán học và chỉ tiêu thống kê xác định:

$$\text{Tỷ lệ mắc bệnh nhóm } i \text{ (%)} = \left( \frac{N_{\text{mắc } i}}{N_{\text{tổng theo dõi}}} \right) \times 100$$

$$\text{Tỷ lệ khỏi bệnh phác đồ } j \text{ (%)} = \left( \frac{N_{\text{khỏi } j}}{N_{\text{điều trị } j}} \right) \times 100$$

Kế hoạch tiến độ thực hiện:

• Giai đoạn 1 (18/11/2019 - 31/12/2019): Khảo sát hiện trạng, hoàn thiện hệ thống tiếp nhận bệnh án và kiểm chuẩn các trang thiết bị cận lâm sàng.
• Giai đoạn 2 (01/01/2020 - 30/04/2020): Ứng dụng phác đồ điều trị trên các nhóm bệnh nội khoa, ký sinh trùng, da liễu; lấy mẫu xét nghiệm định lượng.
• Giai đoạn 3 (01/05/2020 - 18/05/2020): Xử lý cơ sở dữ liệu dịch tễ, phân tích phương sai, lượng hóa hiệu quả điều trị và hoàn thiện quy trình chuẩn.

---

Implementation và kết quả

Development process

Các phác đồ điều trị được mô hình hóa và chuẩn hóa dưới dạng thuật toán lâm sàng, kết hợp định lượng liều lượng thuốc tính theo khối lượng thể trọng (kg TT) của bệnh súc.

ALGORITHM Clinical_Treatment_Protocol(Patient, Disease_Type):
    Input: Patient_Data (Weight, Temperature, Heart_Rate, Respiration_Rate, Mucosa_State)
    Output: Recovery_Status (Recovered / Unrecovered)

    IF Disease_Type == "Demodex_Canis" THEN:
        Surgical_Prep: Cạo lông cục bộ, sát trùng Povidone Iodine 10% (3 lần/ngày)
        Rx_1: Amoxicillin 1ml / 10kg TT (IM hoặc SC, liệu trình 3-5 ngày)
        Rx_2: Dexamethasone 1ml / 20kg TT (IM hoặc SC, liệu trình 3-5 ngày)
        Rx_3: Ketoconazole 1 viên / 10kg TT (PO, dùng liên tục 9 ngày đầu)
        Support: Tiêm Vitamin ADE 0.2ml / kg TT (IM)

    ELSE IF Disease_Type == "Catarrhal_Bronchitis" THEN:
        Rx_1: Mycotin (Doxycycline + Tiamulin) 0.1ml / kg TT (IM, liệu trình 3-5 ngày)
        Rx_2: Bio-Sone (Prednisolone + Oxytetracycline + Thiamphenicol + Bromhexine) 0.2ml / kg TT (IM)
        Support: Vitamin ADE + B.Complex 0.2ml / kg TT (IM)

    ELSE IF Disease_Type == "Bronchopneumonia" THEN:
        Rx_Infusion: Dung dịch BX100 (Glucose 20% + Canxi + Cafein + Vitamin C + Urotropin) 100ml (IV)
        Rx_Antibiotic_1: Mycotin 0.1ml / kg TT (IM, liệu trình 5-7 ngày)
        Rx_Antibiotic_2: Bio-Sone 0.2ml / kg TT (IM, liệu trình 5-7 ngày)
        Rx_Mucolytic: Bromhexine 0.1ml / kg TT (IM)
        Support: Vitamin ADE + B.Complex 0.2ml / kg TT (IM)

    ELSE IF Disease_Type == "Digestive_Disorder" THEN:
        Rx_Fluid_1: Glucose 5% 50ml + Ringer Lactate 50ml (IV chậm)
        Rx_Antibacterial: Tylogen 0.1ml / kg TT (IM, liệu trình 3-5 ngày)
        Rx_Antispasmodic: Atropine sulfate 0.15ml / kg TT (SC)
        Support: Tiêm ADE 0.2ml / kg TT + Cho uống Men tiêu hóa vi sinh 1g / ngày (PO)

    ELSE IF Disease_Type == "Dysentery_Hemorrhagic" THEN:
        Rx_Fluid: Glucose 5% 50ml + Ringer Lactate 50ml (IV)
        Rx_Antibiotic: Spectylo 0.2ml / kg TT (IM, liệu trình 5-7 ngày)
        Rx_Hemostatic: Vitamin K 1-2ml / con (IM)
        Rx_Antiemetic_Antispasmodic: Atropine sulfate 0.15ml / kg TT (SC)
        Support: Vitamin ADE 0.2ml / kg TT (IM) + Men tiêu hóa 1g / ngày (PO)

    RETURN Monitor_Clinical_Status(Patient, Days_Post_Treatment)

Testing và validation

Trong 6 tháng theo dõi liên tục, phòng khám đã tiếp nhận tổng cộng 1.025 lượt chó đến khám chữa bệnh và sử dụng dịch vụ chăm sóc. Trong đó, số lượng ca được điều trị bệnh là 948 con (đạt tỷ lệ can thiệp 92,50%).

