Đặt vấn đề Việt Nam là một trong các nƣớc có sản lƣợng thịt tiêu thụ bình quân đầu ngƣời không ngừng tăng lên qua các năm với mức tăng trƣởng khoảng 2,19 % năm. Tính đến năm 2013, mỗi ngƣời Việt Nam tiêu thụ 49,3 kg thịt hơi (tƣơng đƣơng khoảng 30 kg thịt xẻ/năm) chủ yếu là các sản phẩm về chăn nuôi lợn. Chính vì thế mà Đảng và Nhà nƣớc đặc biệt quan tâm đến công tác giống và không ngừng nâng cao năng suất của ngành chăn nuôi lợn. Hàng loạt các vấn đề quản lý, kỹ thuật chăn nuôi lợn ở nƣớc ta đã và đang đƣợc các nhà khoa học nghiên cứu giải quyết nhằm tiến kịp với trình độ chăn nuôi của các nƣớc trong khu vực và trên thế giới.
Đặc biệt nƣớc ta là một nƣớc thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm nên rất thích hợp cho các bệnh truyền nhiễm phát triển mạnh và lây lan nhanh. Do đó sẽ gây ảnh hƣởng không nhỏ đến ngành chăn nuôi lợn. Ngoài ra các yếu tố nhƣ giống thức ăn dinh dƣỡng, điều kiện khí hậu thì công tác thú y là rất quan trọng quyết định sự thành bại của ngành chăn nuôi nói chung và chăn nuôi lợn nói riêng. Riêng trên lợn con trong điều kiện nóng ẩm nhƣ nƣớc ta thì tình hình dịch bệnh xảy ra còn rất phức tạp đặc biệt là hội chứng tiêu chảy lợn con ở các lứa tuổi khác nhau.
Vì vậy việc phòng và điều trị là một vấn đề hết sức cần thiết. Xuất phát từ thực tế trên với sự giúp đỡ của thầy giáo hƣớng dẫn, chúng em tiến hành nghiên cứu chuyên đề: “Tình hình mắc hội chứng tiêu chảy ở lợn con từ sau khi sinh đến khi cai sữa tại trại Thành – Thúy, Kỳ Sơn, Hòa Bình và biện pháp phòng trị’’. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Nâng cao đƣợc trình độ chuyên môn - Nắm bắt đƣợc tình hình phát triển chăn nuôi ở địa phƣơng, phƣơng pháp chăn nuôi đúng, cách phòng chống dịch bệnh tại các cơ sở chăn nuôi.
- Biết đƣợc nguyên nhân và biện pháp điều trị hội chứng tiêu chảy ở lợn con. Yêu cầu - Xác định đƣợc tình hình nhiễm hội chứng tiêu chảy ở lợn con nuôi tại trang trại lợn Thành – Thúy, Kỳ Sơn, Hòa Bình. - Biết đƣợc triệu chứng, hiểu đƣợc nguyên nhân, biết cách chẩn đoán điều trị Hội chứng tiêu chảy ở lợn con đạt kết quả cao. c 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập Trại heo nái sinh sản Phan Tấn Thành sử dụng các sản phẩm thuốc của công ty cổ phần XNK Biovet. Trại có diện tích 1,8 ha nằm ở xã Dân Hạ - Kỳ Sơn – Hòa Bình, trại nằm ở gần đƣờng giao thông nên rất thuận tiện cho việc sản xuất. Trại cách khá xa khu dân cƣ nên ít ảnh hƣởng tới ngƣời dân, đặc biệt là ô nhiễm mùi và tiếng ồn.
Đồng thời cũng giúp cho trại có thể phòng chống đƣợc dịch bệnh lây lan từ bên ngoài khu dân cƣ cũng nhƣ dịch bệnh từ bên trong phát tán ra ngoài. Trại heo nái sinh sản Phan Tấn Thành nói riêng và tỉnh Hòa Bình nói chung là một tỉnh miền núi thuộc vùng Tây Bắc nên khí hậu mang tính chất nhiệt đới gió mùa, mùa hè thƣờng nóng ẩm và mƣa nhiều, mùa đông lạnh và khô hanh. Trại bắt đầu đƣợc xây dựng vào năm 2013 đến tháng 9 năm 2014 thì bắt đầu đi vào chăn nuôi. Trại gồm 2 khu là khu hành chính và khu sản xuất.
