Luận văn thạc sĩ về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng BIDV Bắc Giang

Tài liệu chuyên sâu Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang, phân tích đa chiều, cung cấp kiến thức nền tảng vững chắc cho

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Ngọc
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Đức Trung
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Tài chính ngân hàng
• Đề tài: Phát Triển Thanh Toán Không Dùng Tiền Mặt Tại Ngân Hàng TMCP Đầu Tư Và Phát Triển Việt Nam – Chi Nhánh Bắc Giang
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• LỜI NÓI ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2. Cơ sở lý luận về thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2.1. Khái niệm thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2.2. Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.2.3. Các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng thương mại
• 1.3. Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.4. Sự cần thiết phát triển các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.5. Các chỉ tiêu đánh giá sự phát triển thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động phát triển thanh toán không dùng tiền mặt
• 1.6.1. Nhân tố từ phía ngân hàng
• 1.6.2. Nhân tố từ phía khách hàng
• 1.6.3. Nhân tố khách quan khác
• 1.7. Tình hình chung về thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Phương pháp thu thập số liệu
• 2.1.1. Số liệu sơ cấp
• 2.1.2. Số liệu thứ cấp
• 2.2. Phương pháp xử lý và phân tích dữ liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI BIDV BẮC GIANG
• 3.1. Giới thiệu về BIDV Bắc Giang
• 3.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.3. Cơ cấu tổ chức
• 3.4. Tình hình hoạt động kinh doanh của ngân hàng giai đoạn 2014 – 2016
• 3.5. Thực trạng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang
• 3.6. Tình hình thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang
• 3.7. Đánh giá về thực trạng phát triển hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN HOẠT ĐỘNG THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI BIDV BẮC GIANG
• 4.1. Định hướng phát triển trong những năm tới
• 4.2. Mục tiêu phát triển tổng quát
• 4.3. Chỉ tiêu cụ thể
• 4.4. Định hướng phát triển cụ thể của hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt
• 4.5. Một số giải pháp phát triển hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt
• 4.6. Giải pháp cụ thể đối với các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt
• 4.7. Một số kiến nghị
• 4.7.1. Với Chính phủ
• 4.7.2. Với ngân hàng nhà nước
• 4.7.3. Với Ngân hàng BIDV
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt

Phát triển thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) tại BIDV Bắc Giang là một phần quan trọng trong chiến lược phát triển của ngân hàng. Ngân hàng BIDV đã nhận thức rõ vai trò của TTKDTM trong việc thúc đẩy nền kinh tế địa phương. TTKDTM không chỉ giúp giảm thiểu khối lượng tiền mặt trong lưu thông mà còn tiết kiệm chi phí cho ngân hàng và khách hàng. Theo thống kê, tỷ lệ giao dịch TTKDTM tại BIDV Bắc Giang đã tăng đáng kể trong những năm qua, cho thấy sự chuyển biến tích cực trong thói quen tiêu dùng của người dân. Việc áp dụng công nghệ tài chính hiện đại đã tạo điều kiện thuận lợi cho khách hàng trong việc thực hiện các giao dịch. Điều này không chỉ nâng cao hiệu quả hoạt động của ngân hàng mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế chung của tỉnh Bắc Giang.

1.1. Khái niệm và vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt

TTKDTM được định nghĩa là hình thức thanh toán không sử dụng tiền mặt, mà thay vào đó là việc chuyển tiền qua các phương thức như chuyển khoản trực tuyến, thẻ ngân hàng, và các ứng dụng thanh toán điện tử. Vai trò của TTKDTM rất quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả giao dịch, giảm thiểu rủi ro trong việc quản lý tiền mặt và tăng cường tính minh bạch trong các giao dịch tài chính. Theo PGS.TS Nguyễn Đức Trung, TTKDTM không chỉ giúp giảm chi phí cho ngân hàng mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc quản lý tài chính cá nhân của người dân. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh nền kinh tế đang chuyển mình mạnh mẽ như hiện nay.

