Luận Văn Thạc Sĩ Về Phát Triển Sản Xuất Vải Chín Sớm Phúc Hòa Tại Huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang

Luận văn thạc sĩ vnua nghiên cứu phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa tại huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, mang lại giá trị kinh tế cao.

• Tác giả: Nguyễn Thị Quỳnh Mai
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Dương Nga
• Trường học: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản Lý Kinh Tế
• Đề tài: Phát Triển Sản Xuất Vải Chín Sớm Phúc Hòa Trên Địa Bàn Huyện Tân Yên, Tỉnh Bắc Giang
• Loại tài liệu: Luận Văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Tóm tắt luận văn
• 1.6. Thesis abstract
• 1.7. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.8. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.8.1. Mục tiêu chung
• 1.8.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.9. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.9.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.9.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.10. Tổng quan tài liệu
• 1.11. Cơ sở lý luận
• 1.11.1. Những khái niệm cơ bản
• 1.11.2. Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa
• 1.12. Nội dung phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa
• 1.13. Các yếu tố ảnh hưởng phát triển vải chín sớm Phúc Hòa
• 1.14. Cơ sở thực tiễn của đề tài
• 1.14.1. Thực tiễn phát triển sản xuất vải trên thế giới
• 1.14.2. Thực tiễn phát triển sản xuất vải chín sớm ở Việt Nam
• 1.15. Phương pháp nghiên cứu
• 1.15.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 1.15.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 1.15.1.2. Điều kiện kinh tế, xã hội
• 1.15.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.15.2.1. Chọn điểm nghiên cứu
• 1.15.2.2. Phương pháp thu thập số liệu
• 1.15.2.3. Phương pháp xử lý thông tin
• 1.15.2.4. Phương pháp phân tích số liệu
• 1.15.3. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu
• 1.15.4. Cách tính toán một số chỉ tiêu cụ thể trong nghiên cứu này
• 1.16. Kết quả và thảo luận
• 1.16.1. Tổng quan phát triển vải chín sớm toàn huyện Tân Yên
• 1.16.2. Vị trí cây vải trong ngành trồng trọt
• 1.16.3. Tình hình triển khai sản xuất vải chín sớm
• 1.16.4. Thực trạng áp dụng VietGAP trong sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa tại huyện Tân Yên
• 1.16.5. Thực trạng phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa tại các hộ sản xuất
• 1.16.5.1. Thông tin chung của hộ
• 1.16.5.2. Nguồn lực sản xuất
• 1.16.5.3. Diện tích, năng suất, sản lượng vải chín sớm Phúc Hòa tại hộ điều tra
• 1.16.5.4. Chi phí sản xuất
• 1.16.6. Kết quả và hiệu quả sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa
• 1.16.7. Liên kết trong sản xuất và tiêu thụ vải chín sớm Phúc Hòa
• 1.16.8. Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất vải sớm Phúc Hòa
• 1.16.8.1. Các nhân tố chủ quan
• 1.16.8.2. Các nhân tố khách quan
• 1.16.9. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa tại huyện Tân Yên
• 1.16.10. Định hướng và những giải pháp chủ yếu phát triển sản xuất và tiêu thụ vải chín sớm Phúc Hòa trong thời gian tới
• 1.16.10.1. Định hướng phát triển
• 1.16.10.2. Các giải pháp chủ yếu
• 1.17. Kết luận và kiến nghị
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Phát Triển Sản Xuất Vải Chín Sớm Phúc Hòa Tại Huyện Tân Yên

Huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, nổi tiếng với sản phẩm vải chín sớm Phúc Hòa. Đây là một trong những loại trái cây có giá trị kinh tế cao, được người tiêu dùng ưa chuộng. Việc phát triển sản xuất vải chín sớm không chỉ giúp nâng cao thu nhập cho nông dân mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế của địa phương. Tuy nhiên, để đạt được điều này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả.

1.1. Đặc Điểm Kinh Tế Kỹ Thuật Của Vải Chín Sớm Phúc Hòa

Vải chín sớm Phúc Hòa có đặc điểm sinh trưởng và phát triển tốt trong điều kiện khí hậu và đất đai của huyện Tân Yên. Sản phẩm này không chỉ có chất lượng cao mà còn có giá trị xuất khẩu lớn. Tuy nhiên, kỹ thuật trồng và chăm sóc vẫn còn nhiều hạn chế, cần được cải thiện.

