Phương Pháp Thu Thập Bằng Chứng Khi Kiểm Toán Số Dư Năm Đầu Tại Công Ty TNHH Grant Thornton Việt Nam

Khám phá phương pháp thu thập bằng chứng trong kiểm toán số dư năm đầu tại công ty TNHH Grant Thornton Việt Nam trong luận văn thạc sĩ này.

• Tác giả: Đặng Thị Thúy Hằng
• Người hướng dẫn: Th.S Thái Thị Nho
• Trường học: Trường Đại Học Công Nghệ TP. HCM
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Phương Pháp Thu Thập Bằng Chứng Khi Thực Hiện Kiểm Toán Số Dư Năm Đầu Tiên Tại Công Ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam)
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG ĐÃ SỬ DỤNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Sự cần thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Hạn chế của đề tài
• 1.6. Những đóng góp khoa học của đề tài
• 1.7. Kết cấu của đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN THU THẬP BẰNG CHỨNG KHI THỰC HIỆN KIỂM TOÁN SỐ DƯ NĂM ĐẦU TIÊN
• 2.1. Bằng chứng kiểm toán
• 2.2. Khái niệm bằng chứng kiểm toán
• 2.3. Vai trò của bằng chứng kiểm toán
• 2.4. Yêu cầu của bằng chứng kiểm toán
• 3. CHƯƠNG 3: TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY TNHH GRANT THORNTON (VIỆT NAM)
• 3.1. Tổng quan về công ty
• 3.2. Grant Thornton International (GTI)
• 3.3. Lịch sử hình thành và phát triển Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam)
• 3.4. Phương châm và mục tiêu hoạt động
• 3.5. Các dịch vụ và cơ cấu tổ chức của công ty TNHH Grant Thornton Việt Nam
• 3.6. Giá trị toàn cầu của Grant Thornton
• 3.7. Giới thiệu về Sổ tay hướng dẫn kiểm toán (“Sổ tay hướng dẫn”) của Grant Thornton
• 3.8. Giới thiệu phần mềm kiểm toán Voyager của Grant Thornton Việt Nam
• 3.9. Quy trình kiểm toán chung tại Công ty kiểm toán Grant Thornton (Việt Nam)
• 4. CHƯƠNG 4: THỰC TRẠNG VIỆC THU THẬP BẰNG CHỨNG KHI THỰC HIỆN KIỂM TOÁN SỐ DƯ NĂM ĐẦU TIÊN CỦA CÔNG TY TNHH GRANT THORNTON (VIỆT NAM)
• 4.1. Mức phí kiểm toán năm đầu tiên
• 4.2. Quy trình thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư đầu năm quy định tại Grant Thornton (Việt Nam)
• 4.2.1. Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
• 4.2.2. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 4.2.3. Giai đoạn kết thúc kiểm toán
• 4.3. Áp dụng quy trình thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư năm đầu tiên của GTV tại Công ty Cổ phần ABC
• 4.3.1. Giới thiệu chung về Công ty Cổ phần ABC – khách hàng mới của GTV
• 4.3.2. Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán
• 4.3.3. Thu thập thông tin cơ sở, thông tin về nghĩa vụ pháp lý
• 4.3.4. Đánh giá chung về Hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng
• 4.3.5. Đánh giá rủi ro kiểm toán
• 4.3.6. Giai đoạn thực hiện kiểm toán
• 4.3.7. Phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán đối với khoản mục tiền
• 4.3.7.1. Phương pháp thu thập BCKT đối với khoản mục tiền mặt
• 4.3.7.2. Phương pháp thu thập BCKT đối với khoản mục tiền gửi ngân hàng
• 4.3.7.3. Nhận xét về khoản mục tiền
• 4.3.8. Giai đoạn kết thúc kiểm toán
• 5. CHƯƠNG 5: NHẬN XÉT, KIẾN NGHỊ
• 5.1. Các giải pháp hoàn thiện kỹ thuật thu thập BCKT khi thực hiện kiểm toán năm đầu tiên tại Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam)
• 5.2. Sự cần thiết phải hoàn thiện các BCKT khi thực hiện kiểm toán năm đầu tiên
• 5.3. Định hướng chung về hoàn thiện thu thập BCKT tại GTV
• 5.4. Một số kiến nghị hoàn thiện việc thu thập BCKT tại GTV
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về phương pháp kiểm toán số dư năm đầu tại Grant Thornton Việt Nam

Phương pháp kiểm toán số dư năm đầu tiên tại Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam) đóng vai trò quan trọng trong việc xác nhận tính chính xác của các thông tin tài chính. Việc thu thập bằng chứng kiểm toán là một phần không thể thiếu trong quy trình này. Đặc biệt, số dư đầu năm là cơ sở để người sử dụng báo cáo tài chính so sánh và đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp.

1.1. Tầm quan trọng của số dư đầu năm trong kiểm toán

Số dư đầu năm là yếu tố quyết định trong việc đánh giá tình hình tài chính của doanh nghiệp. Nó giúp kiểm toán viên xác định các rủi ro và thực hiện các thủ tục kiểm toán phù hợp.

1.2. Quy trình kiểm toán tại Grant Thornton Việt Nam

Quy trình kiểm toán tại Grant Thornton bao gồm nhiều bước từ lập kế hoạch đến thực hiện và kết thúc kiểm toán. Mỗi bước đều yêu cầu sự chú ý đến chi tiết và tính chính xác của thông tin.

II. Những thách thức trong kiểm toán số dư năm đầu tại Grant Thornton

Việc thực hiện kiểm toán số dư năm đầu tiên tại Grant Thornton gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu thông tin, sự không nhất quán trong dữ liệu và rủi ro từ hệ thống kiểm soát nội bộ có thể ảnh hưởng đến kết quả kiểm toán.

2.1. Thiếu thông tin và tài liệu

Thiếu thông tin có thể dẫn đến việc kiểm toán viên không thể đưa ra kết luận chính xác về tình hình tài chính của doanh nghiệp. Điều này đòi hỏi kiểm toán viên phải có kỹ năng thu thập thông tin hiệu quả.

2.2. Rủi ro từ hệ thống kiểm soát nội bộ

Hệ thống kiểm soát nội bộ yếu kém có thể dẫn đến sai sót trong báo cáo tài chính. Kiểm toán viên cần đánh giá kỹ lưỡng hệ thống này để đảm bảo tính chính xác của số liệu.

III. Phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán tại Grant Thornton

Grant Thornton áp dụng nhiều phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán để đảm bảo tính chính xác và đầy đủ của thông tin tài chính. Các phương pháp này bao gồm điều tra, phỏng vấn và kiểm tra tài liệu.

3.1. Điều tra và phỏng vấn

Điều tra và phỏng vấn là phương pháp quan trọng giúp kiểm toán viên thu thập thông tin từ các bên liên quan. Điều này giúp xác nhận tính chính xác của số liệu trong báo cáo tài chính.

3.2. Kiểm tra tài liệu và số liệu

Kiểm tra tài liệu và số liệu là bước cần thiết để đảm bảo rằng các thông tin tài chính được ghi nhận chính xác và đầy đủ. Kiểm toán viên cần thực hiện kiểm tra này một cách cẩn thận.

IV. Ứng dụng thực tiễn của phương pháp kiểm toán số dư năm đầu tại Grant Thornton

Phương pháp kiểm toán số dư năm đầu tại Grant Thornton đã được áp dụng thành công trong nhiều trường hợp. Kết quả kiểm toán không chỉ giúp doanh nghiệp cải thiện quy trình tài chính mà còn tăng cường niềm tin của nhà đầu tư.

4.1. Kết quả từ các cuộc kiểm toán thực tế

Các cuộc kiểm toán thực tế đã cho thấy sự cải thiện rõ rệt trong quy trình tài chính của doanh nghiệp. Điều này chứng tỏ rằng phương pháp kiểm toán tại Grant Thornton là hiệu quả.

4.2. Tác động đến niềm tin của nhà đầu tư

Kết quả kiểm toán chính xác và minh bạch giúp tăng cường niềm tin của nhà đầu tư vào doanh nghiệp. Điều này là rất quan trọng trong bối cảnh cạnh tranh hiện nay.

V. Kết luận và tương lai của phương pháp kiểm toán tại Grant Thornton

Phương pháp kiểm toán số dư năm đầu tại Grant Thornton không chỉ đáp ứng yêu cầu hiện tại mà còn có tiềm năng phát triển trong tương lai. Việc cải tiến quy trình và áp dụng công nghệ mới sẽ giúp nâng cao hiệu quả kiểm toán.

5.1. Định hướng phát triển trong tương lai

Grant Thornton sẽ tiếp tục cải tiến quy trình kiểm toán để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Việc áp dụng công nghệ mới sẽ là một phần quan trọng trong chiến lược này.

5.2. Tăng cường đào tạo và phát triển nhân lực

Đào tạo và phát triển nhân lực là yếu tố quyết định để nâng cao chất lượng kiểm toán. Grant Thornton sẽ chú trọng đến việc nâng cao kỹ năng cho đội ngũ kiểm toán viên.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Hoạt động kiểm toán độc lập tại Việt Nam đã hình thành và phát triển hơn hai mươi ba năm, đóng vai trò kiểm tra, đánh giá và xác nhận độ tin cậy của các thông tin kinh tế tài chính, phục vụ quá trình sắp xếp, đổi mới, cổ phần hóa doanh nghiệp và thu hút đầu tư nước ngoài. Trong một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính, bằng chứng kiểm toán giữ vai trò quyết định để kiểm toán viên đưa ra ý kiến nhận xét về mức độ phù hợp giữa báo cáo tài chính của đơn vị với các chuẩn mực kế toán hiện hành, đồng thời là cơ sở giám sát và đánh giá chất lượng hoạt động nghề nghiệp.

Đối với các cuộc kiểm toán báo cáo tài chính năm đầu tiên, việc thu thập bằng chứng kiểm toán cho số dư đầu kỳ gặp nhiều khó khăn và tiềm ẩn rủi ro cao. Số dư đầu năm phản ánh tình hình tài sản và nguồn vốn của doanh nghiệp tại thời điểm bắt đầu niên độ kế toán, chịu sự chi phối trực tiếp từ các sự kiện kinh tế đã phát sinh và chính sách kế toán áp dụng trong các năm trước. Nếu số dư đầu năm có sai sót trọng yếu mà không được phát hiện, kết quả kinh doanh và số dư cuối kỳ của năm hiện hành sẽ bị sai lệch theo. Xuất phát từ yêu cầu thực tiễn đó, tác giả Đặng Thị Thúy Hằng đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp với đề tài "Phương pháp thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư năm đầu tiên tại Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam)".

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được phân định cụ thể như sau:

• Mục tiêu tổng quát: Tìm hiểu, nghiên cứu và nắm bắt quy trình thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư đầu năm trong quá trình kiểm toán báo cáo tài chính tại doanh nghiệp kiểm toán.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Hiểu và trình bày những vấn đề lý luận và thực tiễn liên quan đến số dư đầu kỳ, xác định tầm quan trọng của số dư đầu kỳ đối với kiểm toán năm đầu tiên.
  2. Mô tả tổng quan quy trình thực hiện một cuộc kiểm toán báo cáo tài chính tại Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam).
  3. Trình bày chi tiết quá trình thu thập bằng chứng kiểm toán khi thực hiện kiểm toán năm đầu tiên cho một khách hàng thực tế của công ty.
  4. Đưa ra các nhận xét và kiến nghị nhằm hoàn thiện kỹ thuật thu thập bằng chứng, nâng cao hiệu quả kiểm toán báo cáo tài chính năm đầu tiên tại đơn vị thực tập.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các kỹ thuật và phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán do Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam) áp dụng trong kiểm toán số dư năm đầu tiên, đi sâu nghiên cứu quy trình thực hiện đối với khoản mục tiền (tiền mặt và tiền gửi ngân hàng).
• Phạm vi không gian: Văn phòng Công ty Cổ phần ABC – một khách hàng mới của Grant Thornton Việt Nam – có trụ sở tại Ấp Phước Thạnh, xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long, kết hợp với các hoạt động nghiệp vụ tại Chi nhánh Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam) tại Thành phố Hồ Chí Minh.
• Phạm vi thời gian: Số liệu nghiên cứu được thu thập từ báo cáo tài chính năm 2014 (giai đoạn từ ngày 01/01/2014 đến ngày 31/12/2014) và báo cáo tài chính năm 2015 của Công ty Cổ phần ABC. Quá trình thu thập tài liệu thực tế của tác giả diễn ra từ ngày 26/01/2016 đến ngày 08/02/2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài được xây dựng trên hệ thống các Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam (VSA), Chuẩn mực kiểm toán quốc tế (ISA) và tài liệu nghiệp vụ nội bộ của doanh nghiệp kiểm toán:

• Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500 (VSA 500) - "Bằng chứng kiểm toán": Xác định định nghĩa, vai trò, yêu cầu về tính thích hợp (chất lượng, độ tin cậy) và tính đầy đủ (số lượng mẫu) của bằng chứng kiểm toán. Chuẩn mực quy định bằng chứng phải thu thập cho từng cơ sở dẫn liệu của báo cáo tài chính, bao gồm: tính hiện hữu, tính đầy đủ, tính đúng đắn của tính giá, tính chính xác cơ học, tính phân loại và trình bày, quyền và nghĩa vụ. Đồng thời, VSA 500 quy định hai nhóm thủ tục thu thập là thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản.
• Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 510 (VSA 510) - "Kiểm toán năm đầu tiên - Số dư đầu năm tài chính": Được ban hành theo Quyết định số 219/2000/QĐ-BTC ngày 29/12/2000 của Bộ trưởng Bộ Tài chính, hướng dẫn các nguyên tắc xác minh số dư đầu năm không chứa sai sót trọng yếu, số dư cuối năm trước được kết chuyển chính xác hoặc phân loại lại phù hợp, và các chế độ kế toán được áp dụng nhất quán.
• Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 505 (VSA 505) - "Thông tin xác nhận từ bên ngoài": Hướng dẫn quy trình gửi thư xác nhận trực tiếp dưới dạng khẳng định hoặc phủ định.
• Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 200 (VSA 200): Cung cấp khái niệm về tính trọng yếu của thông tin tài chính tác động đến quyết định kinh tế của người sử dụng.
• Sổ tay hướng dẫn kiểm toán của Grant Thornton: Xây dựng trên cơ sở chuẩn mực quốc tế ISA, tích hợp phương pháp luận kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro và hướng dẫn vận hành các phần mềm chuyên dụng như Voyager, TBeam, IDEA.

Phương pháp nghiên cứu được tác giả vận dụng thuần túy là phương pháp nghiên cứu định tính, bao gồm:

• Phương pháp thu thập tài liệu: Tổng hợp hệ thống văn bản pháp luật, chuẩn mực, chế độ kế toán - kiểm toán hiện hành, giáo trình chuyên khảo và hồ sơ kiểm toán năm đầu tiên thực tế tại Grant Thornton Việt Nam.
• Phương pháp thống kê, phân tích và tổng hợp: Xử lý các dữ liệu thu thập được từ hồ sơ kiểm toán, so sánh lý luận với thực tiễn nhằm phát hiện ưu điểm, hạn chế và đề xuất giải pháp.
• Phương pháp quan sát và phỏng vấn: Quan sát trực tiếp trình tự kiểm toán thực tế tại khách hàng và phỏng vấn các kiểm toán viên tại công ty về kinh nghiệm xử lý số dư đầu kỳ.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong nghiên cứu bao gồm hồ sơ pháp lý, báo cáo tài chính năm 2014, biên bản kiểm kê, thư xác nhận ngân hàng của Công ty Cổ phần ABC, cùng hệ thống tài liệu đào tạo nội bộ và sổ tay nghiệp vụ của Grant Thornton Việt Nam.

Khóa luận đã tổng hợp mức độ tin cậy của các dạng bằng chứng kiểm toán theo nguồn gốc dựa trên tài liệu đào tạo của Grant Thornton Việt Nam như sau:

Thứ tự độ tin cậy	Nguồn gốc bằng chứng kiểm toán	Ví dụ minh họa thực tế
1 (Cao nhất)	Do bên thứ ba độc lập cung cấp trực tiếp cho kiểm toán viên	Thư xác nhận của ngân hàng, văn bản xác nhận nợ của khách hàng
2	Do bên thứ ba lập nhưng lưu trữ tại đơn vị được kiểm toán	Hóa đơn của nhà cung cấp, sổ phụ ngân hàng
3	Do đơn vị được kiểm toán phát hành và lưu trữ ra bên ngoài	Ủy nhiệm chi đã thanh toán, phiếu gửi hàng có xác nhận
4 (Thấp nhất)	Do đơn vị được kiểm toán phát hành và luân chuyển nội bộ	Phiếu thu, phiếu chi, phiếu xuất kho vật tư

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Giới thiệu

Chương mở đầu trình bày tính cấp thiết của đề tài kiểm toán số dư năm đầu tiên trong bối cảnh thị trường kiểm toán độc lập tại Việt Nam. Tác giả xác định rõ mục tiêu nghiên cứu tổng quát và bốn mục tiêu cụ thể, xác lập đối tượng nghiên cứu là phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán tại Grant Thornton Việt Nam đối với Công ty Cổ phần ABC, giới hạn không gian tại khách hàng ABC và thời gian thực hiện kiểm toán báo cáo tài chính năm 2014 trong đợt làm việc đầu năm 2016. Tác giả cũng nêu rõ các phương pháp nghiên cứu định tính áp dụng, thừa nhận các giới hạn của đề tài và phác thảo kết cấu tổng thể 5 chương của khóa luận.

Chương 2: Cơ sở lý luận thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư năm đầu tiên

Nội dung chương 2 tập trung hệ thống hóa toàn bộ lý luận chuyên ngành về bằng chứng kiểm toán và kiểm toán số dư năm đầu tiên. Tác giả phân tích khái niệm bằng chứng kiểm toán theo VSA 500, vai trò của bằng chứng trong việc bảo vệ ý kiến kiểm toán và làm căn cứ pháp lý đánh giá chất lượng của kiểm toán viên. Bằng chứng kiểm toán phải đáp ứng hai thuộc tính cơ bản là tính thích hợp (đo lường chất lượng, độ tin cậy) và tính đầy đủ (đo lường số lượng mẫu kiểm tra).

