Luận văn kiến thức thực hành về phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi của cha và mẹ trẻ tại địa bàn xã thụy hương huyện chương mỹ hà nội năm 2009

Nghiên cứu kiến thức phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi tại xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội năm 2009. Thông tin hữu ích cho cha mẹ.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thu Huyền
• Người hướng dẫn: TS. Phạm Việt Cường
• Trường học: Trường Đại Học Y Tế Công Cộng
• Chuyên ngành: Y Tế
• Đề tài: Phòng Tránh Bỏng Cho Trẻ Dưới 5 Tuổi
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 1.1. Một số kiến thức về bỏng
• 1.2. Một số đặc điểm bỏng ở trẻ em
• 1.3. Tác nhân gây bỏng ở trẻ em
• 1.4. Một số yếu tố nguy cơ gây bỏng cho trẻ
• 1.5. Tình hình bỏng ở trẻ em
• 1.6. Kiến thức, thực hành phòng chống bỏng cho trẻ
• 1.7. Các biện pháp phòng tránh bỏng cho trẻ nhỏ
• 2. CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Địa điểm và thời gian nghiên cứu
• 2.2. Đối tượng nghiên cứu
• 2.3. Thiết kế nghiên cứu
• 2.4. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu
• 2.5. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.6. Các biến số nghiên cứu
• 2.7. Một số khái niệm và tiêu chuẩn của nghiên cứu
• 2.8. Phương pháp phân tích số liệu
• 2.9. Vấn đề đạo đức của nghiên cứu
• 2.10. Hạn chế của nghiên cứu, sai số và những biện pháp khắc phục
• 3. CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đặc điểm chung của đối tượng tham gia nghiên cứu
• 3.2. Phân bổ trẻ bị bỏng trong nghiên cứu
• 3.3. Kiến thức về bỏng và các biện pháp phòng tránh bỏng cho trẻ
• 3.4. Thực hành phòng tránh bỏng cho trẻ ở nhà
• 3.5. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành phòng tránh bỏng của cha mẹ trẻ
• 3.6. Đặc điểm nhân khẩu học
• 3.7. Thực trạng mắc bỏng trong cộng đồng của trẻ dưới 5 tuổi
• 3.8. Kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi của cha và mẹ trẻ
• 3.9. Một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng của cha và mẹ trẻ
• 4. CHƯƠNG 4: ĐẶC ĐIỂM CHUNG CỦA ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thực trạng mắc bỏng
• 4.2. Kiến thức, thực hành về phòng tránh bỏng cho trẻ
• 4.3. Một số các yếu tố liên quan
• 5. CHƯƠNG 5: PHIẾU ĐIỀU TRA KAP VỀ PHÒNG TRÁNH BỎNG CHO TRẺ DƯỚI 5 TUỔI

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phòng Tránh Bỏng Cho Trẻ Dưới 5 Tuổi

Bỏng là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây thương tích cho trẻ em, đặc biệt là trẻ dưới 5 tuổi. Theo thống kê, hơn 80% trường hợp bỏng xảy ra trong môi trường gia đình. Việc hiểu rõ về nguyên nhân và cách phòng tránh bỏng là rất cần thiết để bảo vệ trẻ nhỏ. Cha mẹ cần nắm vững kiến thức về các yếu tố nguy cơ và thực hành an toàn để giảm thiểu nguy cơ bỏng cho trẻ.

1.1. Nguyên Nhân Gây Bỏng Ở Trẻ Em

Các nguyên nhân gây bỏng cho trẻ em rất đa dạng, bao gồm bỏng do nước sôi, lửa, điện, và hóa chất. Trẻ em thường không nhận thức được nguy hiểm, do đó cần có sự giám sát chặt chẽ từ cha mẹ.

1.2. Tình Hình Bỏng Ở Trẻ Dưới 5 Tuổi Tại Thụy Hương

Tại xã Thụy Hương, tỷ lệ trẻ em dưới 5 tuổi bị bỏng đang có xu hướng gia tăng. Nghiên cứu cho thấy, nhiều gia đình chưa có kiến thức đầy đủ về phòng tránh bỏng, dẫn đến những hậu quả nghiêm trọng.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Phòng Tránh Bỏng

Mặc dù có nhiều thông tin về phòng tránh bỏng, nhưng thực tế cho thấy cha mẹ vẫn gặp khó khăn trong việc áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Nhiều gia đình không nhận thức được mức độ nguy hiểm của các yếu tố gây bỏng trong nhà.

2.1. Thiếu Kiến Thức Về Bỏng

Nhiều cha mẹ không biết cách nhận diện các nguy cơ gây bỏng trong gia đình, như bàn là nóng, nước sôi, hay các thiết bị điện không an toàn.

2.2. Thực Hành An Toàn Chưa Đầy Đủ

Việc thực hành các biện pháp an toàn trong gia đình còn hạn chế. Chỉ một số ít cha mẹ thực hiện giám sát trẻ em một cách chặt chẽ, dẫn đến nguy cơ cao bị bỏng.