Khu hành chính gồm các phòng ban của trại nhƣ phòng ở của cô chú chủ trại, phòng họp, nhà ăn và nhà ở cho công nhân. Hệ thống phòng sát trùng tự động trƣớc khi vào khu vực sản xuất, có phòng thay quần áo của công nhân và khu sản xuất gồm 5 dãy nhà gồm có 8 chuồng với mỗi chuồng đều có diện tích là 700 m2, khu nuôi nhốt lợn đực có 80 m2. Chuồng nuôi đƣợc xây dựng bằng gạch và xi măng. Mái đƣợc lợp hai lớp bằng tôn.
Đầu chuồng đƣợc lắp đặt dàn mát là những tấm lƣới lọc dày, bằng giầy hút ẩm, có hệ thống tƣới nƣớc ẩm và hệ thống bạt che di động có thể chắn gió, mƣa. Cuối chuồng đƣợc lắp đặt hệ thống quạt hút gió. Các ô chuồng đƣợc thiết kế bằng khung sắt chắc chắn. Nền chuồng bầu đƣợc lát bắng các tấm bê tông có lỗ đục.
Nền chuồng đẻ đƣợc lát bằng các tấm đan bằng nhựa và tấm bê tông có lỗ đục. Nền chuồng hậu bị và chuồng nuôi lợn cai sữa đƣợc c 4 láng bằng xi măng cát chắc chắn. Trong chuồng nuôi hậu bị và lợn cai sữa còn có xây kênh nƣớc. Các máng ăn gồm có máng tự động, bán động bằng inox, máng inox nhỏ cho lợn con tập ăn.
Nguồn nƣớc uống cho lợn đƣợc lấy từ nƣớc ngầm trên núi. Sau đó qua hệ thống lọc, rồi theo hệ thống ống dẫn đến từng ô chuồng, tại đây có van uống đóng mở tự động khi lợn uống. Chất lƣợng nƣớc ở đây đã đƣợc sở Tài nguyên và môi trƣờng kiểm tra và cấp giấy phép đạt tiêu chuẩn chăn nuôi. Nhận thấy cách thức xây dựng chuồng trại ở đây là phù hợp.
Vì chuồng đƣợc xây theo hƣớng Nam nên mát về mùa hè và ấm về mùa đông. Xung quanh chuồng có trồng cây xanh làm bóng mát. Tất cả các thiết bị phục vụ chăn nuôi nhƣ điện, nƣớc, máng ăn, máng uống đƣợc thiết kế chắc chắn, dễ lau chùi và bảo dƣỡng 2. Đối tượng và các kết quả sản xuất của cơ sở * Đối tượng sản xuất Trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản, cung cấp 2 giống lợn là Landrace - Yorkshire.
Lợn sau khi sinh 19 - 23 ngày thì đƣợc xuất chuồng. * Kết quả sản xuất của cơ sở trong những năm gần đây Bảng 2. Kết quả sản xuất của cơ sở trong những năm gần đây Số lƣợng lợn Chỉ tiêu ĐVT 2014 2015 11/2016 Lợn nái sinh sản con 130 200 350 Lợn nái hậu bị con 50 70 120 Lợn đực con 2 4 7 Tính chung con 182 274 477 Qua bảng trên ta có thể thấy, kết quả sản xuất của trại tăng lên theo từng năm: Số lợn nái hậu bị từ năm 2014 là 50 con, tới năm 2015 tăng lên 120 con, nái sinh sản từ 130 con năm 2014 tăng lên 350 con ở tháng 11 năm 2016, c 5 lợn đực cũng tăng theo số lƣợng lợn nái từ 2 đực năm 2014 tăng lên 6 đực tháng 11 năm 2016. Để đạt đƣợc những kết quả nhƣ trên, ngoài việc áp dụng khoa học kỹ thuật, đầu tƣ trang thiết bị cơ sở vật chất, đội ngũ nhân viên có tay nghề cao,… trang trại đã tuân thủ nghiêm ngặt các yêu cầu về vệ sinh thú y, với phƣơng châm “phòng dịch hơn dập dịch”.
Trang trại chăn nuôi của ông Phan Tấn Thành là một gƣơng sáng điển hình về mô hình chăn nuôi gia công theo hƣớng công nghiệp hóa hiện nay. Những nghiên cứu về hội chứng tiêu chảy ở lợn con Tiêu chảy là biểu hiện lâm sàng của hội chứng bệnh lý đặc thù của đƣờng tiêu hóa. Hiện tƣợng lâm sàng này xuất phát từ nguyên nhân, triệu chứng, đặc điểm và tính chất của bệnh, đƣợc gọi với nhiều tên khác nhau: Tên chung nhất: Hội chứng tiêu chảy (Dyspepsia). Hội chứng tiêu chảy không nhiễm trùng (Non-ifectivediarrh) Bệnh phân sữa (Milk-Scours) Hoặc tiêu chảy là triệu chứng của các bệnh truyền nhiễm nhƣ: Phó thƣơng hàn, E.coli, viêm dạ dày ruột truyền nhiễm, dịch tả, rota virut.