II. Thực trạng hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang

Hoạt động TTKDTM tại BIDV Bắc Giang đã có những bước tiến đáng kể trong giai đoạn 2014-2016. Số lượng giao dịch TTKDTM tăng lên rõ rệt, cho thấy sự chấp nhận của người dân đối với các phương thức thanh toán hiện đại. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần vượt qua. Theo báo cáo, tỷ lệ người dân sử dụng thẻ ngân hàng và các dịch vụ ứng dụng thanh toán vẫn còn thấp so với tiềm năng. Một trong những nguyên nhân chính là do thói quen sử dụng tiền mặt của người dân. Để khắc phục tình trạng này, BIDV Bắc Giang cần đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục người dân về lợi ích của TTKDTM. Đồng thời, ngân hàng cũng cần cải thiện chất lượng dịch vụ và đảm bảo tính an toàn trong các giao dịch để tạo niềm tin cho khách hàng.

2.1. Đánh giá thực trạng phát triển thanh toán không dùng tiền mặt

Thực trạng phát triển TTKDTM tại BIDV Bắc Giang cho thấy nhiều điểm tích cực. Số lượng giao dịch qua chuyển khoản trực tuyến và thẻ ngân hàng đã tăng lên đáng kể. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều hạn chế trong việc tiếp cận dịch vụ của một bộ phận người dân. Theo khảo sát, nhiều khách hàng vẫn chưa hiểu rõ về các dịch vụ TTKDTM mà ngân hàng cung cấp. Điều này cho thấy cần có những giải pháp cụ thể để nâng cao nhận thức của người dân về TTKDTM. Bên cạnh đó, việc cải thiện hạ tầng công nghệ thông tin cũng là một yếu tố quan trọng để thúc đẩy sự phát triển của TTKDTM tại ngân hàng.

III. Giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang

Để phát triển TTKDTM tại BIDV Bắc Giang, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Trước hết, ngân hàng cần tăng cường công tác truyền thông để nâng cao nhận thức của người dân về lợi ích của TTKDTM. Các chương trình khuyến mãi, ưu đãi cho khách hàng sử dụng dịch vụ TTKDTM cũng cần được triển khai mạnh mẽ. Bên cạnh đó, việc cải thiện chất lượng dịch vụ và đảm bảo tính an toàn trong các giao dịch là rất quan trọng. Ngân hàng cũng nên hợp tác với các doanh nghiệp công nghệ để phát triển các ứng dụng thanh toán tiện lợi, dễ sử dụng cho khách hàng. Cuối cùng, việc đào tạo nhân viên ngân hàng về các sản phẩm TTKDTM cũng cần được chú trọng để nâng cao chất lượng phục vụ khách hàng.

3.1. Định hướng phát triển trong những năm tới

Định hướng phát triển TTKDTM tại BIDV Bắc Giang trong những năm tới là mở rộng các phương thức thanh toán hiện đại, đồng thời nâng cao chất lượng dịch vụ. Ngân hàng cần tập trung vào việc phát triển các sản phẩm thanh toán điện tử, như thanh toán qua điện thoại di động và thẻ tín dụng. Bên cạnh đó, việc xây dựng một hệ thống bảo mật thông tin khách hàng vững chắc cũng là một yếu tố quan trọng để tạo niềm tin cho người sử dụng. Ngân hàng cũng cần thường xuyên tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm để cập nhật thông tin và chia sẻ kinh nghiệm về TTKDTM cho khách hàng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thanh toán không dùng tiền mặt (TTKDTM) là xu hướng tất yếu trong phát triển kinh tế hiện đại, góp phần giảm chi phí lưu thông tiền mặt, tăng tốc độ luân chuyển vốn và nâng cao hiệu quả quản lý tài chính. Tại Việt Nam, tỷ trọng tiền mặt trên tổng phương tiện thanh toán đã giảm từ 14,02% năm 2010 xuống còn khoảng 11,5% năm 2016, thể hiện sự chuyển dịch tích cực sang các hình thức thanh toán hiện đại. Tuy nhiên, tại các tỉnh trung du miền núi như Bắc Giang, tỷ lệ sử dụng TTKDTM vẫn còn thấp do nhiều nguyên nhân như thói quen sử dụng tiền mặt, hạn chế về hạ tầng công nghệ và nhận thức của người dân.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng phát triển TTKDTM tại Ngân hàng TMCP Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV) – Chi nhánh Bắc Giang trong giai đoạn 2014-2016. Mục tiêu chính là đánh giá hiệu quả hoạt động TTKDTM, xác định các nhân tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp thúc đẩy phát triển dịch vụ này tại địa phương. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong bối cảnh tỉnh Bắc Giang đang triển khai kế hoạch phát triển TTKDTM theo chỉ đạo của Ngân hàng Nhà nước và Chính phủ, nhằm nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế địa phương.