Chương này trình bày chi tiết 6 cơ sở dẫn liệu của báo cáo tài chính và phân loại bằng chứng kiểm toán theo hai tiêu thức: theo nguồn gốc (kiểm toán viên tự thu thập, bên thứ ba cung cấp, đơn vị cung cấp) và theo loại hình (vật chất, chứng từ tài liệu, phỏng vấn, quan sát, cùng các bằng chứng đặc biệt như ý kiến chuyên gia, giải trình của giám đốc, tư liệu của kiểm toán viên nội bộ). Tiếp đó, tác giả phân tích khái niệm kiểm toán năm đầu tiên theo VSA 510, chỉ rõ tầm quan trọng của số dư đầu năm đối với tính liên tục của số liệu tài chính và việc so sánh chỉ tiêu kinh tế giữa các kỳ. Cuối chương, tác giả đi sâu phân tích cơ chế, ưu điểm và nhược điểm của 7 kỹ thuật thu thập bằng chứng: điều tra - phỏng vấn, quan sát, kiểm kê vật chất, gửi thư xác nhận (dạng khẳng định và phủ định), kiểm tra và tính toán lại, xác minh tài liệu, và quy trình phân tích (phân tích tính hợp lý, phân tích xu hướng, phân tích tỷ suất).

Tác giả lập bảng chi tiết các loại thông tin thường phải thực hiện gửi thư xác nhận theo hướng dẫn chuyên môn:

Nhóm chỉ tiêu	Thông tin cần xác nhận	Nơi gửi thư xác nhận
Tài sản	Tiền gửi ngân hàng	Ngân hàng mở tài khoản
	Khoản phải thu khách hàng	Khách nợ
	Phiếu nợ phải thu	Người lập phiếu
	Hàng tồn kho gửi tại kho bên ngoài	Công ty nhận lưu kho
	Giá trị bằng tiền của bảo hiểm nhân thọ	Công ty bảo hiểm
Công nợ	Khoản phải trả người bán	Chủ nợ
	Khoản nợ phải trả khác	Người cho vay
	Khách hàng trả tiền trước	Khách hàng
	Cầm cố phải trả	Người nhận cầm cố
Nguồn vốn & Khác	Vốn chủ sở hữu	Người giữ sổ đăng ký cổ đông
	Loại bảo hiểm và trách nhiệm	Công ty bảo hiểm
	Nợ ngoài ý muốn (tiềm tàng)	Luật sư của công ty, ngân hàng

Chương 3: Tổng quan về Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam)

Chương 3 giới thiệu lịch sử và năng lực hoạt động của đơn vị thực tập. Mạng lưới Grant Thornton International (GTI) được thành lập vào năm 1980 từ sự sáp nhập giữa Alexander Grant (Mỹ) và Thornton Baker (Anh). Tính đến năm tài chính kết thúc ngày 30/09/2014, GTI hoạt động tại hơn 120 quốc gia với doanh thu toàn cầu đạt 6,2 tỷ USD. Tại Việt Nam, Grant Thornton được thành lập năm 1993 dưới hình thức liên doanh, chuyển sang doanh nghiệp 100% vốn nước ngoài năm 1997, gia nhập GTI năm 1998 và chính thức mang tên Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam) từ năm 1999. Ngày 01/07/2014, công ty hoàn tất sáp nhập với Công ty TNHH Kiểm toán và Tư vấn Nexia ACPA, nâng quy mô nhân sự lên 14 Chủ phần hùn và hơn 220 nhân viên làm việc tại hai văn phòng Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh.

Chương này trình bày phương châm hoạt động, mục tiêu trở thành một trong năm công ty kiểm toán hàng đầu Việt Nam vào năm 2015, cùng 6 giá trị toàn cầu: Hợp tác (Collaboration), Lãnh đạo (Leadership), Xuất sắc (Excellence), Nhanh lẹ (Agility), Tôn trọng (Respect), và Trách nhiệm (Responsibility). Về dịch vụ, công ty cung cấp 4 nhóm chính: Dịch vụ kiểm toán và đảm bảo, Dịch vụ tư vấn thuế, Dịch vụ tư vấn doanh nghiệp, và Dịch vụ thuê ngoài (kế toán, tiền lương). Tác giả mô tả cơ cấu tổ chức theo phòng ban và theo cấp bậc trong phòng kiểm toán (Chủ phần hùn điều hành, Chủ phần hùn, Giám đốc, Trưởng phòng cấp cao, Trưởng phòng, Trợ lý trưởng phòng, Trợ lý kiểm toán cấp cao, Trợ lý kiểm toán). Về công nghệ, công ty vận hành Sổ tay hướng dẫn kiểm toán chuẩn ISA, phần mềm kiểm toán Voyager (cho phép thiết kế chương trình kiểm toán rủi ro cho 16 ngành công nghiệp khác nhau), phần mềm TBeam (lập Bảng cân đối số phát sinh và bút toán điều chỉnh), cùng phần mềm IDEA. Tiếp cận kiểm toán của Grant Thornton tuân thủ quy định VSA và được tổ chức theo các chu trình nghiệp vụ tài chính gắn kết.

Chương 4: Thực trạng việc thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư năm đầu tiên của Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam)

Chương 4 là phần nội dung thực nghiệm trọng tâm của khóa luận. Tác giả chỉ ra rằng đối với hợp đồng kiểm toán năm đầu tiên, mức phí kiểm toán tại Grant Thornton thường cao hơn mức phí thông thường từ 5% đến 10% do kiểm toán viên phải tốn thêm thời gian và thủ tục để kiểm tra số dư đầu kỳ. Quy trình thu thập bằng chứng kiểm toán được phân chia theo ba giai đoạn:

• Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán: Tìm hiểu thông tin khách hàng, đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ (môi trường kiểm soát, hệ thống kế toán, hoạt động kiểm soát), và thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ trên bảng cân đối kế toán, báo cáo kết quả kinh doanh.
• Giai đoạn thực hiện kiểm toán: Triển khai thử nghiệm kiểm soát (phỏng vấn, quan sát, kiểm tra chứng từ) và thử nghiệm cơ bản gồm hai phần: thủ tục phân tích và kiểm tra chi tiết nghiệp vụ, số dư tài khoản.
• Giai đoạn kết thúc kiểm toán: Tổng hợp và soát xét toàn bộ bằng chứng kiểm toán thu thập được để hình thành ý kiến nhận xét. Trường hợp số dư đầu năm có sai sót trọng yếu ảnh hưởng đến báo cáo năm nay mà đơn vị không chịu điều chỉnh, kiểm toán viên sẽ thông báo cho ban giám đốc và đưa ra ý kiến chấp nhận từng phần hoặc ý kiến không chấp nhận. Nếu bị giới hạn phạm vi kiểm toán đối với số dư đầu năm, kiểm toán viên đưa ra ý kiến ngoại trừ hoặc từ chối đưa ra ý kiến tùy thuộc mức độ lan tỏa và tính trọng yếu của khoản mục.