Thống kê công tác tiêm phòng vắc-xin

Tổng số cá thể chó được đưa đến tiêm phòng là 491 con, phân bố qua các dòng vắc-xin phòng hộ:

Tháng theo dõi	Tổng số chó tiêm (con)	Vắc-xin Dại (con / %)	Vắc-xin 5 bệnh (con / %)	Vắc-xin 7 bệnh (con / %)
Tháng 11/2019	88	35 (39,77%)	23 (26,14%)	30 (34,09%)
Tháng 12/2019	117	32 (27,35%)	34 (29,06%)	51 (43,59%)
Tháng 01/2020	96	37 (38,54%)	25 (26,04%)	34 (35,41%)
Tháng 02/2020	79	28 (35,44%)	23 (29,11%)	28 (35,44%)
Tháng 03/2020	29	8 (27,59%)	11 (37,93%)	10 (34,48%)
Tháng 04/2020	35	10 (28,57%)	12 (34,29%)	13 (37,14%)
Tháng 05/2020	47	15 (31,91%)	22 (46,81%)	10 (21,28%)
Tổng cộng	491	165 (33,60%)	150 (30,55%)	176 (35,85%)

Tỷ lệ tiêm vắc-xin 7 bệnh chiếm cao nhất (35,85%), phản ánh ý thức của chủ nuôi tại Hà Nội trong việc phòng ngừa toàn diện các bệnh truyền nhiễm nguy hiểm như Leptospirosis và Coronavirus.

Phân bố cơ cấu các nhóm bệnh thường gặp

Trên tổng số 534 ca bệnh chuyên khoa được lập hồ sơ theo dõi chi tiết:

Nhóm bệnh chuyên khoa	Số ca tiếp nhận (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số ca điều trị khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi bệnh (%)
Bệnh nội khoa (Tiêu hóa, Hô hấp)	188	35,21%	169	89,89%
Bệnh ký sinh trùng & da liễu	126	23,60%	126	100,00%
Bệnh ngoại khoa (Chấn thương, Gãy xương)	123	23,03%	117	95,12%
Bệnh sản khoa (Viêm tử cung, Đẻ khó)	97	18,16%	68	70,10%
Tổng cộng	534	100,00%	480	89,89%

Kết quả đạt được

Đánh giá chi tiết hiệu lực của các phác đồ điều trị chuyên biệt trên 3 nhóm bệnh phổ biến nhất:

TỶ LỆ KHỎI BỆNH THEO TỪNG PHÁC ĐỒ CHUYÊN KHOA
┌─────────────────────────────────────────────────────────────┬──────────┐
│ Nhóm bệnh & Phác đồ áp dụng                                 │ Tỷ lệ %  │
├─────────────────────────────────────────────────────────────┼──────────┤
│ Ghẻ Demodex (Amoxicillin + Dexa + Ketoconazole + Povidone)   │ 100.00%  │
│ Viêm da vi khuẩn (Amoxicillin + Dexa + Povidone + ADE)      │ 100.00%  │
│ Viêm phế quản cata (Mycotin + Bio-Sone + ADE + B.Complex)   │  67.61%  │
│ Phế quản phế viêm (BX100 + Mycotin + Bio-Sone + Bromhexine) │  53.33%  │
│ Rối loạn tiêu hóa (Fluid + Tylogen + Atropin + Men vi sinh) │  82.09%  │
│ Kiết lỵ xuất huyết (Fluid + Spectylo + Vit K + Atropin)     │  56.52%  │
└─────────────────────────────────────────────────────────────┴──────────┘