III. Phương Pháp Phòng Tránh Bỏng Hiệu Quả

Để phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi, cha mẹ cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Việc tạo ra một môi trường an toàn và giám sát trẻ là rất quan trọng.

3.1. Tạo Môi Trường An Toàn Trong Gia Đình

Gia đình cần thiết lập các quy tắc an toàn, như không để trẻ tiếp xúc với các vật dụng nóng hoặc hóa chất độc hại. Việc này giúp giảm thiểu nguy cơ bỏng cho trẻ.

3.2. Giám Sát Trẻ Em Chặt Chẽ

Cha mẹ cần thường xuyên giám sát trẻ, đặc biệt khi trẻ chơi gần bếp hoặc các thiết bị điện. Sự chú ý này giúp phát hiện và ngăn chặn kịp thời các tình huống nguy hiểm.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu cho thấy rằng việc nâng cao kiến thức và thực hành phòng tránh bỏng cho cha mẹ có thể giảm thiểu đáng kể tỷ lệ trẻ em bị bỏng. Các chương trình giáo dục cộng đồng cần được triển khai rộng rãi.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Thụy Hương

Kết quả nghiên cứu cho thấy chỉ có 24% cha mẹ có kiến thức đầy đủ về phòng tránh bỏng. Điều này cho thấy cần có sự can thiệp kịp thời để nâng cao nhận thức.

4.2. Các Chương Trình Giáo Dục Cộng Đồng

Các chương trình giáo dục cộng đồng về phòng tránh bỏng cần được tổ chức thường xuyên để nâng cao nhận thức cho cha mẹ và người chăm sóc trẻ.

V. Kết Luận Về Phòng Tránh Bỏng Cho Trẻ Nhỏ

Phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Cha mẹ cần chủ động nâng cao kiến thức và thực hành an toàn để bảo vệ trẻ khỏi những nguy cơ bỏng.

5.1. Tương Lai Của Công Tác Phòng Tránh Bỏng

Cần có sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để xây dựng một môi trường an toàn cho trẻ em. Việc này sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ bỏng trong tương lai.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Cha Mẹ

Cha mẹ cần thường xuyên cập nhật kiến thức về phòng tránh bỏng và thực hiện các biện pháp an toàn trong gia đình để bảo vệ trẻ nhỏ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Theo báo cáo của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), mỗi năm toàn cầu ghi nhận khoảng 900.000 ca tử vong ở trẻ em và thanh thiếu niên do tai nạn thương tích, trong đó tỷ lệ tử vong liên quan đến bỏng chiếm 9,1%, đứng hàng thứ ba sau tai nạn giao thông và đuối nước. Tại Việt Nam, ước tính của Quỹ Nhi đồng Liên Hợp Quốc (UNICEF) cho thấy hàng năm có khoảng 65.000 trẻ em bị bỏng, tương đương trung bình mỗi ngày có 180 trẻ gặp phải chấn thương này. Đáng lưu ý, hơn 80% các trường hợp bỏng ở trẻ nhỏ xảy ra ngay tại không gian sinh hoạt gia đình – nơi vốn được xem là môi trường an toàn nhất.

Trẻ dưới 5 tuổi là nhóm đối tượng có nguy cơ tổn thương bỏng đặc biệt cao do đặc điểm hiếu động, tò mò, vận động phát triển nhanh nhưng nhận thức về các mối nguy hiểm xung quanh chưa hoàn thiện. Trong khi đó, việc bảo vệ và kiểm soát rủi ro cho trẻ phụ thuộc hoàn toàn vào kiến thức và hành vi chăm sóc của các bậc phụ huynh. Xuất phát từ thực trạng trên, luận văn tập trung giải quyết vấn đề đánh giá toàn diện năng lực dự phòng tai nạn bỏng của phụ huynh tại khu vực nông thôn ngoại thành.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là mô tả thực trạng kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi của cả người cha và người mẹ, đồng thời xác định các yếu tố liên quan tại xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội trong năm 2009. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn to lớn trong việc lượng hóa các chỉ số dịch tễ học cộng đồng, cung cấp cơ sở khoa học xác thực giúp các nhà hoạch định chính sách y tế xây dựng can thiệp truyền thông trọng điểm, thúc đẩy triển khai hiệu quả chương trình Ngôi nhà an toàn nhằm kéo giảm tỷ lệ tai nạn thương tích trẻ em.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng mô hình lý thuyết Kiến thức - Thái độ - Thực hành (KAP) kết hợp với mô hình tiếp cận dịch tễ học chấn thương của William Haddon. Nghiên cứu tập trung phân tích mối tương quan giữa hiểu biết của người chăm sóc với hành vi thiết lập môi trường sống an toàn cho trẻ.