1.2. Tình Hình Sản Xuất Vải Chín Sớm Tại Huyện Tân Yên

Diện tích trồng vải chín sớm tại huyện Tân Yên đã tăng lên đáng kể trong những năm qua. Năm 2015, diện tích đạt khoảng 1.788 ha, sản lượng không ngừng tăng. Tuy nhiên, việc tiêu thụ sản phẩm vẫn gặp nhiều khó khăn do thị trường chưa ổn định.

II. Những Thách Thức Trong Phát Triển Sản Xuất Vải Chín Sớm

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề như kỹ thuật sản xuất, thị trường tiêu thụ và chất lượng sản phẩm cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả sản xuất.

2.1. Kỹ Thuật Sản Xuất Vải Chín Sớm Còn Hạn Chế

Nông dân tại huyện Tân Yên vẫn chưa áp dụng đầy đủ các kỹ thuật tiên tiến trong sản xuất vải chín sớm. Việc thiếu kiến thức và kỹ năng trong chăm sóc cây trồng dẫn đến năng suất và chất lượng sản phẩm không ổn định.

2.2. Thị Trường Tiêu Thụ Vải Chín Sớm Chưa Ổn Định

Thị trường tiêu thụ vải chín sớm Phúc Hòa chưa được mở rộng, dẫn đến tình trạng giá cả không ổn định. Nông dân gặp khó khăn trong việc tiêu thụ sản phẩm, ảnh hưởng đến thu nhập.

III. Phương Pháp Phát Triển Sản Xuất Vải Chín Sớm Hiệu Quả

Để phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa, cần áp dụng các phương pháp và giải pháp đồng bộ. Việc cải thiện kỹ thuật sản xuất, mở rộng thị trường tiêu thụ và xây dựng thương hiệu là những yếu tố quan trọng.

3.1. Áp Dụng Kỹ Thuật Trồng Vải Tiên Tiến

Việc áp dụng các kỹ thuật trồng vải tiên tiến như VietGAP sẽ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm. Nông dân cần được đào tạo và hướng dẫn để cải thiện kỹ năng sản xuất.

3.2. Mở Rộng Thị Trường Tiêu Thụ Vải Chín Sớm

Cần có các chiến lược marketing hiệu quả để mở rộng thị trường tiêu thụ vải chín sớm. Việc tham gia các hội chợ, triển lãm sẽ giúp quảng bá sản phẩm đến tay người tiêu dùng.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Vải Chín Sớm

Nghiên cứu về sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa đã chỉ ra nhiều kết quả tích cực. Việc áp dụng các giải pháp phát triển đã giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm, đồng thời tăng thu nhập cho nông dân.

4.1. Kết Quả Nâng Cao Năng Suất Vải Chín Sớm

Năng suất vải chín sớm đã tăng lên đáng kể nhờ vào việc áp dụng các kỹ thuật sản xuất mới. Điều này không chỉ giúp tăng sản lượng mà còn nâng cao chất lượng trái vải.

4.2. Tăng Thu Nhập Cho Nông Dân

Việc phát triển sản xuất vải chín sớm đã giúp nông dân tăng thu nhập đáng kể. Sản phẩm vải chín sớm có giá trị cao hơn so với các loại vải chính vụ, tạo động lực cho người trồng.

V. Kết Luận Và Định Hướng Tương Lai Cho Vải Chín Sớm Phúc Hòa

Phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa là một hướng đi đúng đắn cho huyện Tân Yên. Cần có những chính sách hỗ trợ và định hướng phát triển bền vững để sản phẩm này có thể khẳng định vị thế trên thị trường.

5.1. Định Hướng Phát Triển Bền Vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển bền vững cho sản xuất vải chín sớm. Việc quy hoạch vùng trồng và áp dụng các tiêu chuẩn sản xuất an toàn sẽ giúp nâng cao giá trị sản phẩm.