Để minh họa, tác giả trình bày việc áp dụng quy trình kiểm toán số dư năm đầu tiên tại Công ty Cổ phần ABC:

• Thông tin đơn vị được kiểm toán: Công ty Cổ phần ABC đặt tại Ấp Phước Thạnh, xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long; hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp số 4201202370 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Vĩnh Long cấp lần đầu ngày 22/07/2010; vốn điều lệ 30 tỷ đồng; ngành nghề chính là khai thác, nuôi trồng, chế biến thủy sản và sản xuất, bán buôn thức ăn chăn nuôi. Đây là năm đầu tiên Grant Thornton thực hiện kiểm toán cho ABC (thực hiện kiểm toán đồng thời hai năm tài chính 2014 và 2015).
• Thực hiện trong giai đoạn lập kế hoạch: Kiểm toán viên tìm hiểu thông tin qua truyền thông, phỏng vấn ban giám đốc và kế toán trưởng để nắm bắt các thay đổi trong chính sách kế toán; thu thập tài liệu pháp lý (biên bản họp Đại hội đồng cổ đông năm 2014, quyết định bổ nhiệm ban lãnh đạo nhiệm kỳ 2014-2016), tài liệu thuế (quyết toán thuế và biên bản kiểm tra thuế năm 2014), tài liệu nhân sự (thỏa ước lao động tập thể, hợp đồng lao động mới ký), hợp đồng kinh tế lớn và các biên bản kiểm kê quỹ, tài sản, hàng tồn kho. Nhóm kiểm toán cũng lập bảng câu hỏi phỏng vấn để đánh giá hệ thống kiểm soát nội bộ.
• Kiểm toán chi tiết khoản mục tiền (số dư đầu kỳ và cuối kỳ): Nhóm kiểm toán tập trung vào hai khoản mục thành phần là tiền mặt tại quỹ và tiền gửi ngân hàng:
  • Đối với tiền mặt: Kiểm tra biên bản kiểm kê tiền mặt tại quỹ ngày 31/12/2013 và ngày 31/12/2014; đối chiếu số dư đầu kỳ trên sổ sách, chứng từ kế toán; kiểm tra chi tiết các phiếu thu, phiếu chi phát sinh lớn và lập bảng tổng hợp số dư tài khoản tiền mặt sau kiểm toán.
  • Đối với tiền gửi ngân hàng: Gửi thư xác nhận số dư tiền gửi ngân hàng tại ngày 31/12/2013 và ngày 31/12/2014 đến Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Khánh Hòa; lập bảng kiểm soát thư xác nhận; đối chiếu thư xác nhận với sổ phụ ngân hàng và sổ cái; lập bảng tổng hợp số dư tiền gửi ngân hàng sau kiểm toán.
• Kết thúc kiểm toán khoản mục: Thu thập Thư giải trình của Giám đốc Công ty Cổ phần ABC, tổng hợp toàn bộ bảng kê kiểm toán (lead sheets) và tài liệu làm việc (working papers) để làm căn cứ phát hành báo cáo kiểm toán.

Chương 5: Nhận xét, kiến nghị

Chương cuối cùng tổng kết các nhận định thực tế về công tác kiểm toán tại Grant Thornton Việt Nam. Tác giả khẳng định sự cần thiết phải hoàn thiện kỹ thuật thu thập bằng chứng kiểm toán trong các cuộc kiểm toán năm đầu tiên nhằm giảm thiểu rủi ro kiểm toán và duy trì uy tín của công ty. Chương này nêu định hướng chung và đề xuất các kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện quy trình kiểm tra số dư đầu kỳ, chuẩn hóa việc sử dụng các công cụ phần mềm hỗ trợ và nâng cao kỹ năng phối hợp giữa các trợ lý kiểm toán trong nhóm kiểm toán.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đạt được các kết quả cụ thể dựa trên số liệu và tài liệu thực tế tại doanh nghiệp:

• Hệ thống hóa quy trình nghiệp vụ kiểm toán số dư năm đầu tiên theo chuẩn mực VSA 510 và Sổ tay kiểm toán Grant Thornton, làm rõ căn cứ xác định mức phí kiểm toán năm đầu tiên cao hơn phí kiểm toán thông thường từ 5% đến 10%.
• Mô tả chi tiết việc triển khai phần mềm kiểm toán chuyên dụng Voyager (áp dụng quy trình kiểm toán dựa trên rủi ro cho 16 ngành công nghiệp) và phần mềm TBeam để thiết lập bảng cân đối số phát sinh, quản lý tài liệu làm việc trong môi trường kiểm toán thực tế.
• Khắc họa chi tiết hồ sơ kiểm toán số dư đầu kỳ đối với khoản mục tiền của Công ty Cổ phần ABC (vốn điều lệ 30 tỷ đồng), đối chiếu số liệu ngày 31/12/2013 và ngày 31/12/2014 qua biên bản kiểm kê quỹ và thư xác nhận từ Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam - Chi nhánh Khánh Hòa.
• Đề xuất các giải pháp kỹ thuật nhằm hoàn thiện quy trình thu thập bằng chứng đối với các cuộc kiểm toán năm đầu tiên, chú trọng vào công tác lập kế hoạch, kiểm soát rủi ro kiểm toán ban đầu và quản lý tài liệu xác nhận độc lập từ bên thứ ba.

Về mặt đóng góp khoa học, tác giả đã làm rõ mối liên hệ giữa lý luận về các cơ sở dẫn liệu (VSA 500) với thủ tục xác minh số dư đầu năm (VSA 510), phản ánh chân thực thực trạng tác nghiệp của một công ty kiểm toán quốc tế tại Việt Nam, mang lại góc nhìn thực tiễn về xử lý số dư đầu kỳ cho các khách hàng chuyển đổi công ty kiểm toán.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tồn tại một số hạn chế do tác giả tự nhận định:

• Do thời gian thực tập có hạn và năng lực chuyên môn của sinh viên mới tiếp cận thực tế, khóa luận chủ yếu phản ánh các vấn đề nghiệp vụ cơ bản, chưa đi sâu phân tích toàn diện các tình huống kiểm toán phức tạp.
• Về phạm vi kỹ thuật nghiệp vụ, tác giả chưa có điều kiện tiếp cận đầy đủ các thủ tục phân tích chuyên sâu của kiểm toán viên cấp cao và bị giới hạn nội dung nghiên cứu; đề tài chỉ đi sâu kiểm tra chi tiết được khoản mục tiền (tiền mặt và tiền gửi ngân hàng), chưa mở rộng sang các khoản mục trọng yếu khác như hàng tồn kho, tài sản cố định, doanh thu hay nợ phải thu.
• Khóa luận chỉ khảo sát trong phạm vi báo cáo tài chính của doanh nghiệp thuộc khu vực sản xuất và dịch vụ thương mại, không bao gồm khối ngân hàng thương mại và các tổ chức tài chính tín dụng khác.