Khung lý thuyết làm rõ năm khái niệm chuyên ngành cốt lõi:

1. Bỏng nhiệt khô: Tổn thương mô do tiếp xúc trực tiếp với ngọn lửa, bàn là, ống bô xe máy, dụng cụ đun nấu nóng hoặc hơi nóng lò than.
2. Bỏng nhiệt ướt: Tổn thương da và niêm mạc do tiếp xúc với chất lỏng nóng như nước sôi, dầu mỡ sôi, canh nóng, sữa cháo nóng hoặc hơi nước áp suất cao.
3. Bỏng điện: Tổn thương sâu đến cơ và thần kinh gây ra bởi dòng điện hạ thế sinh hoạt hoặc phóng điện cao thế.
4. Bỏng hóa chất: Tổn thương do phản ứng ăn mòn của axit, kiềm mạnh hoặc quá trình tôi vôi nóng.
5. Mô hình Ngôi nhà an toàn: Hệ thống tiêu chuẩn kiểm soát và loại trừ các yếu tố nguy cơ gây thương tích tại gia đình theo Quyết định số 192/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng thiết kế mô tả cắt ngang có phân tích, được tiến hành từ tháng 04/2009 đến tháng 10/2009, trong đó giai đoạn thu thập số liệu thực địa diễn ra vào tháng 06/2009 tại xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ, Hà Nội.

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định theo công thức ước tính một tỷ lệ trong quần thể: với tỷ lệ người chăm sóc có thực hành đúng p = 0,34, mức sai số tuyệt đối chấp nhận được d = 0,08 và độ tin cậy 95%, cỡ mẫu tính toán ban đầu là 134 cặp vợ chồng. Để phòng ngừa 10% tỷ lệ hao hụt do mất mẫu, tổng quy mô mẫu chính thức được nâng lên 150 cặp vợ chồng (tương đương 300 đối tượng cha và mẹ) có con dưới 5 tuổi.

Quy trình chọn mẫu áp dụng phương pháp ngẫu nhiên hệ thống. Nhóm nghiên cứu lập danh sách toàn bộ 758 hộ gia đình có trẻ dưới 5 tuổi trên địa bàn xã, xác định khoảng cách mẫu k = 5 để rút thăm chọn ra 150 hộ gia đình nghiên cứu. Kỹ thuật thu thập số liệu kết hợp hai phương pháp: phỏng vấn trực tiếp độc lập giữa cha và mẹ bằng bộ câu hỏi cấu trúc, kết hợp bảng kiểm quan sát thực tế môi trường sống tại hộ gia đình.

Dữ liệu được làm sạch, nhập kép bằng phần mềm EpiData và phân tích trên phần mềm SPSS. Việc lựa chọn công cụ phân tích này cho phép kiểm soát tối đa sai số nhập liệu, tính toán chính xác tỷ số chênh (OR) với khoảng tin cậy 95% để xác định các yếu tố liên quan, đồng thời ứng dụng hệ số tương đồng Kappa để đánh giá khách quan mức độ đồng thuận giữa cha và mẹ trong cùng một hộ gia đình.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ phụ huynh có kiến thức và thực hành đạt chuẩn về phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi còn ở mức rất thấp: chỉ có 24,0% đối tượng đạt tiêu chuẩn về kiến thức và 30,0% đối tượng có thực hành đạt yêu cầu an toàn.

Thứ hai, tỷ lệ mắc bỏng trong cộng đồng vẫn ở mức đáng lo ngại: có 4,6% số hộ gia đình có trẻ dưới 5 tuổi từng bị bỏng trong vòng 12 tháng trước điều tra (ghi nhận 7 trẻ mắc, chiếm 3,66% tổng số 191 trẻ trong mẫu nghiên cứu). Toàn bộ 100% các trường hợp bỏng đều xảy ra ngay tại nhà; trong đó bỏng nhiệt ướt chiếm tỷ lệ áp đảo với 57,2% (do nước sôi, canh nóng, đổ phích nước) và bỏng nhiệt khô chiếm 42,8% (do chạm ống bô xe máy, ấm nước nóng vừa đun).

Thứ ba, ghi nhận khoảng trống nhận thức nghiêm trọng đối với các mối nguy tiềm ẩn: mặc dù 99,0% phụ huynh nhận biết phích nước nóng và 88,0% nhận biết nồi canh/mâm cơm sôi là nguy cơ gây bỏng nhiệt ướt, nhưng chỉ có 13,7% nhận diện sữa, cháo, bột nóng là nguồn nguy hiểm. Đối với bỏng nhiệt khô, dù 87,7% biết nguy cơ từ bếp đun, chỉ 13,3% nhận thức được nguy hiểm từ bàn là nóng và 29,7% chú ý đến bật lửa, bao diêm. Đặc biệt, chỉ có 4,0% bà mẹ biết đến nguy cơ bỏng do hóa chất và vôi tôi.