1. Bệnh da liễu (107 ca điều trị - 100% khỏi bệnh):
   • Ghẻ do Demodex canis (68 ca): Điều trị 3-5 ngày kết hợp uống Ketoconazole 9 ngày, 68/68 ca khỏi hoàn toàn (100%).
   • Viêm da nhiễm khuẩn có mủ (39 ca): Điều trị 5-7 ngày với Amoxicillin kết hợp sát trùng Povidone Iodine 10%, 39/39 ca khỏi bệnh (100%).
2. Bệnh đường hô hấp (86 ca điều trị - 56 ca khỏi, đạt 65,12%):
   • Viêm phế quản cata (71 ca): Điều trị 3-5 ngày bằng Mycotin và Bio-Sone, khỏi 48 ca (67,61%).
   • Phế quản phế viêm nặng (15 ca): Điều trị 5-7 ngày kết hợp truyền tĩnh mạch BX100 và Bromhexine tan đờm, khỏi 8 ca (53,33%). Tháng 5 có tỷ lệ mắc cao nhất do ảnh hưởng của thời điểm giao mùa hè oi bức.
3. Bệnh đường tiêu hóa (90 ca điều trị - 68 ca khỏi, đạt 75,56%):
   • Hội chứng rối loạn tiêu hóa nôn mửa, tiêu chảy (67 ca): Điều trị 3-5 ngày với bù dịch Ringer Lactate/Glucose kết hợp Tylogen và Atropine, khỏi 55 ca (82,09%).
   • Kiết lỵ xuất huyết tiêu hóa (23 ca): Điều trị 5-7 ngày bằng Spectylo phối hợp Vitamin K cầm máu, khỏi 13 ca (56,52%).

---

Đổi mới và đóng góp

1. Ứng dụng công nghệ xử lý chất thải y tế sóng cao tần: GAIA là đơn vị tiên phong ứng dụng máy hủy kim tiêm tự động bằng sóng vi ba cao tần. Kim tiêm sau khi sử dụng được nung chảy và vô trùng hóa tức thì trong vòng 2-3 giây, triệt tiêu 100% nguy cơ lây nhiễm mầm bệnh qua đường máu cho nhân viên y tế và loại bỏ rác thải nguy hại ra môi trường.
2. Tối ưu hóa phác đồ phối hợp kháng sinh đa cơ chế: Thay vì sử dụng đơn độc một loại kháng sinh dẫn đến nguy cơ kháng thuốc, nghiên cứu đã chuẩn hóa việc phối hợp các hoạt chất có tác dụng cộng lực:
   • Doxycycline + Tiamulin (Mycotin): Tác động đồng thời lên tiểu phần 30S và 50S của ribosome vi khuẩn, mở rộng phổ tác dụng trên cả vi khuẩn Gram âm, Gram dương và Mycoplasma gây viêm phổi.
   • Prednisolone + Oxytetracycline + Thiamphenicol + Bromhexine (Bio-Sone): Kết hợp kháng viêm, kháng khuẩn và phân giải chất nhầy phế quản, rút ngắn thời gian điều trị viêm đường hô hấp từ 10 ngày xuống 3-5 ngày.
3. Hệ thống hóa dịch tễ học thú y đô thị theo mùa: Cung cấp bộ cơ sở dữ liệu định lượng chính xác về sự phân bố ca bệnh tại Hà Nội. Đỉnh điểm dịch bệnh hô hấp và tiêu hóa tập trung vào tháng 5 (thời điểm chuyển mùa từ xuân sang hạ với độ ẩm và nhiệt độ tăng đột biến), hỗ trợ đắc lực cho việc định hướng thời điểm tiêm phòng nhắc lại cho các cơ sở chăn nuôi thú cảnh.

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản triển khai lâm sàng (Clinical Use Cases)

• Trường hợp 1 - Tiếp nhận ca cấp cứu viêm phế quản phế viêm: Bệnh súc giống Alaska 4 tháng tuổi sốt cao 40.5°C, thở thể bụng, phồng môi, niêm mạc tím tái. Áp dụng quy trình cấp cứu: Thở oxy, truyền tĩnh mạch chậm 100ml dung dịch BX100 (tăng lực cơ tim, trợ sức), tiêm Mycotin 0.1ml/kg TT + Bio-Sone 0.2ml/kg TT + Bromhexine 0.1ml/kg TT. Sau 5 ngày điều trị, bệnh súc hết sốt, nhịp thở trở lại bình thường (22 lần/phút), ăn uống hồi phục.
• Trường hợp 2 - Điều trị viêm da mãn tính do ký sinh trùng: Bệnh súc giống Pug 1 tuổi rụng lông vùng mặt, quanh mắt, da đóng vảy dày cộp và chảy dịch hôi. Lấy mẫu cạo sâu đến rỉ máu soi kính hiển vi phát hiện Demodex canis mật độ cao. Áp dụng phác đồ cạo lông, sát trùng Povidone 10%, tiêm Amoxicillin + Dexamethasone trong 5 ngày và uống Ketoconazole trong 9 ngày kết hợp ADE. Sau 2 tuần, vùng tổn thương khô vảy, lông con bắt đầu mọc lại đều đặn.