Phạm vi nghiên cứu giới hạn trong hoạt động TTKDTM tại BIDV Bắc Giang, với dữ liệu thu thập từ báo cáo kinh doanh, khảo sát khách hàng và các tài liệu liên quan. Kết quả nghiên cứu sẽ cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoạch định chính sách và chiến lược phát triển dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt tại ngân hàng và địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết và mô hình sau:

• Lý thuyết phát triển dịch vụ tài chính ngân hàng: Phát triển dịch vụ TTKDTM được hiểu là sự tăng trưởng về quy mô và nâng cao chất lượng dịch vụ, bao gồm mở rộng số lượng khách hàng, tần suất sử dụng và cải thiện tính thuận tiện, an toàn, bảo mật.

• Mô hình các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển TTKDTM: Bao gồm nhân tố từ phía ngân hàng (hạ tầng công nghệ, nguồn lực, quy mô), nhân tố từ phía khách hàng (tâm lý, mức sống, nhận thức), và nhân tố khách quan (pháp lý, môi trường kinh tế, chính trị xã hội).

• Khái niệm và phân loại các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt: Thanh toán bằng séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng (ATM, thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng, thẻ trả trước), thư tín dụng, ngân hàng điện tử (Internet banking, Mobile banking), máy ATM và POS.

• Chỉ tiêu đánh giá sự phát triển TTKDTM: Doanh số giao dịch, số lượng món thanh toán, tỷ trọng TTKDTM trên tổng phương tiện thanh toán, mức độ hài lòng khách hàng, tính an toàn, chính xác và thời gian thực hiện giao dịch.

Phương pháp nghiên cứu

• Nguồn dữ liệu: Sử dụng số liệu sơ cấp thu thập qua khảo sát 100 khách hàng BIDV Bắc Giang bằng bảng hỏi, và số liệu thứ cấp từ báo cáo kinh doanh BIDV Bắc Giang, Ngân hàng Nhà nước, Bộ Tài chính, các tài liệu chuyên ngành.

• Phương pháp chọn mẫu: Mẫu thuận tiện, nhằm tiết kiệm thời gian và chi phí, đảm bảo tính đại diện cho khách hàng sử dụng dịch vụ TTKDTM tại chi nhánh.

• Phương pháp phân tích: Kết hợp phân tích định lượng và định tính. Sử dụng phương pháp so sánh, phân tích dọc và phân tích ngang để đánh giá biến động các chỉ tiêu qua các năm 2014-2016. Dữ liệu được trình bày qua bảng biểu và biểu đồ để minh họa xu hướng và so sánh.

• Timeline nghiên cứu: Thu thập và xử lý dữ liệu trong vòng 5 ngày khảo sát trực tiếp, phân tích số liệu và tổng hợp kết quả trong giai đoạn 2016-2017.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng doanh số và số lượng giao dịch TTKDTM: Doanh số thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang tăng trưởng ổn định trong giai đoạn 2014-2016, với mức tăng trung bình khoảng 15% mỗi năm. Số món thanh toán cũng tăng từ khoảng 20.000 món năm 2014 lên gần 30.000 món năm 2016, cho thấy sự gia tăng về quy mô khách hàng và tần suất sử dụng dịch vụ.

2. Tỷ trọng TTKDTM trên tổng phương tiện thanh toán còn thấp: Tỷ trọng TTKDTM tại BIDV Bắc Giang chỉ đạt khoảng 35% năm 2016, thấp hơn mức trung bình toàn quốc (khoảng 50-60% tại các ngân hàng lớn). Điều này phản ánh thói quen sử dụng tiền mặt vẫn chiếm ưu thế tại địa phương.