Thứ tư, phân tích đa biến xác định các yếu tố liên quan chặt chẽ:

• Quy mô gia đình: Phụ huynh sống trong gia đình hạt nhân có tỷ lệ kiến thức không đạt cao hơn hẳn gia đình truyền thống (mẹ có nguy cơ thiếu kiến thức gấp 2,1 lần với 95% CI: 1,02 - 4,4; cha có nguy cơ thiếu kiến thức gấp 11,0 lần với 95% CI: 3,9 - 31,3).
• Tiếp cận truyền thông: Người mẹ chưa từng nghe thông tin về bỏng có nguy cơ thiếu kiến thức gấp 3,8 lần (95% CI: 1,4 - 10,2); người cha chưa từng nghe thông tin có nguy cơ gấp 6,5 lần.
• Mối liên hệ nhân quả KAP: Phụ huynh thiếu kiến thức có nguy cơ thực hành không đạt cao vượt trội (người mẹ có kiến thức không đạt thì thực hành không đạt gấp 12,5 lần với 95% CI: 5,1 - 30,8; người cha có kiến thức không đạt thì thực hành không đạt gấp từ 6,9 đến 16,1 lần).

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu tại xã Thụy Hương tương đồng với các công bố dịch tễ học tại Hy Lạp và Peru, nơi ghi nhận từ 70% đến hơn 90% các tai nạn bỏng ở trẻ em diễn ra tại khu vực bếp gia đình. Bỏng nhiệt ướt luôn chiếm vị trí hàng đầu do thói quen nấu nướng, sinh hoạt và chăm sóc trẻ đặc thù tại các vùng nông thôn Việt Nam.

Nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tỷ lệ kiến thức và thực hành phòng chống bỏng còn thấp xuất phát từ tâm lý chủ quan của phụ huynh, nhiều người vẫn coi tai nạn thương tích là sự rủi ro ngẫu nhiên hoặc do trẻ hiếu động tự gây ra mà chưa ý thức đầy đủ trách nhiệm chủ động phòng ngừa của người lớn. Bên cạnh đó, mô hình gia đình hạt nhân khiến các cặp vợ chồng trẻ thiếu sự hỗ trợ giám sát từ ông bà, phải vừa làm việc vừa trông con, tạo ra nhiều sơ hở trong sinh hoạt.

Trong báo cáo phân tích, các phát hiện này có thể được trực quan hóa hiệu quả qua biểu đồ cột kép so sánh mức độ hiểu biết giữa cha và mẹ, biểu đồ tròn thể hiện cơ cấu nguyên nhân gây bỏng (57,2% nhiệt ướt so với 42,8% nhiệt khô), kết hợp bảng tổng hợp hồi quy logistic thể hiện tỷ số chênh OR và khoảng tin cậy 95%, giúp làm nổi bật sự khác biệt mang ý nghĩa thống kê giữa các nhóm đối tượng.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đẩy mạnh chương trình truyền thông giáo dục sức khỏe đa kênh: Tập trung phổ biến kiến thức trực tiếp tại thôn xóm và qua hệ thống loa truyền thanh xã, tập trung cảnh báo các nguy cơ tiềm ẩn như cháo bột nóng, bàn là, thiết bị điện hạ thế và hố vôi tôi. Mục tiêu nâng tỷ lệ phụ huynh đạt chuẩn kiến thức từ 24,0% lên trên 70,0% trong vòng 12 đến 24 tháng, do Trạm Y tế xã Thụy Hương phối hợp với Hội Phụ nữ và Đoàn Thanh niên chủ trì thực hiện.

2. Triển khai mô hình kiểm tra và công nhận "Ngôi nhà an toàn": Hướng dẫn 100% hộ gia đình có trẻ dưới 5 tuổi bố trí lại không gian sống, làm giá để phích nước cao trên 1,2 mét, lắp cửa chắn khu vực bếp đun, che chắn toàn bộ ổ điện tầm thấp và rào chắn hố vôi. Mục tiêu đạt tỷ lệ 80% hộ gia đình đạt chuẩn an toàn phòng chống thương tích trong giai đoạn 2010 - 2012, do Ủy ban nhân dân xã và Ban chỉ đạo phòng chống tai nạn thương tích địa phương giám sát.

3. Chuẩn hóa tập huấn kỹ năng sơ cấp cứu bỏng ban đầu cho cộng đồng: Tổ chức các buổi thực hành hướng dẫn ngâm rửa vết bỏng bằng nước mát sạch từ 15 đến 20 phút ngay trong 30 phút đầu sau tai nạn; kiên quyết xóa bỏ các hủ tục bôi nước mắm, kem đánh răng hay đắp lá cây thuốc không rõ nguồn gốc. Mục tiêu giảm tỷ lệ xử trí sai lầm xuống dưới 10% trước năm 2011, do Trung tâm Y tế dự phòng huyện Chương Mỹ phối hợp với Viện Bỏng Quốc gia thực hiện.