5.2. Tăng Cường Hợp Tác Giữa Các Bên Liên Quan

Hợp tác giữa nông dân, doanh nghiệp và các cơ quan chức năng là rất cần thiết để phát triển sản xuất vải chín sớm. Việc xây dựng các mô hình hợp tác xã sẽ giúp nâng cao hiệu quả sản xuất và tiêu thụ.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sản xuất cây ăn quả hàng hóa đóng vai trò trụ cột trong chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp tại các tỉnh trung du miền núi phía Bắc. Tại huyện Tân Yên, tỉnh Bắc Giang, cây vải chiếm tới 58,39% tổng diện tích cây ăn quả chủ lực toàn huyện. Trong đó, sản phẩm vải chín sớm Phúc Hòa nổi lên như một nông sản đặc sản có giá trị kinh tế vượt trội, thu hút thương lái khắp cả nước và mở ra hướng đi xóa đói giảm nghèo bền vững. Giai đoạn 2013-2015, diện tích vải chín sớm của huyện tăng trưởng bình quân 10,04%/năm, mở rộng từ 980 ha lên 1.023 ha, cùng sản lượng tăng trưởng nhanh với tốc độ 39,40%/năm, đạt mức 6.200 tấn vào năm 2015.

Mặc dù sở hữu nhiều lợi thế tự nhiên và đã được Cục Sở hữu trí tuệ cấp giấy chứng nhận nhãn hiệu hàng hóa tập thể từ ngày 16 tháng 5 năm 2012, quá trình phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Trình độ thâm canh của nông dân còn thiếu tính đồng bộ, hạ tầng bảo quản sau thu hoạch còn sơ sài, và 100% sản lượng vải sớm vẫn phụ thuộc vào kênh tiêu thụ quả tươi mà chưa có công nghệ chế biến sâu (tỷ lệ vải chế biến toàn huyện năm 2015 chỉ đạt 20,87%).

Nghiên cứu được triển khai nhằm hệ thống hóa cơ sở lý luận, đánh giá toàn diện thực trạng canh tác - kinh tế, nhận diện các rào cản phát triển và đề xuất hệ thống giải pháp kinh tế - kỹ thuật cho giai đoạn 2016-2020. Phạm vi nghiên cứu tập trung tại huyện Tân Yên, sử dụng chuỗi dữ liệu thống kê từ năm 2010 đến 2015 và số liệu điều tra hộ chuyên sâu năm 2015. Đề tài mang lại ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp luận cứ khoa học để hoàn thiện quy hoạch vùng sản xuất an toàn VietGAP và nâng cao thu nhập cho người sản xuất.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý luận kinh tế nông nghiệp hiện đại, đặt trọng tâm vào hai nền tảng lý thuyết cốt lõi:

• Lý thuyết hàm sản xuất nông nghiệp: Mô tả mối quan hệ phụ thuộc giữa đầu ra sản lượng với các yếu tố đầu vào như đất đai, giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và công lao động.
• Lý thuyết phát triển sản xuất nông nghiệp theo chiều rộng và chiều sâu: Nhấn mạnh việc chuyển dịch từ mở rộng diện tích thuần túy sang đầu tư thâm canh, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, quy trình chuẩn VietGAP và tổ chức lại chuỗi giá trị nhằm tối ưu hóa giá trị gia tăng trên một đơn vị diện tích.

Các khái niệm kinh tế then chốt được chuẩn hóa và đo lường bao gồm: Giá trị sản xuất (Gross Output - GO), Chi phí trung gian (Intermediate Cost - IC), Giá trị gia tăng (Value Added - VA) và Thu nhập hỗn hợp (Mixed Income - MI). Đồng thời, đề tài tiếp cận khung phân tích liên kết kinh tế theo chuỗi giá trị, bao gồm liên kết ngang giữa các hộ sản xuất trong hợp tác xã và liên kết dọc giữa người nông dân, thương lái, doanh nghiệp chế biến và hệ thống phân phối.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được kết hợp chặt chẽ giữa thông tin thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2010-2015 được thu thập từ Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tỉnh Bắc Giang, Phòng Nông nghiệp và Chi cục Thống kê huyện Tân Yên. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua điều tra chọn mẫu 80 hộ nông dân tại 3 xã vùng trọng điểm: xã Phúc Hòa (340 ha), xã Liên Sơn (84 ha) và xã Tân Trung (90 ha).

Phương pháp chọn mẫu áp dụng là phương pháp chọn mẫu phân tầng có chủ đích kết hợp ngẫu nhiên không lặp lại. Cỡ mẫu 80 hộ được phân chia cân bằng thành 40 hộ trồng vải chín sớm Phúc Hòa và 40 hộ trồng vải chính vụ, bao quát 3 nhóm quy mô diện tích: nhóm nhỏ dưới 1,0 ha (26 hộ), nhóm trung bình từ 1,0 đến 1,5 ha (42 hộ) và nhóm lớn trên 1,5 ha (21 hộ).