3. Mức độ hài lòng của khách hàng về dịch vụ TTKDTM: Khảo sát cho thấy 78% khách hàng hài lòng với chất lượng nhân viên và dịch vụ tư vấn, 70% đánh giá cao tính bảo mật và an toàn của hệ thống. Tuy nhiên, chỉ 55% khách hàng cảm thấy thủ tục còn phức tạp và chưa thực sự thuận tiện, đặc biệt với các dịch vụ ngân hàng điện tử.

4. Nhân tố ảnh hưởng đến phát triển TTKDTM: Hạ tầng công nghệ hiện đại và mạng lưới điểm giao dịch được đánh giá là yếu tố quan trọng nhất, chiếm 40% ảnh hưởng theo khảo sát. Tiếp theo là nhận thức và thói quen khách hàng (30%), chính sách giá và ưu đãi (20%), và yếu tố pháp lý, môi trường kinh tế (10%).

Thảo luận kết quả

Kết quả cho thấy BIDV Bắc Giang đã có bước tiến đáng kể trong phát triển TTKDTM, thể hiện qua tăng trưởng doanh số và số lượng giao dịch. Tuy nhiên, tỷ trọng TTKDTM còn thấp so với các ngân hàng tại các thành phố lớn, do đặc thù kinh tế vùng trung du miền núi, mức sống và nhận thức của người dân còn hạn chế. Việc khách hàng đánh giá thủ tục còn phức tạp cho thấy cần cải tiến quy trình và nâng cao chất lượng dịch vụ ngân hàng điện tử.

So sánh với các nghiên cứu trong ngành, kết quả phù hợp với xu hướng chung tại các tỉnh có điều kiện kinh tế tương tự, nơi mà hạ tầng công nghệ và nhận thức khách hàng là rào cản chính. Việc đầu tư vào công nghệ hiện đại, mở rộng mạng lưới điểm giao dịch và tăng cường tuyên truyền, đào tạo khách hàng được xem là giải pháp then chốt.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng doanh số TTKDTM, biểu đồ tỷ trọng TTKDTM so với tiền mặt qua các năm, và bảng tổng hợp mức độ hài lòng khách hàng theo các tiêu chí đánh giá.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Nâng cấp hạ tầng công nghệ và mở rộng mạng lưới điểm giao dịch: Đầu tư hệ thống thanh toán điện tử hiện đại, tăng số lượng máy ATM, POS và phát triển các kênh ngân hàng điện tử (Internet banking, Mobile banking) nhằm nâng cao khả năng tiếp cận và tiện ích cho khách hàng. Mục tiêu đạt tăng trưởng 20% số lượng giao dịch điện tử trong vòng 2 năm. Chủ thể thực hiện: BIDV Bắc Giang phối hợp với trụ sở chính.

2. Đơn giản hóa thủ tục và nâng cao chất lượng dịch vụ khách hàng: Rà soát, cải tiến quy trình giao dịch, giảm thiểu giấy tờ, tăng cường đào tạo nhân viên về kỹ năng tư vấn và hỗ trợ khách hàng. Mục tiêu nâng mức độ hài lòng khách hàng lên trên 85% trong 1 năm. Chủ thể thực hiện: BIDV Bắc Giang.

3. Tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức khách hàng: Triển khai các chương trình truyền thông, hội thảo, hướng dẫn sử dụng dịch vụ TTKDTM, đặc biệt tập trung vào nhóm khách hàng cá nhân và doanh nghiệp nhỏ. Mục tiêu tăng tỷ lệ khách hàng mới sử dụng dịch vụ TTKDTM lên 30% trong 18 tháng. Chủ thể thực hiện: BIDV Bắc Giang phối hợp với các cơ quan địa phương.

4. Chính sách giá và ưu đãi linh hoạt: Xây dựng các gói dịch vụ ưu đãi, giảm phí giao dịch cho khách hàng sử dụng thường xuyên, khách hàng thân thiết và doanh nghiệp nhỏ. Mục tiêu tăng doanh số dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt thêm 25% trong 2 năm. Chủ thể thực hiện: BIDV Bắc Giang và Ban chính sách trụ sở chính.

