Chương 1. Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Chủ trƣơng và sự chỉ đạo phát triển thủ công nghiệp của Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh từ năm 1997 đến năm 2005 Chương 3. Đảng bộ tỉnh Bắc Ninh lãnh đạo đẩy mạnh phát triển thủ công nghiệp từ năm 2005 đến năm 2012.
Nhận xét và kinh nghiệm 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN Comment [SCD4]: Chia thành 3 nội dung chính. Thủ công nghiệp trên ĐẾN ĐỀ TÀI toàn quốc+ Bắc Ninh => chia thành 3 nội dung: Làng nghề truyền thống, giải Đã có rất nhiều công trình khoa học viết về thủ công nghiệp Việt Nam ở pháp đề xuất, chính sách làng nghề. trong nƣớc và nƣớc ngoài đƣợc công bố, đặc biệt từ sau khi Việt Nam tiến hành Các chính sách của Đảng về TCN đƣờng lối đổi mới từ Đại hội VI (năm 1986) đến nay. Thủ công nghiệp mà hạt Các công trình NC về TCN BN + làng nghề cổ truyền nhân là các làng nghề trở thành đề tài “lôi cuốn”, “hấp dẫn”, “thu hút” các nhà + ô nhiễm MT + Tiềm năng của làng nghề nghiên cứu bởi vai trò, vị trí của nó trong nền kinh tế quốc dân, sự chuyển động Còn thiếu NC về chỉnh sách, ảnh hưởng… hạn chế của thủ công nghiệp khi kinh tế trong nƣớc chuyển sang cơ chế thị trƣờng,…đã có nhiều cuốn sách, bài viết, nghiên cứu khoa học, báo cáo, đề tài, luận án - dƣới nhiều góc độ, phạm vi khác nhau đƣợc công bố và các công trình này đã cho kết quả “rực rỡ” và “đồ sộ”.
Có thể phân chia các công trình nghiên cứu về thủ công nghiệp nói chung và thủ công nghiệp Bắc Ninh nói riêng thành các nhóm tƣ liệu chủ yếu có tác động đến đề tài luận án, nhƣ sau: 1. Nhóm các công trình nghiên cứu chung về thủ công nghiệp ở nƣớc ngoài, trên phạm vi cả nƣớc và các địa phƣơng Ở nước ngoài, có những nghiên cứu điển hình có liên quan đến thủ công nghiệp Việt Nam (1). “Stay on the farm, weave in the village leave the home (ly nông bất ly hƣơng, làm thủ công tại làng) tác giả Đặng Nguyên Anh Cellia, Hoàng Xuân Thành, nhà xuất bản thế giới năm 2004. Sách đƣợc xuất bản bằng hai thứ tiếng Tiếng Anh, tiếng Việt, dày 91 trang.
Craft villages in Vietnam's Economic Tranformation Process. In Vietnam Villages in Transition, edited by B. Passau: Department of Southeast Asian Studies, Pasau University. Sango Mahanty and Trung Dinh Dang: Protecting the water commons in vietnams craft villages.
Both authors are with the Resource Management in Asia- Pacific Program, College of Asia and the Pacific, Australian National University, 6 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Fanchette S, 2007 – The development process of craft and industrial village (CIV) clusters in Hà Tây and Bắc Ninh province (Vietnam): from village initiatives to public policies (Quá trình phát triển của nghề và làng công nghiệp (CIV) cụm ở Hà Tây và Bắc Ninh (Việt Nam): từ sáng kiến làng đến các chính sách công, nhà xuất bản thế giới 2007). Tiêu biểu là bài của hai tác giả Sango Mahanty and Trung Dinh Dang: Protecting the water commons in Vietnams craft villages (Người dân chung tay bảo vệ nguồn nước công cộng tại các làng nghề Việt Nam). Bài báo phân tích tỉ mỉ, có chiều sâu về thực trạng làng nghề thủ công ở Việt Nam.