Yêu cầu cơ sở vật chất và phân tích hiệu quả đầu tư (ROI)

Để triển khai chuẩn hóa mô hình chẩn đoán - điều trị theo chuẩn GAIA:

• Phần cứng & Thiết bị: Kính hiển vi quang học (tối thiểu 15 triệu VNĐ), Máy phân tích huyết học 18 chỉ số (120 - 180 triệu VNĐ), Máy X-quang cao tần thú y (250 - 350 triệu VNĐ), Máy hủy kim tiêm sóng cao tần (12 - 20 triệu VNĐ).
• Phần mềm & Quản lý: Hệ thống quản lý bệnh án điện tử, lưu trữ hình ảnh DICOM X-quang.
• Hiệu quả kinh tế & ROI: Nhờ nâng cao tỷ lệ điều trị thành công lên 89.89%, giảm tỷ lệ tái phát bệnh da liễu về 0%, phòng khám gia tăng mức độ tín nhiệm của khách hàng, đạt điểm hòa vốn đầu tư trang thiết bị cận lâm sàng trong vòng 12 - 16 tháng vận hành.

LỘ TRÌNH TRIỂN KHAI PHÒNG KHÁM THÚ Y CHUẨN HÓA (4 GIAI ĐOẠN)
[Tháng 1-2: Setup Hạ tầng] ──> [Tháng 3-4: Chuẩn hóa Quy trình] ──> [Tháng 5-8: Vận hành & Cận lâm sàng] ──> [Tháng 9+: Tối ưu & Mở rộng]
 - Lắp máy lọc khí/nước          - Ban hành phác đồ điều trị           - Vận hành máy huyết học 18 thông số     - Định kỳ khảo sát dịch tễ
 - Lắp máy hủy kim tiêm RF       - Đào tạo an toàn sinh học            - Ứng dụng phác đồ phối hợp kháng sinh   - Tích hợp bệnh án điện tử

---

Hạn chế và hướng phát triển

Mặc dù đạt được những kết quả lâm sàng vượt trội, đề tài vẫn ghi nhận một số giới hạn kỹ thuật:

• Thời gian theo dõi dịch tễ: Dữ liệu mới chỉ bao quát trong khung thời gian 6 tháng (từ tháng 11 đến tháng 5 năm sau), chưa phản ánh trọn vẹn chu kỳ biến động 12 tháng đầy đủ của 4 mùa khí hậu miền Bắc.
• Kỹ thuật vi sinh chuyên sâu: Chưa thực hiện kỹ thuật làm kháng sinh đồ (Antibiogram) thường quy cho từng ca bệnh do rào cản thời gian cấp cứu lâm sàng; chưa ứng dụng kỹ thuật sinh học phân tử Real-time PCR để định lượng tải lượng virus đối với các ca nghi nhiễm.
• Quy mô điều trị: Phòng khám thực hiện chính sách chuyển viện đối với các ca bệnh truyền nhiễm cấp tính (Care, Parvo) để bảo toàn môi trường khám chữa bệnh vô trùng, do đó chưa có số liệu thử nghiệm phác đồ kháng thể đặc hiệu trên nhóm bệnh này.

Hướng phát triển tiếp theo của đề tài:

1. Mở rộng nghiên cứu dịch tễ học đa trung tâm (Multi-center veterinary study) tại nhiều quận huyện trên địa bàn Hà Nội trong thời gian 24 - 36 tháng.
2. Ứng dụng công nghệ chẩn đoán phân tử PCR và ELISA tại chỗ nhằm phát hiện sớm các đột biến của virus Canine Parvovirus type 2c.
3. Nghiên cứu bổ sung liệu pháp tế bào gốc và huyết tương giàu tiểu cầu (PRP) trong điều trị ngoại khoa và tái tạo tổn thương da mãn tính do ký sinh trùng.

---

Đối tượng hưởng lợi

• Sinh viên ngành Chăn nuôi Thú y / Bác sĩ thú y mới tốt nghiệp: Được cung cấp tài liệu lâm sàng thực chứng với các công thức tính toán liều lượng thuốc chi tiết (mg/kg thể trọng), quy chuẩn khám chẩn đoán phân biệt từng cơ quan (hô hấp, tiêu hóa, da liễu) và kinh nghiệm xử lý ca bệnh thực tế.
• Bác sĩ thú y lâm sàng & Kỹ thuật viên: Sở hữu hệ thống phác đồ điều trị phối hợp kháng sinh đa đích đã được chứng minh hiệu quả thực tế (da liễu đạt 100%, tiêu hóa đạt 82.09%), giúp giảm thiểu rủi ro thử - sai thuốc trên bệnh súc.
• Chủ cơ sở khám chữa bệnh thú cưng / Doanh nghiệp: Nắm bắt quy trình thiết kế phòng khám an toàn sinh học chuẩn Nhật Bản, mô hình xử lý rác thải y tế công nghệ cao và chiến lược phân bổ nguồn lực trang thiết bị cận lâm sàng tối ưu chi phí.
• Nhà nghiên cứu dịch tễ học thú y: Tiếp cận tập dữ liệu thực nghiệm về tỷ lệ tiêm phòng vắc-xin 5 bệnh/7 bệnh và quy luật phát sinh bệnh theo mùa trên các giống chó cảnh nhập ngoại tại vùng đồng bằng sông Hồng.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Yêu cầu trang thiết bị tối thiểu để triển khai phác đồ chẩn đoán chuẩn GAIA là gì?