5. Hợp tác với các cơ quan quản lý và nhà nước: Đề xuất các chính sách hỗ trợ phát triển TTKDTM, hoàn thiện khung pháp lý, tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động thanh toán không dùng tiền mặt tại địa phương. Chủ thể thực hiện: BIDV Bắc Giang phối hợp với Ngân hàng Nhà nước và chính quyền tỉnh Bắc Giang.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ngân hàng thương mại và các chi nhánh ngân hàng: Nghiên cứu cung cấp cái nhìn thực tiễn về phát triển TTKDTM tại địa phương, giúp các ngân hàng xây dựng chiến lược phát triển dịch vụ phù hợp với đặc thù vùng miền.

2. Cơ quan quản lý nhà nước và Ngân hàng Nhà nước: Thông tin về thực trạng, nhân tố ảnh hưởng và giải pháp phát triển TTKDTM hỗ trợ hoạch định chính sách, kế hoạch phát triển hệ thống thanh toán quốc gia.

3. Doanh nghiệp và khách hàng cá nhân: Hiểu rõ các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt, lợi ích và cách thức sử dụng dịch vụ, từ đó nâng cao hiệu quả giao dịch và quản lý tài chính.

4. Các nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính ngân hàng: Tài liệu tham khảo bổ ích về lý thuyết, phương pháp nghiên cứu và thực trạng phát triển TTKDTM tại Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế vùng trung du miền núi.

Câu hỏi thường gặp

1. TTKDTM là gì và tại sao cần phát triển?
   TTKDTM là hình thức thanh toán không sử dụng tiền mặt, giúp giảm chi phí lưu thông tiền, tăng tốc độ luân chuyển vốn và nâng cao tính minh bạch trong giao dịch. Phát triển TTKDTM góp phần hiện đại hóa nền kinh tế và giảm rủi ro trong thanh toán.

2. Những phương thức TTKDTM phổ biến hiện nay?
   Bao gồm thanh toán bằng séc, ủy nhiệm chi, ủy nhiệm thu, thẻ ngân hàng (ATM, thẻ ghi nợ, thẻ tín dụng), thư tín dụng, ngân hàng điện tử (Internet banking, Mobile banking), máy ATM và POS.

3. Nhân tố nào ảnh hưởng lớn nhất đến phát triển TTKDTM tại Bắc Giang?
   Hạ tầng công nghệ và mạng lưới điểm giao dịch là nhân tố quan trọng nhất, tiếp theo là nhận thức và thói quen khách hàng, chính sách giá và ưu đãi, cùng với môi trường pháp lý và kinh tế.

4. Khách hàng có thể làm gì để tăng cường sử dụng TTKDTM?
   Khách hàng nên tìm hiểu và sử dụng các dịch vụ ngân hàng điện tử, mở tài khoản thanh toán, sử dụng thẻ ngân hàng và các phương thức thanh toán hiện đại để giao dịch nhanh chóng, an toàn và tiện lợi.

5. Ngân hàng cần làm gì để thúc đẩy TTKDTM?
   Ngân hàng cần đầu tư hạ tầng công nghệ, đơn giản hóa thủ tục, nâng cao chất lượng dịch vụ, triển khai các chương trình tuyên truyền, chính sách ưu đãi và hợp tác với các cơ quan quản lý để tạo môi trường thuận lợi cho phát triển TTKDTM.

Kết luận

• Thanh toán không dùng tiền mặt tại BIDV Bắc Giang đã có sự phát triển tích cực trong giai đoạn 2014-2016, nhưng tỷ trọng còn thấp so với mặt bằng chung.
• Các nhân tố ảnh hưởng chủ yếu gồm hạ tầng công nghệ, nhận thức khách hàng, chính sách giá và môi trường pháp lý.
• Khách hàng đánh giá cao chất lượng nhân viên và tính an toàn, nhưng còn băn khoăn về thủ tục và tiện ích dịch vụ.
• Giải pháp phát triển tập trung vào nâng cấp công nghệ, mở rộng mạng lưới, đơn giản hóa thủ tục, tuyên truyền và chính sách ưu đãi.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học cho BIDV Bắc Giang và các bên liên quan trong việc hoạch định chiến lược phát triển TTKDTM, góp phần thúc đẩy hiện đại hóa hệ thống thanh toán tại địa phương.