Trên cơ sở khảo sát thực tiễn tại 3 nghề thủ công tiêu biểu ở đồng bằng sông Hồng: làng dệt Dƣơng Nội, làng lụa Nha Xá và Phong Khê - một ngôi làng tái chế giấy, tác giả đem lại cách nhìn mới: Nguyên nhân sâu xa ô nhiễm làng nghề thủ công, xuất phát từ chính trị, xã hội…nếu muốn giải quyết dứt điểm phải đi từ chủ trƣơng, chính sách trƣớc. Kết quả phân tích công trình góp phần nâng cao những kiến thức mới về sự chuyển biến xã hội ở các làng nghề của Việt Nam, nơi mà đời sống của ngƣời nông dân đã chuyển từ kết hợp chăn nuôi và sản xuất thủ công sang sản xuất thủ công chuyên biệt hơn kể từ sau chính sách đổi mới của Đảng Cộng sản Việt Nam từ năm 1986 đến nay. Phân tích chi tiết cuốn Fanchette S, 2007 – The development process of craft and industrial village (CIV) clusters in Hà Tây and Bắc Ninh province (Vietnam): from village initiatives to public policies. (Quá trình phát triển của nghề và làng công nghiệp (CIV) cụm ở Hà Tây và Bắc Ninh tỉnh (Việt Nam): từ sáng kiến làng đến các chính sách công) nhà xuất bản thế giới 2007, dài 165 trang.
Cuốn sách nêu vấn đề: Công nghiệp nông thôn là một bộ phận của kết cấu ngành công nghiệp, bao gồm các cơ sở sản xuất công nghiệp, thủ công nghiệp tồn tại ở nông thôn, gắn bó mật thiết với sản xuất nông nghiệp và kinh tế - xã hội 7 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ở nông thôn. Chính sách của Nhà nƣớc tác động trực tiếp đến phát triển làng nghề và công nghiệp, trong đó nhiều làng nghề với những sáng kiến “tự thân” đƣa nghề thủ công phát triển trong nền kinh tế thị trƣờng định hƣớng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Kết hợp giữa chính sách Nhà nƣớc và sáng kiến của chính ngƣời lao động trong làng nghề là bƣớc đi mới, đem đến thành công LN TCN trong tƣơng lai. Tất cả công trình này chủ yếu đề cập đến: lịch sử phát triển nghề thủ công, mối quan hệ giữa chính sách và làng nghề thủ công, vấn đề ô nhiễm môi trường…, chƣa có công trình nghiên cứu chuyên sâu về chính sách, chủ trƣơng của Đảng đến quá trình chỉ đạo phát triển có hệ thống của thủ công nghiệp Việt Nam nói chung, tỉnh Bắc Ninh nói riêng.
Ở trong nước Nhóm các công trình tiêu biểu nghiên cứu lịch sử nghề thủ công truyền thống: Bùi Văn Vƣợng - Làng nghề thủ công truyền thống [217]; Vũ Từ Trang - Nghề cổ truyền nƣớc Việt [171]; Bộ Công nghiệp - Xây dựng mô hình phát triển làng nghề truyền thống công nghiệp nhẹ Việt Nam [13]; Thu Hiền - Làng nghề truyền thống ở Nam Định từ quá khứ hƣớng tới tƣơng lai [67]; Phạm Côn Sơn - Làng nghề truyền thống ở Việt Nam [113]; Phạm Sơn - Làng nghề và thống kê làng nghề [112]; Nguyễn Hữu Thông - Huế nghề và làng nghề thủ công truyền thống [145]; Đỗ Thị Hảo - Nghề thủ công truyền thống ở Việt Nam và các vị tổ nghề [66]; Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn - Các ngành nghề nông thôn Việt Nam [16]; Mai Thế Hởn - Phát triển làng nghề truyền thống trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa ở vùng ven thủ đô Hà Nội [74]; Nguyễn Lê Thu Hiền - Làng nghề truyền thống phục vụ du lịch ở Thừa Thiên Huế [68]; Nguyễn Viết Sự - Tuổi trẻ với nghề truyền thống Việt Nam [125]; Bùi Văn Vƣợng - Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội trên đƣờng phát triển [218]; Lê Nguyễn Lƣu - Làng nghề cổ truyền xứ Huế [101]; Phạm Hiệp - Phát triển làng nghề cổ truyền ở Hải Dƣơng [69]; Nguyễn