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, phân tổ kinh tế và so sánh cặp là nhằm lượng hóa chính xác sự khác biệt về chi phí, năng suất, giá bán và hiệu quả tài chính giữa hai nhóm canh tác trong cùng điều kiện sinh thái. Bên cạnh đó, phương pháp phân tích ma trận SWOT được tích hợp để đánh giá khách quan các điểm mạnh, điểm yếu nội tại kết hợp cơ hội, thách thức từ thị trường, làm căn cứ vững chắc cho việc hoạch định chiến lược phát triển.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

• Chuyển dịch cơ cấu giống tạo bước ngoặt năng suất: Tỷ lệ sử dụng giống vải Phúc Hòa tại huyện Tân Yên tăng trưởng mạnh từ 12,5% năm 2012 lên 46,7% năm 2015, từng bước thay thế các giống thoái hóa năng suất thấp như Quế Vị và Hoài Chi. Năng suất vải chín sớm tăng đều đặn từ 4,70 tấn/ha (năm 2013) lên 4,95 tấn/ha (năm 2014) và đạt 5,25 tấn/ha (tương đương 52,5 tạ/ha vào năm 2015), đạt tốc độ tăng trưởng năng suất bình quân 6,06%/năm.
• Hiệu quả kinh tế vượt trội so với vải chính vụ: Nhờ lợi thế thu hoạch sớm, giá bán vải Phúc Hòa luôn cao gấp 1,25 đến 2,5 lần so với vải chính vụ. Cụ thể, năm 2013 đạt 13.000 đồng/kg (vải chính vụ 7.000 đồng/kg, cao hơn 1,86 lần); năm 2014 đạt 15.000 đồng/kg (vải chính vụ 6.000 đồng/kg, cao hơn 2,5 lần); năm 2015 đạt 20.000 đồng/kg (cao hơn 1,67 lần). Giá trị sản xuất (GO) của nhóm hộ vải chín sớm cao gấp 1,8 đến 2,0 lần nhóm hộ vải chính vụ, trong khi tổng chi phí sản xuất bình quân trên 1 ha thấp hơn khoảng 2,3 triệu đồng.
• Hiệu quả lan tỏa từ các dự án tiêu chuẩn hóa chất lượng: Dự án FAPQDC do tổ chức CIDA Canada tài trợ đã nâng mức vốn hỗ trợ huyện từ 420 triệu đồng năm 2013 lên 700 triệu đồng năm 2015. Dự án đã xây dựng thành công vùng sản xuất VietGAP quy mô 30,2 ha với hơn 100 hộ tham gia tại 5 thôn Lân Thịnh, cung ứng 401,2 tấn vải an toàn đạt chuẩn mỗi năm.

Thảo luận kết quả

Sự vượt trội về mặt tài chính của vải chín sớm Phúc Hòa bắt nguồn từ yếu tố thời vụ và chất lượng cảm quan. Việc thu hoạch sớm trước chính vụ từ 15 đến 20 ngày giúp nông dân tránh được tình trạng dồn ứ nguồn cung, giảm thiểu tối đa áp lực rớt giá mùa thu hoạch rộ. Về mặt nông học, đất đai đồi dốc thoải thoát nước tốt kết hợp nền nhiệt độ mùa đông đặc thù tại Tân Yên tạo điều kiện tối ưu cho quá trình phân hóa mầm hoa và hạn chế sâu bệnh đục quả.

So sánh với mô hình vải chín sớm Phương Nam (thành phố Uông Bí) hay Bình Khê (Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh), vải Phúc Hòa có lợi thế lớn về nhãn hiệu tập thể nhưng còn điểm nghẽn nghiêm trọng ở khâu liên kết tiêu thụ. Tỷ lệ vải sớm tiêu thụ tươi đạt 100%, hoàn toàn phụ thuộc vào mạng lưới thương lái tự do, dẫn đến rủi ro ép giá khi sản lượng tăng đột biến.