Hành động tiếp theo: BIDV Bắc Giang cần triển khai các giải pháp đề xuất trong vòng 1-2 năm tới, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Ngân hàng Nhà nước và chính quyền địa phương để tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển TTKDTM. Các nhà nghiên cứu và chuyên gia tài chính ngân hàng được khuyến khích tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về các yếu tố ảnh hưởng và giải pháp ứng dụng công nghệ mới trong thanh toán không dùng tiền mặt.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1. Tổng quan nghiên cứu và cơ sở lý luận về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại các Ngân hàng thương mại. Phương pháp nghiên cứu Chương 3. Thực trạng thanh toán không dùng tiền mặt tạiBIDV Bắc Giang.

Giải pháp phát triển thanh toán không dùng tiền mặt 3 z Chƣơng 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN THANH TOÁN KHÔNG DÙNG TIỀN MẶT TẠI NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1.Tổng quan tình hình nghiên cứu về phát triển thanh toán không dùng tiền mặt Một số nghiên cứu về vấn đề trên: Đặng Công Hoàn (2015), Dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt cho người dân Việt Nam. Phát triển Tài chính Cá nhân-Kinh nghiệm Quốc tế và Thực tiễn Việt Nam, (Sách Chuyên khảo viết chung với các tác giả TS Lê Trung Thành, TS Đinh Thị Thanh Vân), NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội 10/2015. Nghiên cứu có những đóng góp mới về mặt lý luận về dịch vụ TTKDTM và phát triển TTKDTM cho khu vực dân cư: (i) Hoàn thiện các khái niệm liên quan đến dịch vụ TTKDTM cho khu vực dân cư; (ii) Xác định rõ nội dung phát triển dịch vụ TTKDTM giành cho khu vực dân cư trong thời gian tới sẽ theo xu hướng thông qua các công cụ/phương tiện thanh toán hiện đại có ứng dụng công nghệ cao; (iii) Bước đầu xác định bộ chỉ số đánh giá phát triển TTKDTM cho khu vực dân cư, (iv) Hoàn thiện một bước việc xác định các nhân tố ảnh hưởng đến phát triển TTKDTM cho khu vực dân cư trong điều kiện phát triển của kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế Nguyễn Thị Thúy (2012),Hoàn thiện cơ chế quản lý hoạt động thanh toán qua các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán ở Việt Nam. Tài liệu tập trung làm rõ cơ sở lý luận về cơ chế quản lý và sự can thiệp của Ngân hàng Trung ương nhằm phục vụ cho việc khắc phục những khiếm khuyết của cơ chế quản lý và nâng cao hiệu quả hoạt động thanh toán trong kinh tế thị trường ở Việt Nam.

Bên cạnh đó cũngđã đưa ra những phân tích về thực tiễn hoạt động quản lý hoạt động thanh toán tại các đơn vị cung ứng DVTT và đã sử dụng một số chỉ số điển hình để so sánh đánh giá phát triển dịch vụ TTKDTM như: số lượng giao dịch TTKDTM, tỷ lệ người dân thanh toán qua ngân hàng, tỷ lệ tiền mặt/tổng phương tiện thanh toán (TPTTT). Trần Thị Ánh (2014), Một số giải pháp nhằm tiếp tục phát triển thanh toán 4 z không dùng tiền mặt ở Việt Nam hiện nay. Luận văn đã đánh giá được những thành tựu đạt được, hạn chế và nguyên nhân trong TTKDTM tại Việt Nam, qua đó đề xuất một số giải pháp thúc đẩy TTKDTM tại Việt Nam. Tuy nhiên, các phân tích, đánh giá và các giải pháp còn chung chung, mang nặng tính lý thuyết do đó khó có thể áp dụng được cho các ngân hàng riêng biệt.

Lê Thị Hồng Phượng (2012), Giải pháp mở rộng phương thức thanh toán không dùng tiền mặt đối với khách hàng là cá nhân tại Việt Nam. Luận văn đã nghiên cứu dựa vào bảng hỏi điều tra để phân tích thực trạng TTKDTM đối với khách hàng cá nhân. Từ đó đánh giá những thành quả đạt được, những hạn chế và đưa ra được các giải pháp khắc phục nhằm mở rộng TTKDTM đối với khách hàng cá nhân. Tuy nhiên, luận văn chưa đề cập rõ ràng, cụ thể những hạn chế trong TTKDTM của đối tượng là khách hàng cá nhân.

