phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, các phụ lục nghiên cứu, Nội dung của luận văn được trình bày trong 3 chương: Chƣơng 1. Cơ sở lý luận về xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng của trung tâm GDTX cấp tỉnh. Thực trạng xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng của trung tâm GDTX tỉnh Khánh Hòa. Biện pháp xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng của trung tâm GDTX tỉnh Khánh Hòa.
4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN VĂN HÓA CHẤT LƢỢNG CỦA TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN CẤP TỈNH 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Văn hóa chất lượng là yếu tố then chốt quyết định sự tồn tại, phát triển của một cơ sở giáo dục. Xây dựng, phát triển và nâng cao văn hoá chất lượng để đào tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao đáp ứng nhu cầu xã hội vừa là trọng trách, vừa là văn hoá của các cơ sở giáo dục. Nghiên cứu về xây dựng và phát triển VHCL trong các cơ sở giáo dục là vấn đề được nhiều cơ sở giáo dục và các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước luôn quan tâm.
Ở Châu Âu, Hiệp hội các trường ĐH Châu Âu (EUA) nhận thức rõ vai trò của VHCL đối với việc nâng cao chất lượng của các cơ sở GDĐH trên khắp châu lục này nên đã xây dựng và triển khai một số dự án lớn về VHCL. Đó là: - Dự án “ VHCL giai đoạn 2002 – 2006” (Qualiy Culture Project 2002 – 2006) với sự tham gia của 134 cơ sở GDĐH thuộc 36 nước Châu Âu. - Dự án “Thúc đẩy VHCL trong các cơ sở GDĐH giai đoạn 2012 – 2013” (Promoting quality culture in higher education institutions (PQC, 2012 – 2013). Triển khai tập huấn cho các nhà quản lý chất lượng của các cơ sở GDĐH và tổ chức hội thảo gồm nhân viên của các cơ quan đảm bảo chất lượng ở Châu Âu.
Nhiều trường ĐH ở Mỹ, Châu Phi và Châu Á đã xây dựng thành công VHCL. Ở Việt Nam, các trường Đại học đang thực hiện kế hoạch xây dựng VHCL của nhà trường theo từng giai đoạn phát triển. Nghiên cứu về xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng trong các cơ sở giáo dục của tác giả Harvey và Stensaker (2008). Bằng nghiên cứu của mình, các tác giả đã đưa ra 4 loại hình VHCL trong khung lí thuyết văn hóa từ sự kết hợp ý tưởng của Douglas (1982), Thompson và những người khác 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Tác giả nhấn mạnh VHCL như một phương tiện khảo sát và giải quyết các vấn đề liên quan đến hiệu quả trong mọi hoạt động và nhận thức của con người. Tác giả cũng đưa ra mô hình kết hợp sao cho hiệu quả nhất khi xây dựng VHCL phù hợp với hệ thống đảm bảo chất lượng đang tồn tại và vận hành trong trường đại học. Tác giả Daniellou (2009) đưa ra 4 loại hình văn hóa nhấn mạnh mức độ cam kết của quản lí và nhân viên quyết định sự tồn tại của một nền văn hóa. Trong nghiên cứu của mình, tác giả cho rằng loại hình văn hóa quản lí tốt và sự tham gia của nhân viên kém thì quá trình đảm bảo thuộc người quản lí.
Khi sự tham gia và cam kết của quản lí và nhân viên cao tạo nên một nền văn hóa an toàn, đảm bảo và đồng thuận. Tác giả Lanarès (2009) đề xuất cách làm thế nào để theo dõi sự phát triển của VHCL qua 2 thành tố nhận thức người ta nói gì và hành động người ta làm gì ở cấp độ cá nhân và tập thể. Tác giả đề xuất người ta nói gì và người ta làm gì của cá nhân và tập thể chỉ là một vài chỉ số trọng tâm để theo dõi sự phát triển của VHCL. Trong thực tiễn, tùy theo đặc trưng, văn hóa của mỗi cơ sở giáo dục, họ có thể bổ sung, kết hợp một số chỉ số phù hợp với phương pháp thu thập dữ liệu định tính, phương pháp thu thập dữ liệu định lượng hoặc kết hợp cả hai.
Ehlers (2009) đã nghiên cứu và xây dựng mô hình VHCL gồm 4 thành phần: - Cấu trúc (đại diện cho hệ thống chất lượng của tổ chức); - Năng lực (đại diện cho các cá nhân và tập thể hợp nhất các cơ chế chất lượng thành văn hóa); - VHCL (đại diện cho các thể hiện, biểu hiện và lễ nghi của tổ chức); - Các yếu tố liên kết (liên kết các yếu tố thông qua sự tham gia, sự thông tin và niềm tin) và định hình một số giá trị của VHCL. Ở Việt Nam, thời gian qua cũng đã có rất nhiều công trình nghiên cứu 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com của các tác giả về xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng trong các cơ sở giáo dục dưới nhiều góc độ khác nhau, tiêu biểu như: Lê Đức Ngọc và những người khác (2011) đã nghiên cứu và đề xuất mô hình VHCL trong cơ sở giáo dục đại học có sự gắn kết chặt chẽ với các hoạt động đảm bảo chất lượng gồm 5 thành phần môi trường của VHCL trong cơ sở giáo dục đại học. Mô hình này cho thấy nó hàm chứa tất cả các hoạt động ĐBCL cần thiết phải thực hiện (căn cứ vào các bộ tiêu chuẩn chất lượng của Bộ Giáo dục và Đào tạo, AUN và ABET) và làm cơ sở đánh giá mức độ thể hiện VHCL trong cơ sở giáo dục. Ngoài ra còn có bài viết “Nâng cao văn hóa chất lượng trong đổi mới hình thức và phương pháp dạy học” của nhóm tác giả Hoàng Sĩ Nguyên, Trần Thị Ngọc Ny.