Các phát hiện thực nghiệm này có thể được trình bày một cách trực quan thông qua bảng đối chiếu hiệu quả tài chính đa chỉ tiêu (GO, IC, VA, MI) giữa các nhóm hộ và biểu đồ đường thể hiện biến động giá bán qua các năm, giúp nhà quản lý dễ dàng nhận diện chênh lệch lợi nhuận ròng giữa các phương thức canh tác.

Đề xuất và khuyến nghị

• Quy hoạch và chuẩn hóa vùng thâm canh an toàn: Ủy ban nhân dân huyện Tân Yên phối hợp với Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tiến hành khoanh vùng sản xuất chuyên canh, phấn đấu đến năm 2017 nâng diện tích vải chín sớm sản xuất theo quy trình VietGAP đạt tỷ lệ 30% - 40% tổng diện tích vải toàn tỉnh Bắc Giang.
• Chuyển giao khoa học kỹ thuật và bảo quản sau thu hoạch: Trạm Khuyến nông huyện chủ trì tổ chức tập huấn kỹ thuật thường niên cho 100% hộ trồng vải, chuẩn hóa quy trình cắt tỉa 2 đợt (sau thu hoạch cuối tháng 5 và trước ra hoa đầu tháng 11) và bón phân theo tuổi cây đạt chuẩn 10 TCN-2003. Đồng thời, đầu tư công nghệ sơ chế đóng gói, đặt mục tiêu nâng tỷ trọng vải qua chế biến sâu vượt ngưỡng 35% trước năm 2020.
• Củng cố mô hình hợp tác xã và chuỗi liên kết bao tiêu: Ban quản trị các Hợp tác xã nông nghiệp tại xã Phúc Hòa, Liên Sơn và Tân Trung giữ vai trò đầu mối đại diện nông dân ký kết hợp đồng tiêu thụ trực tiếp với các hệ thống siêu thị lớn và doanh nghiệp xuất khẩu, giảm tỷ lệ phụ thuộc thương lái trung gian xuống dưới 40% trong giai đoạn 2016-2018.
• Đẩy mạnh xúc tiến thương mại và bảo vệ nhãn hiệu: Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Bắc Giang cùng Ủy ban nhân dân huyện Tân Yên bố trí kinh phí từ 100 đến 200 triệu đồng mỗi năm cho hoạt động quảng bá thương hiệu "Vải sớm Phúc Hòa", thiết lập hệ thống tem truy xuất nguồn gốc QR code và mở rộng thị trường sang các đô thị lớn phía Nam cùng các thị trường xuất khẩu tiềm năng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý nông nghiệp và cơ quan hoạch định chính sách địa phương: Tài liệu cung cấp cơ sở dữ liệu thực chứng về phân bổ cơ cấu vốn đầu tư công, chuyển đổi cây trồng và bài học kinh nghiệm phân bổ 50% vốn dự án FAPQDC cho công tác đào tạo tập huấn cộng đồng.
• Chủ trang trại và các hộ nông dân trồng cây ăn quả: Cẩm nang hướng dẫn chi tiết về kỹ thuật thâm canh vải sớm, định mức bón phân theo giai đoạn sinh trưởng và phương pháp hạch toán chi phí nhằm tiết kiệm bình quân 2,3 triệu đồng/ha chi phí đầu vào.
• Doanh nghiệp thu mua, chế biến và phân phối nông sản: Cung cấp thông tin toàn diện về chu kỳ thời vụ, phân bổ sản lượng (trên 6.200 tấn/năm) và chất lượng vùng nguyên liệu để xây dựng chiến lược logistics, thu mua và chế biến xuất khẩu.
• Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu kinh tế: Điển hình nghiên cứu ứng dụng phương pháp phân tích kinh tế vi mô nông nghiệp, kỹ thuật xử lý dữ liệu khảo sát nông hộ và xây dựng ma trận SWOT trong phân tích chuỗi giá trị nông sản.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao giá bán vải chín sớm Phúc Hòa luôn cao hơn đáng kể so với vải chính vụ? Vải chín sớm Phúc Hòa cho thu hoạch sớm hơn vải chính vụ từ 2 đến 3 tuần, giúp né tránh thời điểm thu hoạch rộ khi nguồn cung bão hòa. Với mẫu mã quả to, vỏ mỏng, vị ngọt thơm đặc trưng, giá bán vải Phúc Hòa giai đoạn 2013-2015 luôn ổn định ở mức 13.000 đến 20.000 đồng/kg, cao hơn vải chính vụ từ 1,25 đến 2,5 lần.
• Quy trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP mang lại lợi thế gì cho nông dân Tân Yên? VietGAP giúp nông dân kiểm soát chặt chẽ danh mục và dư lượng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, ghi chép nhật ký đồng ruộng minh bạch. Điển hình tại mô hình 30,2 ha xã Phúc Hòa, sản phẩm đạt chuẩn an toàn vệ sinh thực phẩm, giữ vững thương hiệu và được các chuỗi phân phối cao cấp thu mua với giá ổn định.
• Cơ cấu giống vải tại huyện Tân Yên đã có sự thay đổi ra sao trong giai đoạn 2010-2015? Trước năm 2010, các giống Quế Vị và Hoài Chi chiếm trên 70% diện tích nhưng dần bị thoái hóa, sâu bệnh nhiều. Đến năm 2015, giống vải sớm Phúc Hòa đã vươn lên chiếm vị trí chủ đạo với 46,7% diện tích, tiếp theo là Thanh Hà (35,2%) và U Hồng (18,1%), mang lại năng suất cao từ 5 đến 6 tấn/ha.
• Những rủi ro lớn nhất mà người trồng vải chín sớm Phúc Hòa đang đối mặt là gì? Rủi ro lớn nhất là 100% sản phẩm tiêu thụ dưới dạng quả tươi và phụ thuộc hoàn toàn vào mạng lưới thương lái tự do. Khâu bảo quản sau thu hoạch còn yếu, trong khi công nghiệp chế biến vải tại huyện mới chỉ chiếm 20,87% sản lượng toàn huyện và chưa áp dụng cho vải sớm.
• Phương pháp nào được luận văn sử dụng để so sánh hiệu quả giữa các nhóm hộ? Tác giả sử dụng hệ thống chỉ tiêu hạch toán kinh tế nông nghiệp gồm Tổng giá trị sản xuất (GO), Chi phí trung gian (IC), Giá trị gia tăng (VA) và Thu nhập hỗn hợp (MI). Kết quả phân tích cho thấy nhóm hộ trồng vải chín sớm đạt GO cao gấp 1,8 - 2,0 lần và tiết kiệm 2,3 triệu đồng chi phí/ha so với vải chính vụ.