Hướng nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng nghiên cứu sang phương pháp thu thập bằng chứng số dư đầu kỳ đối với các khoản mục phức tạp chịu ảnh hưởng lớn bởi ước tính kế toán (như dự phòng giảm giá hàng tồn kho, khấu hao tài sản cố định, dự phòng nợ phải thu khó đòi) hoặc nghiên cứu quy trình kiểm toán năm đầu tiên tại các định chế tài chính, bảo hiểm và ngân hàng.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thiết thực dành cho sinh viên chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán đang chuẩn bị viết khóa luận tốt nghiệp hoặc tham gia kỳ thực tập tại các công ty kiểm toán độc lập. Tài liệu đặc biệt hữu ích cho các trợ lý kiểm toán viên mới vào nghề trong việc nắm bắt phương pháp tiếp cận kiểm toán năm đầu tiên theo chuẩn mực VSA 510.

Các nội dung có giá trị tham khảo nổi bật bao gồm:

• Bảng xếp hạng mức độ tin cậy của 4 nguồn bằng chứng kiểm toán theo chuẩn đào tạo nội bộ của Grant Thornton.
• Bảng danh mục các loại thông tin và đối tượng gửi thư xác nhận độc lập theo VSA 505.
• Quy trình kiểm toán thực tế đối với khoản mục tiền mặt và tiền gửi ngân hàng trong năm đầu tiên, bao gồm phương pháp đối chiếu biên bản kiểm kê và kỹ thuật kiểm soát thư xác nhận ngân hàng.
• Mô tả phương thức vận hành hệ thống phần mềm kiểm toán Voyager và TBeam trong việc số hóa hồ sơ kiểm toán.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao mức phí kiểm toán năm đầu tiên tại Grant Thornton Việt Nam lại cao hơn thông thường từ 5% đến 10%?

Theo chính sách của Grant Thornton Việt Nam, kiểm toán báo cáo tài chính năm đầu tiên đòi hỏi kiểm toán viên phải kiểm tra lại số dư đầu kỳ của các khoản mục tài sản, nợ phải trả và nguồn vốn từ niên độ trước chuyển sang. Khối lượng công việc bổ sung này làm gia tăng thời gian và chi phí tác nghiệp của đoàn kiểm toán, do đó mức phí kiểm toán năm đầu tiên thường được thỏa thuận cao hơn từ 5% đến 10% so với các cuộc kiểm toán định kỳ tiếp theo.

2. Khách hàng thực tế Công ty Cổ phần ABC có đặc điểm pháp lý và ngành nghề kinh doanh như thế nào?

Công ty Cổ phần ABC có trụ sở tại Ấp Phước Thạnh, xã Quới Thiện, huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long; hoạt động theo Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp số 4201202370 do Sở Kế hoạch và Đầu tư tỉnh Vĩnh Long cấp ngày 22/07/2010 với mức vốn điều lệ là 30 tỷ đồng. Ngành nghề kinh doanh chính gồm nuôi trồng, chế biến thủy sản và sản xuất, bán buôn thức ăn gia súc, gia cầm, thủy sản.

3. Phần mềm kiểm toán Voyager đóng vai trò gì trong quy trình kiểm toán của Grant Thornton?

Voyager là phần mềm kiểm toán được phát triển bởi Grant Thornton International và triển khai đồng bộ cho toàn bộ các công ty thành viên. Phần mềm này giúp các nhóm kiểm toán thực hiện quy trình kiểm toán dựa trên đánh giá rủi ro, tuân thủ tiêu chuẩn chuyên môn toàn cầu, tạo lập chương trình kiểm toán chuẩn hóa cho 16 ngành công nghiệp khác nhau, đồng thời kết nối dữ liệu bảng cân đối số phát sinh từ phần mềm TBeam để thiết lập biểu chỉ đạo (Lead Sheet) và hệ thống hồ sơ làm việc (working papers).

4. Kiểm toán viên Grant Thornton xử lý thế nào khi bị giới hạn phạm vi thu thập bằng chứng về số dư đầu năm?

Theo chuẩn mực và quy trình của công ty, nếu không thể thu thập đầy đủ bằng chứng kiểm toán thích hợp về số dư đầu năm:

• Kiểm toán viên sẽ đưa ra ý kiến ngoại trừ nếu phạm vi bị giới hạn không quá trọng yếu hoặc không ảnh hưởng lan tỏa đến toàn bộ báo cáo tài chính (đoạn ý kiến phải nêu rõ sự giới hạn phạm vi).
• Kiểm toán viên sẽ đưa ra ý kiến từ chối (từ chối đưa ra ý kiến) nếu ảnh hưởng của việc giới hạn phạm vi là quá trọng yếu hoặc bao trùm toàn bộ các khoản mục (ví dụ không thể chứng kiến kiểm kê hàng tồn kho trọng yếu vào cuối niên độ trước do chưa được bổ nhiệm).

5. Dạng bằng chứng kiểm toán nào có độ tin cậy cao nhất và thấp nhất theo tài liệu nội bộ của Grant Thornton?

Căn cứ bảng xếp hạng mức độ tin cậy của Grant Thornton Việt Nam, bằng chứng có độ tin cậy cao nhất là bằng chứng do bên thứ ba độc lập cung cấp trực tiếp cho kiểm toán viên (như thư xác nhận ngân hàng, xác nhận nợ của khách hàng). Ngược lại, bằng chứng có độ tin cậy thấp nhất là bằng chứng do đơn vị được kiểm toán tự phát hành và chỉ luân chuyển trong nội bộ doanh nghiệp (như phiếu thu, phiếu chi, phiếu xuất vật tư).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đặng Thị Thúy Hằng đã phản ánh chi tiết phương pháp thu thập bằng chứng kiểm toán số dư năm đầu tiên theo chuẩn mực VSA 500 và VSA 510 tại Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam). Qua nghiên cứu tình huống thực tế tại Công ty Cổ phần ABC, tác giả đã làm sáng tỏ trình tự kiểm tra chi tiết khoản mục tiền mặt và tiền gửi ngân hàng, từ khâu soát xét biên bản kiểm kê, gửi thư xác nhận đến đối chiếu sổ sách. Công trình cung cấp bức tranh thực tế về quy trình kiểm toán số dư đầu kỳ tại một công ty kiểm toán có vốn đầu tư nước ngoài, đồng thời đề xuất những kiến nghị xác thực nhằm nâng cao chất lượng thu thập bằng chứng kiểm toán trong thực tiễn nghề nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu. Chương 2: Cơ sở lý luận thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư năm đầu tiên. Chương 3: Tổng quan về Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam). Chương 4: Thực trạng việc thu thập bằng chứng khi thực hiện kiểm toán số dư năm đầu tiên tại Công ty TNHH Grant Thornton (Việt Nam).