Vãn Đại - Tạo việc làm thông qua 8 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com khôi phục và phát triển làng nghề truyền thống [54]; Bạch Thị Lan Anh - Phát triển bền vững làng nghề truyền thống vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ [1];… Điển hình, tiêu biểu là tác phẩm Làng nghề thủ công truyền thống của Bùi Văn Vượng [217], Vũ Từ Trang với Nghề cổ truyền nước Việt [171]: Nội dung các cuốn sách chủ yếu đề cập đến các nghề thủ truyền thống ở Việt Nam: Nghề đúc đồng với các địa danh nổi tiếng ở Đại Bái, Ngũ Xá, Đê Cầu - Đông Mai; nghề kim hoàn Châu Khê, Kiêu Kỵ, Đồng Xâm; nghề gốm Bát Tràng, Hƣơng Canh, Chợ Bông; nghề gốm ở Bàu Trúc, Ninh Thuận…và một số làng nghề tiêu biểu ở Bắc Bộ và Nam Trung Bộ, đã nhận định về mặt yếu, mặt mạnh, cho thấy cách nhìn nhận mới về thực trạng làng nghề truyền thống ở Việt Nam, đặc biệt ở các tỉnh đồng bằng sông Hồng, nơi có mật độ làng nghề thủ công nghiệp đông nhất cả nƣớc. Công trình nghiên cứu với kết luận hết sức quan trọng, mang tính lý luận và thực tiễn cao về thực trạng phát triển sản xuất trong các làng nghề truyền thống cổ truyền. Đó là một bức tranh tổng thể về những nghề thủ công nổi tiếng xuất hiện từ lâu đời cho đến ngày nay, góp phần cho thế hệ sau có thế giới quan đầy đủ về các nghề thủ công ở Việt Nam. Cuốn Làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội, nhà xuất bản Hà Nội năm 2010, đã thể hiện sâu sắc tình cảm của những ngƣời biên soạn đối với làng nghề, phố nghề Thăng Long xƣa, chủ biên là Chuyên gia kinh tế cao cấp, Chủ tịch Hiệp hội Làng nghề Việt Nam Vũ Quốc Tuấn và các đồng tác giả Nguyễn Vi Khải và Bùi Văn Vƣợng là những chuyên gia trong nghiên cứu về làng nghề, đồng thời có điều kiện tiếp cận các chủ trƣơng, chính sách kinh tế vĩ mô, do đó đã không chỉ khái quát đƣợc những thành tựu, giá trị cơ bản của làng nghề, phố nghề Thăng Long - Hà Nội mà còn nêu lên đƣợc nhiều giải pháp có ý nghĩa thiết thực vừa cơ bản vừa cấp bách trong công cuộc bảo tồn và phát triển làng nghề, phố nghề ở thủ đô.
Nguyễn Hữu Thông với Huế nghề và làng nghề thủ công truyền thống [145]: Nội dung cuốn sách trình bày khái niệm làng nghề, vai trò của nghề thủ 9 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com công đối với đời sống kinh tế - xã hội của cố đô Huế, phát triển làng nghề trong hội nhập kinh tế quốc tế và kinh nghiệm phát triển của một số làng nghề. Phân tích thực trạng làng nghề ở Huế: đặc điểm địa lý, kinh tế xã hội ảnh hƣởng tới phát triển LNTCN. Xuất phát từ những thời cơ và thách thức đối với làng nghề nói chung và làng nghề Huế nói riêng, đề xuất giải pháp nội tại (về sản phẩm, lao động, tổ chức sản xuất, phát triển cụm làng nghề, kết hợp giữa sản xuất, tiêu thụ nội địa và xuất khẩu tại chỗ). Các giải pháp hỗ trợ của cơ quan quản lý: chính sách hỗ trợ về vốn vay cho các làng nghề; chính sách hỗ trợ về cơ sở hạ tầng; chính sách hỗ trợ về thuế.
Những vấn đề đặt ra đối với làng nghề trong thời đại mới, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho làng nghề hội nhập kinh tế và để làng nghề tồn tại và phát triển cần phải có những chính sách phù hợp thực tế, một trong số yêu cầu đó là cần phải xây dựng tiêu chí làng nghề. Những công trình này chủ yếu cung cấp hệ thống thông tin về lịch sử ra đời và quá trình hình thành làng nghề truyền thống ở Việt Nam.