Kết luận

• Vải chín sớm Phúc Hòa là cây trồng mũi nhọn, khẳng định hiệu quả kinh tế vượt bậc với tốc độ tăng trưởng diện tích 10,04%/năm và sản lượng tăng 39,40%/năm trong giai đoạn 2013-2015.
• Giá trị sản xuất của vải chín sớm cao gấp 1,8 đến 2,0 lần vải chính vụ, giúp nông dân nâng cao thu nhập hỗn hợp và giảm chi phí sản xuất trung gian bình quân 2,3 triệu đồng trên mỗi hecta.
• Dự án FAPQDC và chương trình VietGAP với 30,2 ha thí điểm đã tạo nền tảng vững chắc để chuyển đổi phương thức canh tác từ số lượng sang chất lượng và an toàn thực phẩm.
• Công tác phát triển giai đoạn tiếp theo cần tập trung tháo gỡ điểm nghẽn ở khâu bảo quản lạnh, phát triển sản phẩm chế biến và củng cố hợp tác xã liên kết tiêu thụ nhằm giảm sự phụ thuộc vào thương lái.
• Kế hoạch hành động đến năm 2020 đòi hỏi các cấp chính quyền và hộ sản xuất triển khai đồng bộ 4 nhóm giải pháp về quy hoạch, kỹ thuật, liên kết chuỗi và xúc tiến thương mại để đưa thương hiệu vải Phúc Hòa vươn tầm quốc tế.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN THỊ QUỲNH MAI PHÁT TRIỂN SẢN XUẤT VẢI CHÍN SỚM PHÚC HÒA TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN TÂN YÊN, TỈNH BẮC GIANG Chuyên ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 60 34 04 10 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Dương Nga NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Quỳnh Mai i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.

Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Thị Dương Nga đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Phân tích định lượng, Khoa Kinh tế và PTNT - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn tập thể lãnh đạo, cán bộ viên chức Sở Nông nghiệp và PTNT tỉnh Bắc Giang đã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.

Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Nguyễn Thị Quỳnh Mai ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng .vi Tóm tắt luận văn.

viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung.

Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .1 Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Tổng quan tài liệu.

Cở sở lý luận. Những khái niệm cơ bản. Đặc điểm kinh tế kỹ thuật của sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa. Nội dung phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa.

Các yếu tố ảnh hưởng phát triển vải chín sớm Phúc Hòa. Cơ sở thực tiễn của đề tài. Thực tiễn phát triển sản xuất vải trên thế giới. Thực tiễn phát triển sản xuất vải chín sớm ở Việt Nam.

Phương pháp nghiên cứu. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Đặc điểm tự nhiên. Điều kiện kinh tế, xã hội.

Phương pháp nghiên cứu. Chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý thông tin.

Phương pháp phân tích số liệu. Hệ thống các chỉ tiêu nghiên cứu. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Cách tính toán một số chỉ tiêu cụ thể trong nghiên cứu này.

Kết quả và thảo luận. Tổng quan phát triển vải chín sớm toàn huyện Tân Yên. Vị trí cây vải trong ngành trồng trọt. Tình hình triển khai sản xuất vải chín sớm.

Thực trạng áp dụng VietGAP trong sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa tại huyện Tân Yên. Thực trạng phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa tại các hộ sản xuất. Thông tin chung của hộ. Nguồn lực sản xuất.

Diện tích, năng suất, sản lượng vải chín sớm Phúc Hòa tại hộ điều tra. Chi phí sản xuất. Kết quả và hiệu quả sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa. Liên kết trong sản xuất và tiêu thụ vải chín sớm Phúc Hòa.

Các yếu tố ảnh hưởng tới phát triển sản xuất vải sớm Phúc Hòa. Các nhân tố chủ quan. Các nhân tố khách quan. Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức trong phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa tại huyện Tân Yên.

Định hướng và những giải pháp chủ yếu phát triển sản xuất và tiêu thụ vải chín sớm Phúc Hòa trong thời gian tới. Định hướng phát triển. Các giải pháp chủ yếu. Kết luận và kiến nghị.

86 Tài liệu tham khảo. 91 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BVTV Bảo vệ thực vật CC Cơ cấu CNH - HĐH Công nghiệp hóa – hiện đại hóa ĐVT Đơn vị tính GO Gross Output - Giá trị sản xuất HTX Hợp tác xã IC Intermediary - Chi phí trung gian KHKT Khoa học kỹ thuật KTCB Kiến thiết cơ bản LĐ Lao động LK Liên kết MI Mixed Income - Thu nhập hỗn hợp NN Nông nghiệp PTSX Phát triển sản xuất STT Số thứ tự Strengths-Điểm mạnh, Weaknesses-Điểm yếu, SWOT Opportunities-Cơ hội, Threats-Thách thức SX Sản xuất TC Total Costs - Tổng chi phí TM - DV Thương mại - dịch vụ Tr.đ Triệu đồng v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Lượng phân bón cho ở thời kỳ chưa mang quả tính theo tuổi cây. Lượng phân bón cho ở thời kỳ mang quả tính theo tuổi cây.

Diện tích, sản lượng vải qua các năm trên cả nước. Phân bố giống vải chín sớm ở miền Bắc Việt Nam. Năng suất cây lương thực và cây công nghiệp ngắn ngày. Tình hình phát triển ngành chăn nuôi của huyện Tân Yên.

Một số chỉ tiêu về tình hình xã hội huyện Tân Yên. Diện tích vải chín sớm Phúc Hòa tại huyện Tân Yên năm 2014. Bảng tổng hợp phương pháp nghiên cứu. Tổng hợp mẫu điều tra.

Cơ cấu giá trị sản xuất ngành trồng trọt huyện Tân Yên 3 năm 2013 – 2015. Diện tích và sản lượng vải chín sớm Phúc Hòa huyện Tân Yên trong giai đoạn 2013 – 2015. Biến động năng suất vải chín sớm Phúc Hòa giai đoạn 2013 – 2015. Biến động cơ cấu diện tích sử dụng giống vải thiều tại huyện Tân Yên giai đoạn 2010 - 2015.

Cơ cấu giống vải thiều sản xuất tại hộ năm 2015. Mức vốn đầu tư hỗ trợ của Dự án FAPQDC cho sản xuất vải thiều VietGAP tại huyện Tân Yên giai đoạn 2013 -2015. So sánh các tiêu chí về điều kiện sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa ở địa bàn với quy trình VietGAP. Thông tin cơ bản của các hộ điều tra trồng vải thiều.