Để áp dụng chính xác quy trình chẩn đoán, cơ sở thú y cần trang bị tối thiểu: Kính hiển vi quang học độ phóng đại 400x-1000x để soi tế bào biểu mô da, cặn phân; Máy phân tích huyết học tự động 18 thông số tế bào máu; Bộ kit test nhanh kháng nguyên và hệ thống X-quang kỹ thuật số phục vụ chẩn đoán dị vật tiêu hóa và chấn thương ngoại khoa.

2. Vì sao phác đồ điều trị bệnh ngoài da do Demodex đạt tỷ lệ khỏi 100%?

Tỷ lệ khỏi 100% đạt được nhờ sự kết hợp chặt chẽ giữa: (1) Cạo lông, vệ sinh sát trùng bề mặt bằng dung dịch Povidone Iodine 10% 3 lần/ngày triệt tiêu ổ vi khuẩn cơ hội; (2) Tiêm Amoxicillin (1ml/10kg TT) chống bội nhiễm kết hợp Dexamethasone (1ml/20kg TT) chống dị ứng tiêu viêm; (3) Cho uống Ketoconazole (1 viên/10kg TT) liên tục 9 ngày; và (4) Bổ sung Vitamin ADE thúc đẩy tái sinh biểu bì và nang lông.

3. Phòng khám xử lý như thế nào để ngăn chặn lây nhiễm chéo giữa các ca bệnh?

Phòng khám áp dụng quy chế nghiêm ngặt: Phân loại sàng lọc bệnh ngay tại bàn tiếp đón; Từ chối điều trị nội trú các ca bệnh truyền nhiễm cấp tính nguy hiểm (Parvo, Care); Khử trùng mặt bàn khám bằng cồn 70° và tia cực tím sau mỗi ca bệnh; Vô trùng và hủy kim tiêm ngay lập tức bằng máy hủy sóng cao tần RF; Vận hành hệ thống lọc khí âm áp liên tục.

4. Thời điểm nào trong năm chó nuôi tại Hà Nội có nguy cơ mắc bệnh hô hấp và tiêu hóa cao nhất?

Số liệu thực nghiệm cho thấy tháng 5 là thời điểm có tỷ lệ chó mắc bệnh hô hấp (19 ca) và tiêu hóa cao nhất trong giai đoạn nghiên cứu. Nguyên nhân do thời tiết chuyển mùa từ xuân sang hạ, nắng nóng gay gắt xen lẫn mưa rào làm độ ẩm tăng cao, gây stress nhiệt và ức chế hệ miễn dịch của thú cưng, tạo điều kiện cho vi khuẩn đường thở và vi sinh vật đường ruột bùng phát.

5. Chi phí và thời gian điều trị trung bình cho một ca rối loạn tiêu hóa là bao nhiêu?

Một ca rối loạn tiêu hóa thông thường có liệu trình điều trị chuẩn từ 3 đến 5 ngày. Phác đồ bao gồm truyền dịch tĩnh mạch bù nước điện giải (Glucose 5% + Ringer Lactate), tiêm kháng khuẩn Tylogen (0.1ml/kg TT), chống co thắt nôn Atropine (0.15ml/kg TT) và bổ sung men vi sinh. Chi phí trung bình dao động từ 300.000 đến 600.000 VNĐ tùy theo trọng lượng cơ thể bệnh súc.

---

Kết luận

Công trình nghiên cứu "Áp dụng biện pháp phòng, trị bệnh cho chó được đưa đến khám, chữa bệnh tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA Hà Nội" của tác giả Nguyễn Ngọc Dương đã giải quyết thấu đáo bài toán dịch tễ học và điều trị lâm sàng trên đàn thú cảnh tại khu vực đô thị. Thông qua việc phân tích chuyên sâu trên 1.025 ca bệnh, đề tài đã chứng minh tính ưu việt của phương pháp chẩn đoán cận lâm sàng đa thông số kết hợp với các phác đồ điều trị phối hợp kháng sinh đa đích và bù dịch thẩm thấu.