“Thực trạng xây dựng văn hóa chất lượng tại trường Đại học khoa học xã hội và nhân văn, Đại học quốc gia thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả Nguyễn Duy Mộng và Hà Bùi Ngọc Quang. “VHCL hướng về giá trị chất lượng bên cạnh các giá trị khác, được xem như là một nét văn hóa của một trường đại học” của tác giả Nguyễn Phương Nga và Tạ Thị Thu Hiền, 2011. “Văn hóa chất lượng trong trường đại học, các mô hình và loại hình” của tác giả Đỗ Đình Thái đăng trên tạp chí khoa học của trường Đại học sư phạm thành phố Hồ Chí Minh. Như vậy, có thể khẳng định rằng cho đến nay dù có rất nhiều công trình nghiên cứu về xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng trong các cơ sở giáo dục, nhưng chủ yếu tập trung ở giáo dục đại học với những góc độ tiếp cận khác nhau và chưa có công trình nào nghiên cứu về “Xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng của Trung tâm Giáo dục thường xuyên cấp tỉnh”.
Đây là đề tài hoàn toàn mới mẻ được tác giả luận văn thực hiện trên cơ sở kế thừa thành quả của các nghiên cứu có trước. Với đề tài này tác giả luận văn mong muốn làm rõ thực trạng xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng của Trung 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tâm Giáo dục thường xuyên tỉnh Khánh Hòa. Qua đó đề xuất một số biện pháp nhằm nâng cao chất lượng, hiệu quả trong xây dựng và phát triển văn hóa chất lượng của Trung tâm Giáo dục thường xuyên trong thời gian tới. Các khái niệm cơ bản 1.
Văn hóa Có thể hiểu hai cách về khái niệm Văn hoá, đó là theo nghĩa hẹp và theo nghĩa rộng. Về nghĩa hẹp: Văn hoá được giới hạn theo chiều sâu hoặc theo chiều rộng, theo không gian hoặc theo thời gian… - Về giới hạn chiều sâu: Văn hóa được hiểu là những giá trị tinh hoa của nó, như: nếp sống văn hoá, văn hoá nghệ thuật…. - Về giới hạn chiều rộng: Văn hoá được dùng để chỉ những giá trị trong từng lĩnh vực, như: Văn hoá giao tiếp, văn hoá kinh doanh…. - Về giới hạn không gian: Văn hoá được dùng để chỉ những giá trị đặc thù của từng vùng, như: Văn hoá Tây Nguyên, văn hoá Nam Bộ….
- Về giới hạn thời gian: Văn hoá được dùng để chỉ những giá trị trong từng giai đoạn, như: Văn hoá Hoà Bình, văn hoá Đông Sơn… 1. Về nghĩa rộng: Văn hoá bao gồm tất cả những gì do con người sáng tạo ra. - Chủ tịch Hồ Chí Minh đã viết (năm 1940): “Vì lẽ sinh tồn cũng như mục đích của cuộc sống, loài người mới sáng tạo và phát minh ra ngôn ngữ, chữ viết, đạo đức, pháp luật, khoa học, tôn giáo, văn học, nghệ thuật, những công cụ cho sinh hoạt hàng ngày về ăn, mặc, ở và các phương thức sử dụng. Toàn bộ những sáng tạo và phát minh đó tức là văn hóa.
Văn hóa là sự tổng hợp của mọi phương thức sinh hoạt cùng với biểu hiện của nó mà loài người đã sản sinh ra nhằm thích ứng những nhu cầu đời sống và đòi hỏi của sự sinh tồn” (Hồ Chí Minh 1995: 431). - Federico Mayor, Tổng giám đốc UNESCO, cho biết: “Đối với một số 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com người, văn hóa chỉ bao gồm những kiệt tác tuyệt vời trong các lĩnh vực tư duy và sáng tạo; đối với những người khác, văn hóa bao gồm tất cả những gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vi hiện đại nhất cho đến tín ngưỡng, phong tục tập quán, lối sống và lao động. Cách hiểu thứ hai này đã được cộng đồng quốc tế chấp nhận tại Hội nghị liên chính phủ về các chính sách văn hoá họp năm 1970 tại Venise” (UNESCO 1989: 5). - Khi nghiên cứu quy luật vận động và phát triển của xã hội loài người, C.Ăngghen đã khái quát các hoạt động của xã hội thành hai loại hình hoạt động cơ bản là "sản xuất vật chất" và "sản xuất tinh thần".
Do đó, văn hóa bao gồm cả văn hóa vật chất và văn hóa tinh thần. - Văn hóa là toàn bộ những giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo ra bằng lao động và hoạt động thực tiễn trong quá trình lịch sử của mình, biểu hiện trình độ phát triển xã hội trong từng thời kỳ lịch sử nhất định. + Văn hóa vật chất, là năng lực sáng tạo của con người được thể hiện và kết tinh trong sản phẩm vật chất.