Đặc điểm đất đai lao động của hộ điều tra. Một số tư liệu chủ yếu sử dụng cho sản xuất vải của các nhóm hộ. Diện tích, năng suất, sản lượng vải chín sớm Phúc Hòa của các hộ điều tra huyện Tân Yên. Chi phí sản xuất theo quy mô vải chín sớm Phúc Hòa trên 1ha.

Chi phí sản xuất của nhóm hộ sản xuất điều tra năm 2015. 44 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Kết quả và hiệu quả kinh tế sản xuất vải theo tình hình kinh tế của hộ ở điểm điều tra năm 2015 (tính bình quân cho 1 ha). Hình thức liên kết tiêu thụ vải chín sớm của các cơ sở sản xuất tại huyện Tân Yên năm 2015.

Tình hình biến động giá bình quân vải chính vụ và vải chín sớm Phúc Hòa giai đoạn 2013-2015. Đánh giá mức độ nghiêm trọng các loại sâu, bệnh hại chính trên cây vải chín sớm Phúc Hòa huyện Tân Yên. Ảnh hưởng của nguồn mua giống đến kết quả sản xuất của hộ. Tỷ lệ hộ mong muốn tham gia sản xuất vải thiều VietGAP trong thời gian tới.

Ý kiến của các hộ về khó khăn trong sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa huyện Tân Yên. Dự kiến diện tích vải an toàn của vùng quy hoạch vải an toàn tỉnh Bắc Giang đến năm 2020. 72 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN 1. Đã nhiều năm nay, tỉnh Bắc Giang được nhiều người trong và ngoài nước biết đến với thương hiệu vải thiều Lục Ngạn thơm ngon, bổ mát.

Gần đây, trên vùng đất Bắc Giang còn có sản phẩm chất lượng cao đó là vải chín sớm Phúc Hòa huyện Tân Yên. Xu thế hội nhập của nền kinh tế thị trường ngày càng đòi hỏi các sản phẩm có chất lượng cao, bảo đảm về chất lượng. Từ đây đặt ra yêu cầu cấp thiết là phải tạo ra vùng sản xuất vải chín sớm có thương hiệu và chỗ đứng trên thị trường trong, ngoài nước. Tuy nhiên trong quá trình sản xuất đã đặt ra một số vấn đề khó khăn cho các hộ trồng vải của huyện như: Kỹ thuật sản xuất vải chín sớm của nông dân còn hạn chế, cơ sở hạ tầng trang thiết bị còn sơ sài, sản phẩm vải chín sớm Phúc Hòa chưa có thương hiệu và chưa được chứng nhận…Do đó chúng tôi đi nghiên cứu đề tài:“Phát triển sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa trên địa bàn huyện Tân Yên tỉnh Bắc Giang” 2.

Tôi nghiên cứu đề tài trên với mục tiêu chính là: Trên cơ sở đánh giá thực trạng sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa mà từ đó tìm ra định hướng cũng như giải pháp nhằm thúc đẩy sản xuất vải chín sớm trong toàn huyện Tân Yên trong thời gian sắp tới. Đối tượng khảo sát chính là các hộ nông dân sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa và vải chính vụ tại huyện Tân Yên. Điều tra trên địa bàn ba xã: Phúc Hòa, Liên Sơn, Tân Trung với mẫu điều tra 80 hộ. Qua đó có sự so sánh một số chỉ tiêu nghiên cứu với nhóm hộ sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa và vải chính vụ.

Phân tích những yếu tố ảnh hưởng tới việc sản xuất vải chín sớm Phúc Hòa. Diện tích vải chín sớm Phúc Hòa tăng nhanh trong thời gian vừa qua. Diện tích tăng bình quân giai đoạn 2013-2015 là 10,04%/năm, sản lượng tăng 39,40 %/năm. Diện tích cây vải chiếm 58,39% so với diện tích các loại cây ăn quả chủ yếu trong toàn huyện (năm 2015).

Trong sản xuất vải thiều, không có sự chênh lệch lớn về đầu tư chi phí cũng như chi phí sản xuất kinh doanh của 2 nhóm hộ sản xuất vải chín sớm và vải chính vụ.