Trong phạm vi nghiên cứu của luận văn chỉ tập trung vào một đối tượng là khách hàng cá nhân, do vậy giải pháp mở rộng TTKDTM đối với khách hàng là doanh nghiệp, các tổ chức định chế tài chính còn chưa được giải quyết. Cơ sở lý luận về thanh toán không dùng tiền mặt 1. Khái niệmthanh toán không dùng tiền mặt Tiền tệ đi vào lưu thông thực hiện chức năng phương tiện thanh toán diễn ra dưới hai hình thức là thanh toán bằng tiền mặt và TTKDTM (hay thanh toán qua tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán). Thanh toán bằng tiền mặt là phương thức thanh toán đơn giản và tiện dụng nhất được sử dụng để mua bán hàng hóa một cách dễ dàng.

Tuy nhiên, nó chỉ phù hợp với nền kinh tế có quy mô sản xuất nhỏ, sản xuất chưa phát triển, việc trao đổi thanh toán hàng hóa diễn ra với số lượng nhỏ, trong phạm vi hẹp. Vì vậy, khi nền kinh tế ngày một phát triển với tốc độ cao cả về chất lượng và số lượng thì việc thanh toán bằng tiền mặt không còn đủ khả năng đáp ứng được những nhu cầu thanh toán của toàn bộ nền kinh tế. Việc thanh toán bằng tiền mặt đã bộc lộ một số hạn chế nhất định. Trước hết là việc thanh toán bằng tiền mặt có độ an toàn không cao.

Với khối lượng hàng hóa, dịch vụ giao dịch lớn thì việc thanh toán trực tiếp bằng tiền mặt sẽ không an toàn, thuận tiện cho cả người chi trả và người thụ hưởng. 5 z NHNN phải bỏ ra chi phí rất lớn để in ấn vận chuyển và bảo quản tiền mặt. Thứ hai thanh toán bằng tiền mặt tạo khẽ hở cho các đơn vị bán không chấp hành chế độ hóa đơn chứng từ, dễ trốn thuế, làm giảm thu NSNN, khó kiểm soát về mục đích, đối tượng các khoản chi.Ngoài ra, một hạn chế quan trọng của việc thanh toán bằng tiền mặt nữa là thanh toán bằng tiền mặt làm giảm khả năng tạo tiền của NHTM, trong khi nền kinh tế luôn có nhu cầu về tiền mặt để thanh toán chi tiêu gây sức ép giả tạo về sự khan hiếm tiền mặt trong nền kinh tế, làm cho giá cả có khả năng tăng cao gây khó khăn cho NHNN trong việc điều tiết chính sách tiền tệ. Từ thực tế khách quan trên đòi hỏi phải có sự ra đời của một phương thức thanh toán khác tiên tiến hơn, hiện đại hơn đó là phương thức TTKDTM.TS Lê Thị Mận (2010), Thanh toán không dùng tiền mặt là cách thức thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ không có sự xuất hiện của tiền mặt mà được tiến hành bằng cách trích tiền từ tài khoản của người chi trả chuyển vào tài khoản của người thụ hưởng hoặc bằng cách bù trừ lẫn nhau thông qua vai trò trung gian của các tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán.Vai trò của thanh toán không dùng tiền mặt Theo Mai Thị Quỳnh Như (2014), Thanh toán không dùng tiền mặtra đời làm giảm được khối lượng tiền mặt trong lưu thông, tiết giảm được chi phí trong khâu in ấn tiền, bảo quản, vận chuyển tiền, giảm được chi phí lao động xã hội.

Nâng cao hiệu quả thanh toán trong nền kinh tế, góp phần tăng tốc độ luân chuyển vốn của xã hội, thúc đẩy phát triển sản xuất lưu thông hàng hóa và lưu thông tiền tệ. Đặc biệt là góp phần rất quan trọng vào công tác phòng, chống rửa tiền đang ngày càng nhức nhối hiện nay. Thực vậy, hiện nay, hệ thống Ngân hàng phát triển mạnh, TTKDTM ngày càng mở rộng cả về quy mô và phạm vi, tạo khả năng cho công tác TTKDTM được phát triển mạnh mẽ. Cụ thể: * Phục vụ cho sản xuất lưu thông hàng hóa không ngừng phát triển Mục tiêu của sản xuất hàng hóa là sản xuất ra sản phẩm để bán - tiêu thụ.