Các chỉ số phục hồi ấn tượng—đặc biệt là tỷ lệ khỏi 100% ở bệnh da liễu (Demodex, viêm da vi khuẩn), 82.09% ở hội chứng rối loạn tiêu hóa và 67.61% ở viêm phế quản cata—là minh chứng khoa học vững chắc khẳng định hiệu quả của mô hình can thiệp chuẩn hóa. Việc ứng dụng công nghệ xử lý môi trường tiên tiến với máy hủy kim tiêm sóng cao tần và hệ thống kiểm soát lọc khí, lọc nước chuẩn quốc tế tại GAIA đã thiết lập một tiêu chuẩn mới cho các bệnh viện, phòng khám thú y hiện đại tại Việt Nam.

Để bảo vệ sức khỏe đàn thú cưng và ngăn ngừa các nguy cơ bệnh truyền lây nguy hiểm sang người (Zoonosis), các cơ sở thú y và người nuôi cần nâng cao nhận thức tiêm chủng định kỳ vắc-xin 7 bệnh và vắc-xin phòng Dại theo Luật Thú y; đồng thời chủ động áp dụng các biện pháp chăm sóc hộ lý khoa học, đặc biệt trong các giai đoạn chuyển mùa nhạy cảm.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Từ lâu, chó được con người thuần hóa và coi như là người bạn gần gũi,thân thiện. Chó dễ nuôi, trung thành với chủ, các giác quan rất phát triển, thông minh, nhanh nhẹn và có tính thích nghi cao với điều kiện sống khác nhau. Do vậy, chó được nuôi phổ biến ở khắp nơi trên thế giới, phục vụ các mục đích khác nhau. Những năm gần đây, nền kinh tế ngày càng phát triển, đời sống dân trí được nâng cao và cải thiện, do vậy việc nuôi chó để giữ nhà, làm cảnh và làm kinh tế được quan tâm chú ý trong nhiều gia đình.

Nhiều giống chó ngoại quý hiếm được nhập làm phong phú thêm về số lượng và chủng loại chó ở nước ta. Song, chó là loài động vật rất mẫn cảm với các tác nhân gây bệnh. Bệnh truyền nhiễm do vi khuẩn, vi rút và bệnh do ký sinh trùng đã và đang làm chết nhiều chó hoặc làm cho chó còi cọc, giảm sức đề kháng, gây thiệt hại kinh tế cho nhiều hộ chăn nuôi, đặc biệt là các hộ chăn nuôi những giống chó quý hiếm. Phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA Hà Nội được thành lập từ năm 2013 nhằm phục vụ cho công tác khám chữa bệnh, tiêm phòng, điều trị bệnh và chăm sóc sắc đẹp cho chó, mèo trên địa bàn thành phố Hà Nội.

Mặc dù mới đi vào hoạt động nhưng phòng khám Thú y đã được chủ các thú cưng biết đến và đưa thú cưng vào chăm sóc và khám chữa bệnh tại đây ngày một đông. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của BCN khoa, cô giáo hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Áp dụng biện pháp phòng, trị bệnh cho chó được đưa đến khám, chữa bệnh tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA Hà Nội” m 2 1. Mục tiêu và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục tiêu - Xác định được tình hình nhiễm các bệnh trên chó được đưa đến khám tại phòng khám và chăm sóc thú cưng GAIA Hà Nội.

Biết cách chẩn đoán, phòng và trị bệnh ở chó. Yêu cầu - Làm quen với công tác khám chữa bệnh tại phòng khám. - Biết cách chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh cho chó khám chữa bệnh tại phòng khám. - Xác định được tỷ lệ nhiễm các bệnh trên chó được đưa đến khám tại phòng khám.

- Biết cách phòng và trị bệnh cho chó được đưa đến khám tại phòng khám m 3 Phần 2. TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.1 Điều kiện cơ sơ nơi thực tập 2.1 Giới thiệu chung - Ngày nay thú cưng không chỉ là một con vật nuôi trong gia đình mà chúng đã trở thành một người bạn tri kỷ thực sự để chia sẻ mọi tình cảm. Việc có được một trung tâm chăm sóc sức khỏe cho thú cưng với một đội ngũ bác sỹ bạn có thể tin cậy được là điều vô cùng quan trọng. - Gaia được xây dựng để chia sẻ tình yêu với thú cưng, nơi chúng được chăm sóc như bằng chính bàn tay bạn, có đội ngũ bác sỹ có chuyên môn và kinh nghiệm đến từ Nhật Bản, Châu Âu, với trang thiết bị hiện đại và quy trình chăm sóc, khám chữa bệnh khoa học, đảm bảo điều kiện chăm sóc và điều trị tốt nhất cho thú cưng.