4. Xây dựng nhóm nòng cốt cha mẹ chia sẻ trách nhiệm chăm sóc: Thúc đẩy sự tham gia bình đẳng của người cha cùng người mẹ trong việc tạo lập môi trường an toàn tại gia đình, đặc biệt là nhóm gia đình hạt nhân trẻ tuổi, duy trì hoạt động kiểm tra chéo định kỳ hàng quý giữa các cụm dân cư.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý y tế và nhân viên y tế dự phòng tuyến cơ sở: Khai thác bộ số liệu dịch tễ học thực địa chuẩn xác để xây dựng các can thiệp phòng chống tai nạn thương tích trẻ em phù hợp với nguồn lực và đặc thù văn hóa nông thôn.

2. Giảng viên, nghiên cứu sinh và sinh viên ngành Y tế công cộng: Tham khảo quy trình thiết kế nghiên cứu mô tả cắt ngang, kỹ thuật chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống, cấu trúc bộ công cụ khảo sát KAP và phương pháp phân tích chỉ số đồng thuận Kappa kết hợp tỷ số chênh OR.

3. Các tổ chức xã hội và tổ chức phi chính phủ (UNICEF, Quỹ Châu Á, Hội Chữ thập đỏ): Sử dụng các phát hiện thực tế về khoảng trống nhận thức để biên soạn tài liệu truyền thông trực quan và thiết kế các dự án tài trợ thiết bị an toàn gia đình đạt hiệu quả cao.

4. Các bậc phụ huynh, người chăm sóc trẻ và giáo viên mầm non: Nhận diện đầy đủ các điểm mù nguy cơ trong sinh hoạt gia đình, nắm vững quy trình sơ cứu bỏng chuẩn y khoa nhằm chủ động phòng ngừa và xử lý kịp thời các tai nạn nguy hiểm cho trẻ nhỏ.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao nghiên cứu lại thực hiện phỏng vấn độc lập cả người cha và người mẹ trong cùng một gia đình?

Khảo sát độc lập 150 cặp vợ chồng giúp đánh giá khách quan sự khác biệt nhận thức và mức độ đồng thuận giữa hai giới thông qua hệ số Kappa. Dữ liệu chứng minh người cha ở các gia đình hạt nhân có nguy cơ thiếu kiến thức phòng bỏng cao gấp 11,0 lần so với gia đình truyền thống, khẳng định người cha là mắt xích quan trọng thường bị bỏ quên trong các can thiệp y tế công cộng.

Những tác nhân gây bỏng nào cho trẻ dưới 5 tuổi thường bị phụ huynh bỏ quên nhiều nhất?

Trong khi 99,0% phụ huynh cảnh giác với phích nước sôi và 88,0% nhận biết nồi canh nóng, các tác nhân nguy cơ tiềm ẩn lại bị xem nhẹ: chỉ 13,7% nhận diện sữa/cháo/bột nóng, 13,3% nhận thức được nguy hiểm từ bàn là và 29,7% chú ý tới bật lửa, bao diêm. Đây là nguyên nhân trực tiếp dẫn tới 42,8% ca bỏng nhiệt khô ở trẻ em.

Yếu tố gia đình hạt nhân (một thế hệ) ảnh hưởng thế nào đến nguy cơ bỏng ở trẻ nhỏ?

Các cặp vợ chồng trẻ sống trong gia đình một thế hệ thường thiếu hụt kinh nghiệm nuôi dạy con và không có sự hỗ trợ chăm sóc thường xuyên từ ông bà. Áp lực vừa lao động sản xuất vừa cáng đáng việc nhà khiến việc giám sát trẻ bị lơ là, làm tăng nguy cơ người mẹ thiếu kiến thức lên 2,1 lần và người cha lên 11,0 lần.

Quy trình sơ cứu bỏng ban đầu chuẩn y khoa tại nhà gồm những bước nào?

Ngay khi trẻ bị bỏng, cần nhanh chóng ngâm rửa vùng tổn thương dưới vòi nước mát sạch trong 15 đến 20 phút (tốt nhất trong 30 phút đầu), cởi bỏ nhẹ nhàng quần áo trước khi vết bỏng sưng nề, băng phủ gạc sạch và chuyển trẻ đến cơ sở y tế. Tuyệt đối không bôi nước mắm, kem đánh răng hay đắp thuốc lá vì làm tăng nguy cơ hoại tử và nhiễm khuẩn máu nguy hiểm tới 80%.

Mô hình Ngôi nhà an toàn phòng chống bỏng cần đáp ứng các tiêu chuẩn cốt lõi nào?

Theo Quyết định số 192/2001/QĐ-TTg, hộ gia đình cần đạt trên 80% bảng kiểm đánh giá an toàn: bố trí phích nước trên giá cao ngoài tầm với, làm cửa chắn khu vực bếp, lắp ổ điện cao hoặc có nắp bịt, cất giữ hóa chất trong tủ khóa kín và không để xảy ra bất kỳ tai nạn thương tích nào trong năm.