Chương 5: Nhận xét và kiến nghị. 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] SVTH: Đặng Thị Thuý Hằng GVHD: Th.S Thái Thị Nho CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN THU THẬP BẰNG CHỨNG KHI THỰC HIỆN KIỂM TOÁN SỐ DƯ NĂM ĐẦU TIÊN 2. Bằng chứng kiểm toán 2. Khái niệm bằng chứng kiểm toán Theo Đoạn 2 Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 500 thì: “Bằng chứng kiểm toán là tất cả các tài liệu thông tin do kiểm toán viên thu thập được liên quan tới cuộc kiểm toán và trên các thông tin này kiểm toán viên hình thành nên ý kiến của mình.

Bằng chứng kiểm toán bao gồm các tài liệu, chứng từ, sổ kế toán, báo cáo tài chính và các tài liệu thông tin từ các nguồn khác” 1. Theo định nghĩa trên thì BCKT có thể gồm nhiều loại khác nhau, không chỉ là tài liệu, sổ sách mà còn bao gồm nhiều thông tin khác do KTV thu thập thông qua quan sát, xác nhận, phỏng vấn…Như vậy, BCKT có vai trò quan trọng, là cơ sở đưa ra ý kiến nhận xét của KTV về BCTC của đơn vị được kiểm toán, là những minh chứng cụ thể cho kết luận kiểm toán. BCKT không chỉ là cơ sơ pháp lý cho kết luận kiểm toán của KTV mà còn là cơ sở tạo niềm tin cho người quan tâm. Vai trò của bằng chứng kiểm toán BCKT có vai trò quan trọng, là cơ sở hình thành kết luận kiểm toán.

Các loại BCKT khác nhau sẽ ảnh hưởng khác nhau đến việc hình thành ý kiến kiểm toán. Sự thành công của toàn bộ cuộc kiểm toán phụ thuộc vào việc thu thập và đánh giá BCKT của KTV. Nếu KTV không thu thập đầy đủ và đánh giá đúng các BCKT thích hợp thì KTV đó khó có thể đưa ra một nhận xét xác đáng về đối tượng kiểm toán. Đối với các doanh nghiệp kiểm toán độc lập hoặc cơ quan Kiểm toán Nhà nước, cơ quan pháp lý, BCKT còn là cơ sở để giám sát, đánh giá chất lượng hoạt động của KTV trong quá trình kiểm toán.

Báo cáo kiểm toán cần cung cấp những thông tin đáng tin cậy cho người sử dụng. KTV phải chịu trách nhiệm về tính trung thực và hợp lý của Báo cáo kiểm toán đưa ra. Do vậy, KTV cần thu thập BCKT có tính thuyết phục cao. 1 Trích Đoạn 2, Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 500.

5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] SVTH: Đặng Thị Thuý Hằng GVHD: Th.S Thái Thị Nho 2. Yêu cầu của bằng chứng kiểm toán Đoạn 15, Chuẩn mực Kiểm toán số 500 quy định: “Bằng chứng kiểm toán phải được thu thập cho từng loại cơ sở dẫn liệu của Báo cáo tài chính. Bằng chứng liên quan đến một cơ sở dẫn liệu (như sự hiện hữu của hàng tồn kho) không thể bù đắp cho việc thiếu bằng chứng liên quan đến cơ sỡ dữ liệu khác (giá trị của hàng tồn kho đó).” 2 Các cơ sở dẫn liệu của Báo cáo tài chính gồm: 3 − Tính hiện hữu (có thực): một tài sản hay một khoản nợ được phản ánh trên BCTC phải thực sự tồn tại, các nghiệp vụ được ghi chép đã xảy ra. Các thông tin tài chính không được ghi khống mà phải thực sự tồn tại.

− Tính đầy đủ: thông tin phản ánh trên BCTC đảm bảo không bị bỏ sót trong quá trình xử lý; các nghiệp vụ được ghi nhận đầy đủ, không bị khai thiếu. − Tính đúng đắn của tính giá: tài sản và chi phí đều được tính theo phương pháp phù hợp theo chuẩn mực và chế độ kế toán hiện hành. − Tính chính xác cơ học: ghi chép số học được thực hiện chính xác, cộng sổ chuyển sổ được thực hiện chính xác. Một nghiệp vụ được ghi chép theo đúng giá trị của nó, doanh thu hay chi phí được ghi nhận đúng kỳ, đúng khoản mục.

− Tính phân loại và trình bày: BCTC được tuân thủ theo các quy định cụ thể trong chế độ và chuẩn mực kế toán hiện hành về phân loại tài sản và vốn. − Quyền và nghĩa vụ: tài sản được phản ánh trên BCTC phải thực sự thuộc quyền sở hữu của đơn vị, vốn và công nợ phải phản ứng đúng nghĩa vụ tương ứng của đơn vị. Đoạn 19 trong Chuẩn mực kiểm toán 500 cũng quy định: “Khi có sự nghi ngờ liên quan đến cơ sở dẫn liệu có thể ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC, KTV phải thu thập thêm BCKT để loại trừ sự nghi ngờ. Nếu không thể thu thập đầy đủ bằng chứng thích hợp, kiểm toán viên sẽ đưa ra ý kiến chấp nhận từng phần, hoặc ý kiến không thể đưa ra ý kiến” 4.

Như vậy, vì một khoản mục được kiểm toán phải đảm bảo các mục tiêu trên nên một BCKT thuyết phục cũng phải đáp ứng được các mục tiêu trên. 2 Trích đoạn 15, Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500. 3 Dựa theo Đoạn 14, Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 500. 4 Trích Đoạn 19, Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 500.