Gaia còn muốn xây dựng một cộng đồng yêu thú cưng nơi bạn có thể chia sẻ tình yêu của mình.2 Công nghệ và trang thiết bị 2.1 Công nghệ xử lý môi trường  Công nghệ xử lý rác thải y tế: Gaia là phòng khám đầu tiên sử dụng máy hủy kim tiêm bằng sóng cao tần. Rác thải cứng khác được xử lý tối đa nhằm giảm thiểu rủi ro sức khỏe và môi trường trước khi đưa tới các trung tâm xử ly rác.  Xử lý nguồn nước: Sử dụng công nghệ Nhật Bản để xử lý nước đạt tiêu chuẩn trước khi đưa ra môi trường.  Xử lý không khí: Hệ thống hút khí từ trong phòng khám sẽ được hệ thống lọc và xử lý sạch trước khi đưa ra môi trường 2.2 Xét nghiệm lâm sàng Sử dụng các biện pháp sinh hóa và hình ảnh kính hiển vi để xét nghiệm lâm sàng tổng hợp.

m 4  Xét nghiệm dùng kính hiển vi  Xét nghiệm vi sinh mẫu phân, nấm  Xét nghiệm mẫu máu  Xét nghiệm nước tiểu 2.3 Xét nghiệm sinh lý, sinh hóa máu  Xét nghiệm máu trên 18 chỉ tiêu  Xét nghiệm nước tiểu 2. Tổng quan tài liệu trong và ngoài nước 2. Hiểu biết chung về loài chó * Một số giống chó địa phương Nhóm chó ta hay chó nội địa được người dân thuần hóa và nuôi dưỡng cách đây 3.000 năm trước công nguyên. Theo Nguyễn Văn Thanh và cs (2011) [29], ở nước ta có tập quán nuôi chó thả rông vì thế sự phối giống một cách tự nhiên giữa các giống chó kết quả là tạo ra nhiều thế hệ con lai với đặc điểm ngoại hình rất đa dạng và nhiều tên gọi dựa vào màu sắc bộ lông và từng địa phương để gọi tên.

Chó H’Mông: Theo Lê Văn Thọ (1997) [34], chó H’Mông sống ở miền núi cao, được dùng để giữ nhà, săn thú, có tầm vóc trung bình khá có những cá thể đặc biệt to lớn, lớn hơn chó vàng, chiều cao 55 - 60cm, nặng 18 - 20kg, chó cái đẻ trung bình mỗi lứa 6 con. Theo Đinh Thế Dũng và cs (2011) [5], chó H’Mông có kiểu lông màu đen đôi khi xuất hiện màu vằn vện như da hổ, đầu to, lớn với trán phẳng, rộng, tỷ lệ giữa dài đầu và chiều cao trước là 1/3, hai tai thường dựng đứng. Đuôi bị cộc bẩm sinh với độ dài khác nhau đây là điểm để nhận dạng quan trọng với các giống chó khác. Chó Bắc Hà: Theo Hoàng Nghĩa (2005) [16], chúng có bộ lông xù kèm theo cái bờm rất là đẹp chúng cách biệt với lông trên thân với nhiều màu lông khác nhau như: màu đen, trắng, xám, hung đỏ là màu rất hiếm.

Thân hình vừa phải không lớn xếp vào giống chó có kích thước trung bình, người dài hơn m 5 chiều cao, khung xương chắc khỏe gọn gàng. Sở hữu bộ lông xù dày, đặc điểm đuôi của chúng dạng bông lau xoắn cuộn lên lưng. Chó đực có chiều cao: 57 - 65cm, chó cái có chiều cao 52 - 60cm, nặng 25 - 35kg. Chó Phú Quốc : Theo Lê Văn Thọ (1997) [34], chúng có nguồn gốc từ đảo Phú Quốc - Việt Nam.

Chó có thể hình khá lớn, cao 60 - 65cm, nặng 20 - 25kg, là giống chó tinh khôn. Màu sắc lông một màu có thể màu vàng, đen, vện, xám hoặc màu lá úa, đường lưng thẳng, trên lưng có một xoáy dài. Chó Phú Quốc thông minh, nhanh nhẹn và có thể huấn luyện tốt, nhân dân ta thường sử dụng để làm chó đi săn, giữ nhà hoặc làm chó bảo vệ, chó cái đẻ trung bình mỗi lứa 5 con. *Các giống chó nhập ngoại Nhóm chó cảnh Chó Chihuahua Đây là giống chó lâu đời nhất ở Châu Mỹ và là giống chó có thân hình nhỏ nhất trong các loại chó trên thế giới.