Kết luận

• Tỷ lệ phụ huynh có kiến thức đạt (24,0%) và thực hành đạt (30,0%) về phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi tại xã Thụy Hương còn ở mức rất thấp.
• Nghiên cứu ghi nhận 4,6% hộ gia đình có trẻ bị bỏng trong vòng 1 năm qua, 100% tai nạn xảy ra tại nhà, với bỏng nhiệt ướt chiếm 57,2% và bỏng nhiệt khô chiếm 42,8%.
• Xác định khoảng trống nhận thức nghiêm trọng của cha mẹ đối với các tác nhân tiềm ẩn như thức ăn dặm nóng (chỉ 13,7% nhận biết), bàn là (13,3%) và hóa chất, vôi tôi (4,0%).
• Chứng minh mối liên hệ chặt chẽ giữa mô hình gia đình hạt nhân, khả năng tiếp cận truyền thông với hành vi phòng ngừa (mẹ thiếu kiến thức có nguy cơ thực hành không đạt gấp 12,5 lần).
• Cung cấp luận cứ khoa học thực tiễn phục vụ triển khai Chính sách quốc gia phòng chống tai nạn thương tích theo Quyết định số 192/2001/QĐ-TTg và nhân rộng mô hình Ngôi nhà an toàn.

Về định hướng tiếp theo, cơ quan y tế địa phương cần mở rộng quy mô can thiệp truyền thông đến toàn huyện Chương Mỹ và tiến hành đánh giá lại hiệu quả sau 6 đến 12 tháng triển khai. Hãy bắt đầu bảo vệ con trẻ ngay hôm nay bằng cách kiểm tra và chủ động loại bỏ các nguy cơ gây bỏng trong chính ngôi nhà của bạn!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO - Bộ Y TÉ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y TÉ CÔNG CỘNG Nguyễn Thị Thu Huyền KIÉN THỬC, THỰC HÀNH VÈ PHÒNG TRÁNH BỎNG CHO TRẺ DƯỚI 5 TƯỎI CỦA CHA VÀ MẸ TRẺ TẠI ĐỊA BÀN XẢ THỤY HƯONG, HUYỆN CHƯONG MỸ, HÀ NỘI, NÀM 2009. Nguôi huóng dẫn: TS. Phạm Việt Cuông. Hà Nội, 2009 1 LỜI CẢM ƠN Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Ban giám hiệu, các thầy cô giáo trong trường Đại học Y tế công cộng đã giúp đỡ tôi trong hai năm học qua.

Tôi cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến TS. Phạm Việt Cường, người thấy trực tiếp giảng dạy, tận tình hướng dẫn, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện luận văn. Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn Ban giám đốc Trung tâm Y tế dự phòng Huyện Chương Mỹ, các cán bộ tại trạm y tể xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ đã tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực địa làm luận văn tại địa phương. Tôi cũng xin được cảm ơn sâu sắc tất cả những người đã hợp tác và tham gia cung cấp thông tin cho nghiên cứu này.

Đặc biệt người dân xã Thụy Hương, huyện Chương Mỹ đã nhiệt tình cung cấp thông tin giúp tôi hoàn thành nghiên cứu. Tôi cũng xin được bày tỏ lòng biết ơn đen những anh chị đồng nghiệp, bạn bè xa gần, các thành viên lớp Cao học 11 trường Đại học Y te công cộng đã luôn chia sẻ những khó khăn, cùng giúp đỡ nhau hoàn thành quá trình học tập Cuối cùng tôi xin đặc biệt cảm ơn những người thân trong gia đình đã luôn động viên, giúp dỡ tôi trong quá trình học tập, và làm luận văn. Hà Nội, ngày 19 thảng 11 năm 2009. Nguyễn Thị Thu Huyền MỤC LỤC MỤC LỤC BẢNG.

iii MỤC LỤC BIẾU.iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. V TÓM TẮT NGHIÊN cứu.vi ĐẶT VẤN ĐÈ. TỐNG QUAN TÀI LIỆU. Một số kiến thức về bỏng.

Một số đặc điểm bỏng ở trẻ em. Tác nhân gây bỏng ở trẻ em. Một số yếu tổ nguy cơ gây bỏng cho trẻ. Tình hình bỏng ở trẻ em.

Kiến thức, thực hành phòng chổng bỏng cho trẻ. Các biện pháp phòng tránh bỏng cho trẻ nhỏ.18 CHƯƠNG II: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cúư. Địa điểm và thời gian nghiên cứu:. Đối tượng nghiên cứu:.

Thiết kế nghiên cứu:. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu:. Phương pháp thu thập số liệu :. Các biển số nghiên cứu :.

Một sô khái niệm và tiêu chuân của nghiên cứu. Phương pháp phân tích số liệu :. Vấn đề đạo đức của nghiên cứu :. Hạn chế của nghiên cứu.

sai số và những biện pháp khắc phục:.36 CHƯƠNG III. KẾT QUẢ NGHIÊN cứu. Đặc điểm chung của đối tượng tham gia nghiên cứu:. Phân bổ trẻ bị bỏng trong nghiên cứu.