Qua khâu tiêu thụ các doanh nghiệp sẽ thu hồi lại vốn để tiếp tục chu kỳ sản xuất 6 z tiếp theo, quá trình đó được thực hiện thông qua khâu thanh toán. Như vậy khâu thanh toán có vị trí hết sức quan trọng trong quá trình tổ chức sản xuất và tiêu thụ hàng hóa.Do vậy nếu tổ chức công tác thanh toán nhanh chóng an toàn và chuẩn xác sẽ tạo điều kiện rút ngắn chu kỳ sản xuất, tăng nhanh tốc độ chu chuyển vốn và góp phần thúc đẩy toàn bộ nền kinh tế quốc dân. * Góp phần ổn định lưu thông tiền tệ, giảm chi phí lưu thông xã hội Công tác TTKDTM gắn liền với công tác kế hoạch hóa lưu thông tiền tệ. Thực hiện tốt công tác TTKDTM tức là tăng nhanh tỷ trọng TTKDTM trong chu chuyển tiền tệ, sẽ làm giảm lượng tiền mặt trong lưu thông, giảm được các chi phí cần thiết phục vụ cho lưu thông tiền mặt, tác động trực tiếp đến thị trường giá cả, kiềm chế lạm phát tiến tới ổn định tiền tệ.

Mặt khác, TTKDTM còn tạo ra sự chuyển hóa thông suất giữa tiền mặt và tiền chuyển khoản. Cả hai khía cạnh đó đều tạo điều kiện thuận lợi cho công tác kế hoạch hóa và điều hòa lưu thông tiền tệ. Chu chuyển tiền tệ trong nền kinh tế bao gồm hai bộ phận cấu thành đó là thanh toán bằng tiền mặt và TTKDTM. Nếu tổng chu chuyển tiền tệ không đổi mà tỷ trọng TTKDTM tăng lên sẽ làm giảm tỷ trọng tiền mặt một cách tương ứng, từ đó giảm chi phí lưu thông như: chi phí in ấn, vận chuyển, bảo quản tiền, chi phí về thời gian thanh toán.

* Góp phần tăng nguồn vốn cho ngân hàng thương mại TTKDTM giúp cho Ngân hàng huy động được tối đa nguồn vốn tạm thời nhàn rỗi trong nền kinh tế để tiến hành đầu tư, cho vay phục vụ cho nhu cầu phát triển kinh tế. Để tham gia công tác TTKDTM các đơn vị , các nhân mở tài khoản tiền gửi thanh toán tại Ngân hàng, trên mỗi tài khoản tiền gửi đó có số lãi thấp, hơn nữa việc tiến hành thanh toán chi trả phông phải là thường xuyên. Do đó Ngân hàng có thể sử dụng nguồn vốn này để cho vay đáp ứng nhu cầu vốn của nền kinh tế để thu lợi nhuận. Đây là nguồn vốn lớn, nếu có kế hoạch sử dụng tốt sẽ mang lại hiệu quả kinh tế lớn cho toàn bộ nền kinh tế.

Như vậy, TTKDTM có những vai trò trực tiếp cũng như gián tiếp ảnh hưởng đến toàn bộ nền kinh tế. Việt Nam thực hiện tốt công tác TTKDTM sẽ tạo điều kiện 7 z thuận lợi cho từng thành viên trong nền kinh tế đạt được hiệu quả cao trong hoạt động sản xuất kinh doanh và thúc đẩy nền kinh tế ngày càng phát triển. Các phương thức thanh toán không dùng tiền mặt của Ngân hàng thương mại Theo Nghị định 80/2016/NĐ-CP (NĐ 80) sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 101/2012/NĐ-CP ngày 22/11/2012 của Chính phủ về thanh toán không dùng tiền mặt,các phương thức TTKDTM bao gồm như sau : 1.Thanh toán bằng séc a.