Tên của giống chó này được lấy từ tên của bang Chihuahua của Mexico, nơi mà các nhà thám hiểm đã tìm ra chúng. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (1992) [11], Chó Chihuahua lông ngắn, đầu hình quả táo, tai lớn, mắt tròn và lồi, mõm ngắn, đuôi mọc ở phần cao uốn cong trên lưng, lưng bằng, bốn chân thẳng, chiều cao khoảng 15 - 23cm, nặng từ 1 - 3kg. Chihuahua không chịu được lạnh và hay bị run lên vì rét. Nó tỏ ra dễ thích nghi với thời tiết ấm áp hơn là lạnh.

Đây là loại chó thích hợp với việc nuôi ở căn hộ. Chó Bắc Kinh Có nguồn gốc từ gia đình hoàng tộc ở Bắc Kinh, Trung Quốc. Giống chó này được nhập vào Việt Nam từ Đài Loan, Nga, Pháp và Mỹ. Theo Phạm Sỹ Lăng và cs (1992) [11], chó Bắc Kinh tương đối nhỏ.

Chó cái có trọng lượng khoảng 2,6kg, chó đực 3,5kg. Chó có đầu rộng, khoảng cách giữa hai mí mắt lớn, mũi ngắn, tẹt, trên mõm có nhiều nếp nhăn, mặt gẫy, mắt tròn lồi đen tuyền và long lanh. Tai hình quả tim cụp xuống hai bên, cổ ngắn và dầy, m 6 có một cái bờm nhiều lông dài và thẳng. Chó Bắc Kinh có bộ lông mầu pha nhiều lông mầu sẫm ở mặt lưng, hông và đuôi, đuôi gập dọc theo sống lưng kiểu đuôi.

Chó Bắc Kinh lai Nhật Chó Bắc Kinh lai Nhật là con lai của chó Bắc Kinh và chó Nhật lông xù (vốn là một hậu duệ của chó Bắc Kinh). Hai giống chó này có quan hệ họ hàng rất gần và các đặc điểm gần giống nhau nên nhiều chủ nuôi thường cho ghép đôi với nhau. Thêm vào đó số lượng chó Bắc Kinh và chó Nhật lông xù thuần chủng không nhiều nên phải cho lai chéo để tăng số lượng, về cơ bản, các đặc điểm hình thể chó Bắc Kinh thuần chủng và Bắc Kinh lai Nhật gần như giống nhau, khác biệt lớn nhất là ở bộ lông. Lông chó Bắc Kinh thuần chủng thường là lông đơn sắc (vàng kem, trắng, nâu đỏ), hoặc đơn sắc chủ đạo nhưng có mặt nạ đen hoặc pha chút màu khác.

Chó Bắc Kinh lai Nhật thường có lông 2 màu, thường là màu trắng - đen, trắng - vàng, trắng - nâu,… Mặt chó Bắc Kinh lai Nhật ít gãy hơn, mõm dài hơn và mũi đỡ tẹt hơn. Những đặc điểm này khá khó phân biệt khi còn nhỏ, chỉ nhận thấy khi chúng đã được khoảng 3 tháng tuổi. Chó Pug (Carlin) Có nguồn gốc từ Trung Quốc. Chó Pug có thân hình chắc lẳn, gọn gàng.

Cơ thể của loài chó này được coi là cân đối nếu chiều cao tính đến gần tương đương với chiều dài từ vai đến mông. Chó chuẩn có hình dáng giống quả lê, phần vai rộng hơn phần hông. Theo Đỗ Hiệp (1994) [10], chúng có bộ lông ngắn, mềm mại, dễ chải, có màu đen, vàng. Da chúng mềm mại, tạo cảm giác dễ chịu khi vuốt ve.

Đầu tròn, đặc biệt mõm hình khối vuông và rất ngắn so với chiều dài sọ, trên trán có những nếp nhăn sâu, chúng có đôi mắt tròn lồi màu sẫm và hàm dưới hơi trề ra. Đuôi thẳng hoặc xoắn, trọng lượng lúc 12 tháng tuổi đạt 9kg. Giống chó Phốc hươu m 7 Chó Phốc có nguồn gốc từ Đức và du nhập vào Việt Nam đã lâu. Phốc là giống chó nhỏ có trọng lượng khoảng 1,5 - 2,05kg.

Chúng có một bộ lông bóng mượt và một cơ thể cân đối với những đường nét thanh thoát, ngực nở, bụng thắt có dáng dấp chó săn. Hai chân trước thẳng và có treo móng huyền đề. Bàn chân nhỏ và mềm mại.