Kiến thức về bỏng và các biện pháp phòng tránh bỏng cho trẻ. Thực hành phòng tránh bỏng cho trẻ ở nhà. Một sổ yếu tố liên quan đến kiến thức và thực hành phòng tránh bỏng của cha mẹ của trẻ. Đặc điểm nhân khẩu học.

Thực trạng mắc bỏng trong cộng đồng của trẻ dưới 5 tuổi. Kiên thức, thực hành phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuôi của cha và mẹ trẻ. Một số yếu tố liên quan đen kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng của cha và mẹ trẻ. 69 CHƯƠNG IV.

Đặc điểm chung của đổi tượng nghiên cứu. Thực trạng mắc bỏng. Kiến thức, thực hành về phòng tránh bỏng cho trẻ. Một số các yếu tố liên quan.75 CHƯƠNG VI.

PHIẾU ĐIỀU TRA KAP VỀ PHÒNG TRÁNH BỎNG CHO TRẺ DƯỚI 5 TUỔI. 82 3 MỤC LỤC BẢNG Bảng 1. Đặc điểm chung của đối tượng tham gia nghiên cứu. Đặc điểm chung của các HGĐ trong nghiên cứu.

Đặc điểm chung của các trẻ tham gia nghiên cứu. Phân bố ĐT nghiên cứu theo kiến thức về hậu quả khi bị bỏng của trẻ. Phân bổ ĐT nghiên cứu theo kiến thức về các yếu tố nguy hạitại gia đình gây bỏng nhiệt khô cho trẻ. Phân bổ ĐT nghiên cứu theo kiến thức về các nguy hại tại gia đình gây bỏng nhiệt ướt cho trẻ.

Phân bố ĐT nghiên cứu theo kiến thức về các nguy hại tại gia đình gây bỏng điện cho trẻ. Phân bố ĐT nghiên cứu theo kiến thức về các nguy hại tại gia đình gây bỏng do hoá chất cho trẻ. Kiến thức về phòng tránh bỏng nhiệt khô cho trẻ. Kiến thức về phòng tránh bỏng nhiệt ướt cho trẻ.

Kiến thức về phòng tránh bòng nhiệt do điện cho trẻ. Kiến thức về phòng tránh bỏng nhiệt do hoá chất cho trẻ. Những nguồn thông tin mà ĐT nghiên cứu đã từng được biết. Cha mẹ tham gia thảo luận với các thành viên khác trong gia đình về cách phòng chống bỏng cho trẻ.

Phân bố thời gian cha mẹ của trẻ trông nom, chăm sóc trẻ hàng ngày. Cha mẹ có hay không kết hợp làm việc khác khi trông trẻ. Phân bố các thực hành phòng tránh bỏng nhiệt khô cho trẻ. Phân bố các thực hành phòng tránh bỏng nhiệt ướt cho trẻ.

Phân bố các thực hành phòng tránh bỏng nhiệt do điện, hoá chất cho trẻ 48 Bảng 20. Quan sát thức hành phòng tránh bỏng cho trẻ ở nhà. Phân bổ nguyên nhân trẻ bị bỏng. Một sổ yếu tố liên quan tới kiến thức phòng tránh bỏng của cha mẹ trẻ.

Một sổ yếu tố liên quan đến thực hành phòng tránh bỏng của cha mẹ trẻ. 54 MỤC LỤC B1ÉU Biểu đồ 1. Phân bổ ĐT nghiên cứu biết ve nguyên nhân gây bỏng. Phân bổ tỷ lệ ĐT nghiên cứu về kiến thức chung phòng tránh bỏng cho trẻ.

Phân bổ tỷ lệ đối tượng nghiên cứu có thực hành đạt về phòng tránh bỏng cho trẻ. Phân bổ các HGĐ có bảng kiểm quan sát thực hành phòng chổng bỏng cho trẻ đạt hay không đạt. 51 V DANH MỤC CÁC CHỮ VIÉT TẮT BCH Bộ câu hỏi ĐT Đối tượng HGĐ Hộ gia đình NCSC Người chăm sóc chính PV Phỏng vấn pp Phương pháp TNTT Tai nạn thương tích TĐHV Trình độ học vấn UBND ủy ban nhân dân UNICEF Quỹ nhi đồng liên hiệp quốc vi TÓM TẮT NGHIÊN cứu Trẻ em là một đổi tượng có nguy cơ cao đối với thương tích, do đặc điểm bản thân của trẻ chưa có sự phát triển toàn diện về thế chất cũng như chưa nhận thức được những hành động có thể gây nguy hiếm cho mình. Phần lớn các TNTT thường xảy ra ở nhà.