6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] SVTH: Đặng Thị Thuý Hằng GVHD: Th.S Thái Thị Nho BCKT thích đáng và có tính thuyết phục phải đảm bảo hai yêu cầu là tính đầy đủ và tính thích hợp. Đoạn 8 Chuẩn mực Kiểm toán 500 quy định: “Kiểm toán viên phải thu thập đầy đủ các bằng chứng kiểm toán thích hợp ý kiến của mình” 5. Sự đầy đủ và tính thích hợp luôn đi liền với nhau và được áp dụng cho các BCKT thu thập từ các thủ tục thử nghiệm kiểm soát và thử nghiệm cơ bản. − Thử nghiệm kiểm soát: là việc kiểm tra để thu thập BCKT về sự thiết kế phù hợp và sự vận hành hữu hiệu của hệ thống kế toán cũng như hệ thống kiểm soát nội bộ của đơn vị.

TNKS đóng vai trò quan trọng trong việc thu thập bằng chứng kiểm toán. 6 − Thử nghiệm cơ bản: là việc kiểm tra để thu thập BCKT liên quan đến BCTC nhằm phát hiện các sai lệch trọng yếu làm ảnh hưởng đến BCTC. Tính thích hợp Là khái niệm chỉ độ tin cậy hay chất lượng của BCKT. BCKT không có hiệu lực sẽ không có tính thuyết phục.

Để xem xét vấn đề này, KTV cần xem xét đến các yếu tố. 8 − Tính liên quan: BCKT phải liên quan tới mục tiêu kiểm toán và là cơ sở để đưa ra kết luận kiểm toán. − Loại hình: Bằng chứng thu được dưới dạng văn bản chứng từ (ví dụ: biên bản kiểm kê) hoặc hình ảnh sẽ có độ tin cậy cao hơn so với bằng chứng thu thập bằng lời (như BC thu thập bằng phỏng vấn). − Hệ thống kiểm soát nội bộ (HTKSNB): BCKT thu thập được trong điều kiện HTKSNB hoạt động tốt có độ tin cậy cao hơn so với BCKT thu thập được khi HTKSNB hoạt động kém hiệu quả.

− Nguồn gốc thu thập: BCKT có thể được thu thập từ bên trong đơn vị được kiểm toán, bên ngoài hoặc có thể do bản thân KTV thu thập. BCKT có nguồn gốc càng độc lập với đối tượng kiểm toán thì càng có độ tin cậy cao. 5 Trích Đoạn 8, Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 500. 6 Trích Đoạn 6, Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 500.

7 Trích đoạn 7, Chuẩn mực Kiểm toán Việt Nam số 500. 8 Tập thể tác giả, Trường đại học Kinh tế Tp.HCM, Kiểm toán, Nhà xuất bản Lao động Xã hội. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] SVTH: Đặng Thị Thuý Hằng GVHD: Th.S Thái Thị Nho Dưới đây là dạng BCKT được sắp xếp theo thứ tự độ tin cậy giảm dần. Mức độ tin cậy của các dạng Bằng chứng kiểm toán.

Nguồn gốc Bằng chứng Độ tin cậy Do bên ngoài cung cấp trực Văn bản xác nhận nợ của 1 tiếp cho KTV. khách hàng, thư xác nhận của ngân hàng. Do bên ngoài lập nhưng lưu Hóa đơn của nhà cung cấp 2 trữ ở đơn vị. sổ phụ ngân hàng.

Do đơn vị phát hành và lưu Các ủy nhiệm chi đã thanh 3 trữ ra bên ngoài. Do đơn vị phát hành và luân Phiếu xuất vật tư. 4 chuyển trong đơn vị. (Nguồn: Giáo trình kiểm toán cơ bản, Tài liệu lưu hành nội bộ Công ty TNHH Grant Thornton Việt Nam) − Phương pháp chọn mẫu và quy mô mẫu: mẫu được chọn có quy mô lớn thì thuyết phục hơn quy mô nhỏ.

− Sự kết hợp của các BCKT: Đoạn 17 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500 có ghi: “Bằng chứng kiểm toán có sức thuyết phục cao hơn khi có được thông tin từ nhiều nguồn và nhiều loại khác nhau cùng xác nhận. Trường hợp này, kiểm toán viên có thể có độ tin cậy cao hơn đối với BCKT so với trường hợp thông tin có được từ những bằng chứng riêng lẽ. Ngược lại, bằng chứng có từ nguồn này mâu thuẫn với bằng chứng có từ nguồn khác, thì kiểm toán viên phải xác định các thủ tục kiểm tra bổ sung cần thiết để giải quyết mâu thuẫn trên.” 9 Ngoài ra, còn một số các yếu tố khác như tính chất và thời điểm của cuộc kiểm toán, thời gian cung cấp BCKT của đơn vị được kiểm toán (BCKT được cung cấp ngay khi KTV yêu cầu có độ tin cậy cao hơn BCKT được cung cấp sau thời gian trì hoãn. 9 Trích đoạn 17 Chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 500 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] SVTH: Đặng Thị Thuý Hằng GVHD: Th.S Thái Thị Nho 2.

Tính đầy đủ Là khái niệm liên quan đến số lượng BCKT cần thiết, chủ yếu liên quan đến cỡ mẫu và thời gian thực hiện các thủ tục kiểm toán. Một bằng chứng đạt yêu cầu thích hợp nhưng sẽ không sử dụng làm cơ sở cho KTV nếu nó không đáp ứng yêu cầu về sự đầy đủ. Ví dụ để kết luận nợ phải thu hiện hữu trong thực tế, thư xác nhận là bằng chứng thích hợp nhưng KTV chỉ có thể đưa ra kết luận khi đạt được một cỡ mẫu cần thiết và thủ tục được thực hiện tại một thời điểm thích hợp. Sự đầy đủ của BCKT là vấn đề thuộc về sự xét đoán nghề nghiệp của KTV và không có một thước đo nào quy định số lượng BCKT bao nhiêu là đủ.

Khi thu thập BCKT, KTV cần cân nhắc tới các tình huống cụ thể và các nhân tố ảnh hưởng đến tính đầy đủ của bằng chứng. Các nhân tố đó gồm: − Tính thích hợp: BCKT có độ tin cậy càng thấp thì càng cần thu thập nhiều.