Tiêu chảy gây thiệt hại đáng kể trong ngành chăn nuôi lợn. Bệnh xuất hiện ở 3 giai đoạn chính: Giai đoạn 1: Ở lợn sơ sinh đến vài ngày tuổi Giai đoạn 2: Ở lợn con theo mẹ Giai đoạn 3: Ở lợn con sau cai sữa (Hoàng Văn Tuấn, 1998 [25]). Ở nƣớc ta hội chứng tiêu chảy ở lợn xảy ra quanh năm, đặc biệt là vụ đông xuân, khi thời tiết thay đổi đột ngột, vào nhƣng giai đoạn chuyển mùa trong năm (Lê Văn Tạo và cs 1996 [19]). c 6 Theo công trình nghiên cứu của các tác giả cho chúng ta biết, tiêu chảy là hội chứng bệnh lý liên quan đến rất nhiều các yếu tố, mà các yếu tố đó là nguyên nhân.
Có thể là nguyên nhân thứ phát, nguyên nhân nguyên phát, nhƣng việc phân biệt đƣợc rõ ràng đâu là nguyên nhân gây ra tiêu chảy là vấn đề không đơn giản. Song cho dù nguyên nhân nào gây hội chứng tiêu chảy, thì hậu quả của chúng đều gây viêm nhiễm, tổn thƣơng thực thể đƣờng tiêu hoá và cuối cùng là một quá trình nhiễm trùng * Nguyên nhân gây hội chứng tiêu chảy Trong lịch sử nghiên cứu về tiêu chảy, nhiều tác giả đã nghiên cứu về nguyên nhân gây bệnh, làm cơ sở cho việc chữa trị. Tuy nhiên, tiêu chảy là một hội chứng có liên quan đến các yếu tố là nguyên nhân nguyên phát. Vì vậy việc xác định nguyên nhân gây tiêu chảy ở từng nơi và trong từng giai đoạn khác nhau cũng thu đƣợc kết quả khác nhau.
Theo Phùng Ứng Lân (1996) [10], cho biết nguyên nhân chính gây ra hội chứng tiêu chảy là các vi khuẩn đƣơng ruột E.coli có hại thuộc họ vi khuẩn đƣờng ruột Enterro Bacteriae, chúng bao gồm nhiều chủng và nhiều đặc tính kháng nguyên khác nhau. Theo Nguyễn Đức Lƣu và cs (2003) [14], cho biết bệnh xảy ra có rất nhiều nguyên nhân. Cho đến nay, chƣa có ai xác định đƣợc nguyên nhân nào là nguyên nhân chính, nhƣng căn nguyên chính xác là các vi khuẩn đƣờng ruột họ Enterro Bacteriae, trong đó vai trò quan trọng nhất là trực khuẩn E. Có rất nhiều nguyên nhân gây hội chứng tiêu chảy ở lợn con nhƣng nguyên nhân chính là vi khuẩn E.coli, ngoài ra còn rất nhiều nguyên nhân khác nữa.
- Tiêu chảy do virus Virus gây chứng tiêu chảy có thể trực tiếp từ lợn ốm sang lợn khỏe, hoặc truyền gián tiếp qua phân, nƣớc tiểu, nƣớc mũi hay dụng cụ chăn nuôi c 7 nhƣ Adenovirus (gây viêm ruột ỉa cháy), Coronavirus (gây viêm dạ dày tiêu chảy truyền nhiễm - T.E), Calicivirus, Rotavirus (bệnh viêm ruột), Herpesvirus (bệnh giả dại - Ạueszky), Pestisvirus (bệnh dịch tả lợn)… - Tiêu chảy do vi khuẩn Vi khuẩn gây tiêu chảy xâm nhập vào cơ thể lợn qua niêm mạc mũi, miệng, đƣờng tiêu hóa.coli gây lên thƣờng gặp nhất là bệnh phân trắng ở lợn con. Ngoài ra còn gây tiêu chảy ở lợn sau cai sữa và các loài vật nuôi khác. Clostridium perfringens type C gây viêm ruột hoại tử và xuất huyết ở lợn.