và những nguyên nhân gây tai nạn thương tích ở trẻ nhỏ cũng rất đa dạng, trong đó bỏng là một nguyên nhân hàng đầu. Trẻ bị bỏng thường để lại những hậu quả nặng nề cho trẻ trong suốt cuộc đời phía trước, cũng như gây khó khăn cho gia đình trong chăm sóc và điều trị. Ở Việt Nam trong những năm qua những nghiên cứu dịch tề học về bỏng, đặc biệt là bỏng ở trẻ em cũng được tiến hành, tuy nhiên số lượng còn hạn chế và chưa cung cấp được các thông tin chi tiết về kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng cho trẻ nhỏ trong môi trường gia đình. Xuất phát từ thực tế trên, chúng tôi tiến hành một nghiên cứu trên địa bàn xã Thuy Hương, huyện Chương Mỹ với mục tiêu mô tả kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng cho trẻ dưới 5 tuổi, và một số yếu tố liên quan đến kiến thức, thực hành của cha và mẹ trẻ dưới 5 tuổi tại địa bàn xã.

Một nghiên cứu cắt ngang được tiến hành từ tháng 4 năm 2009 đến tháng 9 năm 2009. Đối tượng tham gia nghiên cứu là 150 cặp vợ chồng có con dưới 5 tuổi sống trên địa bàn xã. Các cặp vợ chồng được tham gia phỏng vấn độc lập với nhau băng bộ câu hỏi đã thiết kế dựa trên mục tiêu nghiên cứu. số liệu được nhập và phân tích bằng phần mềm Epi data và SPSS.

Kết quả nghiên cứu cho tỷ lệ cha và mẹ trẻ có kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng chưa cao. Chỉ có 24,0% các đổi tượng có kiến thức đạt về phòng tránh bỏng cho trẻ và 30.0% có thực hành đạt. Kiến thức về những nguy cơ bị bỏng có thể xảy đến cho trẻ trong phạm vi gia đinh còn nhiều hạn chế. đặc biệt là những nguy cơ có thê gây bỏng cho trẻ như bàn là nóng.

diêm, bật lửa. sữa cháo bột nóng, hệ thống điện không an toàn trong gia đinh. Những đối tượng sống trong gia đình có một thể hệ có kiến thức không đạt cao hơn so với những đối tượng khác (cụ thể mẹ sổng trong gia đình có một thế hệ có vii kiến thức không đạt gấp 2,1 lần (95%CI: 1.02- 4,4), và cha sổng trong gia đình có một thế hệ có kiến thức không đạt gấp 11 lần (95%CI: 3,9-31,3). Bà mẹ chưa từng được nghe những thông tin về bỏng có kiến thức không đạt gấp 3,8 lần (95%CI: 1.4), và những người cha chưa từng được nghe thông tin về bỏng có kiến thức không đạt gấp 6,5 lần (95%C1: 2.

Những bà mẹ có kiến thức không đạt có thực hành không đạt gấp 12,5 lần (95%CI: 5.1) những bà mẹ khác. Những người cha có kiến thức không đạt có thực hành không đạt gấp 6.9-16,1) những người khác. Có 4,6% số hộ gia đình tham gia nghiên cứu có trẻ dưới 5 tuổi bị bỏng trong thời gian 1 năm qua. Việc xử trí tại nhà khi trẻ bị bỏng còn nhiều hạn chế.

Nghiên cứu cũng đưa các các khuyến nghị về nâng cao kiến thức, thực hành phòng tránh bỏng cho cha và mẹ trẻ, đặc biệt chú trọng đến những yếu tố nguy cơ mà thường chưa được các đổi tượng nghiên cứu quan tâm như nguy cơ từ diêm, bật lừa, sữa cháo nóng, nguy cơ từ điện, từ hóa chất và những kiến thức trong xây dựng ngôi nhà hạn chế những yếu tố nguy cơ có thể gây bỏng. 1 ĐẬT VẤN ĐÈ Tai nạn thương tích hiện nay đang là vấn dề sức khoẻ công cộng nghiêm trọng ở mọi nơi trên thế giới với số tử vong ước tính càng ngày càng gia tăng, và là một trong những nguyên nhân hàng đầu của gánh nặng bệnh tật toàn cầu. Tai nạn thương tích có thể xảy ra ở mọi lứa tuổi và trong nhiều hoàn cảnh khác nhau. Trẻ em là đối tượng có nguy cơ rất cao đối với tai nạn thương tích, theo số liệu báo cáo của WHO năm 2004 mỗi năm có khoảng 900.000 ca tử vong ca tử vong trẻ em và thanh thiếu niên [22].

Nguyên nhân chủ yếu gây tai nạn thương tích cho trẻ em rất đa dạng. Một trong những nguyên nhân hàng đầu đó là bỏng. Theo sổ liệu báo cáo của WHO thì tỷ lệ tử vong do những nguyên nhân liên quan tới bỏng đứng hàng thứ ba (9,1%) sau tai nạn giao thông và đuối nước [22].